Κυριάκος Παπαδόπουλος*
Σκέψεις γιὰ τὴν λησμονημένη μας Ῥωμαϊκότητα, ἐν μέσῳ ἀγρίας Καταιγίδας
«Ἀστὴρ προτρέχει καὶ
λάμπει ἐν σπηλαίῳ, τὸν Δεσπότην τοῦ ἡλίου τοῖς μάγοις
καταμηνῦσαι• βρέφος γὰρ ὤφθη, καὶ σὰρξ ἐκ τῆς Παρθέ-
νου, τὴν παλαιὰν παρακοὴν τοῦ Ἀδὰμ ἐξαφανίζων. Αὐτὸς
τὸ κράτος ὑμῶν, δεσπόται, εἰς μῆκος χρόνων φυλάξῃ
εἰς ἀνέγερσιν Ῥωμαίων.»
ΜΕΡΟΣ Α΄
Οἱ τρεῖς μῆνες τοῦ Χειμώνα
...τὸν ἔσχατον μῆνα Δεκέμβριον καλοῦμεν.
Νουμμᾶς δὲ ὁ Πομπίλιος δεύτερος Ῥωμαίων βασιλεὺς ὕστε- (40)
ρον ἄμεινον εἰς ιβ τὸ ἔτος διελὼν τοῖς πάλαι ι δύο μῆνας προστε-
θεὶς αον μὲν ἀπὸ τιμῆς τοῦ Ἰάνου πρώτου τῆς Ἰταλίας ὡς νομί-
ζουσι θεοῦ καὶ ἀρχιγέτου ({48γρ.}48 ἀρχηγέτου) Ἰανουάριον ὠνόμασεν,
ὃν καὶ τῶν ἄλλων πρῶτον μὲν καὶ ἀρχιχρόνιον ἀπέφηνεν. Δεύτε-
ρον δὲ ἀπὸ τῆς τῶν προγόνων ψυχῶν καθάρσεως Φεβρουάριον (45)
ἐκάλεσε· φέβρουα γοῦν Σαβίνων τῆς καὶ Νουμμᾶ πατρίδος διαλέ-
κτῳ ἡ κάθαρσις λέγεται.
Τὸ παραπάνω ἀπόσπασμα εἶναι παρμένο ἀπὸ ὑπόμνημα ποὺ συνέγραψε ὁ Κυριακὸς ὁ Ἀγκωνίτης [1], πάνω στὴν ὀνοματολογία τῶν μηνῶν τοῦ ἔτους, καὶ ἀποτελεῖ ἔνα καθόλα ἐπιστημονικὸ σύγγραμμα, μὲ ἀφιέρωση στὸν Κωνσταντίνο XI Παλαιολόγο, ὅταν ὁ τελευταῖος ὑπηρετοῦσε ἀκόμα ὥς Δεσπότης στὸν Μωρηά.
Βρισκόμαστε στὸν 15ο αἰώνα καὶ ὅμως, ἄν ἐξαιρέσουμε τὸν Γεώργιο Γεμιστὸ-Πλήθωνα, καὶ τοὺς λογίους καὶ μαθητές του ποὺ βρήκαν καταφύγιο στὸν Οἴκο τῶν Μεδίκων, οἱ δεσμοὶ τοῦ Γένους μὲ τὴν ῥωμαϊκότητά του παραμένουν δεσμοὶ αἵματος. Τὴν ἴδια στιγμὴ ποὺ τὸ Βασίλειο τῶν Ῥωμαίων καταρρέει, καὶ πολλοὶ διανοούμενοι ἐκφραγκίζονται, μένοντας ἔκθαμποι ἀπὸ τὸν ὑλικὸ καὶ πνευματικὸ πλοῦτο τῆς ἀναγεννησιακῆς Ἰταλίας, ἡ Ῥωμηοσύνη παραμένει ζωντανή: ἄλλωστε δὲν εἶχε τὴν ἀνάγκη τοῦ βασιλείου γιὰ νὰ ὑφίσταται. Ὅπως θὰ δοῦμε παρακάτω, ἡ ῥωμαϊκότητα δὲν ἦταν πάντα συνδεδεμένη μὲ τὸ ῥωμαϊκὸ Κράτος, τὸ ὁποῖο ἀποτελοῦσε μόνο μιὰ ἀπὸ τὶς πολλὲς συνισταμένες της.
Ἐπέλεξα νὰ παραθέσω τὴν ἀναφορὰ τοῦ Ἀγκωνίτου στοὺς τρεῖς μήνες τοῦ Χειμώνα , διότι, γιορτινὲς μέρες ποὺ διανύουμε, ἐπιθυμῶ νὰ δώσω μιὰ ἐορταστικὴ νότα στὴν δύσκολη συζήτηση ποὺ θὰ ἀνοίξω, σὲ μιὰ δύσκολή περίοδο γιὰ τὸ Γένος. Στόχος αὐτοῦ τοῦ ἄρθρου εἶναι νὰ προσπαθήσουμε νὰ ψηλαφίσουμε τὴν λησμονημένη μας καταγωγή, τὴν ῥωμαϊκότητά μας, κόντρα στὴν ἐπικρατούσα κρατικὴ ἀντίληψη γιὰ τὰ περὶ ταυτότητας, τὴν ὁποῖα συντηροῦν μὲ ὑπερβάλλοντα ζήλο κύκλοι διανοουμένων. Μιὰ ἀντίληψη ποὺ εὐδοκίμησε στὸ Κράτος ποὺ ῥήμαξε τὴν ἐπαρχία, τὸ χωριό, τὶς Παραδόσεις, τὶς διαλέκτους, τὸ ἴδιον κάθε κοινότητας [20].
Ὑπόσχομαι νὰ κλείσω τὸ ἄρθρο αὐτὸ εὐχάριστα, ἀναφερόμενος στὶς αὐλικὲς τελετὲς καὶ συγκεκριμένα στὸ τυπικὸ τῶν Χριστουγέννων, ὅπως τὰ παραθέτει ἡ χείρα τοῦ βασιλέως Κωνσταντίνου Ζ΄ τοῦ Πορφυρογεννήτου. Θὰ νιώσει ψυχικὴ ἀνάταση ὁ ἀναγνώστης, διαβάζοντας τὰ ἄκτα τῶν Χριστουγέννων: ὁ ἀναγνώστης ποὺ διψᾶ γιὰ κάθε τὶ γνήσιο, γιὰ κάθε τὶ αὐθεντικό. Θὰ νιώσει νὰ ξυπνᾶ κάτι μέσα του, κάτι ποὺ τοῦ τὸ στερεῖ ἐδῶ καὶ δύο περίπου αἰώνες ὁ ἀφόρητος ἑλλαδιτισμὸς καὶ ἡ ἐπαρχιωτίλα τοῦ μεταπρατικοῦ Κράτος στὸ ὁποῖο ζεῖ.
Ἄς ξεκινήσουμε λοιπὸν μὲ τὰ δύσκολα!
Μιὰ Ἐφιαλτικὴ Περίοδος, μὲ Ἀμφίβολη Κατάληξη
Ἐν ἔτῃ 2011, λίγες ἡμέρες πρὶν μᾶς ἔρθει τὸ 2012, ἡ ῥήση τοῦ Κωστὴ Παλαμᾶ ``Ἕλληνες γιὰ νὰ ῥίχνουμε στάχτη στὰ μάτια τοῦ κόσμου, πραγματικὰ Ῥωμηοί΄΄ φαντάζει τόσο ἐπίκαιρη, ὅσο ποτέ ἄλλοτε. Ἔχουνε χυθεῖ τόνοι μελανιοῦ γιὰ νὰ ἀναλυθεῖ ἡ κρίση ποὺ διανύουμε, καὶ νὰ ἐντοπιστεῖ τὸ πραγματικὸ πρόβλημα ποὺ κρύβεται πίσω ἀπὸ τοὺς ἀριθμούς: ἐλάχιστοι ὅμως ἐντοπίζουν τὸ πρόβλημα στὴν κρίση ταυτότητας τῶν νεο-Ἑλλήνων [12], καὶ σχεδὸν κανεὶς δὲν τολμᾶ νὰ ἀνοίξει ἕνα θέμα ποὺ πονᾶ: τὸ θέμα τοῦ ἱστορικοῦ μας μύθου. Τί φοβίζει τοὺς διανούμενούς μας νὰ βάλουν τὸ μαχαίρι στὸ κόκκαλο, ἔστω καὶ σὲ αὐτὴ τὴν ἔσχατη στιγμή; Μήπως ἐνέχει κινδύνους, γιὰ τὸν τολμηρὸ γράφοντα, ἡ ὁποιαδήποτε ἀπόπειρα νὰ ἀνοίξει τὸν ἀσκὸ τοῦ Αἰόλου, μὲ μιὰ σοβαρὴ συζήτηση περὶ ταυτότητας, χωρὶς προκαταλήψεις; Ἤ μήπως δὲν ἔχουμε πιὰ τολμηροὺς διανοουμένους; Νὰ τὸ θέσω ἀλλιῶς: ἔχουμε ἄραγε πραγματικοὺς διανοουμένους; Καὶ ἄν ἀκόμα εἴχαμε μπροστάρηδες, εἴμαστε λαὸς πολιτισμένος; Ἀντέχουμε τὸν οὐσιαστικὸ διάλογο καὶ τὴν ἀλήθεια;
Πολὺ πικρά, καὶ μάλλον ῥητορικά, τὰ παραπάνω ἐρωτήματα, ὅμως σὰν πολίτης αὐτοῦ τοῦ τόπου νιώθω τὴν ἀνάγκη νὰ ἐκφράσω τὴν δική μου ὀπτικὴ γιὰ τὰ πράγματα, ὅπως τὰ ζοῦμε αὐτὴ τὴν στιγμή. Ἐνῶ ἀποτελεῖ κοινὴ διαπίστωση ὅτι τὸ Κράτος τῆς Ἑλλάδας χρεωκόπησε μὲ δυσβάσταχτα δάνεια ἥδη ἀπὸ τὸ 1827, πρὶν κὰν τὴν ἰδρυτική του διακύρηξη τὸ 1830 μὲ τὸ Πρωτόκολλο τοῦ Λονδίνου, λίγοι ἀναφέρονται στὴν ἐπιβολὴ μιὰς νέας ταυτότητας στοὺς πολίτες αὐτοῦ τοῦ Κράτους. Ἀπόγονοι τῶν Ῥωμαίων τοῦ 15ου αἰώνα, ἑλληνόφωνοι καὶ λατινόφωνοι Ῥωμηοί, καθῶς καὶ Ἀρβανίτες καὶ Σλαύοι, ὅλοι ἔπρεπε νὰ εἶναι κάτι παραπάνω ἀπὸ Ἕλληνες πολίτες: ἔπρεπε νὰ εἶναι καὶ νὰ νιώθουν, σώνει καὶ καλά, ἀπευθείας ἀπόγονοι ἀρχαίων Ἑλλήνων, καὶ μάλιστα ὅχι ὅποιων καὶ ὅποιων, ἀλλὰ τῶν λαμπροτέρων Ἑλλήνων τῆς ἀρχαιότητας. Σὲ αὐτὸ συνήργησαν τὰ μανιφέστα τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ Διαφωτισμοῦ καὶ τῶν Ῥωμηῶν ποὺ τὰ ἀσπάστηκαν. Βέβαια, ἡ ἐξιδανίκευση αὐτὴ τῆς ἀρχαιότητας δὲν ἐπέτρεπε τὴν παραμικρὴ ἀναφορὰ σὲ χωρία ὅπως καὶ τὰ παρακάτω [7]:
Ἀριστόξενος δ’ ἐν τοῖς ἱστορικοῖς ὑπομνήμασί [fr. 83 FHG II 290] φησι Πλά-
τωνα θελῆσαι συμφλέξαι τὰ Δημοκρίτου συγγράμματα, ὁπόσα ἐδυνήθη συναγαγεῖν. @1
Ἀμύκλαν δὲ καὶ Κλεινίαν τοὺς Πυθαγορικοὺς [c. 54, 2] κωλῦσαι αὐτόν, ὡς οὐδὲν
ὄφελος• παρὰ πολλοῖς γὰρ εἶναι ἤδη τὰ βιβλία. καὶ δῆλον δέ• πάντων γὰρ σχεδὸν (60)
τῶν ἀρχαίων μεμνημένος ὁ Πλάτων οὐδαμοῦ Δημοκρίτου διαμνημονεύει,
ἀλλ’ οὐδ’ ἔνθα
ἀντειπεῖν τι αὐτῶι δέοι, δῆλον <ὅτι> εἰδὼς ὡς πρὸς τὸν ἄριστον αὐτῶι τῶν φιλοσό-
φων <ὁ ἀγὼν> ἔσοιτο• ὅν γε καὶ Τίμων τοῦτον ἐπαινέσας τὸν τρόπον ἔχει [fr. 46 D.]•
οἷον Δημόκριτόν τε περίφρονα, ποιμένα μύθων,
ἀμφίνοον λεσχῆνα μετὰ πρώτοισιν ἀνέγνων. (65)
ἤ στὸ χωρίο [19]:
...ἐποίει, οὐκ ἐνεῖναι λέγειν. εἰ δέ γε δοῦλος ἢ ὑποβολι-
μαῖος τὰ μὴ προσήκοντ’ ἀπώλλυε καὶ ἐλυμαίνετο, Ἡράκλεις
ὅσῳ μᾶλλον δεινὸν καὶ ὀργῆς ἄξιον πάντες ἂν ἔφησαν εἶναι.
ἀλλ’ οὐχ ὑπὲρ Φιλίππου καὶ ὧν ἐκεῖνος πράττει νῦν, οὐχ
οὕτως ἔχουσιν, οὐ μόνον οὐχ Ἕλληνος ὄντος οὐδὲ προσή- (5)
κοντος οὐδὲν τοῖς Ἕλλησιν, ἀλλ’ οὐδὲ βαρβάρου ἐντεῦθεν
ὅθεν καλὸν εἰπεῖν, ἀλλ’ ὀλέθρου Μακεδόνος, ὅθεν οὐδ’
ἀνδράποδον σπουδαῖον οὐδὲν ἦν πρότερον πρίασθαι...
Πῶς νὰ τὸ κάνουμε, δὲν εἶναι εὔκολο νὰ δημιουργήσεις ἕναν κοινῶς ἀποδεκτὸ ἐθνικὸ μύθο, ἐκθέτοντας τὶς ἀμέτρητες ἀντιφάσεις τοῦ ἀρχαίου κόσμου, τὸν ὁποῖο συνηθίζουμε νὰ ἀντιμετωπίζουμε σὰν κάτι τὸ ἐνιαῖο. Πόσο εὔκολο εἶναι γιὰ ἔναν νεο-Ἕλληνα νὰ ἀποδεχθεῖ τὴν ἐθνοκάθαρση (γιὰ νὰ χρησιμοποιήσουμε σύγχρονη ὁρολογία) τῶν Τήιων σὲ βάρος τῶν ``βαρβάρων΄΄ Θρακῶν, γιὰ νὰ ἰδρυθεῖ ἡ πόλη τῶν Ἀβδήρων; Θὰ δεχθεῖ ἄραγε ἀβίαστα, ὁ ὑπερήφανος γιὰ τὴν ``λαμπρὴ καταγωγή΄΄ του νεο-Ἕλληνας, ὅτι ὁ Δημόκριτος, ὅπως καὶ πολλοὶ ἄλλοι ἀρχαῖοι φιλόσοφοι, τῆς πρώτης γραμμής, μυήθηκαν στὴν φιλοσοφία ἀπὸ Μάγους Χαλδαίους καὶ Πέρσες Σοφούς; Δὲν θὰ ἐπεκταθῶ μὲ περισσότερα παραδείγματα, σὲ αὐτὸ τουλάχιστον τὸ ἄρθρο, διότι στόχος δὲν εἶναι νὰ ὑποτιμήσουμε τὸν ἀρχαῖο κόσμο, ἀλλὰ νὰ ἀναδείξουμε τὸν σκοταδισμὸ καὶ τὴν λογοκρισία ποὺ ἐπικρατεῖ, ὥς πρὸς τὴν ἀναφορά μας στὶς πηγὲς στὴν ὁλότητά τους καὶ στὶς αὐθεντικές μας Παραδόσεις. Λίγοι ἴσως γνωρίζουν ὅτι οἱ Βαυαροὶ διοικοῦντες τὸν τόπο προξένησαν ἐκτεταμένες καταστροφὲς σὲ ἀρχαιολογικοὺς χώρους στὴν τότε Ἕλλάδα, γιὰ νὰ ἀναδειχθεῖ μονοδιάστατα ἡ Κλασσική της κληρονομιά [21]!
Μὰ καὶ φυσικὰ δὲν ἐπιδιώκουμε, οὔτε στὸ ἐλάχιστο, νὰ ὑποτιμήσουμε τὸν ἀρχαῖο κόσμο: χωρὶς Ἀριστοτέλη ἄραγε θὰ ὑπήρχε Μεγαλέξανδρος; Χωρὶς τὸν Μεγαλέξανδρο πάντως μάλλον δὲν θὰ ὑπήρχαν τὰ βασίλεια τῶν Πτολεμαίων καὶ ὁ ἑλληνιστικὸς Κόσμος. Καὶ φυσικά, χωρὶς τὸν ἑλληνιστικὸ κόσμο δὲν θὰ ὑπήρχε Ῥωμαιοσύνη. Πρέπει ὅμως νὰ συνειδητοποιήσουμε ὅτι ὁ ἀρχαῖος κόσμος καὶ τὰ ἐπιτεύγματά του ἀνήκουν πιὰ σὲ ὅλη τὴν ἀνθρωπότητα [13] καὶ δὲν μπορεῖ κανεῖς νὰ διεκδικεῖ τὴν πατρότητά του: πόσο μάλλον ἄν αὐτὸς ποὺ τὴν διεκδικεῖ μυήθηκε στὴν νέα του ταυτότητα ἀπὸ τοὺς προτέκτορές του, τὰ ``Πεφωτισμένα τῆς Ἑσπερίας Ἔθνη΄΄. Καλός μας φίλος, μοῦ προώθησε πρόσφατα ἱστοσελίδα μὲ τὸ προσωπικὸ σημειωματάριο τοῦ νεαροῦ Ἰσαὰκ Νεύτωνα, ὅταν αὐτὸς ἦταν φοιτητὴς στὸ Trinity College τοῦ πανεπιστημίου τοῦ Cambridge. Ἔνιωσα δέος καὶ συγκίνηση ἀνακαλύπτοντας ὅτι ὁ Νεύτωνας μποροῦσε νὰ γράψει (καὶ νὰ μιλήσει ἀπὸ ὅσο γνωρίζω!) σὲ ἄπταιστα ἑλληνικὰ καὶ λατινικά, ὅπως καὶ μεγάλο τμήμα τῆς σύγχρονής του διανόησης. Μπορεῖ νὰ θεωρηθεῖ ὁ Νεύτωνας Ἑλληνιστής; Μὰ καὶ φυσικὰ μπορεῖ, μὲ τὸν ἴδιο τρόπο που ὑπήρξε Ἑλληνίστρια ἡ Ζακλὶν ντε Ρομιγί! Ῥωμηὸς ὅμως; Ἰδοὺ τὸ σημαντικὸ ἐρώτημα, ποὺ χρήζει ἄμεσης ἀπάντησης.
(...)
Εἶναι φανερὸ πὼς ἡ ἵδρυση ἑνὸς μεταπρατικοῦ ἑλληνικοῦ Κράτους, στὰ 1830, δὲν ἀποτελεῖ παρὰ τὴν τελικὴ πράξη ζυμώσεων πολλῶν δεκαετιῶν: ἡ κοραϊκὴ Μετακένωσις ἐπιβλήθηκε σὰν κρατικὴ ἰδεολογία καὶ ἀλλοτρίωσε συνειδήσεις. Ἕναν αἰώνα ἀργότερα, οἱ πρόσφυγες πρόγονοί μας, ἀπὸ τὸν Πόντο καὶ τὴν Μικρασία, θὰ βρίσκονταν ξένοι σὲ ἕναν τόπο ``βέρων Ἑλλήνων΄΄, ὅπου ὁτιδήποτε μαρτυροῦσε ῥωμαϊκότητα θὰ θεωρούνταν πολιτιστικὴ κληρονομιὰ τῶν Ἰταλῶν καὶ τοῦ Βατικανοῦ: τῶν πνευματικῶν ἀπογόνων τῶν πάλαι ποτὲ Φράγκων τοῦ Καρλομάγνου δηλαδή...ἀπὸ τὴν ἄλλη, δὲν γνωρίζουμε τίποτα σήμερα γιὰ τὴν κακοποίηση τῶν Ἀρμανόπαιδων, λ.χ. στὴν ἀπελευθερωμένη Θεσσαλία, σὰν κάνανε νὰ μιλήσουνε τὴν νεο-λατινικὴ ἀρμάνικη (ῥωμαϊκὴ δηλαδὴ) διάλεκτό τους, στὸ σχολεῖο. Τί νὰ φόβιζε ἄραγε τόσο πολὺ τοὺς Κρατοῦντες; Τί νὰ πρωτοποῦμε καὶ γιὰ τοὺς πρόσφυγες ἀπὸ τὸν Πόντο καὶ τὴν Μικρασία: ἀντέχει ὁ μέσος πολίτης αὐτοῦ τοῦ τόπου νὰ ἀκούσει ὅλη τὴν ἀλήθεια γιὰ τὰ Πογκρὸμ τοῦ Μεταξᾶ; Μήπως δηλαδὴ γνωρίζει γιὰ αὐτὰ τὰ Πογκρόμ; Πάντως, αὐτὴν τὴν στιγμὴ ἔχει ἐπιστρατευτεῖ μέχρι καὶ πρώην Πρόεδρος τῆς Ἑλληνικῆς Δημοκρατίας (!) μὲ ἀρθρογραφία πάνω στὸ θέμα, στὴν ὁποῖα στρογγυλεύει ἐπικίνδυνα τὰ ἱστορικὰ γεγονότα, καὶ καλύπτει ἔμμεσα τὴν Κρατικὴ τυραννία, τονίζοντας ὅτι δὲν πρέπει νὰ χρησιμοποιοῦμε τὸν ὅρο ``Ῥωμηός΄΄, διότι (ἄκουσον ἄκουσον!) εἶναι γλωσσικὸ ἀπομεινάρι τῆς ὑποτέλειας τῶν Ἑλλήνων στοὺς Ῥωμαίους. Μὰ σὲ ποιούς Ἕλληνες καὶ σὲ ποιούς Ῥωμαίους ἀναφέρεται, ὅ κατὰ τὰ ἄλλα σεβαστὸς Χ.Σ.; Γιὰ τοὺς σοβαροὺς μελετητὲς τῆς Ἱστορίας, μιὰ τέτοιου εἴδους ἀρθρογραφία, μὲ τὶς ἀμέτρητες ἀντεπιστημονικὲς ὑπεραπλουστεύσεις της, ἀγγίζει τὰ ὅρια τοῦ φθηνοῦ ἐρασιτεχνισμοῦ, ἄν δὲν τὰ ξεπερνᾶ.
(...)
Τὸ Γένος τῶν Ῥωμαίων, ἀπὸ τὰ Αὐτοκρατορικὰ Χρόνια Μέχρι τὰ Χρόνια τoῦ Εὐρωπαϊκοῦ Διαφωτισμοῦ
Ἕνας ἀπὸ τοὺς σημαντικοτέρους καὶ πολυγραφότατους αὐτοκράτορες ``τῆς τῶν Ῥωμαίων Ἐπικρατείας΄΄ ὑπήρξε ὁ Κωνσταντίνος Ζ΄ Πορφυρογέννητος, ὁ οποῖος (ὅπως καὶ οἱ προκάτοχοί του) δὲν ἀμφέβαλλε στιγμὴ γιὰ τὴν ῥωμαἱκὴ συνέχεια [2]:
``...πᾶσαν τὴν οἰκουμένην ἐπολιόρκουν ἀτακτοῦσαν καὶ ἀντιλέγουσαν,
ὡς ὁ Καῖσαρ Ἰούλιος, ὡς ὁ θαυμαστὸς Αὔγουστος, ὡς ὁ Τραϊανὸς ἐκεῖνος ὁ περιβόητος,
ὡς ὁ μέγας ἐν βασιλεῦσι Κωνσταντῖνος καὶ Θεοδόσιος καὶ οἱ μετ’ ἐκείνους τὸν χριστιανισμὸν καὶ τὴν θεοσέβειαν ἀσπασάμενοι. Οὐκ ἦν γὰρ εἰκός, βασιλέως ἐπὶ στρατοπέδου παρόντος, στρατηγὸν διατάττεσθαι• ὑφ’ ἡγεμόνας γὰρ καὶ ταξιάρχας ἐτέλουν
καὶ ὅλα τὰ τῶν πολέμων πράγματα ἐπὶ τῇ τοῦ βασιλέως βουλῇ ἀπεκρέ-
μαντο• καὶ πᾶς ὁ λαὸς ἕνα καὶ μόνον τὸν βασιλέα ἑώρα. Ὅτε δὲ τοῦ
στρατεύειν οἱ βασιλεῖς ἀπεπαύσαντο, τότε καὶ στρατηγοὺς καὶ θέματα διω-
ρίσαντο.΄΄
Οἱ αὐτοκράτορες Μέγας Κωνσταντίνος καὶ μέγας Θεοδόσιος θεωροῦνται φυσικοὶ διάδοχοι τοῦ Καίσαρα Αὐγούστου καὶ Ἱουλίου τοῦ Καίσαρος: νὰ μὴν παραξενέψει τὸν ἀναγνώστη ὅτι αὐτὴν τὴν ἐνότητα καὶ συνέχεια τὴν συναντοῦμε ἀκόμα καὶ σὲ γραπτὰ τοῦ 15ου αἰώνα, καθῶς καὶ στὴν Τουρκοκρατία, σὲ γραπτὰ τοῦ 16ου αἰώνα, καὶ ἄς μὴν μᾶς ἔχουνε διδάξει ποτὲ τέτοια πράγματα στὴν δημόσιά μας ἐκπαίδευση.
``Καὶ εἰς τοῦτο κατέληξεν ἡ τῶν Ῥωμαίων ἀρχὴ μέχρι τῆς σήμε-
ρον. Νυνὶ δὲ στενωθείσης κατά τε ἀνατολὰς καὶ δυσμὰς τῆς Ῥωμαϊκῆς
βασιλείας καὶ ἀκρωτηριασθείσης ἀπὸ τῆς ἀρχῆς Ἡρακλείου τοῦ Λίβυος,
οἱ ἀπ’ ἐκείνου κρατήσαντες οὐκ ἔχοντες ὅποι καὶ ὅπως καταχρήσονται τῇ
αὑτῶν ἐξουσίᾳ, εἰς μικρά τινα μέρη κατέτεμον τὴν ἑαυτῶν ἀρχὴν καὶ
τὰ τῶν στρατιωτῶν τάγματα, μάλιστα ἑλληνίζοντες καὶ τὴν πάτριον καὶ
ῥωμαϊκὴν γλῶτταν ἀποβαλόντες.΄΄
Θεωρεῖ λοιπὸν σημάδι παρακμῆς, ὁ Αὐτοκράτορας ποὺ ἔζησε στὸν 10ο αἰώνα, τὴν ὑποβάθμιση τῆς λατινικῆς γλώσσας στὴν ῥωμαϊκὴ Αὐτοκρατορία. Διότι, μέχρι τότε, τόσο ἡ ἑλληνικὴ ὅσο καὶ ἡ λατινικὴ ἦταν οἱ γλώσσες τῶν Ῥωμαίων: γι’ αὐτὸ πολλὲς φορὲς, χωρίς διάκριση, τόσο ἡ μὲν ὅσο καὶ ἡ δὲ ἀποκαλοῦνται ῥωμαϊκὲς (ἡ τῶν Ῥωμαίων γλώσσα).
Ἡ ῥωμαϊκὴ συνείδηση ἀποτυπώνεται ἀκόμα καὶ ἀπὸ ἀνθρώπους ποὺ ἔζησαν ἐξόριστοι στὸ βασίλειο τῆς Νίκαιας (13ος αἰώνας), στὰ χρόνια τῆς Φραγκοκρατίας [3]:
``...κἀντεῦθεν ἵνα μὴ τοῖς ἐθνικοῖς
τούτοις ὀνόμασι περιγράφωνται, τῇ πρεσβυτέρᾳ Ῥώμη ἑτέρα
νέα ἀντῳκοδόμηται, ἵνα ἐξ οὕτω μεγίστων πόλεων κοινὸν
ἐχουσῶν τοὔνομα Ῥωμαῖοι πάντες κατονομάζοιντο καὶ ὡς τὸ
τῆς πίστεως κοινὸν οὕτως ἔχοιεν καὶ τὸ τῆς κλήσεως. καὶ
ὡς ἐκ Χριστοῦ ταὐτὸ τὸ τιμιώτατον ἔλαχον ὄνομα, οὕτω καὶ
τὸ ἐθνικὸν αὐτοῖς ἐπηγάγοντο. καὶ πάντα δὲ τὰ ἄλλα
ὑπῆρχε τούτοις κοινά, ἀρχαὶ νόμοι λόγοι βουλαὶ δικαστήρια,
αὐτὴ ἡ εὐσέβεια, οὐδὲν ὅτι μὴ κοινὸν Ῥωμαίοις τοῖς πα-
λαιοτέροις καὶ νεωτέροις.΄΄
Οἱ περισσότεροι ἐκ τῶν μὴ ἐξιδεικευμένων (καὶ μὴ ἱστορικῶν, πάνω ἀπ’ ὅλα) ἀρθρογράφων, ποὺ ἀναφέρονται μὲ ἐσφαλμένο τρόπο στὸ Ἔδικτο τοῦ Καρακάλλα (ἀρχὲς 3ου αἰώνα μ.Χ.), δὲν γνωρίζουν ἤ δὲν κατανοοῦν ὅτι πρὶν τὸν Χριστιανισμό, στὰ πρώτα αὐτοκρατορικὰ χρόνια, ξεκίνησαν οἱ ζυμώσεις ποὺ ἔνωσαν τὸν Ἑλληνιστικὸ Κόσμο μὲ τοὺς Λατίνους, τοὺς Κέλτες, τοὺς Θράκες, καὶ ἄλλους πολλοὺς ὑπηκόους, ὥστε στὰ χρόνια τῆς ῥωμαϊκῆς εἰρήνης νὰ ἔχει ἤδη δημιουργηθεῖ ἡ ῥωμαϊκὴ ἐθνοτικὴ ὁμάδα. Τὸ Ἔδικτο τοῦ Καρακάλλα ἐπισημοποιοῦσε ἀπλὰ κάτι τὸ ὁποῖο ἀποτελοῦσε τὴν νέα τάξη πραγμάτων, ἐδῶ καὶ πολὺ καιρὸ μέσα στὴν Αὐτοκρατορία. Ἡ ῥωμαϊκὴ ταυτότητα δημιουργήθηκε πάνω στὰ θεμέλια τοῦ ἑλληνιστικοῦ καὶ λατινικοῦ κόσμου, ἀφομοίωσε τὶς ἰουδαιοχριστιανικὲς παραδόσεις καὶ φύλαξε γιὰ πολλοὺς αἰῶνες τὴν αὐτοκρατορικὴ ῥωμαϊκὴ κληρονομιά. Τὴν αὐτοκρατορικὴ κληρονομιὰ διαδέχθηκε ἡ Πατριαρχικὴ μέριμνα, μέσα στὰ χρόνια τῆς Τουρκοκρατίας. Ἀλλὰ καὶ πρὶν τὴν Τουρκοκρατία, ἡ ῥωμαϊκότητα δὲν ἀφοροῦσε μόνον τοὺς ὑπηκόους ποὺ διαβίωναν μέσα στὰ ὅρια τοῦ Βασιλείου [5]. Στὶς μέρες μας ψήγματα τῆς ῥωμαϊκότητάς μας βρίσκει κανεὶς στὶς Παραδόσεις, τὰ ἤθη καὶ ἔθιμα ποὺ μᾶς ἔχουνε ἀπομείνει, στὴν ἴδια μας τὴν ἰδιοπροσωπία: διότι ἡ ῥωμαϊκότητα δὲν ἀποτελεῖ ἀπλὰ ἐθνικὴ ταυτότητα, ἀλλὰ θέμα ὑπόστασης καὶ οὐσίας. Εἶναι τυχαῖα ἄραγε τὰ λόγια τοῦ Κυπρίου Ῥωμηοῦ ποιητή, Βασιλείου Μιχαηλίδη, ποὺ ἔζησε στὸν 19ο αἰώνα:
Ἡ Ῥωμηοσύνη ἔν φυλὴ συνότζιαρη τοῦ κόσμου.
Κανένας δὲν ἐβρέθηκεν γιὰ νὰ τὴν-ι-ξηλείψη.
Κανένας, γιατὶ σιέπει την ποὺ τάψη ὁ Θεός μου.
Ἡ Ῥωμηοσύνη ἔν νὰ χαθῆ, ὅντας ὁ κόσμος λείψη.
Εἶναι σημαντικὸ ἐπίσης νὰ γνωρίζει ὁ ἀναγνώστης, ὅτι δὲν εἶναι τυχαῖος οὔτε ὁ προσδιορισμὸς ``Ῥοῦμ΄΄ άπὸ τοὺς Μουσουλμάνους κατακτητές, πρὸς τοῦς Ῥωμαίους ὑποδούλους οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦσαν τὴν Ροῦμ Μιλλέτ, τὴν Ῥωμαϊκὴ Κοινότητα δηλαδή. Ἄλλωστε, σὲ σὲ πολλὰ ἰδιώματα διασώζεται καὶ στὶς μέρες μας ὁ προσδιορισμὸς Ῥωμαῖος ἤ Ῥωμηὸς (ποὺ ἀποτελεῖ ὑποκοριστικὸ τοῦ Ῥωμαῖος), ὅπως γιὰ παράδειγμα στὴν ῥωμαϊκὴ (Ῥούμτσα) ἑλληνικὴ γλώσσα τῶν Ποντίων (ἀξιοσημείωτο εἶναι ὅτι αὐτὴ ἡ γλώσσα ὁμιλεῖται ἀκόμη καὶ σήμερα ἀπὸ Μουσουλμάνους Ποντίους, στὴν Τουρκία) ἤ στὰ νεολατινικὰ τῶν ἀπανταχοῦ Ἀρμάνων (Romani – Armani σημαίνει Ῥωμαῖος στὶς λατινικὲς διαλέκτους), ἐντὸς κι ἐκτὸς Ἑλλάδος. Μελετώντας μουσικὰ κειμήλια, ποὺ προέρχονται ἀπὸ τὶς ἀρχὲς τοῦ 20ου αἴώνα, ἀπὸ τὴν Ἀνατολικὴ Ῥωμυλία, τὴν εὐρύτερη περιοχὴ τῆς Μαύρης Θάλασσας, τῆς Μικρασίας, τῶν Δωδεκανήσων καὶ τῆς Κύπρου, διαπιστώνει κανεῖς πῶς οἱ ὅροι Ῥωμηός, Ῥωμηοσύνη, Ῥωμέικος, Ῥωμέικο ἦταν ζωντανοί: σὰν νὰ συνέβει κάτι (...) καὶ νὰ σβήστηκαν μὲ μιᾶς μέσα στὸ ἑλληνικὸ Κράτος! [22]
Εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑπογραμμιστεῖ πῶς ἀπὸ μιὰ σοβαρὴ ἀνάλυση δὲν θὰ μποροῦσε νὰ ἀπουσιάζει ἡ ἀναφορὰ στὴν Τέχνη, στὴν κοινὴ ῥωμαϊκὴ Τέχνη, ποὺ σήμερα ὁνομάζουμε ἀδόκιμα καὶ ἀπερίσκεπτα ``βυζαντινή΄΄ [23]. Ψηφιδωτά, φερειπεῖν, ὑψηλής αἰσθητικής, συναντοῦμε ἀπὸ τὴν Ῥαββένα (μεγάλο λιμάνι τῆς Αὐτοκρατορίας), ὥς τὴν μακρινὴ ἔρημο τοῦ Σινᾶ καὶ ἀπὸ τὴν Γηραιὰ Ἀλβιώνα μέχρι τὴν Μαύρη Θάλασσα. Ἡ μουσική, ἡ ζωγραφική, ἐκκλησιαστικὴ καὶ κοσμική, ἀποτελοῦν κράμμα πολλῶν Παραδόσεων, σὲ Ἀνατολὴ καὶ Δύση. Δὲν εἶναι σωστὸ καὶ ἀκριβὲς νὰ βαπτίζουμε αὐτὴ τὴν τέχνη μονοδιάστατα ``ἑλληνική΄΄. Θὰ ἦταν καλὸ νὰ ὑπάρξει ἐκτενὴς ἀρθρογραφία πάνω σὲ αὐτὸ τὸ θέμα, στὸ ἐγγὺς μέλλον. Ἀπλὰ θὰ ἀφήσω ἀνοιχτὰ τὰ ἐρωτήματα, γιὰ τὸν φιλομαθὴ καὶ φιλαλήθη ἀναγνώστη, πρὸς προβληματισμό: τί ἐνώνει ἄραγε τοὺς νωπογράφους τῆς ἑλληνιστικὴς καὶ ῥωμαϊκῆς Αἰγύπτου, μὲ τὸν Ἱωάννη τὸν Δαμασκηνὸ καὶ τὸν Δομήνικο Θεοτοκόπουλο [9]; Τὶ μπορεῖ νὰ ἐνώσει τὸν Ἱωάννη τὸν Κουκουζέλη καὶ τὸν Μανουήλ Χρυσάφη, μὲ τοὺς ἤχους ποὺ ἀκοῦμε ἀκόμη καὶ σήμερα στοὺς Ναούς μας, στὶς ἱερές Ἀκολουθίες, καὶ στὰ περισσότερα δημοτικά μας ἄσματα, τὰ ὁποῖα ὁμοιάζουν τόσο πολὺ μὲ τὰ ἀκούσματα ἄλλων βαλκανικῶν λαῶν, λαῶν τῆς Μαύρης Θάλασσας καὶ λαῶν τῆς βόρειας Ἀφρικῆς καὶ τῆς Μέσης Ἀνατολῆς; Εἶναι ὁ ἐξιδανικευμένος -καὶ φιλτραρισμένος ἀπὸ τὸν ῥομαντισμὸ- ἀρχαῖος ἑλληνικὸς κόσμος αὐτὸς ποὺ δημιουργεῖ συνδετικὲς γέφυρες μεταξὺ τῶν Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας μέσα στοὺς αἰώνες, ἤ ἡ Ῥωμηοσύνη; Τί ἐνώνει τὸν Ἀββά Δανιήλ τῆς Σκήτεως μὲ τὸν Μέγα Ἀντώνιο καὶ τὸν Ἰσαάκ τὸν Σύρο [15]; Μήπως εἶναι ἡ ``ἑλληνικότητα΄΄, μὲ τὴν στενὴ (καὶ ἐξιδανικευμένη) ἐρμηνεία ποὺ δίνουμε σήμερα γιὰ τὴν ταυτότητα ὁλόκληρης τῆς ἀρχαιότητας; Ποιός εὐθύνεται γιὰ τὴν παγκοσμιότητα τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας; Θὰ ἔγραφαν στὴν τῶν Ῥωμαίων γλώσσα, στὴν ἑλληνική, ὁ Βιτσέντζος Κορνάρος ἤ οἱ Φράγκοι συγγραφεῖς, φερειπεῖν τῶν μεσαιωνικῶν ἔργων Ἰλιάς, Χρονικὸν τοῦ Μωρέος, Ἰμπέριος καὶ Μαργαρώνα, ἄν δὲν ὑπήρχε ῥωμαϊκὴ Παγκοσμιότητα ἐπὶ τόσες ἐκατονταετηρίδες; Τί μαρτυροῦν τὰ ὀνόματα καὶ τὰ ἐπίθετά μας σήμερα; Γνωρίζει ἄραγε ὁ ἀναγνώστης τὴν ἀναφορὰ τοῦ Ἴωνα Δραγούμη στὴν πάλαι ποτὲ ``μόδα΄΄, μετὰ τὴν ἴδρυση τοῦ ἑλλαδικοῦ Κράτους, νὰ δίνονται ἀρχαία ὀνόματα μὲ τὴν βάπτιση; Μέχρι τότε ὁ κόσμος δὲν φιλοσοφοῦσε ἰδιαίτερα τὸ ὄνομα ποὺ θὰ ἔδινε στὰ παιδιά του: λειτουργοῦσε μὲ γνώμονα τὶς Παραδόσεις καὶ τὸ Ἑορτολόγιο [14].
Τὸ Κράτος μας, μὲ τοὺς ὅρους ποὺ ἰδρύθηκε, ξεκίνησε τὴν ἀργὴ καὶ σταθερὴ ἀποδόμηση τῆς ῥωμαϊκότητας τῶν πολιτῶν του: κατόρθωσε, ἤδη ἀπὸ τὸν πρώτο αἰώνα τῆς ὕπαρξής του, νὰ συρρικνώσει ἔνα μεγάλο τμήμα τῆς Ῥωμηοσύνης μέσα στὰ στενὰ ἑλλαδικὰ ὅρια, καὶ νὰ δημιουργήσει ἔναν ἑλληνικὸ ἐθνικισμό, βασισμένο σὲ διάτρητες θεωρίες, ἀπαγορεύοντας (ἄλλοτε ἔμμεσα καὶ ἄλλοτε ἄμεσα) τὴν ὁποιαδήποτε νύξη περὶ ῥωμαϊκότητας. Σήμερα τὸ Κράτος αὐτὸ ἀποδομεῖται ἀπὸ τοὺς ἴδιους τοὺς προτέκτορες ποὺ τὸ δημιουργήσαν (ἤ τουλάχιστον μεταλλάξαν μετὰ τὴν δολοφονία τοῦ Καποδίστρια, ἄν διαφωνεῖτε μὲ τὴν ἄποψη ὅτι τὸ δημιούργησαν στοχευμένα, γιὰ δικά τους συμφέροντα στὴν περιοχὴ) καὶ ἡ ἀντίσταση τῶν πολιτῶν εἶναι ἀπελπιστικὰ ἀσθενής: ὁ λόγος; Νομίζω ὅτι ἡ ἀπάντηση πρέπει νὰ ζητηθεῖ στὴ κρίση ταυτότητας, μὲ τοὺς ὅρους ποὺ τὴν περιγράφουμε σὲ αὐτὸ τὸ ἄρθρο. Ἐπιφυλασσόμαστε νὰ ἐπανέλθουμε στὸ συγκεκριμένο θέμα στὸ μέλλον, μὲ συνέχιση τῆς ἀρθρογραφίας.
Περὶ τῆς Σύγχυσης τῶν Ἐννοιῶν
Εἶναι βέβαιο ὅτι ὁ ἀναγνώστης ποὺ δὲν ἔχει μελετήσει σὲ βάθος ὅλα αὐτὰ ποὺ ἀναφέρουμε, καλεῖται νὰ δουλέψει συστηματικὰ κι ἐπίπονα γιὰ νὰ κατανοήσει τὴν ὁρολογία ποὺ χρησιμοποιοῦμε, χωρὶς νὰ συγχέει τῆς ἔννοιες: ἡ Παιδεία ποὺ παρέχει τὸ ἑλληνικὸ Κράτος στοὺς πολίτες του καθρεφτίζει τὴν μεταπρατική του ὑπόσταση, μιᾶς καὶ ὅτι μάθαμε στὰ σχολειά μας εἶναι ὑπερβολικὰ στρογγυλεμένο. Ἄλλωστε ὅτι γνωρίζουμε γιὰ τὸν ἀρχαῖο κόσμο εἶναι φιλτραρισμένο ἀπὸ τὸν ῥομαντισμό, καὶ φτάνει διάτρητο πιὰ στὴν σύγχρονή μας ἐποχή. Σὲ αὐτὴ τὴν σύγχυση βοηθᾶ καὶ μεγάλη μερίδα νεο-Ἑλλήνων διανοουμένων οἱ ὁποίοι, προκειμένου νὰ ἐνισχύσουν τὴν κρατικὴ ἄποψη περὶ τῆς νεο-ἑλληνικὴς ταυτότητας, ἐρμηνεύουν τὶς πηγὲς κατὰ τὸ δοκοῦν. Σὲ αὐτοὺς δὲν κάνουμε διάκριση μεταξὺ διανοουμένων τοῦ ἐθνικιστικοῦ χώρου καὶ ἀντιστοίχων διανοουμένων τοῦ μηδενισμοῦ: καὶ τὰ δυὸ αὐτὰ ἄκρα ζημιώνουν κατὰ τὸν ἴδιο τρόπο. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκθέσουμε ὅλα τὰ στοιχεῖα μὲ κάθε λεπτομέρεια σὲ ἕνα καὶ μόνο ἄρθρο: ἄν τὸ ἐπιχειρούσαμε, στὸ τέλος θὰ καταλήγαμε στὴν συγγραφὴ πολλῶν καὶ ὀγκοδέστατων κειμένων. Θὰ προτείνουμε ὡστόσο, σὰν ἔνα ἀρχικὸ βοήθημα, τὴν μεταπτυχιακὴ διατριβὴ τοῦ ἐξαιρετικοῦ ἱστορικοῦ ἐρευνητῆ Χρήστου Μαλατρᾶ [5]. Ἐκεὶ ὁ ἀναγνώστης θὰ ξεκαθαρίσει ὅλες τὶς ἔννοιες, ποὺ ἐνίοτε συγχέονται στὸ μυαλὸ τοῦ μὴ ὑποψιασμένου καὶ μὴ ἐξειδικευμένου μελετητὴ τῆς ἱστορίας. Ὁ περιοριστικὸς ὅρος ``ἔθνος΄΄, ποὺ ἐμφανίστηκε στὸν 18ο αἰώνα, δημιουργεῖ παρεξηγήσεις, ποὺ στοιχειώνουν ἀκόμη καὶ στὶς μέρες μας τὰ γραπτὰ τῶν ἐγχώριων διανοουμένων μας. Ὁ ὅρος ``ἔθνοτικὴ ὁμάδα΄΄ εἶναι ἐπαρκέστερος κι ἐπιστημονικότερος γιὰ τὴν περιγραφὴ τῆς ῥωμαϊκότητας, ἡ ὁποία ἄλλωστε ἀσφυκτιεῖ μέσα στὰ στενὰ ὅρια τοῦ ἐθνικοῦ Κράτους (πόσο μάλλον ἄν αὐτὸ τὸ Κράτος εἶναι μεταπρατικό!).
Τὰ Λάθη τῶν νεο-Ἑλλήνων Ἀρθρογράφων (ποὺ βγάζουν Μάτι!)
Ἡ συντριπτικὴ πλειοψηφία τῶν ἄρθρων πολλῶν νεο-Ἑλλήνων ἀρθρογράφων, ποὺ ἀναφέρονται στὸ ψευδεπίγραφο ``Βυζάντιο΄΄, βρίθουν λαθῶν. Τὰ λάθη αὐτὰ ἐντοπίζονται τόσο στὴν ἔλλειψη εἰδικῶν γνώσεων, τὴν σωστὴ ἐπιλογὴ πηγῶν καὶ συλλογὴ στοιχείων, ὅσο καὶ στὴν ἐρμηνεία καὶ ἐπεξεργασία τῶν ἱστορικῶν δεδομένων μὲ ἀκατάλληλες μεθόδους. Ὁ ἱστορικός Timothy Duff, καθηγητὴς στὸ πανεπιστήμιο τοῦ Reading στὴν Ἀγγλία, μοῦ ἀπάντησε, πρὶν ἀπὸ μερικὰ χρόνια σὲ ἐρωτήσεις μου γιὰ τὸν ψευδο-Σφραντζή, ὅπου μεταξὺ ἄλλων μοῦ ἔγραψε τὶς ἀκόλουθες πολύτιμες συμβουλές [10]:
On the first question, you are quite right to point to an increasingly large danger that comes with the expansion of the internet. I think there are two issues. One is the general one that not everything (or perhaps, very little) that one finds on the internet is reliable or up to date. The general reader, or students searching for information, can easily be misled, unless they are able to evaluate what they find. Secondly, and more specific to the question of ancient or medieval Greek literature, there is little awareness on behalf of the general public, or students, about the way in which our texts of Greek authors have been improved over time through study of the manuscripts, a greater understanding of the language of that period, etc. Thus it makes a huge difference whether one uses a text of the early nineteenth century (like the one you found) or, if one is available, a more modern edition. The two problems reinforce each other because of the fact that old, out of date, editions, are being digitised and made freely available.
Καὶ συνεχίζει:
The scholarly community is of course aware of both of these problems. In fact, there is a reliable digital collection of Greek literature, which aims at complete coverage of everything written in Greek, and now goes up to 1453 (though there are still some gaps). This is called the Thesaurus Linguae Graecae, and is based in the University of California. It uses the most up to date editions (and gives full information on which editions it uses for each author or work). One can read or browse, but can also search for terms or combinations of terms, within particular authors or works, within particular periods, or even across the whole corpus.
The TLG make a few texts available online free, but otherwise access is by subscription. Most universities with a department of Classics, Greek, etc. will have a subscription. This is definitely the most reliable way to find texts online, and has in many ways revolutionised the study of Greek literature. For serious study, however, one still needs to look at actual modern printed editions, as the TLG does not give an apparatus criticus with information on variant readings, and of course only digitises a single edition (in many authors, different editions may print slightly different texts).
Θὰ ἤθελα νὰ ὑπογραμμίσω, στὰ πάραπάνω, ὅτι ὁ μὴ ὑποψιασμένος ἀρθρογράφος ἐπιλέγει συχνὰ ἀκατάλληλες πηγὲς (ὅπως λ.χ. ψευδεπίγραφα κείμενα), θεωρώντας πῶς τὸ κύρος τοῦ συγγραφέα ἐνὸς ἀπανθίσματος πηγῶν ἐξασφαλίζει καὶ τὴν ἐγκυρότητα τῶν πηγῶν. Παλιότερα, σὲ εὐγενική της ἀπάντηση σὲ ἐρωτήσεις μου πάνω σὲ συγκεκριμένη πηγή, ἡ καθηγήτρια κ. Μ. Παντελιά, πρόεδρος τοῦ TLG, μοῦ κατέστησε σαφὲς ὅτι μόνον ἐπιστημονικὲς ἐκδόσεις, ποὺ ὑφίστανται κρίση (critical edition) ἀπὸ ἐπιστημονικὸ συμβούλιο (editorial board) μποροῦν νὰ θεωρηθοῦν ἔγκυρες.
Ἀκριβῶς γιὰ τοὺς παραπάνω λόγους ὑφιστάμεθα ἔναν κατακλυσμὸ ἄρθρων στὸ διαδίκτυο, τὰ ὅποῖα εἶναι ἄκρως παραπλανητικά. Φερειπείν, ἀποσπάσματα τοῦ Chronicon Maius τοῦ ψευδο-Σφραντζὴ (Μακαρίου Μελισσηνοῦ/Μελισσουργοῦ) ἀναπαράγονται ἀβίαστα, ὥς χωρία παρμένα ἀπὸ τὸ γνήσιο χρονικὸ (Chronicon Minus) τοῦ Γ. Σφραντζή. Λόγου χάριν, ὁ ``τελευταῖος λόγος΄΄ τοῦ Κωνσταντίνου Παλαιολόγου βρίσκεται ἀποκλειστικὰ στὸν ψευδο-Σφραντζή (16ος αἰώνας), κι ἔχει ἀποδειχθεῖ ὅτι ἀποτελεῖ πιστὴ μετάφραση ἀπὸ τὸ λατινικὸ κείμενο τοῦ Γενοβέζου ἐπισκόπου Λεονάρδου τοῦ Χίου [16],[17], ἐνῶ ὁ τελευταῖος, μὲ τὴν σειρά του, ἔχει γράψει πολλὰ παραπλανητικὰ στοιχεῖα γιὰ τὰ τεκταινόμενα πρὶν καὶ μετὰ ἀπὸ τὴν Ἄλωση τοῦ 1453. Ἡ βιβλιογραφία εἶναι ὀγκώδης, κι ἐπιφυλασσόμαστε νὰ γράψουμε ξεχωριστὸ ἄρθρο πάνω σ΄ αὐτὸ τὸ θέμα, πάνω στὰ ψευδεπίγραφα κείμενα δηλαδή. Καὶ ὅμως, σὲ ἐπετειακὰ ἄρθρα, ὁμιλίες, ἐκμπομπὲς σὲ ῥαδιοφωνικοῦς σταθμούς καὶ σὲ συγγράμματα ἐρασιτεχνῶν τῆς ἱστορικῆς ἐπιστήμης, διακρίνουμε τὰ ἴδια καὶ τὰ ἴδια λάθη. Γιατί; Μήπως διότι ὁ ἐπιστημονικὸς λόγος καὶ ἡ ἐπιστημονικὴ μέθοδος ἀπουσιάζουν ἀκόμα καὶ σήμερα ἀπὸ τὸν ἑλλαδικὸ χῶρο; Θὰ διατυπώσω κάτι πικρό: πολλοὶ προβεβλημένοι ``διανούμενοί΄΄ μας φοβούνται τὴν ἐπιστημονικὴ κρίση, διότι ἀποκαλύπτει λάθη σὰν καὶ αὐτὰ ποὺ ἀναφέραμε. Γι΄ αὐτὸ προτιμοῦν νὰ ὑποτιμοῦν τὸν ἐπιστημονικὸ λόγο, καὶ βρίσκουν καταφύγιο στὴν θρησκοληψία (ἀναφορὰ σὲ Γέροντες, Ἁγίους, κλπ., καὶ κατασυκοφάντηση τῆς Ἐπιστήμης) ἤ στὴν ψευδο-φιλοσοφία [8].
Ἔνα ἄλλο πρόχειρο παράδειγμα εἶναι ἡ ἀναφορὰ στὸν Ἱωάννη Γ΄ Δούκα, τὸν ἐπονομαζόμενο καὶ Βατάτζη. Δὲν ἐπιλέγω τυχαία αὐτὸ τὸ πρόσωπο, διότι ὰποτελεῖ ἐκπληκτικὸ γεγονὸς ὅτι ἀκόμα καὶ πολὺ σοβαρὰ ἄτομα (!) ἀναπαράγουν ῥήσεις Γερόντων περὶ ``μαρμαρωμένου βασιλιά΄΄ (ποὺ τελευταία τὸν ἐντόπισαν στὸν Ἱωάννη Γ΄ Δούκα), ἐμπλουτισμένες μὲ πολὺ φαντασία, ποὺ θὰ τὴν ζήλευαν καὶ οἱ παραγωγοὶ σεναρίων στὸ Χόλυγουντ...Δὲν θὰ ἐπεκταθοῦμε σὲ αὐτὰ τὰ ἀπίστευτα ποὺ διαχέονται τοὺς τελευταίους μήνες, ἀπὸ κατὰ τὰ ἄλλα (μέχρι πρότινος τουλάχιστον) σοβαροὺς ἀνθρώπους: θὰ σταθοῦμε μόνο σὲ μιὰ ἐπιστολή. Μιὰ συγκεκριμένη ἐπιστολὴ τοῦ βασιλέως, ποὺ φέρεται νὰ ἀπέστειλε στὸ Βατικανό, ἀπευθυνόμενος στὸν Πάπα Γρηγόριο Θ΄, ἀποτελεῖ μέχρι καὶ σήμερα σημεῖο τριβῆς γιὰ τοὺς ἐξειδικευμένους ἱστορικούς, διότι ἀμφισβητεῖται ἡ γνησιότητά της ἀπὸ ἀρκετούς. (Σημειώσατε ὅτι ἕνα ἀπὸ τὰ μεγαλύτερα προβλήματα στὴν ἱστορικὴ ἔρευνα ἀποτελοῦν οἱ πλαστογραφήσεις, ποὺ φαίνεται πῶς ἀποτελοῦσαν ``χόμπυ΄΄ στὰ χρόνια τοῦ Μεσαίωνα.) Ἔνας ἀπὸ τοὺς μεγαλύτερους ``βατατζικοὺς΄΄ τῆς ἐποχῆς μας, ὁ καθηγητὴς John Langdon, δὲν εἶναι πεπεισμένος γιὰ τὴν γνησιότητα τῆς ἐπιστολής, οὔτε συμφωνεῖ σὲ ὅλα τὰ σημεία μὲ τὴν προσπάθεια ὑπεράσπισης τῆς γνησιότητάς της ἀπὸ τὸν ἱστορικὸ V. Grumel (δεκαετία τοῦ 1930). Ἀκριβῶς γιὰ αὐτὸν τὸν λόγο δὲν ὑπάρχει μέχρι αὐτὴ τὴν στιγμὴ κριτικὴ ἐπιστημονικὴ ἔκδοση (critical edition) τῆς συγκεκριμένης ἐπιστολῆς, ποὺ νὰ ἀποδεικνύει ἄν εἶναι γνήσια ἤ ἀποτέλεσμα πλαστογράφησης. Οἱ ἀρθρογράφοι ποὺ τὴν διαχέουν στὸ διαδίκτυο, μὲ ἄρθρα πάνω στὰ ἄρθρα καὶ ἄκρως ἀποπροσανατολιστικὲς ἀναλύσεις, δανείζονται τὸ κείμενο ἀπὸ τὴν ``Ἱστορία τοῦ Νέου Ἑλληνισμοῦ΄΄, τοῦ Ἀ. Βακαλόπουλου, καὶ διαιωνίζουν τὴν ἡμιμάθεια στὸν τόπο μας. Δὲν ἔχουν μάθει νὰ διασταυρώνουν πηγές, οὔτε παρακολουθοῦν τὶς ἐξελίξεις στὸν χῶρο τῆς ἐπιστημονικῆς ἔρευνας.
Εἶναι σημαντικὸ δὲ νὰ ἀναφερθοῦμε καὶ στὸν λανθασμένο τρόπο χρήσης τῶν αὐθεντικῶν πηγῶν καὶ τὸν ἐπιστημονικὰ ἀποδεκτῶν ἐκδοχῶν τῶν ἀρχαίων κειμένων. Γιὰ παράδειγμα, ἡ ἀναφορὰ σὲ κείμενα ὅπως τῶν Μιχαήλ καὶ Νικήτα Χωνιάτη, τῆς Ἄννας Κομνηνής, καὶ κάποιων ἄλλων λογίων ποὺ ἔζησαν λίγο πρὶν καὶ λίγο μετὰ τὴν 4η Σταυροφορία, γίνεται γιὰ νὰ ``ἀποδειχθεῖ΄΄ ἡ συνέχεια τοῦ ``Ἑλληνισμοῦ΄΄, ἀπὸ σκόρπιες ἀναφορὲς σὲ Ἕλληνες, ἀπομονόνωντας φράσεις, χωρὶς αὐτὲς νὰ τίθενται μέσα στὸ ἰδιαίτερο πλαίσιό τους. Δὲν καταλαβαίνουν δυστυχῶς, οἱ ἀνυποψίαστοι ἀρθρογράφοι, οὔτε τὴν γλώσσα τῆς ἐποχῆς, ὁπότε καὶ τὴν ἐτυμολογία κάθε λέξης, οὔτε φαίνεται νὰ ἔχουν συναίσθηση τῆς ῥητορικῆς τῆς συγκεκριμένης ὁμάδας λογίων, ἀπέναντι στοὺς λατινοφώνους Φράγκους (κατακτητὲς πιὰ καὶ στὴν Ἀνατολή). Γιὰ μιὰ ἐκτενὴ ἔκθεση, περιγραφὴ καὶ κριτικὴ ἀνάλυση αὐτῶν τῶν χωρίων παραπέμπουμε στὶς ἐργασίες [5], [6]. Εἴμαστε εὐτυχεῖς γιὰ τὸ ὅτι ὁ 12ος καὶ 13ος αἰώνας βρίθουν πηγῶν, ὁπότε δὲν θὰ πρέπει νὰ μᾶς ξενίζει ἡ ἐπίπονη προσπάθεια τοῦ Γ. Γεμιστοῦ/Πλήθωνος, δύο αἰώνες ἀργότερα, νὰ μεταδώσει τὴν ἀρχαιολατρεία του στὴν Αὐλή, ποὺ παρέμενε ἀγιάτρευτα ῥωμαϊκή. Ἡ ἀρχαιολατρεία πάντως βρήκε εὔφορο ἔδαφος στὸν Οἴκο τῶν Μεδίκων, μέσω τοῦ νεο-πλατωνισμοῦ, ποὺ ἤρθε σὰν μάννα ἐξ οὔρανοῦ στὴν ἀκινάτεια καὶ μονοδιάστατα ἀριστοτελικὴ ἰταλικὴ διανόηση: ὁ ἀρχαῖος κόσμος καὶ τὰ ἐπιτεύγματά του ἦταν ἀναγκαία στὸν κόσμο τῆς Δύσης, διότι ὁ Χριστιανισμὸς τῶν Φράγκων δὲν ἔνωσε ποτέ, παρὰ διαίρεσε τοῦς ἀνθρώπους στὴν ψευδεπίγραφη ``Ἁγία Ῥωμαϊκὴ Αὐτοκρατορία΄΄ ποὺ ἴδρυσε ὁ Φράγκος κατακτητὴς Καρλομάγνος. Ὑπάρχουν, δυστυχῶς, ἀκαδημαϊκοὶ στὸν τόπο μας ποὺ ἀδυνατοὺν νὰ διακρίνουν τὶς θεμελιώδεις διαφορὲς μεταξὺ τῶν δύο Ἑκκλησιῶν, καὶ συχνὰ συγχέουν τὸν φραγκικὸ Μεσαίωνα μὲ τὸ ``Βυζάντιο΄΄. Δὲν θὰ ἐπεκταθοῦμε σὲ αὐτό. Ἀφήνουμε στὸν ἀναγνώστη νὰ κρίνει τὴν ἐπιπόλαια καὶ ἀσπούδαστη ῥήση τοῦ μακαριστοῦ Κορνηλίου Καστοριάδη (αὐτοῦ τοῦ κατὰ τὰ ἄλλα μεγάλου φιλοσόφου τοῦ 20ου αἴώνα) ὅτι ``ἡ ἀρχαία Ἑλλάδα γέννησε διανοητές, ἐνῶ τὸ Βυζάντιο ἐρμηνευτές΄΄ [11]. Πόσο εὔκολα πετάμε στὰ σκουπίδια αἰώνες ἱστορικῆς πραγματικότητας, καὶ προτιμοῦμε νὰ ζοῦμε μὲ ψευδαισθήσεις. Σημειώστε καὶ τὸ ἐξής, ποὺ πολὺ μὲ συνεπαίρνει, ἀλλὰ θὰ ἤθελα νὰ τὸ πραγματευτῶ σὲ ξεχωριστὸ ἄρθρο: δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ μᾶς προξενεῖ ἐντύπωση ἡ ἀπήχηση ποὺ εἴχαν οἱ Ῥωμαίοι πρόσφυγες/μετανάστες, στὴν φραγκικὴ Δύση; Ὁ πολιτισμὸς ποὺ μετέφεραν στὴν Ἰταλία ἀκολουθοῦσε μιὰ Παράδοση ποὺ περνοῦσε μέσα ἀπὸ τὰ ἑλληνιστικὰ χρόνια, καὶ σμιλεύτηκε μέσα στὰ χρόνια τῆς Ῥωμαϊκῆς Αὐτοκρατορίας. Γνωρίζουμε τί διδάσκονταν οἱ Ῥωμαίοι φοιτητὲς στὸ Πανσπουδαστήριον; Ἀκόμα καὶ στὸν 15ο αἰώνα πάντως, ἡ σχολὴ Μηχανικῆς, στὴν Κωνσταντινούπολη, ἦταν φημισμένη γιὰ τὸ ἐπίπεδό σπουδῶν ποὺ παρεῖχε: ἐκεῖ φέρεται νὰ σπούδασε καὶ ὁ Οὔγγρος μηχανικὸς Οὐρβανός, ποὺ ἐφηῦρε τὸ μεγάλο κανόνι τὸ ὁποῖο κατέστρεψε τὰ τεῖχη τῆς Πόλης. Ἰδιαίτερη ἐντύπωση μοῦ ἔχει προξενήσει καὶ ἡ περίπτωση τοῦ μεγάλου μαθηματικοῦ Φραγκίσκου Μαυρολύκου (Francisco Maurolycus), ὁ ὁποῖος ἦταν γόνος Κωνσταντινουπολιτῶν προσφύγων, κι ἔζησε στὴν ἀναγεννησιακὴ Ἰταλία. Ξεφύλλιζα τὴν ἀριθμητική του (Arithmeticorum), κι ἔνιωσα ῥίγη συγκίνησης, βλέποντας ὅτι οἱ γνώσεις μας στὴν σύγχρονη θεωρία ἀριθμῶν πατοῦν γερὰ σὲ θεμέλια ποὺ παρουσιάζει στὰ ἔργα του. Ἐρώτηση: μήπως ἡ γνώση αὐτὴ, ποὺ μεταφέρθηκε στὴν ἀναγεννησιακὴ Ἰταλία ἀπὸ τοῦς ``Βυζαντινοῦς΄΄, ἀποτελεῖ τὴν ``χαμένη΄΄ γνώση τοῦ ``σκοτεινοῦ Βυζαντίου΄΄; Μήπως κάποια πράγματα τὰ ἔχουμε ὅντως διδαχθεῖ μὲ λάθος τρόπο στὴν ἐποχὴ τοῦ ῥομαντισμοῦ, ἀπὸ τοὺς προτέκτορές μας, τὰ ``Πεφωτισμένα τῆς Ἑσπερίας Ἔθνη΄΄ καὶ τοὺς ``Εὑρωλιγούρηδες΄΄ Ῥωμηούς (γιὰ νὰ κάνουμε καὶ μιὰν ἀναφορὰ στὸν Ζουράρι);
Μὲ τὶς Εὐλογίες τοῦ Μεταπρατισμοῦ
Συμπερασματικά, ἡ σχετικὰ σύγχρονη σύλληψη τῆς ἰδέας τοῦ Ἔθνους-Κράτους πολτοποίησε πολιτισμούς, τοὺς ``φυλάκισε΄΄ μέσα σὲ στενὰ ἐδαφικὰ ὅρια καὶ δημιούργησε ἐθνικοὺς μύθους, ἔχοντας ἐξασφαλίσει βεβαίως τὴν σθεναρὴ ὑποστήριξη ἰκανοὺ ἀριθμοὺ διανοουμένων. Νομίζω ὅτι στὶς κρίσιμες μέρες ποὺ διανύουμε, δὲν ὑπάρχει ἄνθρωπος μὲ τὴν στοιχειώδη κρίση ποὺ νὰ μὴν συμφωνεῖ ὅτι ἡ ἐγχώρια διανόηση ἐλέγχεται κι ἐξυπηρετεῖ μὲ τὸν καλύτερο τρόπο τὸ σύστημα ποὺ τὴν δημιούργησε. Ἡ ἄμυνά μας ἀπέναντι σὲ αὐτὸν τὸν βραχνά: ὁ ἐπιστημονισμός, ἡ μελέτη τῶν πηγῶν, ἡ ἔρευνα, ἡ στοιχειωθέτηση τῶν ἐπιχειρημάτων μας, μὲ ὅρους σὰν καὶ αὐτοὺς ποὺ θέτει ὁ καθ. Timothy Duff, ποὺ ἐκθέσαμε στὴν προηγούμενη παράγραφο. Ἀπαιτεῖται κόπος καὶ ἀρκετὴ ὑπομονὴ, γιὰ νὰ ἀφαιρέσει κανεὶς τὸ κάτοπτρο τοῦ Διαφωτισμοῦ, καὶ νὰ ἐρμηνεύσει τὸ ἱστορικὸ παρελθὸν θωρώντας το εὐθέως, χωρὶς τὴν παραμορφωτικὴ ἐπίδραση τοῦ Ῥομαντισμοῦ.
ΜΕΡΟΣ Β΄
Εἶναι ἀλήθεια ὅτι κούρασα τὸν ἀναγνώστη, χρονιάρες μέρες: ὅμως σκεφθῆτε το καλύτερα, δὲν εἶναι προτιμότερη ἡ ἀφύπνιση τῶν νέων ἀνθρώπων ἀπὸ τὴν ἀδράνεια; Μπορεῖ νὰ ἐνοχλεῖ ἡ μαχητικότητά μας, ὅμως τὸ μέλλον μας ἀνήκει σὲ ἐμᾶς τοὺς ἴδιους.
Ῥωμαϊκὰ Χριστούγεννα, διὰ Χειρὸς Κωνσταντίνου Ζ΄ τοῦ Πορφυρογεννήτου
Γιὰ νὰ ἀλλάξω κλίμα, καὶ γιὰ νὰ μποῦμε στὸ κλίμα τῶν Ἁγίων ἡμερῶν ποὺ διανύουμε, θὰ ἀποφορτίσω τὸ γραπτό μου ἀπὸ τὸν δικαιολογημένο θυμό, κάνοντας ἀναφορὰ στὶς αὐλικὲς τελετές, ὅπως διασώζονται ἀπὸ τὴν πένα τοῦ Κωνσταντίνου Ζ΄ τοῦ Πορφυρογεννήτου [4]. Θὰ δροσιστεῖ ἡ ψυχὴ τοὺ ἀναγνώστη ἀπὸ τὰ νόστιμα ἑλληνικά, στὰ ὁποῖα ἔχουν ἐνσωματωθεῖ πολλὲς λατινικὲς λέξεις. Θεώρησα καλὸ νὰ παραθέσω ὁλόκληρο τὸ τυπικὸ τῆς τελετής. Στὸ δεύτερο τμῆμα ποὺ παραθέτω, θὰ ἐντυπωσιάσει ἡ συνύπαρξη τῆς λατινικὴς μὲ τὴν ἑλληνικὴ γλώσσα, ὅπως συνέβαινε ἀπὸ τὰ πρώτα αὐτοκρατορικὰ χρόνια, καὶ γιὰ πολλοὺς αἰώνες. Γιατὶ δὲν γίνεται ποτὲ ἀναφορὰ σὲ αὐτὸ τὸ μεγαλεῖο; Πρὸς τί ἡ ἀποσιώπηση καὶ ἡ ταφὴ στὴν λήθη...
Ἀπολαύστε τὸ κείμενο, χωρὶς τὶς ἐνοχλητικές μου παρεμβάσεις: θὰ σᾶς κουράσω γιὰ μιὰ τελευταία φορὰ μὲ ἕναν μικρὸ ἐπίλογο, στὸ τέλος!
Ἄκτα τῆς ἑορτῆς τῶν Χριστουγέννων. (2t)
Ἐξιόντων τῶν δεσποτῶν ἀπὸ τοῦ παλατίου εἰς τὴν (3)
προέλευσιν καὶ τῆς εἰωθυίας πάσης τάξεως ἐπακολου-
θούσης, γίνεται πρώτη δοχὴ εἰς τὸ Τριβουνάλιον, ἤγουν (5)
εἰς τοὺς Λύχνους, καὶ δέχεται κἀκεῖσε ὁ δημοκράτης
τῶν Βενέτων, ἤγουν ὁ δομέστικος τῶν σχολῶν, μετὰ
καὶ τοῦ περατικοῦ δήμου τῶν Βενέτων, καὶ μήπω τῶν
δεσποτῶν φθασάντων ἐκεῖσε, λέγουσιν οἱ κράκται τὴν
φωνήν, ἦχ. γʹ• «Ἀστὴρ τὸν ἥλιον προμηνύει ἐν Βηθλεὲμ (10)
Χριστὸν ἀνατείλαντα ἐκ παρθένου.»
Δοχὴ αʹ. Καὶ δὴ τῶν δεσποτῶν ἐρχομένων καὶ ἱσταμένων
εἰς τὸν εἰωθότα τόπον τῆς αὐτῶν στάσεως, ἤγουν εἰς τὴν
καμάραν, λέγουσιν οἱ κράκται• «Πολλά, πολλά, πολλά». Ὁ
λαός• «Πολλὰ ἔτη, εἰς πολλά». Καὶ πάλιν οἱ κράκται• (15)
«Πολλοὶ ὑμῖν χρόνοι ἡ ἔνθεος βασιλεία.» Φθογγεῖ καὶ ὁ
λαὸς ἐκ τρίτου• «Πολλοὶ ὑμῖν χρόνοι.» Οἱ κράκται•
«Πολλοὶ ὑμῖν χρόνοι, οἱ θεράποντες τοῦ Κυρίου.» Φθογγεῖ
καὶ ὁ λαὸς ἐκ τρίτου• «Πολλοὶ ὑμῖν χρόνοι.» Οἱ κράκται•
«Πολλοὶ ὑμῖν χρόνοι, ὁ δεῖνα καὶ ὁ δεῖνα αὐτοκράτορες (20)
Ῥωμαίων.» Φθογγεῖ καὶ ὁ λαὸς ἐκ τρίτου• «Πολλοὶ ὑμῖν
χρόνοι.» Οἱ κράκται• «Πολλοὶ ὑμῖν χρόνοι ὁ δεῖνα καὶ
ὁ δεῖνα αὐγοῦσται τῶν Ῥωμαίων.» Φθογγεῖ καὶ ὁ λαὸς @1
(30.) ἐκ τρίτου• «Πολλοὶ ὑμῖν χρόνοι.» Οἱ κράκται• «Πολλοὶ
ὑμῖν χρόνοι σὺν ταῖς αὐγούσταις καὶ τοῖς πορφυρογεν-
νήτοις.» Φθογγεῖ καὶ ὁ λαὸς ἅπαξ• «Πολυχρόνιον
ποιήσῃ ὁ Θεὸς τὴν ἁγίαν βασιλείαν σας εἰς πολλὰ ἔτη.»
Δοχὴ βʹ, πρὸ τῶν πυλῶν τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων, ἤγουν (5)
εἰς τὰς Σχολάς. Δέχεται ἐκεῖσε ὁ δημοκράτης τῶν
Πρασίνων, ἤγουν ὁ ἐκσκούβικος, μετὰ τοῦ περατικοῦ
δήμου τῶν Πρασίνων, καὶ μήπω τῶν δεσποτῶν φθασάν-
των ἐκεῖσε, λέγουσιν οἱ κράκται τὴν φωνήν, ἦχ. γʹ•
«Ὁ ἀμήτωρ ἐν οὐρανοῖς, ἀπάτωρ τίκτεται ἐπὶ τῆς (10)
γῆς.» Ἄλλο• «Ὁ φυτουργὸς τῶν ἀνθρώπων φιλάν-
θρωπος καταδέχεται ἄνθρωπος γεννηθῆναι.» Καὶ δὴ
τῶν δεσποτῶν ἐρχομένων καὶ ἱσταμένων εἰς τὸν εἰωθότα
τόπον τῆς αὐτῶν στάσεως, ἤγουν εἰς τὴν καμάραν,
λέγουσιν οἱ κράκται• «Πολλά, πολλά, πολλά». Ὁ λαός• (15)
«Πολλὰ ἔτη, εἰς πολλά.» Οἱ κράκται• «Πολλοὶ ὑμῖν
χρόνοι, ἡ ἐκλογὴ τῆς Τριάδος.» Φθογγεῖ καὶ ὁ λαὸς ἐκ γʹ•
«Ἅγιε.» Οἱ κράκται• «Πολλοὶ ὑμῖν χρόνοι, ὁ δεῖνα
καὶ ὁ δεῖνα αὐτοκράτορες Ῥωμαίων.» Φθογγεῖ καὶ ὁ
λαὸς ἐκ τρίτου• «Ἅγιε». Οἱ κράκται• «Πολλοὶ ὑμῖν (20)
χρόνοι, οἱ θεράποντες τοῦ Κυρίου.» Φθογγεῖ καὶ ὁ λαὸς
ἐκ γʹ• «Ἅγιε.» Οἱ κράκται• «Πολλοὶ ὑμῖν χρόνοι, ὁ
δεῖνα καὶ ὁ δεῖνα αὐγοῦσται τῶν Ῥωμαίων.» Φθογγεῖ
καὶ ὁ λαὸς ἐκ γʹ• «Ἅγιε.» Οἱ κράκται•
«Πολλοὶ ὑμῖν χρόνοι, δεσπόται, σὺν ταῖς αὐγούσταις καὶ τοῖς (25)
πορφυρογεννήτοις.» Φθογγεῖ καὶ ὁ λαός• «Πολυ-
χρόνιον ποιήσῃ ὁ Θεὸς τὴν ἁγίαν βασιλείαν σας εἰς
πολλὰ ἔτη.»
Δοχὴ γʹ, ἔνδοθεν τῆς Χαλκῆς• δέχεται ἐκεῖσε ὁ δημο-
κράτης τῶν Βενέτων, ἤγουν ὁ δομέστικος τῶν σχολῶν, (30)
μετὰ τοῦ περατικοῦ δήμου τῶν Βενέτων, καὶ μήπω τῶν
δεσποτῶν φθασάντων ἐκεῖσε, λέγουσιν οἱ κράκται τὴν @1
(31.) φωνήν, ἦχ. γʹ• «Σειρὰς ῥηγνύων τῆς ἁμαρτίας σπαργα-
νοῦται Θεὸς ἐν φάτνῃ.» Τὰ δὲ τῆς εὐφημίας ἄκτα
ᾄδονται παρά τε τῶν κρακτῶν καὶ τοῦ λαοῦ, καθὼς καὶ
ἐν ταῖς λοιπαῖς δοχαῖς.
Δοχὴ δʹ, ἔξωθεν τῆς Χαλκῆς• δέχεται ἐκεῖσε ὁ δήμαρχος (5)
τῶν Βενέτων μετὰ τοῦ δήμου τοῦ Λευκοῦ, καὶ λέγουσιν
οἱ κράκται τὴν φωνήν, ἦχ. γʹ• «Ἀστὴρ προτρέχει καὶ
λάμπει ἐν σπηλαίῳ, τὸν Δεσπότην τοῦ ἡλίου τοῖς μάγοις
καταμηνῦσαι• βρέφος γὰρ ὤφθη, καὶ σὰρξ ἐκ τῆς Παρθέ-
νου, τὴν παλαιὰν παρακοὴν τοῦ Ἀδὰμ ἐξαφανίζων. Αὐτὸς (10)
τὸ κράτος ὑμῶν, δεσπόται, εἰς μῆκος χρόνων φυλάξῃ
εἰς ἀνέγερσιν Ῥωμαίων.» Τὰ δὲ τῆς εὐφημίας ἄκτα
ᾄδονται παρά τε τῶν κρακτῶν καὶ τοῦ λαοῦ, καθὼς καὶ
ἐν τῇ αʹ δοχῇ εἴρηται.
Δοχὴ εʹ, εἰς τὸν λεγόμενον Ἀχιλλέα, πλησίον τῆς (15)
μεγάλης πύλης τῆς Μελέτης• δέχεται ἐκεῖσε ὁ δήμαρχος
τῶν Πρασίνων μετὰ τοῦ δήμου τοῦ Ῥουσίου, καὶ λέγουσιν
οἱ κράκται τὴν φωνήν, ἦχ. αʹ• «Ὁ ἀμήτωρ ἐν οὐρανοῖς•
ἀπάτωρ τίκτεται ἐπὶ τῆς γῆς.» Τὰ δὲ τῆς εὐφημίας
ἄκτα ᾄδονται παρά τε τῶν κρακτῶν καὶ τοῦ λαοῦ, καθὼς (20)
καὶ ἐν ταῖς λοιπαῖς δοχαῖς.
Δοχὴ ϛʹ, εἰς τὸ ὡρολόγιον τῆς Ἁγίας Σοφίας• δέ-
χονται ἐκεῖσε ὁ δήμαρχος τῶν Βενέτων μετὰ τοῦ δήμου
τοῦ Λευκοῦ, καὶ λέγουσιν οἱ κράκται τὴν φωνήν, ἦχ. γʹ•
«Τὸν ἐν Ἐδὲμ παράδεισον ἠνέῳξεν ἐν Βηθλεὲμ ἡ (25)
Παρθένος, ἐξ ἧς ὁ Χριστὸς καὶ Θεὸς ἡμῶν εὐδόκησε
τεχθῆναι• σαρκωθεὶς γὰρ ἐξ αὐτῆς φιλανθρώπως τῆς
πικρᾶς ἠλευθέρωσεν ἡμᾶς γεύσεως τῆς ἁμαρτίας• τὸν
γλυκασμὸν τῆς ἀφάτου αὐτοῦ μεγάλης ἐξουσίας καὶ τὴν
ἐν κρυφίῳ τρυφὴν ἐξ αὐτῆς Σωτῆρα ἡμῶν εὑρηκότες, (30)
σύμφοιτοι γεγόναμεν τῆς θείας αὐτοῦ κληρονομίας.» @1
(32.) Καὶ δὴ τῶν δεσποτῶν ἐρχομένων καὶ ἱσταμένων εἰς τὸν
εἰωθότα τόπον τῆς αὐτῶν στάσεως, ἤγουν εἰς τὸ
ὡρολόγιον, λέγουσιν οἱ κράκται• «Πολλά, πολλά, πολλά.»
Ὁ λαός• «Πολλὰ ἔτη, εἰς πολλά.» Οἱ κράκται• «Ὁ τῶν
πάντων Ποιητὴς καὶ Δεσπότης.» Φθογγεῖ καὶ ὁ λαὸς (5)
ἐκ τρίτου• «Πολλοὶ ὑμῖν χρόνοι». <Οἱ κράκται>• «Ὁ
τεχθεὶς ἐκ Παρθένου ἁγίας.» Φθογγεῖ καὶ ὁ λαὸς ἐκ γʹ.
«Πολλοὶ ὑμῖν χρόνοι.» Οἱ κράκται• «Τοὺς χρόνους ὑμῶν
πληθύνῃ σὺν ταῖς αὐγούσταις καὶ τοῖς πορφυρογεννήτοις.»
Ὁ λαός• «Πολυχρόνιον ποιήσῃ ὁ Θεὸς τὴν ἁγίαν βασιλείαν (10)
σας εἰς πολλὰ ἔτη.»
Ὑποστροφὴ τῶν δεσποτῶν (12t)
ἀπὸ τῆς Ἁγίας Σοφίας πρὸς τὸ παλάτιον. (13t)
Τῶν δεσποτῶν στεφομένων ὑπὸ τοῦ πατριάρχου ἐν τῷ (14)
εἰωθότι τόπῳ τοῦ Ἁγίου Φρέατος ἔνδον τοῦ βήλου, (15)
λέγουσιν οἱ κράκται τὴν φωνήν, ἦχ. γʹ• «Ἀστὴρ τὸν ἥλιον
προμηνύει» καὶ τὰ ἑξῆς. Καὶ δὴ τῶν δεσποτῶν ἐξιόντων
καὶ ἱσταμένων, λέγουσιν οἱ κράκται• «Καλῶς ἤλθετε, τὸ
πρόβλημα τῆς Τριάδος.» Φθογγεῖ καὶ ὁ λαὸς ἐκ γʹ.
«Καλῶς ἤλθετε». Τὰ δὲ τῆς εὐφημίας ἄκτα ᾄδονται (20)
παρά τε τῶν κρακτῶν καὶ τοῦ λαοῦ, καθὼς καὶ ἐν ταῖς
λοιπαῖς δοχαῖς προείρηται• τὸ δὲ τελευταῖον ἄκτον
λέγουσιν οἱ κράκται• «Προσκυνήσαντες τοῦ τεχθέντος
Χριστοῦ τὴν δόξαν». Καὶ ὁ λαός• «Πολυχρόνιον ποιήσῃ
ὁ Θεὸς τὴν ἁγίαν ...» (25)
Δοχὴ δευτέρα, ἔξω τοῦ θόλου τῆς σιδηρᾶς πύλης•
δέχεται ὁ τοῦ μέρους τῶν Πρασίνων δήμαρχος μετὰ
τοῦ δήμου τοῦ Λευκοῦ, καὶ λέγουσιν οἱ κράκται τὴν φωνήν,
ἦχ. γʹ• «Ὁ οὐρανὸς τὸν ἀστέρα πέμπει καθοδηγῶν τοὺς
μάγους ἐν τῇ γεννήσει, ἡ γῆ τὸ σπήλαιον εὐτρεπίζει (30)
ὑποδέξασθαι τὸν τῶν ὅλων ποιητήν• ἀλλ’ αὐτὸς ὁ τὴν @1
(33.) ἡμετέραν προσλαβόμενος σάρκα ἐκ τῆς Παρθένου, τὴν
ὑμῶν θεόστεπτον βασιλείαν φυλάξῃ ἐν τῇ πορφύρᾳ.»
Τὰ δὲ τῆς εὐφημίας ἄκτα ᾄδονται παρὰ τῶν κρακτῶν
καὶ τοῦ λαοῦ, καθὼς καὶ ἐν τῇ πρώτῃ δοχῇ τῆς ὑπο-
στροφῆς εἴρηται. (5)
Δοχὴ τρίτη, ἔνδοθεν τῆς Χαλκῆς• δέχεται κἀκεῖσε ὁ
δημοκράτης τῶν Βενέτων, ἤγουν ὁ δομέστικος τῶν
σχολῶν, μετὰ καὶ τοῦ περατικοῦ δήμου τῶν Βενέτων, καὶ
λέγουσιν οἱ κράκται τὸν ἀπελατικόν, ἦχ. γʹ• «Τὸν ἐν
Ἐδὲμ παράδεισον ἠνέῳξεν ἐν Βηθλεὲμ ἡ Παρθένος», καὶ (10)
τὰ ἑξῆς. Τὰ δὲ τῆς εὐφημίας ἄκτα ᾄδονται παρά τε τῶν
κρακτῶν καὶ τοῦ λαοῦ, καθὼς καὶ ἐν τῇ πρώτῃ δοχῇ
τῆς ὑποστροφῆς εἴρηται.
Δοχὴ τετάρτη, εἰς τοὺς Ἁγίους Ἀποστόλους, ἤγουν
εἰς τὰς Σχολάς• δέχεται κἀκεῖσε ὁ δημοκράτης τῶν (15)
Πρασίνων, ἤγουν ὁ ἐκσκουβίτος μετὰ καὶ τοῦ περατικοῦ
δήμου τῶν Πρασίνων. Καὶ λέγουσιν οἱ κράκται τοῦ
περατικοῦ τὴν φωνήν, ἦχ. γʹ• «Ὁ πάσης κτίσεως
πληρωτὴς καὶ δεσπότης ἀκενώτῳ κενώσει τῇ πρὸς ἡμᾶς
ἐκκενοῦται, ἵνα τὸν ἄνω πληρώσῃ κόσμον ἐκ τοῦ ἡμῶν (20)
κατωτάτου γένους ὁ ζωοδότης αὐτὸς τὸ κέρας ὑμῶν,
δεσπόται, ἀνυψώσῃ ἐν πάσῃ τῇ οἰκουμένῃ, τὰ ἔθνη
πάντα δουλώσῃ τοῦ προσφέρειν, ὡς οἱ μάγοι, τὰ δῶρα τῇ
ὑμῶν βασιλείᾳ». Τὰ δὲ τῆς εὐφημίας ἄκτα ᾄδονται παρά
τε τῶν κρακτῶν καὶ τοῦ λαοῦ, καθὼς καὶ ἐν τῇ δευτέρᾳ (25)
δοχῇ εἴρηται.
Δοχὴ πέμπτη, εἰς τὸ Τριβουνάλιον, ἤγουν εἰς τοὺς
Λύχνους• δέχεται ἐκεῖσε ὁ δημοκράτης τῶν Βενέτων,
ἤγουν ὁ δομέστικος τῶν σχολῶν, μετὰ καὶ τοῦ περατικοῦ
δήμου τῶν Βενέτων, καὶ λέγουσιν οἱ κράκται τὸ ἀπελα- (30)
τικόν, ἦχ. γʹ• «Ἀστὴρ προτρέχει καὶ λάμπει ἐν σπη-
λαίῳ» καὶ τὰ ἑξῆς. Τὰ δὲ τῆς εὐφημίας ἄκτα ᾄδονται @1
(34.) παρά τε τῶν κρακτῶν καὶ τοῦ λαοῦ, καθὼς καὶ ἐν τῇ
πρώτῃ δοχῇ εἴρηται.
Εἰδέναι δὲ δεῖ ὅτι, κατὰ τὸν τύπον καὶ τὴν τάξιν ταύτης
τῆς ἑορτῆς, γίνονται αἱ δοχαὶ καὶ εὐφημίαι τῆς τε ἑορτῆς
τῶν Φώτων καὶ τῆς ἑορτῆς τοῦ ἁγίου Πάσχα καὶ τῆς ἑορτῆς (5)
τῆς ἁγίας Πεντηκοστῆς καὶ τῆς ἑορτῆς τῆς Μεταμορ-
φώσεως, καὶ ἀπιόντων ἐν τῇ Ἁγίᾳ Σοφίᾳ τῶν δεσποτῶν
καὶ πάλιν ἀπ’ αὐτῆς ὑποστρεφόντων ἐν τῷ παλατίῳ. @1
ΠΓʹ (ΟΔʹ) (1t)
Τὰ ὑπὸ τῶν καγκελλαρίων τοῦ κοιαίστωρος ἐν (1t)
ταῖς προελεύσεσι τῶν δεσποτῶν ἐν τῇ Μεγάλῃ (2t)
Ἐκκλησίᾳ ῥωμαϊστὶ ᾀδόμενα. (3t)
Τὰ Χριστούγεννα. «Δὲ Μαρίε Βέργηνε νάτους ἐτ Μάγια (4)
δ’ ωριεντε κοὺμ μούνερα ἀδοράντες.»
Ἑρμηνεύεται• «Ἐκ (5)
Μαρίας τῆς παρθένου ἐγεννήθη, καὶ Μάγοι ἐξ ἀνατολῶν
μετὰ δώρων προσκυνοῦσιν.»
Ἀπόκριμα• «Κρίστους, Δέους νόστερ, κουμσέρβετ ἠμπέ-
ριουμ βέστρουμ περ μουλτουσάννος ἐτ βόνος.»
Ἑρμηνεύεται• «Χριστὸς ὁ Θεὸς ἡμῶν, φυλάξῃ τὴν βασιλείαν ὑμῶν (10)
ἐπὶ πολλοῖς ἔτεσι καὶ καλοῖς.»
Εἰς τὰ Φῶτα• (sic) «Ἰῶαννες ἐν Ἰορδάνε βαπτΐζατ Δόμη-
νουμ• σεκούνδουμ ἴλλουμ βόκατ δὲ τὲ βόλο.»
Ἑρμηνεύεται•
«Ἰωάννης ἐν Ἰορδάνῃ βαπτίζει τὸν Κύριον, ἀκολούθως
αὐτὸν φωνεῖ• ὑπό σου θέλω βαπτισθῆναι.»
Ἄλλως• (15)
«Ἰωάννης ἐν Ἰορδάνῃ βαπτίζει τὸν Κύριον, ἐκ δευτέρου
αὐτὸν ἐφώνησεν• ὑπό σου θέλω βαπτισθῆναι.»
Ἀπόκριμα• «Κρίστους, Δέους νόστερ, κούμσερβετ
ἠμπέριουμ βέστρουμ περ μουλτοσάννος ἐτ βόνος.
Ἡ Λησμονημένη Ῥωμαιοσύνη μας, Μοναδικὴ Σανίδα Σωτηρίας! (Ἀντὶ Ἐπιλόγου)
Ἀναφερθήκαμε στὴν ῥωμαϊκότητά μας λοιπόν, σὲ αὐτὸ τὸ σύντομο (γιὰ τὰ δεδομένα ἐνὸς τέτοιου διαλόγου) μὰ τολμηρό, ὡς πρὸς τὴν γλώσσα του, ἄρθρο. Τολμηρό, διότι γυρνάει τὴν πλάτη στὴν ὑπάρχουσα ἐθνικιστικὴ ἀντίληψη γιὰ τὴν ταυτότητά μας, τὴν ἰδιοπροσωπία μας. Πόσοι ἄραγε ἀπὸ μᾶς μπήκαμε στὸν κόπο νὰ ἀντιτάξουμε στὶς προκλήσεις τῶν ἡμέρῶν μιὰ ἐναλλακτικὴ παγκοσμιοποίηση, ποὺ νὰ πατάει γερὰ σὲ ἀσάλευτα θεμέλια (γιὰ νὰ κάνουμε καὶ μιὰν ἀναφορὰ στὸν Κόντογλου), στὴν Παράδοσή μας δηλαδή, καὶ ὅχι στὶς βαθυστόχαστες ἀναλύσεις ``διανοουμένων πρώτης γραμμὴς΄΄ ποὺ ἀρθρογραφοῦν συχνὰ-πυκνά, προάγοντας τὴν πλάνη τους καὶ τὸν ἐγωισμό τους. Ὁ ἐθνικισμός, ποὺ πολλὲς φορὲς μπορεῖ νὰ εἶναι καὶ γλωσσικός, στενεύει τοὺς ὁρίζοντες τοῦ ἀνθρώπου, τὸν καθιστὰ μισάνθρωπο στὸ τέλος. Μήπως εἶναι τυχαῖο ἄραγε ὅτι μὴ ῥωμαίοι τῳ γένῃ ἐκῥωμαϊζονταν καὶ ἀνήκαν πλέον στὴν ῥωμαϊκὴ ἐθνοτικὴ ὁμάδα, στὰ χρόνια τῆς ἀκμῆς τῆς ῥωμαιοσύνης, ἐνῶ ἡ σήψη, ἡ διάσπαση καὶ συρρίκνωση ξεκινοῦν ἀπὸ τὴν ἐμφάνιση τῶν πρώτων ἐθνικιστικῶν συμπτωμάτων;
Διάβαζα, τὶς προάλλες, ἄρθρο ἐπιφανοῦς νεο-Ἕλληνα διανοουμένου, ποὺ εἶναι γνωστὸς καὶ ὥς ὁ Ἕλληνας μὲ τὸ ὑψηλότερο IQ. Τίτλος τοῦ ἄρθρου: ``Οἱ Ἕλληνες, οἱ Γκρινιάρηδες΄΄. Μελετώντας προσεκτικὰ τὸ κείμενο, θεώρησα πῶς ὁ συγγραφέας πλαγιάζει, καυτηριάζει, σαρκάζει, προσπαθεῖ νὰ περάσει κάποια μηνύματα μὲ ποιητικὴ διάθεση καὶ σχεδὸν ἔμμετρο λόγο [18]: διαβάζοντας ὅμως καὶ τὰ σχόλια τῶν ἀναγνωστῶν, κάτω ἀπὸ τὸ ἄρθρο, ἔνιωσα λύπη, διότι ἄν ὁ συγγραφέας ἤθελε νὰ μεταδώσει κάτι τὸ ὑψηλό, ὅχι μόνον δὲν τὸ πέτυχε, ἀλλὰ ἔβαλε ἕνα λιθαράκι ἀκόμα στὸν ἐθνικό μας μύθο, στὴν ὁριστική, ἀμετάκλητη καὶ ἄνευ ὅρων (γιὰ νὰ χρησιμοποιήσουμε καὶ ὅρους Δανειακῆς Σύμβασης!) ἀποχαύνωση τῶν νεο-Ἑλλήνων. Πόσο δύσκολο εἶναι νὰ κατανοήσει κάποιος τὴν καταλυτικὴ δράση τοῦ ἐθνικισμοῦ, ὡς πρὸς τὴν διάσπαση τοῦ λαοῦ μας καὶ τὸν κατακερματισμὸ τῆς κοινωνίας μας, μέχρι καὶ τὴν ὁριστικὴ διάλυσή της;
Σὲ μιὰ ἐποχὴ ποὺ ἀναπτύσσεται ῥαγδαία ἡ Παγκοσμιοποίηση ποὺ ἐπιβάλλουν οἱ Τράπεζες, καὶ γειτονικοὶ ἀλλόθρησκοι λαοὶ προτάσσουν Στρατηγικὸ Βάθος ποὺ ἀντλεῖ τὴν δύναμή του ἀπὸ τὶς Παραδόσεις τους, θὰ πρέπει νὰ σκεφτοῦμε σοβαρά: θέλουμε ἁπλὰ νὰ ἐπιβιώσουμε σὰν καταναλωτικὰ ὅντα, σὰν ῥαγιάδες, σὰν εὐτυχισμένα ψάρια στὸ ἐνυδρείο ποὺ δὲν ὑποψιάζονται κὰν τὴν ἀνοιχτὴ θάλασσα, ἤ μήπως εἶναι ἀπαραίτητη προϋπόθεση ἱστορικῆς ἐπιβίωσης νὰ ἀνα-γεννηθοῦμε, νὰ ἀνα-βαπτιστοῦμε στὴν (κατασυκοφαντημένη) Ῥωμαιοσύνη μας; Ἄς σκεφτοῦμε τί προτάσσει ἔνα τέτοιο ὅραμα, γεωπολιτικὰ καὶ γεωστρατηγικά καὶ μὲ ποιούς λαοὺς μᾶς ἐνώνει. Ἀπὸ τὴν Κρήτη καὶ τὴν Κύπρο, μέχρι καὶ τὸ Βλαδιβοστὸκ ὑπάρχει ἔνα τεράστιο τόξο ὁρθόδοξων λαῶν (γιὰ νὰ κάνουμε καὶ μιὰν ἀναφορὰ στὸν Στέλιο Ῥάμφο, ὁ ὁποῖος λησμονεῖ ὡστόσο νὰ ἀναφέρει ὅτι Ὁρθόδοξοι Ῥοῦμ ὑπάρχουν καὶ στὴν Βόρεια Ἀφρικὴ καὶ στὴν Μέση Ἀνατολή!). Ἡ Ῥωμαιοσύνη ἀποτελεῖ τὸν συνδετικὸ κρίκο μεταξὺ ὅλων τῶν Ῥωμαίων: τῶν ἑλληνοφώνων (ἐντὸς καὶ ἐκτὸς Ἑλλάδας...) καὶ λατινοφώνων (ῥωμάνι/ἀρμάνι, συμπεριλαμβανομένων τῶν ῥωμαίων τοῦ Κράτους τῆς Ῥουμ-ανίας): μᾶς ἀδελφοποιεῖ μὲ τοὺς ἀπανταχοῦ Ὁρθοδόξους Ἀλβανίτες καὶ Ὀρθοδόξους Σλαύους, καθῶς καὶ μὲ τοὺς Ῥωμηοὺς τῆς Ἀνατολῆς, σὲ Συρία, Λίβανο κλπ...
Καὶ ὅμως, ὄχι μόνον μποροῦμε νὰ βγοῦμε ἀπὸ τὴν οἰκονομικοκοινωνικοπολιτικὴ κρίση ποὺ μαστίζει τὸν τόπο μας, ἀλλὰ εἶναι στὸ χέρι μας νὰ ἀναγεννηθοῦμε: ἔχουμε τὴν ἱστορικὴ ἐμπειρία στὸ πολιτιστικό μας DNA. Ἀρκεῖ νὰ σπάσουμε τὶς ἀλυσίδες τοῦ ἐθνικισμοῦ ποὺ μᾶς κρατοῦν δεμένους...
Καλὸ Δωδεκαήμερο κι Ευλογημένες Γιορτές: Ῥωμέικες πάνω ἀπ΄ ὅλα! Εὐτυχισμένο καὶ Εἰρηνικὸ νὰ ΄ναι τὸ 2012 γιὰ μᾶς, γιὰ τὴν ἀπανταχοὺ Ῥωμαιοσύνη καὶ γιὰ ὅλην τὴν Οἰκουμένη!
*Κυριάκος Παπαδόπουλος (kxp878 ‘at’ bham.ac.uk), Χριστούγεννα 2011, Birmingham Ἀγγλίας
Πηγές καὶ Σημειώσεις:
[1] Cyriacus Anconitanus Rhet., Ordo mensium anni Constantino Palaeologo, Dedicate, S.P. Lampros, Παλαιολόγεια καὶ Πελοποννησιακά, Δ. Athens: B.N. Gregoriades, 1930: 96-98.
[2] A. Pertusi, Costantino Porfirogenito. De thematibus [Studi e Testi 160. Vatican City: Biblioteca Apostolica Vaticana, 1952]: 59-100.
[3] A.Heisenberg, Georgii Acropolitae opera, vol. 2. Leipzig: Teubner, 1903 (repr. 1978 (1st edn. corr. P. Wirth)): 30-66.
[4] Constantinus VII Porfyrogenitus, De cerimoniis aulae Byzantinae A. Vogt, Le livre des cérémonies, vols. 1-2. Paris: Les Belles Lettres, 1:1935; 2:1939 (repr. 1967): 1:1-179; 2:1-187.
Ἠλεκτρονικὴ βιβλιοθήκη τοῦ Πανεπιστημίου Κρήτης: ἀναζητήστε τὴν μεταπτυχιακὴ διπλωματικὴ ἐργασία μὲ τίτλο ``Το Γένος των Ρωμαίων τον 12ο αιώνα΄΄, τοῦ Χρήστου Μαλατρᾶ (Φιλοσοφικὴ Σχολή, Τμήμα Ἱστορίας-Ἀρχαιολογίας, ἐπιβλέποντες καθηγητές: Δ. Κυρίτσης, Μ. Λουκάκη, Ἀ. Κιουσοπούλου, 2007/08)
[6] Chris Malatras, The Perception of the Roman Heritage in 12th Century Byzantium. Rosetta Journal Issue #07 Supplementary Edition: Proceedings of the IAA Colloquium 2009.
[7] H. Diels and W. Kranz, Die Fragmente der Vorsokratiker, vol. 2, 6th edn. Berlin: Weidmann, 1952 (repr. 1966): 81-129.
[8] Τὸ θέμα τοῦ ἄρθρου δὲν μοῦ ἐπιτρέπει τὴν ἐπέκταση σὲ μιὰ τέτοια συζήτηση. Θὰ παραθέσω ἀπλὰ τὴν ἄποψή μου ὅτι ἔνας πραγματικὸς φιλόσοφος εἶναι πρώτα ἀπ΄ ὅλα ἐπιτυχημένος ἐρευνητὴς στὰ θεωρητικὰ μαθηματικά καὶ, συγκεκριμένα, στὸν τομέα τῆς Λογικῆς. Ἥδη ἔχω κάνει κάποιες νύξεις, ἐπὶ τοῦ θέματος, στὸ ἄρθρο μου ``Ποιοί φοβοῦνται τὰ Μαθηματικὰ΄΄ (9/9/2011, Ἀντίφωνο), ὅμως τὸ θέμα δὲν εἶναι τόσο ἀπλὸ γιὰ νὰ ἀναλυθεῖ ἐπαρκῶς σὲ ἔνα καὶ μόνο κείμενο.
[9] ``Γκρέκο΄΄, γιὰ τὴν Φραγκιά, ποὺ ὁνόμασε ἤδη ἀπὸ τὸν 8ο αἰώνα Γραικούς, αἰρετικοὺς καὶ παγανιστὲς δηλαδή, τοὺς Ῥωμαίους τῆς ‘Ρωμανίας, ὅταν ὁ Καρλομάγνος ἐγκαθίδρυσε τὴν ψευδεπίγραφη ``Ἁγία Ῥωμαϊκὴ Αὐτοκρατορία΄΄, στὴν φραγκο-κατακτημένη Δύση. Τὸ ἔργο Contra Errores Graecorum, τοῦ Θωμᾶ τοῦ Ἀκινάτου, δὲν ἐκφράζει παρὰ τὴν αἰώνια σύγκρουση τῶν δύο πολιτισμῶν: τῆς Ῥωμαϊκῆς Παγκοσμιότητας καὶ τοῦ Φραγκικοῦ Φεουδαλισμοῦ. Ἕνα ἔργο πρωτότυπο καὶ πολύτιμο εἶναι τὸ σύγγραμμα τοῦ καθηγητοῦ π. Ἱωάννου Ῥωμανίδη ``Φράγκοι, Φεουδαλισμὸς καὶ Δόγμα : ἀλληλεπίδραση Θεολογίας καὶ Κοινωνίας΄΄ (τίτλος πρωτοτύπου στὴν ἀγγλική: Franks, Feudalism and Doctrine: an Interplay between Theology and Society). Ὁ π. Ἱ Ῥωμανίδης κάνει μιὰ βαθειὰ θεολογικὴ τομή, ἀποκαλύπτοντας ὅλες τὶς παραμέτρους τῆς Αὐγουστίνειας Θεολογίας, τὴν ὁποῖα ὁ Καρλομάγνος μετέτρεψε σὲ κρατικὴ ἱδεολογία. Βαρυσήμαντη ἡ θεολογικὴ ἐρμηνεία τοῦ π. Ἱωάννη γιὰ τὸ Filioque, στὸ ἴδιο σύγγραμα.
[10] Θὰ μποροῦσα νὰ μεταφράσω τὸ κείμενο, ὅμως θεωρῶ ὅτι ἐπιβάλλεται νὰ τὸ ἐκθέσω στὴν γλώσσα ποὺ τὸ συνέγραψε καὶ μοῦ τὸ ἀπέστειλε ὁ συγγραφέας του, πρὸς ἀποφυγὴ τῆς παραμικρῆς παρερμηνείας.
[11] Ἡ συγκεκριμένη ῥήση βρίσκεται (καὶ σὲ) ἠχητικὸ ἀπόσπασμα ἀπὸ ὁμιλία τοῦ φιλοσόφου στὸν Τριπόταμο (χωρὶς ἀναφορὰ σὲ ἡμερομηνία), ποὺ μπορεῖ κανεῖς νὰ βρεῖ στὸ youtube. Πάντως συμφωνοῦμε μὲ τὸν Κορνήλιο Καστοριάδη στὸ συμπέρασμα ὅτι ὅταν θωρεῖ κανεὶς μὲ τὰ δύο μάτια, τὸ ἔνα τῆς ἀρχαιότητος καὶ τὸ ἄλλο τοῦ ``βυζαντίου΄΄ (τῆς Ῥωμηοσύνης θὰ λέγαμε ἐμεῖς), καταλήγει στὸ νὰ ``ἀλληθωρίζει΄΄. Τὴν Ἀρχαιότητα τὴν γνωρίζουμε φιλτραρισμένη ἀπὸ τὴν περίοδο τοῦ Ῥομαντισμοῦ, ὅμως μὲ τὴν Ῥωμαιοσύνη μᾶς συνδέουν καὶ δεσμοὶ αἴματος.
[12] Μέσα σὲ αὐτοὺς τοὺς ἐλαχίστους, θὰ διακρίνω τὸν καθηγητὴ Χρῆστο Γιανναρᾶ, τὸν Θεόδωρο Ζιάκα καὶ τὸν καθηγητὴ π. Γεώργιο Μεταλληνό, οἱ οποίοι πάντοτε προσπαθοῦν νὰ στοιχειοθετοῦν τὸν λόγο τους. Αὐτὸ ποὺ θὰ ἤθελε νὰ δεῖ ἔνας νέος, καὶ ἀνένταχτος στὸ σύστημα ἄνθρωπος, ἀπὸ διανοουμένους αὐτῆς τῆς κλάσης, εἶναι μιὰ γλωσσικὴ ὑπέρβαση. Ἀκόμα καὶ σὲ αὐτοὺς τοὺς φωτισμένους ἀνθρώπους διακρίνει κανεὶς ἔναν φόβο νὰ ποῦνε κάποια πράγματα μὲ τὸ ὄνομά τους, ἴσως διότι θὰ ἐκτεθοῦν καὶ θὰ καρικατουροποιηθοῦν. Ἡ ἀκαδημαϊκὸς Ἑλένη Γλύκατζη-Ἀρβελὲρ ἀφιερώνει πολλὲς παραγράφους, στὸ ἔργος της ``Γιατί τὸ Βυζάντιο΄΄, ἀναλύοντας τοὺς λόγους γιὰ τοὺς ὁποίους δὲν μᾶς ἐπιτρέπουν κάποιοι παγκόσμιοι συσχετισμοὶ νὰ λέμε τὰ πράγματα μὲ τ’ ὄνομά τους, νὰ ἀναφερόμαστε στὴν ῥωμαϊκή μας καταγωγὴ δηλαδή, κι ὄχι στὴν ψευδεπίγραφη ``βυζαντινή΄΄, ποὺ ἐφηῦρε πρῶτος ὁ Ἱερώνυμος Βόλφ. Γνώμη μας εἶναι ὅτι μόνο διὰ τῆς ὑπερβάσεως μπορεῖ κανεῖς νὰ ἀπελευθερωθεῖ ἀπὸ τὰ δεσμὰ τῆς δουλείας. Θαρρῶ πὼς καὶ ὁ πλέον ἀδιάφορος μέχρι χθές, μὲ τὰ πολιτικά, εἶναι πεπεισμένος πιὰ γιὰ τὴν ἄτυπη δουλεία στὴν ὁποῖα ἔχει περιέλθει ὁλόκληρος ὁ λαός μας. Μέχρι χθὲς τουλάχιστον ὑπήρχαν κάποια προσχήματα...πάντως μὲ χαρὰ ἄκουσα τὸν κ. Γιανναρᾶ νὰ ἀγανακτεῖ, σὲ ζωντανὴ ἐκπομπὴ ποὺ φιλοξενοῦσε Ῥῶσο Ἠγούμενο καὶ παραγωγὸ ντοκυμανταὶρ γιὰ τὴν ``βυζαντινὴ΄΄ Αὐτοκρατορία, καὶ νὰ λέει μὲ ἔντονο τρόπο ``ἄν δὲν ἀναφερόμαστε σὲ Βυζάντιο, δὲν μποροῦμε πιὰ νὰ συνενοηθοῦμε!΄΄.
[13] Πρόσφατα (24/11/2011) δημοσιεύθηκε ἀπὸ τὸ Ἀντίφωνο συνέντευξη τῆς ἀκαδημαϊκοῦ Ἑλένης Γλύκατζη-Ἀρβελέρ. Μοῦ προξένησαν ἐντύπωση τὰ λόγια της ``γίναμε ξαφνικὰ ἀπόγονοι τοῦ Περικλῆ΄΄, τονίζοντας ὅτι ἡ κλασσικὴ Παιδεία ἀποτελεῖ παγκόσμια κληρονομιά, ὅχι μόνο νεο-ἑλληνική. Σὲ ἄλλες της ἐμφανίσεις τόνιζε ``ἔχουμε τὸ θράσσος νὰ μὴν θέλουμε νὰ λεγόμαστε πιὰ Ῥωμαίοι-Ῥωμηοί, νὰ εἴμαστε δηλαδὴ ἀπόγονοι τῆς μακροβιότερης αὐτοκρατορίας ποὺ πέρασε ποτέ, καὶ κοινωνοὶ ἐνὸς μεγάλου πολιτισμοῦ΄΄.
[14] Ὁ μεγάλος Ῥουμάνος συγγραφέας καὶ ὑμνητὴς τῆς Ῥωμαιοσύνης, μακαριστὸς π. Virghil Gheorghiu, γράφει στὸ βιβλίο του ``Ἕνα ὄνομα γιὰ τὴν Αἰωνιότητα΄΄, ὅτι ἀπὸ μικρὸς εἶχε ἕναν μεγάλο καημό: δὲν ὑπήρχε Ἅγιος ποὺ νὰ φέρει τὸ ὄνομά του. Γι’ αὐτό, τοῦ καρφώθηκε στὸ παιδικό του μυαλὸ νὰ γίνει ὁ ἴδιος Ἅγιος, ἔτσι ὥστε νὰ μὴν μένουν χωρὶς ὁνομαστικὴ ἐορτὴ οἱ ἀπανταχοῦ Βιργίλιοι! Στὸ ἴδιο ἔργο, ὁ συγγραφέας τονίζει τὴν ῥωμαϊκὴ καταγωγὴ τῶν Ῥουμάνων (Romani), τῶν ``Ῥωμαίων ποὺ ζοῦν στὶς ἀνατολικὲς πλαγιὲς τῶν Καρπαθίων΄΄.
[15] Μοῦ προξενεῖ ἰδιαίτερη ἐντύπωση ἡ δίψα ποὺ ἔχουν οἱ Χριστιανοὶ τῆς Ἀνατολής γιὰ τὴν Ῥωμαιοσύνη. Ἡ γνωριμία μου μὲ ἕναν μοναχὸ στὴν Ἀγγλία, τὸν π. Elia Khalife ἀπὸ τὸν Λίβανο, ὁ ὁποῖος ἐργάστηκε ἐπὶ χρόνια σὰν ἐρευνητὴς στὴν Ὀξφόρδη διασώζοντας παλαιὰ χριστιανικὰ κείμενα ποὺ γραφτήκαν στὴν συριακὴ καὶ στὴν ἀραβική, μοῦ ἔδωσε μιὰ γεύση τῆς ῥωμαϊκῆς παγκοσμιότητας, ποὺ προσπαθῶ ἄτεχνα νὰ περιγράψω σὲ αὐτὸ τὸ ἄρθρο. Χαρακτηριστικά, ὁ π. Ἡλίας πάντα μοῦ τονίζει ὅτι γιὰ τοὺς Ῥοῦμ Ὀρτοντόξ, τοὺς Ῥωμαίους Χριστιανοὺς τῆς Ἀνατολής δηλαδή, τὸ νὰ εἶσαι Ῥωμαῖος εἶναι κάτι παραπάνω ἀπὸ ἰδιότητα τοῦ νὰ ἀνήκεις σὲ μιὰ ἐθνοτικὴ ὁμάδα, μὲ τὶς ὅποιες μεταλλάξεις μπορεῖ νὰ ὑποστεῖ μιὰ ἐθνοτικὴ ὁμάδα στὸ πέρασμα τῶν αἰώνων. Τὸ νὰ εἶσαι Ῥωμαῖος σχετίζεται μὲ τὴν Πίστη σου καὶ τὴν Κοινωνία μὲ τὸ ἴδιο τὸ Πρόσωπο τοῦ Ἱησοῦ Χριστοῦ, τοὺς Ἀποστόλους του, τοὺς Μάρτυρες, τοὺς Ἁγίους του καὶ τὶς Ἅγιες Οἰκουμενικὲς Συνόδους. http://www.antiochcentre.net/
[16] Marios Philippides, ``Makarios Melissenos-Melissourgos΄΄, November 2008, Historians of the Ottoman Empire, C. Kafadar, H. Karateke, C. Fleischer.
[17] Marios Philippides, ``The Fall of Constantinople, Bishop Leonard and the Greek Accounts΄΄, Greek, Roman and Byzantine Studies 22 (1981), 287-300.
[18] Μετὰ ἀπὸ προσεκτικὴ μελέτη τοῦ κειμένου, διέκρινα μιὰ πλαγίαση: ἔχει ποιητικὴ διάσταση ὁ λόγος, κατὰ τὴν ἄποψή μου, καὶ δὲν ἀποτελεῖ στόχος τοῦ συγγραφέα ὁ ἐφησυχασμός. Ἡ δική μου ἐρμηνεία εἶναι ὅτι μέσω τῆς πλαγίασης καὶ τῆς παρουσίασης ἑνὸς εἰδυλλιακοῦ (καὶ μὴ ὑπαρκτοῦ ἱστορικὰ) μοντέλου κοινωνίας, αὐτὴν ποὺ ὁ συγγραφέας βαπτίζει ἀενάως ἑλληνική καὶ ἡλιοφώτιστη, ὁ Ν.Λ. θέλει νὰ ἀναδείξει τὴν χρησιμότητα τῆς γόνιμης γκρίνιας. Δὲν περιγράφεται τὸ ὑπαρκτό, ἀλλἀ παρουσιάζεται τὸ ἰδεατό. Ὁ ἀρθρογράφος ἔχει συμπεράνει (πάντα κατὰ τὴν δική μου ἐρμηνεία) ὅτι τὸ ὅριο τῆς δημιουργικῆς γκρίνιας, ὅταν αὐτὴ τείνει στὸ ἄπειρο, ἰσοῦται μὲ τὴν δημιουργία. Πόσο ἐπικίνδυνο εἶναι, ἀπὸ τὴν ἄλλη, νὰ μὴν ἐντοπίσει ὁ ἀνυποψίαστος ἀναγνώστης τὴν πλαγίαση, καὶ νὰ ἐνισχυθεῖ ὁ ναρκισσισμός του!
[19] S.H. Butcher, Demosthenis orationes, vol. 1. Oxford: Clarendon Press, 1903 (repr. 1966): [110-130].
[20] Ὁ φίλος δικηγόρος Ἀπόλλων Κωστόπουλος-Μπαζάντε, συνέγραψε ἕνα τολμηρὸ ἄρθρο μὲ τίτλο ``Ὁμοσπονδιακὴ Δομὴ γιὰ τὴν Ἑλλάδα΄΄ (Ἀντίφωνο, 31/5/2011). Προτείνω ἀνεπιφύλακτα τὴν μελέτη του, διότι θεωρῶ ὅτι ἀποτελεῖ μιὰ ῥιζοσπαστικῆ πρόταση ἐπίλυσης καίριων προβλημάτων, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ καταστρέψουν ὁλοκληρωτικὰ τὰ ψήγματα κοινοτισμοῦ ποὺ ἔχουν ἀπομείνει στὸν τόπο μας.
[21] Γνωστή μου ἀρχαιολόγος, ὑποψήφια διδάκτωρ στὸν πανεπιστήμιο τοῦ Μπέρμινχαμ Ἀγγλίας, ἡ ὁποῖα ἐξειδικεύεται στὴν μελέτη τῶν πηγῶν τῆς πρωτοχριστιανικῆς περιόδου, μοῦ περιέγραφε τὸ πολιτισμικὸ ἔγκλημα τῶν ἀρχαιολόγων τοῦ 19ου αἴώνα, οἱ ὁποίοι κατέστρεψαν πολὺ σημαντικὰ πρωτοχριστιανικὰ ῥωμαϊκὰ κτίσματα, προκειμένου νὰ ἀναδειχθεῖ ἡ Ἀθήνα τῆς κλασσικῆς περιόδου! Ἀλλὰ ἄς μὴν πάμε τόσο μακριὰ στὸν χρόνο: στὴν Ἄνω Πόλη τῆς Πάτρας συντελεῖται ἔνα ἀκόμη ἀπίστευτο ἔγκλημα: προκειμένου νὰ χτιστοὺν πολυκατοικίες, μετὰ τὴν κατεδάφιση παλιῶν πλίνθινων οἱκημάτων, φωτογραφίζονται τὰ ῥωμαϊκὰ κτίσματα ποὺ ἀποκαλύπτονται, καὶ (πολλὲς φορὲς σκανδαλωδῶς σύντομα) τὸ οἰκόπεδο παραδίδεται στὸν ἐργολάβο καὶ στοὺς ἐκσκαφείς! Δεῖτε τὶς διακρίσεις καὶ τὶς προτεραιότητες ποὺ δίνονται σὲ ἀρχαιολογικὰ εὐρήματα: σὰν νὰ μὴν ἐνδιαφέρει ἡ καταστροφὴ τῆς ἀρχαίας καὶ μεσαιωνικῆς ῥωμαϊκής μας κληρονομιάς! Στὴν περιοχὴ τῶν Ἀβδήρων, κοντὰ στὴν γενέτειρά μου, ἀποκεκαλυμένο τμήμα τῆς ἀρχαίας πόλης τῶν Ἀβδήρων ἔχει περιφραχθεῖ. Σὲ αὐτὰ τὰ ἐρείπια παρατηρεῖ κανεῖς τὴν διαδοχὴ τῶν πολιτισμῶν, ἀνὰ μέσω τῶν αἴώνων: τοῦ ἑλληνικοῦ, τοῦ ἑλληνιστικοῦ, τοῦ ῥωμαϊκοῦ. Τὸ μεσαιωνικὸ ``βυζαντινὸ΄΄ Πολύστηλον ὡστόσο ἔχει ἄλλη μοίρα: τὰ τείχη ποὺ τοῦ ἔχουν ἀπομείνει καταρρέουν, μὲ τὴν βοήθεια καὶ τοῦ κόσμου ποὺ κάνει κάθε τόσο τὰ πικ-νικ του, χρησιμοποιώντας τὶς πέτρες γιὰ τὶς αὐτοσχέδιες ψησταριές τους. Οἱ τάφοι τῶν Ῥωμηῶν προγόνων μας ἀφημένοι στὴν λήθη, ἐγκατελειμμένοι, μέσα στὰ σκουπίδια...ὁ Μητροπολίτης Ξάνθης καὶ Περιθεωρίου, λαμπρὴ ἐξαίρεση τοῦ κανόνα, τοῦς θυμᾶται, καὶ τελεῖ Τρισάγια στὴν Μνήμη τους, στὰ ἐρείπια τῆς μεσαιωνικῆς Ἐπισκοπῆς.
[22] Μήπως εὐθύνεται γι’ ἀυτὸ ἡ ἀπόσχιση τῆς ἑλλαδικῆς Ἐκκλησίας ἀπὸ τὸ Πατριαρχεῖο Κωνσταντινουπόλεως; Ἄς σημειώσουμε ὅτι ἡ Αὐτοκεφαλία ὑπήρξε βαυαρικὴ ἐπινόηση. Δὲν εἶμαι προσωπικὰ σὲ θέση νὰ ἀπαντήσω σὲ αὐτὸ τὸ δύσκολο ἐρώτημα, παρὰ μόνο νὰ μοιραστῶ μιὰ σχετικὰ πρόσφατη ἐμπειρία μου. Ὅταν ἤμουν πρόεδρος τῆς Orthodox Christian Society, τοῦ πανεπιστημίου τοῦ Μπέρμινχαμ στῆν Ἀγγλία, εἴχαμε τὴν τιμὴ νὰ προσκαλέσουμε τὸν μεγάλο θεολόγο, καὶ καθηγητὴ στὴν Ὀξφόρδη, μητροπολίτη Κάλλιστο (Ware), ὅπου (μεταξὺ ἄλλων), μάθαμε ὅτι ἄν κάποιος ῥωτήσει σήμερα ἔναν Τοῦρκο πολίτη, στὴν γλώσσα του, ``Ποῦ βρίσκεται τὸ Πατριαρχεῖο τῶν Ῥωμαίων΄΄, θὰ λάβει ὁδηγίες γιὰ τὸ πῶς θὰ βρεῖ τὸ κτίριο τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχεῖου στὸ Φανάρι. Ἄν ὅμως ἔκανε αὐτὴ τὴν ἐρώτηση σὲ νεο-Ἕλληνα, ποὺ βρισκόταν σὲ ἐπίσκεψη στὴν Πόλη, θὰ νόμιζε (στὴν καλύτερη τῶν περιπτώσεων) ὅτι ἡ ἐρώτηση ἀφορὰ κάποιο γραφεῖο τοῦ Βατικανοῦ ἤ κάποια Καθολικὴ ἐκκλησία. Ἐδῶ θὰ προλάβω τοῦς εὐερέθιστους ``πατριῶτες΄΄, ποὺ θὰ μοῦ καταλογήσουν φιλοτουρκισμὸ καὶ συμπάθεια πρὸς τὸν νεο-ὀθωμανισμὸ (κατηγορίες ποὺ κάποιοι διανοούμενοι τοῦ εὐρύτερου ``πατριωτικοῦ χώρου΄΄ καταλόγισαν ἄδικα στὸν Χρήστο Γιανναρᾶ). Φυσικὰ καὶ ἔχω πολλοῦς Τούρκους φίλους, οἱ οποίοι εἶναι καταπληκτικοὶ ἄνθρωποι, μορφωμένοι καὶ κοσμοπολίτες, ὅμως σὲ καμία περίπτωση δὲν θὰ διανοούμουν νὰ θεωρήσω τὴν Τουρκοκρατία ὡς προτιμότερο κακὸ ἀπὸ τὴν δημιουργία τοῦ ἑλλαδικοῦ προτεκτοράτου. Ἄν γράφουμε αὐτὴ τὴν στιγμή, γράφουμε ὤς νέοι, ποῦ πονοῦμε γιὰ τὴν κατάντια τῆς Ῥωμηοσύνης, διψώντας γιὰ ὁτιδήποτε γνήσια ῥωμέικο. Πρότασή μας εἶναι ἡ ἀπελευθέρωσή μας ἀπὸ τὰ δεσμὰ τοῦ κρατικοῦ ἐθνικισμοῦ καὶ ὅχι ἡ ἀποδόμηση τοῦ Κράτους: μόνον τότε, κατὰ τὴν γνώμη μας, τὸ Κράτος μας θὰ γινόταν ἰσχυρό καὶ ὁ λαός θὰ ὕψωνε ἀνάστημα στοὺς προτέκτορές του. Ἡ πρότασή μας εἶναι ξεκάθαρη, καὶ συνοψίζεται στὸ ἐπιλογικὸ σχόλιο τοῦ κυρίως κειμένου.
[23] Θὰ κάνουμε μνεία στὸν Στῆβεν Ράνσιμαν, ὁ ὁποίος ἄν καὶ ἀνήκε στὴν Ἀγγλοσαξονικὴ Σχολὴ (μιὰ Σχολὴ ποὺ εὐθύνεται σὲ μεγάλο βαθμὸ γιὰ τὴν ἀποδόμηση τῆς Ῥωμαιοσύνης στὸν σύγχρονο κόσμο, καὶ στὸν κατακερματισμὸ τῆς Ἱστορίας της) στὴν τελευταία του συνέντευξη (Πεμπτουσία, 4ο τεύχος), ἀνέφερε ὅτι προσωπικὰ πιστεύει ὅτι ὑπάρχουν ``βυζαντινὰ΄΄ ψηφιδωτά, τὰ ὁποία ξεπερνοῦν σὲ κάλλος ὅλα τὰ ἀρχαία ἀγάλματα τῆς Κλασσικῆς Ἐποχής.
πηγή: Αντίφωνο
- 31-12-2011 19:38 |79.131.145.xxx| ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΔΙΑΚΟΜΟΠΟΥΛΟΣ
Η ''ἐπικρατούσα κρατικὴ ἀντίληψη γιὰ τὰ περὶ ταυτότητας, τὴν ὁποῖα συντηροῦν μὲ ὑπερβάλλοντα ζήλο κύκλοι διανοουμένων.'' κατά την ταπεινή μου γνώμη, μας τελείωσε, αν όχι το 1974 σίγουρα κάποια στιγμή μέσα στην 10ετία του 80.
Η τρέχουσα πραγματικότητα μας, χαρακτηρίζεται μάλλον από την απουσία της, όπως και από την απουσία κάποιας εναλλακτικής συνεκτικής εθνικής αφήγησης.
Ο κος Παπαδόπουλος κατά την άποψη μου ορθά εναντιώνεται στην αποξένωση του σύγχρονου Ρωμιού από την Ρωμαικότητα του.
Οι εκπρόσωποι του νεοελληνικού διαφωτισμού στους οποίους καλώς ή κακώς χρωστάμε την εθνική μας αναγένηση ήταν δημιουργήματα της εποχής τους. Η εθνική αφήγηση που διατύπωσαν σίγουρα είχε τις αντιφάσεις της , τόσο στο εσωτερικό της όσο και σε σχέση με την τότε βαλκανική μας πραγματικότητα που συνήθως φρόντιζαν να κρύβουν κάτω από το χαλί.Σήμερα αντίθετα, από ορισμένους κύκλους, ενώ εξωραίζεται η βαλκανική και οθωμανική μας πραγματικότητα, η Ρωμαικότητα μας αν δεν δυσφημείται στη καλύτερη περίπτωση υποβαθμίζεται:
Μου έκανε μεγάλη εντύπωση για παράδειγμα όταν άκουσα σε εκπομπή της κρατικής τηλεόρασης αφιερωμένης στην Ήπειρο και στους ηπειρώτες
αξιόλογο πολιτικό να απορρίπτει τα περί εθνικής συνέχειας και να αυτοπροσδιορίζεται ως ελληνόφωνος βαλκάνιος- ΟΧΙ ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΟΣ ΡΩΜΙΟΣ.
Με άλλα λόγια οι κοινές εμπειρίες του έλληνα με τον αλβανό τον βούλγαρο και τον σέρβο να μην ανάγονται στην κοινή μας Ρωμιοσύνη αλλά στην κοινή μας τουρκοκρατία.Συμφωνώ ότι η νέα εθνική μας αφήγηση, που θα αντικαταστήσει αυτήν που κατά την γνώμη μου αποδομήθηκε μετά την μεταπολίτευση, θα πρέπει να αποκαταστήσει την Ρωμαικότητα μας. Πιστεύω δε ότι όσοι αγωνιστούν σε αυτή την κατεύθυνση θα αντιμετωπίσουν την λυσσαλέα αντίδραση των εκσυγχρονιστών που ενοχλούνται από κάθε τι ρωμαίικο αφού κατά την αντίληψη τους, και σωστά , Ρωμιοσύνη = Ορθοδοξη εκκλησία.
Στο κάτω κάτω και η άρνηση εκ μέρους τους της ιστορικής συνέχειας του ελληνισμού στον ίδιο λόγο οφείλεται. Διαφορετικά θα ήταν υπογρεωμένοι να αναγνωρίσουν τον εθνικό ρόλο της εκκλησίας.Τέλος η εθνικά σωστή πρόθεση να μην υποβάλονται στην προκρούστεια κλίνη του γλωσσικού ρατσισμού ομάδες συμπατριωτών μας όπως οι βλάχοι οι αρβανίτες οι τουρκόφωνοι (μπάφραληδες, τσάλκαληδες ) ή οι σλαβόφωνοι δεν πρέπει να οδηγεί σε ακρότητες όπως κατά την γνώμη μου κάνει ο συγγραφέας του άρθρου με την ιστορία της λατινοφωνίας στην Ελλάδα.
- 01-01-2012 14:08 |79.103.228.xxx| insider
Η Αρβελέρ όμως λέει και το άλλο, ότι είμαστε ο μόνος λαός που δεν απελευθέρωσε την "πρωτεύουσά" του, δηλ. την Κων/πολη. Άλλωστε "ρωμαιοσύνη" χωρίς την Νέα Ρώμη γίνεται; Άρα αυτή η ρωμαϊκή συνείδηση όπως την εννοείτε εσείς και η Αρβελέρ οδηγεί αναπόφευκτα σε έναν νεοβυζαντινό μεγαλοϊδεατισμό, κατ'αντιστοιχία προς τον νεοοθωμανισμό των Ερντογάν, Νταβούτογλου.
Τι αξία μπορεί να έχει αυτός σήμερα και κυρίως τι συνέπειες, το έχετε σκεφτεί;Εξιδανικεύετε μια μόνο περίοδο του ελληνισμού, τη μεσαιωνική, σε βάρος των υπολοίπων κι εμμέσως αμφισβητείτε και τη συνέχεια του ελληνισμού από την αρχαιότητα ως σήμερα, δηλαδή τη δέχεστε μόνο υπό το πρίσμα της ρωμαϊκότητας της μεσαιωνικής περίοδου. Πόσο διαφέρει στην πράξη αυτή η οπτική από εκείνη των σημερινών εθνοαποδομητών που κι αυτοί κατά της συνέχειας και κατά του εθνικισμού βάλλουν κι όταν θέλουν να δείξουν "ασυνέχεια" παραπέμπουν σε χωρία της βυζαντινής περιόδου που μιλούν απαξιωτικά για "Έλληνες" (εννοoύνταν τότε βέβαια οι "παγανιστές") κοκ
Άλλωστε παραδέχεστε ότι κι εσείς μια παγκοσμιοποίηση επιθυμείτε, απλά η δική σας θα είναι ρωμαϊκή και ορθόδοξη σε αντίθεση με των άλλων που είναι πολυπολιτισμική και άθεη.Εξιδανικεύετε επίσης τις διεθνικές σχέσεις εντός της ορθοδοξίας που δεν ήταν αγαστές ούτε και στη βυζαντινή περίοδο, όλοι γνωρίζουν για τους πολέμους του Βυζαντίου με τους Βούλγαρους, με τους Ρώσους, με τους Σέρβους κλπ. Σε γενικές γραμμές, κανείς από αυτούς ουσιαστικά δεν είχε νιώσει "ρωμαίος" ούτε τότε ούτε και κατόπιν κατά την τουρκοκρατία όταν όλοι οι ορθόδοξοι είχαν ενταχθεί αναγκαστικά στο ρωμαϊκό(ρουμ) μιλλέτ. Γι'αυτό και με το τέλος της τουρκοκρατίας επανήλθαν στις δικές τους ιδιαίτερες εθνικές ταυτότητες. Οι μόνοι που διατηρούσαν συνείδηση ρωμιοσύνης ήταν οι Έλληνες και όσοι άλλοι (αλβανόφωνοι, βλαχόφωνοι, σλαβόφωνοι κλπ.) αφομοιώνονταν ζώντας ανάμεσά τους. Άρα λοιπόν η κοινή θρησκευτικότητα δεν σημαίνει ότι αρκεί από μόνη για να φτιάξει και κοινή εθνική συνείδηση.
Με άλλα λόγια δηλαδή, αν πρέπει να πείσετε κάποιους για να υιοθετήσουν μια τέτοια ρωμαίικη ταυτότητα, αυτοί είναι όχι οι νεοέλληνες (που ούτως ή άλλως την έχουν υποσυνείδητα θεωρώντας το Βυζάντιο μέρος της ιστορικής κληρονομιάς τους), αλλά όλοι οι υπόλοιποι Βαλκάνιοι (που ποτέ δεν την είχαν και ούτε ήθελαν να την έχουν γιατί δεν θεωρούν το Βυζάντιο "δική" τους ιστορία). Πιστεύετε ότι μπορείτε να πετύχετε κάτι τέτοιο;Επίσης υποτιμάτε την αφομοιωτική δύναμη που και ο εθνικισμός είχε και έχει, δηλαδή αν δεν γνώριζε κανείς θα έβγαζε το συμπέρασμα από αυτά που λέτε ότι οι αρβανίτες ή οι βλάχοι θεωρούνται Έλληνες β'διαλογής και γι'αυτό χρειαζόμαστε μια προηγούμενη ρωμαϊκή ταυτότητα ώστε να τους περικλείει κι αυτούς. Πράγμα που δεν ισχύει φυσικά, μια χαρά "ελληνάρες" είναι όπως και άλλες ομάδες που κατά καιρούς αφομοιώθηκαν στο νεοελληνικό έθνος.
Ο εθνικισμός παρά τις αρνητικές παρενέργειες και στρεβλώσεις που τον συνόδευσαν υπήρξε μια κατά βάση προοδευτική και εκδημοκρατιστική κίνηση. Και το κυριότερο είναι ότι παρά τις αντίθετες εντυπωσεις που προκαλεί η συνεχής αντιεθνικιστική πολεμική, στην πραγματικότητα τα εθνικά ομοιογενή κράτη είναι η καλύτερη εγγύηση για μακροχρόνια σταθερότητα και ειρήνη.
Τα Βαλκανια που θεωρούνται γενικώς "προβληματική" περιοχή είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα περί αυτού. Στα Βαλκάνια σταμάτησαν να γίνονται πόλεμοι από τη στιγμή που δημιουργήθηκαν εθνικά ομοιογενή κράτη, χωρίς μεγάλες εθνικές μειονότητες του ενός εντός των συνόρων του άλλου. Έκτοτε οι μόνες περιπτώσεις όπου αναπαρήγχθη ανωμαλία και ένταση ήταν εκεί ακριβώς όπου ΔΕΝ υπήρχε εθνική ομοιογένεια αλλά δήθεν "αρμονική συνύπαρξη" αλλοεθνών, δηλ. πρώην Γιουγκοσλαβία, Κόσοβο, Κων/πολη, Κύπρος, και δυστυχώς πλέον, σε μικρό βαθμό βέβαια ακόμα, Δυτ.Θράκη.
Όσοι λοιπόν επιθυμούν επάνοδο σε εξωραϊσμένες καταστάσεις του παρελθόντος και μιας απατηλής υποτιθέμενης "αγαστής συνύπαρξης" διαφορετικών εθνικότητων και/ή θρησκειών, στην πραγματικότητα, και ανεξαρτήτως προθέσεων, σπέρνουν το έδαφος για νέες αστάθειες και νέες αιματοχυσίες στο μέλλον.
- 01-01-2012 15:15 |94.195.31.xxx| Κυριάκος Παπαδόπουλος
Ἀγαπητὲ insider (1/1/2012, 13:08),
Χρόνια Πολλὰ καὶ Καλά!
Ἄν καὶ θεωρῶ ἐντελῶς ἀνούσιο τὸν σχολιασμό μου, ἀπὸ τὴν
στιγμὴ ποὺ ἔχω ἐκθέσει τὶς ἀπόψεις μου μὲ τὸ κυρίως κείμενο
καὶ τὶς πολλὲς σημειώσεις ποὺ τὸ ἀκολουθοῦν, θὰ κάνω τὴν
μοναδικὴ ἐξαίρεση, καὶ θὰ ἐπέμβω γιὰ νὰ ξεκαθαρίσω κάτι:
δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξει διάλογος στὸ
γραφικὸ ἐπίπεδο μεσημεριανοῦ talk-show. Τὸ ἔχω ἥδη ἀναφέρει
αὐτὸ στὸ ἄρθρο, ἐκτενῶς, μὲ τὸν πλέον κομψὸ τρόπο:
ἀπλὰ μὲ ἀναγκάζετε νὰ τὸ γράψω καὶ εὐθέως.Συμφωνῶ ἀπόλυτα μὲ τὸν κ. Ἀριστοτέλη Διακομόπουλο (31/12/2011,18:38):
``Πιστεύω δε ότι όσοι αγωνιστούν σε αυτή την κατεύθυνση θα αντιμετωπίσουν την λυσσαλέα αντίδραση των εκσυγχρονιστών που ενοχλούνται από κάθε τι ρωμαίικο΄΄
καὶ τὸν εὐχαριστῶ θερμὰ γιὰ τὴν παρέμβασή του.
Ὁ λόγος σας δὲν ἔχει οὔτε ἔνα στοιχεῖο, δὲν χρησιμοποιεῖτε
οὔτε μιὰ πηγή. Καὶ πάνω ἀπ΄ ὅλα, μὲ ψέγετε (σὲ προσωπικὸ ἐπίπεδο), χωρὶς νὰ ἔχετε μπεῖ στὸν κόπο νὰ μελετήσετε προσεκτικὰ οὔτε τὸ κυρίως κείμενο, οὔτε τὶς σημειώσεις. Νὰ μὲ συγχωρεῖτε γιὰ τὴν εὐθύτητα τοῦ
λόγου μου, ὅμως θεωρῶ ὅτι ἡ περίπτωσή σας ἐκφράζει τὴν
ἑλλαδικὴ πραγματικότητα, μὲ τὸν πλέον ἀνάγλυφο τρόπο:
μελετοῦμε ἐπιπόλαια, ``φορτώνουμε΄΄ καὶ ``ὅποιον πάρει ὁ
χάρος΄΄...μὲ γενικότητες πάντα, καὶ χωρὶς στοιχειοθέτηση τοῦ
λόγου.Εἶμαι σκληρὸς μαζί σας, διότι θέτετε τὰ πάντα σὲ προσωπικὸ ἐπίπεδο.
Νομίζω ὅτι δὲν εἴμαστε ἐμεῖς αὐτοὶ ποὺ θὰ ἔπρεπε νὰ ἀπαντήσουμε στὰ ἐρωτήματά σας, ἀλλὰ ἐσεῖς τοῦ νεο-ἑλληνικοῦ κρατικοῦ ἐθνικισμοῦ: ἄλλωστε τὰ λάθη στὶς ὑποθέσεις σας εἶναι τόσο μεγάλα, ποὺ δὲν χρειάζεται νὰ τὰ ἀναλύσω γραπτῶς, ἐκτίθενται στὸν λόγο σας.
Ἡ ἐπιδίωξη ἐθνικῆς ``ὁμοιογένειας΄΄, ὥς μοναδικὴς ἐγγύησης σταθερότητας, θὰ σᾶς βγάλει σὲ ἐπικίνδυνα μονοπάτια: ἔχει χυθεῖ πολὺ αἵμα στὴν Εὐρώπη, καὶ σὲ ὁλόκληρο τὸν κόσμο, ἀπὸ αὐτὴν τὴν φασιστικῆς ἐμπνεύσεως θεωρία. Ἐπιπρόσθετα, τὸ Ἔθνος-Κράτος καταρρέει, κι ἀντὶ νὰ ἐρευνήσετε σὲ βάθος τοὺς λόγους ποὺ εὐθύνονται γιὰ αὐτὴ τὴν κατάρρευση, κουλουριάζεστε, σὰν τὸν σκατζόχοιρο ποὺ συναντὰ μιὰ νταλίκα σὲ ἐθνικὴ ὁδό...ἀντὶ νὰ βρεῖτε λύσεις, διεξόδους, γίνεστε ἀκόμη πιὸ φανατικοί! Εἷναι πραγματικὰ σουρεαλιστικὸς ὁ λόγος σας, σὲ καιρὸ ποὺ τὰ κράτη καταρρέουν: ὁ τρόπος ποὺ διαχειρίζεστε μιὰ δομικῆς φύσεως κρίση ἐπιταχύνει τὴν ἀποσύνθεση, καὶ σᾶς ὁδηγεῖ μὲ μεγαλύτερη ταχύτητα στὸ τέλος. Γιὰ ὅσους θεωροῦν ὡς πρόταση διεξόδου ἀπὸ τὴν σημερινὴ κρίση τὸν ἐθνικισμὸ, τοὺς εὔχομαι...καλὴ τύχη!
Σᾶς καλῶ, ἄν ὅντως ἐνδιαφέρεστε γιὰ τὴν παρέμβασή μας, νὰ μελετήσετε ξανὰ τὸ κείμενο ὅσες φορὲς καὶ ἄν χρειαστεῖ προκειμένου νὰ ἐξαντλήσετε τὴν ἀνάλυσή του, καὶ νὰ μὴν λησμονήσετε νὰ δώσετε ἰδιαίτερη προσοχὴ στὸ κεφάλαιο ``Περὶ τῆς Σύγχυσης τῶν Ἐννοιῶν΄΄. Νομίζω ὅτι δὲν ἔχετε προσέξει ὅτι ἡ διαφορὰ Ἔθνους καὶ Ἐθνοτικῆς Ὁμάδος εἶναι τεράστια. Συγχέετε πάρα πολὺ τὶς ἔννοιες...
Δὲν θὰ ἐπανέλθω μὲ σχολιασμὸ ἐδῶ, δίοτι πιστεύω ὅτι τὸ κείμενο ὑπερκαλύπτει ὅλα τὰ σημεία ποὺ θίξατε. Νομίζω ὅτι ἡ ἀρθρογραφία βοηθᾶ περισσότερο τὸν διάλογο, ἀπὸ τὸν ἐπιπόλαιο σχολιασμό: θὰ χαιρόμουν πολὺ ἄν δημοσιεύατε ἕνα ἄρθρο-ἀπάντηση ἐδῶ, μὲ ἀναφορὰ στὸ κείμενό μας. Τότε θὰ μιλούσαμε γιὰ ἕναν πραγματικὸ διάλογο.
Καλὴ Χρονιά!
- 01-01-2012 15:18 |94.195.31.xxx| Κυριάκος Παπαδόπουλος
Σημείωση: τὰ emoticons ἐμφανίζονται αὐτόματα, καταργώντας σημεῖα στίξης: δὲν ἔχω προσθέσει καμία γκριμάτσα, ἐμφανίστηκε αὐτόματα, μετατρέποντας ἄνω καὶ κάτω τελεία μὲ παρένθεση...
- 02-01-2012 10:20 |79.103.228.xxx| insider
Καλή χρονιά και σε εσάς,
Δεν είμαι "εκσυγχρονιστής" κατά την πολιτική ορολογία που επικρατεί, μάλλον το ακριβώς αντίθετο. Αυτοί άλλωστε είναι συνήθως εθνοαποδομητές που πιστεύουν όπως κι εσείς ότι ο εθνικισμός είναι "φασισμός", ότι το έθνος-κράτος καταρρέει και άρα πρέπει να το χτυπήσουν για να καταρρεύσει μια ώρα αρχίτερα.
Επίσης δεν σας ψέγω σε προσωπικό επίπεδο, πού το είδατε αυτό, επί αυτών που γράψατε σχολιάζω.Επειδή θελω να είμαι πρακτικός, θα ήθελα τουλάχιστον μια απάντηση σε αυτό που έγραψα παραπάνω:
"Με άλλα λόγια δηλαδή, αν πρέπει να πείσετε κάποιους για να υιοθετήσουν μια τέτοια ρωμαίικη ταυτότητα, αυτοί είναι όχι οι νεοέλληνες (που ούτως ή άλλως την έχουν υποσυνείδητα θεωρώντας το Βυζάντιο μέρος της ιστορικής κληρονομιάς τους), αλλά όλοι οι υπόλοιποι Βαλκάνιοι (που ποτέ δεν την είχαν και ούτε ήθελαν να την έχουν γιατί δεν θεωρούν το Βυζάντιο "δική" τους ιστορία). Πιστεύετε ότι μπορείτε να πετύχετε κάτι τέτοιο;"
Εγώ πιστεύω ότι δεν είναι εφικτό κάτι τέτοιο και το βασίζω στην καταγεγραμμένη ιστορική πραγματικότητα. Σας θυμίζω την προσπάθεια του Αλέξανδρου Υψηλάντη όταν ξεκινούσε την επανάσταση στη Μολδοβλαχία να προσεταιριστεί και τους Ρουμάνους στον αγώνα κατά των Οθωμανών και το πώς αυτοί διά του αρχηγού τους Βλαδιμηρέσκου αθέτησαν τις υποσχέσεις τους προδίδοντας τον υποτίθεται κοινό αγώνα.
Γιατί λοιπόν να θεωρήσουμε ότι οι σημερινοί Ρουμάνοι, Βούλγαροι κλπ. θα δεχτούν να ενταχθούν σε μια νέα κοινή "ρωμαϊκή" ταυτότητα, όπου βέβαια πάλι κυρίαρχο ρόλο θα έχουν οι Έλληνες;Επίσης σας παραπέμπω στο μνημειώδες ιστορικό έργο "Study of History", του A.J.Toynbee, όπου καταδεικνύει τους ενδο-ορθόδοξους πολέμους μεταξύ Βυζαντίου και Βουλγαρων ως μία από τις αιτίες εξασθένησης της ορθόδοξης ανατολής με αποτέλεσμα να γίνει ευάλωτη στη μουσουλμανική επέκταση. Και όπου σημειώνει χαρακτηριστικά ότι αυτές δείχνουν πως εθνικισμός στα Βαλκάνια προϋπήρχε πολλούς αιώνες πρωτίτερα, πριν ακόμα αυτός αναπτυχθεί στη δύση, και επομένως δεν είναι κάτι που εισήχθη σε αυτά ξαφνικά τους 2 τελευταίους αιώνες από τη δύση, όπως ήταν και δυστυχώς ακόμα είναι η διαδεδομένη άποψη.
Σκεφτείτε λοιπόν να πείτε στους Βούλγαρους ότι πρέπει να εγκαταλείψουν τη βουλγαρική τους συνείδηση και να υιοθετήσουν την ρωμαϊκή-βυζαντινή. Θα πρέπει δηλαδή αναγκαστικά οι ταλαίπωροι Βούλγαροι να δεχτούν ως "δικό" τους Ρωμαίο αυτοκράτορα και τον Βασίλειο Β' τον Βουλγαροκτόνο!
Νομίζω το παράδειγμα αυτό δείχνει γλαφυρά το ανεδαφικό και μάταιο του εγχείρηματος που μόνο σε αχρείαστες περιπέτειες θα μας βάλει.Είμαι σαφώς υπέρ της στενότερης συνεργασίας μεταξύ των ορθοδόξων χωρών ως αντίβαρο στη νεο-οθωμανική απειλή αλλά όχι και υπέρ της διάλυσης τους σε έναν μεγάλο χυλό όπως κι αν τον ονομάσει κανείς, ρωμαϊκό, ορθόδοξο κλπ.
Η ιστορία μας δείχνει καθαρά ότι κάτι τέτοιο μόνο περαιτέρω προβλήματα, εντάσεις και αστάθεια στην περιοχή μας μπορεί να προκαλέσει.
- 02-01-2012 20:59 |94.195.31.xxx| Κυριάκος Παπαδόπουλος
Ἁγαπητὲ Insider,
Σᾶς άπαντῶ μὲ χαρά, διότι μοῦ ζητήσατε νὰ σχολιάσω κάτι συγκεκριμένο, μὲ τὴν δευτερολογία σας. Τὸ πρῶτο σας σχόλιο ἔριχνε ῥιπὲς σὲ διαφορετικὲς κατευθύνσεις, καὶ ἀδυνατοῦσα (λόγω καὶ πίεσης χρόνου), νὰ ἀπαντήσω μὲ μιὰ ἐκτεταμένη ἀνάλυση σὲ ὅλα τὰ σημεῖα.
Ἡ συγκεκριμένη ἐρώτησή σας:
"Με άλλα λόγια δηλαδή, αν πρέπει να πείσετε κάποιους για να υιοθετήσουν μια τέτοια ρωμαίικη ταυτότητα, αυτοί είναι όχι οι νεοέλληνες (που ούτως ή άλλως την έχουν υποσυνείδητα θεωρώντας το Βυζάντιο μέρος της ιστορικής κληρονομιάς τους), αλλά όλοι οι υπόλοιποι Βαλκάνιοι (που ποτέ δεν την είχαν και ούτε ήθελαν να την έχουν γιατί δεν θεωρούν το Βυζάντιο "δική" τους ιστορία). Πιστεύετε ότι μπορείτε να πετύχετε κάτι τέτοιο;"
Ἡ ἀπάντησή μου:
Εὐτυχῶς-δυστυχῶς, δὲν ὑπάρχει πραγματικὰ ``Γένος Ἑλλήνων΄΄.
Ὁ Ἑλληνισμὸς ἀποτελεῖ ἐπινόηση τοῦ Πλήθωνα, ποὺ τὴν θεώρησαν ὡς
ἰδανικὴ λύση οἱ Ῥωμηοὶ ἐκφραστὲς τοῦ Διαφωτισμοῦ: λύση σὲ ὑπαρξιακὰ προβλήματα τοῦ καιροῦ τους. Ἡ ὁποιαδήποτε
ἀναφορὰ στὸν λήμμα Ἕλλην, πρὶν τὸν Πλήθωνα, θὰ πρέπει νὰ
ἐρμηνεύεται μέσα στὴν ὁλότητα τοῦ κειμένου, μὲ ἰδιαίτερη
προσοχή. Πολλοὶ (μὴ ἱστορικοὶ κυρίως) κάνουν λάθη στὴν ἐτυμολογία
καὶ δὲν μποροῦν νὰ κατανοήσουν τὸ ῥητορικὸ πλαίσιο ποὺ
ὁδηγοῦσε (κυρίως στὴν ἐποχὴ τῆς Φραγκοκρατίας) κάποιους
λογίους νὰ χρησιμοποιοῦν τὴν λέξη Ἕλλην, ἐπιλεκτικά, γιὰ νὰ
τονίσουν κάτι συγκεκριμένο: ὅπως λ.γ. τὴν ἀρχαιομάθεια ἤ
τὴν ἑλληνοφωνία ἤ τὸν παγανισμό. Νὰ φανταστεῖτε, ἡ λέξη
Ἕλλην χρησιμοποιεῖται ἐνίοτε γιὰ νὰ ὑποδηλώσει τὸν Πέρση καὶ
τὸν Κινέζο! Παραθέτει πολλὰ τέτοια χωρία ὁ Χ. Μαλατρᾶς στὴν
μεταπτυχιακή του διπλωματική, καὶ τὸ δουλεύει καὶ ἄλλο τὸ θέμα αὐτὴ τὴν στιγμή, ἐρευνητικά, ξεσκονίζοντας ὅλες τὶς πηγές.Γράψατε, στὸ πρῶτο σας σχόλιο, ὅτι ἀπομονώνουμε ``μιὰ περίοδο τῆς ἱστορίας μας΄΄. Ἄν θεωρεῖτε ``μιὰ περίοδο΄΄ τὰ χρόνια μεταξὺ τοῦ 2ου αἰώνα π.Χ. μέχρι τὶς ἀρχὲς τοῦ 16ου αἰώνα, τότε τί νὰ σχολιάσουμε...εἶναι καθαρὰ θέμα ἐρμηνείας, ὅπως τὸ θέτετε, καὶ ὑποκειμενισμοῦ. Ὅπως λέμε στὰ μαθηματικά, ἡ ὁνοματολογία εἶναι καμιὰ φορὰ conventional, συμβατικὴ δηλαδή.
Ἄν μελετούσατε τὸ ἀρθράκι μας μὲ περισσότερη προσοχή, καὶ χωρὶς προκατάληψη, θὰ καταλαβαίνατε γιατὶ ἀποτελεῖ πάγια θέση μας ἡ ἐξὴς διατύπωση:
``Ἀπαιτεῖται κόπος καὶ ἀρκετὴ ὑπομονὴ, γιὰ νὰ ἀφαιρέσει κανεὶς τὸ κάτοπτρο τοῦ Διαφωτισμοῦ, καὶ νὰ ἐρμηνεύσει τὸ ἱστορικὸ παρελθὸν θωρώντας το εὐθέως, χωρὶς τὴν παραμορφωτικὴ ἐπίδραση τοῦ Ῥομαντισμοῦ.΄΄
Ὁπότε, καταλαβαίνετε τὸ σημεῖο τῆς διαφωνίας μας καὶ τῆς τριβής μας; Ἐμεῖς πιστεύουμε ὅτι δὲν χρειάζεται νὰ πείσουμε κάποιον. Ἀπλὰ συμμετέχουμε στὸν διάλογο περὶ ταυτότητας ἀρνούμενοι νὰ δεχθοῦμε τοὺς ὅρους ποὺ μᾶς θέτει (ἐκβιαστικὰ) ἡ ὑπάρχουσα κρατικὴ ἀντίληψη. Διαβάστε τὰ κείμενα τοῦ ἀξιοτίμου κ. Χρήστου Σαρτζετάκη, τὸν ὁποῖο ἀναφέρω στὸ ἄρθρο: μᾶς παρακινεῖ νὰ ΜΗΝ χρησιμοποιοῦμε τὸν ὅρο Ῥωμαῖος/Ῥωμιός, καὶ ἀναπτύσσει μιὰ παιδαριώδη ῤητορικὴ γύρω ἀπὸ τὸ θέμα.
Δὲν προσπαθοῦμε νὰ πείσουμε κανέναν γιὰ τίποτα: ἐκφράζουμε τὰ πράγματα ὅπως τὰ βιώνουμε. Νὰ μὴν ὑφίσταται καὶ ἡ ἄποψή μας, στὸν δημόσιο διάλογο; Πρὸς τί ἡ ἐπιθετικότητα τοῦ πρώτου σχολίου σας;
Ὅσοι δὲν συνδέονται μὲ τὴν ζώσα Ῥωμαιοσύνη, δὲν ἔχουνε ψηλαφητὴ πείρα τῶν ὅσων προσπαθοῦμε νὰ κοινωνήσουμε. Ὅταν τὸ
δένδρο δὲν συνδέεται μὲ τὴν ρίζα, ἀρχίζει καὶ σαπίζει...
γι' αὐτὸ δὲν εἶναι τυχαῖο ὅτι ὅσοι ἔμαθαν γιὰ τὰ
περὶ Ῥωμαιοσύνης σὲ συλλόγους κουλτουριάρηδων
ἀργόσχολων, ἀργὰ ἤ γρήγορα συγχέουν τὶς ἔννοιες,
καὶ δημιουργοῦν ἔνα κακέκτυπο, μιὰ διαστρεβλωμένη
Ῥωμηοσύνη, κομμένη καὶ ῥαμμένη στὰ μέτρα
τοῦ κρατικοῦ ἐθνικισμοῦ. Ἐδῶ λοιπὸν θὰ συμφωνήσω μαζί σας,
στὸ ὅτι δηλαδὴ ὑπάρχει καὶ ἡ τάση τῆς ἰδεολογικοποίησης, τὴν
ὁποῖα προσπαθοῦμε νὰ ἀποφύγουμε, παρὰ τὰ προτάγματα τῶν
καιρῶν, ποὺ ἀπαιτοῦν τὴν ταξινόμηση τῶν ἀνθρώπων σὲ διαφορετικὲς
μάζες καὶ τὴν ἀπο-προσωποποίησή τους.Ἐπιτρέψτε μου νὰ συμπληρώσω ὅτι οἱ γενικεύσεις ποὺ κάνετε, μὲ ἀναφορὲς σὲ Σλαύους, Βούλγαρους κλπ. δὲν βοηθοῦν στὸν διάλογο. Δὲν χρησιμοποιεῖτε πηγὲς καὶ συγκεκριμένα χωρία, γι΄ αὐτὸ ἀρνοῦμαι πεισματικὰ νὰ συμμετάσχω σὲ ἕναν χωλὸ διάλογο, μὲ γενικόλογα. Βγάζετε συμπεράσματα, χωρὶς νὰ μᾶς δείχνετε τὴν μέθοδο ποὺ άκολουθεῖτε.
Ἀναπτύξτε, σᾶς παρακαλοῦμε θερμά, τὸ σκεπτικό σας μὲ ἀρθρογραφία καὶ σωστὴ χρήση πηγῶν.
Θερμὲς Εὐχὲς
Κ.Π.
Y.Γ.
Θίξατε τὸ θέμα τῆς Θράκης, ἀπ΄ ὅπου κατάγομαι. Νομίζω πὼς τὸ πρόβλημα ἐκεῖ ἐντοπίζεται σὲ τραγικὰ λάθη τῆς ἑλληνικῆς πολιτείας, καὶ ὅχι στὴν ἔλλειψη ``ὁμοιογένειας΄΄ ὅπως τὸ γράφετε (sic).Mεγάλωσα ἔχοντας παιδικοὺς φίλους Μουσουλμάνους, Πομάκους, Τσιγκάνους, Τουρκογενεῖς. Ὅταν ἥμαστε παιδιὰ παίζαμε μπάλα, ὅλοι μαζί, χωρὶς νὰ συνειδητοποιοῦμε κάποια διαφορετικότητα. Εἴμασταν ὅλοι ἴδιοι καὶ ἰσότιμοι στὴν κοινωνία μας.
Δυστυχῶς...ὑπήρχαν (καὶ ὑπάρχουν) οἱ Ἑλληνάρες ποὺ προσέβαλλαν τὸ διαφορετικό. Ἀνακαλλῶ, μὲ λύπη, τὸν χαρακτηρισμὸ ``γυφτάκι΄΄ καὶ ΄΄τουρκάκι΄΄, ἀπὸ ἀνίδεους συμπολίτες μας, γιὰ ἀδελφικὸ φίλο Μουσουλμάνο.
Υ.Γ. 2
Δὲν εἴμαστε ὅλοι οἱ ἴδιοι στὴν Ἑλλάδα: ὅσο καὶ νὰ προσπαθοῦν
νὰ μᾶς τσουβαλιάσουν, χρησιμοποιώντας ἑλληνικὲς ἐξιδανικεύσεις,
δὲν θὰ τὰ καταφέρουν. Διότι πάντα θὰ ὑπάρχουν πρόσωπα ποὺ
θὰ κινούνται ἐλεύθερα, πέρα ἀπὸ τὸν χρόνο ὅπως μᾶς τὸν ὁρίζουν.
- 03-01-2012 10:25 |79.103.228.xxx| insider
Η κριτική δεν είναι επιθετικότητα, και τελοσπάντων αν δεν επιθυμούσατε αρνητικές κρίσεις στα σχόλια αλλά μόνο άρθρα αναλόγου μήκους με το δικό σας φανταζομαι υπάρχει η δυνατότητα να απενεργοποιήσετε τη δυνατότητα σχολιασμού.
Άλλωστε εσείς αναφέρετε στο αρχικό σας κείμενο ότι γράφετε με "θυμό". Γιατί είστε τόσο θυμωμένος και γιατί δίνετε στο τέλος προτροπές για το τι πρέπει να κάνουμε, εφόσον δεν επιθυμείτε να πείσετε άλλους όπως τώρα λέτε;Συνεπώς λοιπόν κατ'εσάς γένος Ελλήνων και ελληνισμός δεν υφίστανται, αλλά είναι εφεύρεση του Πλήθωνα και των μετέπειτα λογίων. Ε αυτό ακριβώς λένε και οι εθνοαποδομητές της αριστεράς και του "εκσυγχρονισμού", επεκτείνοντας το βέβαια στο ότι ούτε και γένος Ρωμαίων υφίσταται.
Γιατί φυσικά αν ακολουθεί κανείς αυτήν την λογική, τότε θα πρέπει να δεχτεί ότι και το "γένος των Ρωμαίων" είναι εφεύρεση κάποιων βυζαντινών λογίων και αξιωματούχων προκειμένου να ενοποιήσουν τους ετερόκλητους πληθυσμούς της αυτοκρατορίας. Δεν ήταν εθνοτικά "Ρωμαίοι" όλοι αυτοί αλλά ήταν όλοι υπήκοοι της αυτοκρατορίας, δηλαδή Ρωμαίοι υπήκοοι.
Επομένως αρνούμενος το ένα υπονομεύετε και το άλλο που είναι όμως η βασική σας θέση.Για την άποψη του κ.Σαρτζετάκη, νομίζω ότι βρίσκεται στο ένα άκρο του φάσματος του οποίου όμως το άλλο άκρο αποτελείτε εσείς και όσοι έχετε τέτοιες απόψεις. Εκείνος απορρίπτει τελείως την έννοια του ρωμαίος/ρωμιός αρνούμενος την σταδιακή εξέλιξη της ανατολικής ρωμαϊκής αυτοκρατορίας σε μια ελληνορθόδοξου χαρακτήρα πολιτεία, εσείς απορρίπτετε τελείως την έννοια του έλληνος αρνούμενος ουσιαστικά το ίδιο πράγμα, ότι δηλαδή τελικά "Ρωμαίοι" παρέμειναν κατά βάση οι Έλληνες και όσοι άλλοι αφομοιώνονταν ανάμεσα τους.
Δηλαδή στην πραγματικότητα κι εσείς κι ο Σαρτζετάκης συμφωνείτε στο ότι η ρωμαϊκή-βυζαντινή περίοδος συνιστά μια ξένη προς τον ελληνισμό κατάσταση, εκείνος θεωρώντας τη ως "δουλεία" 15 αιώνων ενώ εσείς ως μια εντελώς διάφορη φάση που αντικατέστησε τον ελληνισμό ο οποίος πλέον δεν υπάρχει.
Φυσικά πιστεύω ότι και οι δύο κάνετε λάθος, και ότι ο καλύτερος τρόπος να καταλάβει κανείς την ελληνική περίπτωση είναι συγκρίνοντας την με έναν άλλο αρχαίο λαό, τους Εβραίους. Οι Εβραίοι στην πορεία της ιστορίας απέκτησαν διάφορες νέες ταυτότητες, άλλοι Σεφαραδίτες (Ισπανοί), άλλοι Ασκενάζι (Γερμανοί) άλλοι Μιζράχι (Μεσανατολίτες). Αλλά παρέμειναν και παραμένουν Εβραίοι ως κοινή πολιτισμική ταυτότητα που διαπερνά και καθορίζει όλες τις άλλες, παρόλες τις μεταβολές που αυτή υπέστη στην πορεία του χρόνου.Τέλος δεν αντιλαμβάνομαι πώς ακριβώς νομίζετε ότι το παράδειγμα της Θράκης σχετίζεται με τις δικές σας απόψεις. Δηλαδή αν σταματήσουμε να λεγόμαστε Έλληνες και λεγόμαστε Ρωμαίοι αυτό τι διαφορά θα κάνει; Αφού και στη ρωμαϊκή ταυτότητα πρωταρχικό χαρακτηριστικό είναι το ελληνορθόδοξο θρήσκευμα, εκεί κυρίως μάλιστα μπορεί να πει κανείς. Άρα οι μουσουλμάνοι πάλι εκτός βρίσκονται. Η ανοχή στη διαφορετικότητα δεν σημαίνει και αλλαγή της δικής μας ταυτότητας.
Και προφανώς αυτό δεν αναιρεί το γεγονός ότι η ύπαρξη εθνικής ομοιογένειας είναι προτιμότερη και σταθερότερη κατάσταση, όπως συνεχώς μας δείχνει η ιστορία. Η "αρμονική συνύπαρξη" αλλοεθνών υπάρχει, στο βαθμό που μπορεί να υπάρχει τελοσπάντων, μέχρι τα πράγματα να δυσκολέψουν οπότε αντικαθίσταται από αμοιβαία καχυποψία έως και μίσος.Συνοψίζοντας, εσείς μπορείτε να πιστεύετε ό,τι θέλετε, ότι είστε Ρωμαίος και όχι Έλληνας κλπ. Αντίστοιχο δικαίωμα έχουμε και όσοι διαφωνούμε με αυτά και προφανώς έχουμε και δικαίωμα να εκφράζουμε τη διαφωνία μας εφόσον μας δίνεται αυτή η δυνατότητα.
- 03-01-2012 12:18 |79.103.228.xxx| insider
Και να προσθέσω και το εξής:
Σε τελική ανάλυση, είτε κάνει κάποιος απονενοημένα άλματα 25 αιώνες πίσω είτε 15 αιώνες δεν έχει και μεγάλη διαφορά.
Δηλαδή όση σχέση μπορεί να έχουμε εμείς σήμερα με την εποχή του Περικλή άλλη τόση έχουμε και με αυτήν του Ιουστινιανού και του Λέοντος Ισαύρου. Τα δεχόμαστε και τα δύο χάριν σύμβασης στα πλαίσια αυτής της συνέχειας του ελληνισμού την οποία όμως εσείς αρνείστε. Δηλαδή δέχεστε τον Ιουστινιανό χωρίς τον Περικλή.Αν θέλουμε πραγματικά να είμαστε ιστορικά ακριβείς το νεοελληνικό πλέον έθνος αρχίζει να παίρνει τη σημερινή του μορφή κατά τους τελευταίους αιώνες του Βυζαντίου και κυρίως στους επόμενους αιώνες της Τουρκοκρατίας-Φραγκοκρατί ας μέχρι την Εθνεγερσία του 1821.
Συνεπώς δεν είμαστε ούτε οι "Έλληνες" του Περικλή ούτε οι "Ρωμαίοι" του Θεοδοσίου και του Ιουστινιανού και της πολυεθνικής τους αυτοκρατορίας. Είμαστε οι "Έλληνες-Ρωμαίοι" , δηλαδή το κράμα που προέκυψε από την αδιάρρηκτη σύνδεση ελληνισμού και ορθοδοξίας. Κάτι το οποίο προφανώς μας διακρίνει από τους άλλους ορθόδοξους λαούς που έχουν δικές τους ιδιαίτερες ιστορικές καταβολές και εθνικές ταυτότητες.
- 01-01-2012 20:29 |178.200.92.xxx| Ο Λούμπεν
@insider,
το κείμενό σας είναι ιδιαίτερα αποκαλυπτικό και αυτό φαίνεται πρωτίστως από το γεγονός ότι στα ερωτήματα σας δεν πήρατε απολύτως καμία απάντηση σε αυτό το συγκεκριμένο περιβάλλον στο οποίο τα θέσατε.
Κάποιοι προφανώς θα ήθελαν την "νεοελληνική" πραγματικότητα περισσότερο προσαρμοσμένη στην φαντασία των αντί να επιδιώκουνε να προσαρμόσουνε την φαντασία των στην πραγματικότητα...
- 01-01-2012 22:46 |79.107.230.xxx| Χρυσάνθη - Πρόταση για μία Διαφορετική Παγκοσμιοποίηση
Αξιότιμε κύριε Παπαδόπουλε και αναγνώστες του "Αντίφωνου"
Χρόνια Πολλά και ευλογημένο το 2012Κύριε Παπαδόπουλε, συγχαρητήρια για το πολύ ενδιαφέρον άρθρο σας. Δεν είμαι καλή γνώστης της ιστορίας, αλλά με προκαλέσατε και με παρακινήσατε να ψάξω για κάποια ενδιαφέροντα πράγματα αφού δίνετε και τόσες πηγές.
Ευχαριστώ που μου δώσατε το κίνητρο.Θα ήθελα όμως, πολύ ταπεινά να μοιρασθώ κάποιες σκέψεις μαζί με όλους τους συν-αναγνώστες.
"Συναντιόμαστε" ; μέσω του "Αντίφωνου". Είμαι σίγουρη ότι έχουμε περισσότερα κοινά, παρά πράγματα που μας χωρίζουν.
Με λύπη μου διαβάζω και παρακολουθώ όμως κάποιους συν-αναγνώστες να επιτίθενται με μένος εναντίον διαφόρων απόψεων.
Ας μην το παρακάνουμε.
Θεωρώ, ότι απλά εκθέτουμε τις απόψεις μας με την ελπίδα να τις μοιρασθούμε και να προβληματισθούμε. Όχι να πείσουμε οπωσδήποτε. Η διαφωνία είναι απαραίτητη στο διάλογο και πρέπει να είμαστε ευτυχείς που μέσα στη δημοκρατία μας μπορούμε να εκφραζόμαστε ελεύθερα.
Προς τί οι επιθέσεις και οι χαραικτηρισμοί;
Θεωρώ ότι μόνον φόβο και φίμωση μπορούν να φέρουν και είμαι σίγουρη ότι όλοι εμείς το απευχόμαστε αυτό.Καλή Χρονιά
κυρία Χρυσάνθη
- 02-01-2012 00:27 |178.200.92.xxx| Ο Λούμπεν
Με την σειρά μου να προσθέσω ότι θα προτιμούσα ο καθένας εδώ να εκφράζει τις δικές του τις απόψεις και όχι να τις εκθέτει για λογαριασμό τρίτων.
Salve
- 03-01-2012 00:23 |87.202.9.xxx| Φραντζέσκα Διαπούλη - Πρόταση για μια Διαφορετική Παγκοσμιοποίηση
Κατ’αρχάς, θα ήθελα να συγχαρώ τον κ. Παπαδόπουλο για το πολύ ενδιαφέρον άρθρο του που μας παραθέτει στο Αντίφωνο. Με έκανε να προβληματιστώ και θα ήθελα να καταθέσω τη δική μου άποψη πάνω στα θέματα που αναπτύσσονται.
Γεννήθηκα και μεγάλωσα στην Αθήνα. Θεωρώ προνόμιο το γεγονός ότι μπορώ να κάνω μια βόλτα στην Ακρόπολη σε σχετικά μικρή απόσταση από το σπίτι μου. Όπως επίσης το γεγονός ότι φοίτησα σε ένα σχολείο που είχε μια μακρά ιστορική παράδοση στη διδασκαλία των φιλολογικών μαθημάτων και με έμαθε να αγαπώ την ελληνική γλώσσα. Ήταν ένα από τα πρώτα πειραματικά σχολεία που εισήγαγε ξανά τα αρχαία ελληνικά από την Α’ γυμνασίου. Όλον αυτόν τον πλούτο, έμαθα να τον σέβομαι, να τον προσέχω, ως κάτι το πολύτιμο. Παρόλα αυτά, ποτέ μου δε με έπιασαν ρίγη συγκίνησης που είμαι απόγονος των αρχαίων Ελλήνων. Το πιο πιθανό, μάλιστα, είναι να μην είμαι (το μικρό μου όνομα είναι μάρτυρας της περιόδου της Ενετοκρατίας). Αλλά αυτό είναι κάτι που δε θα το μάθω ποτέ, άλλωστε για μένα δεν είναι το ζητούμενο. Ίσως επειδή θεωρούσα ότι πρέπει στη ζωή κανείς να αποδεικνύει με τα έργα του και τις επιλογές του ότι αξίζει αυτήν την ιδιότητα, αυτόν τον τίτλο. Παρατηρούσα, λοιπόν, πάντα μια δυσαρμονία, μιαν αναντιστοιχία με το σήμερα. Από τη μία «το ένδοξο μας παρελθόν» και από την άλλη η παντελής έλλειψη μέτρου και καλαισθησίας. Η ημιμάθεια. Η μη τήρηση των νόμων. Η «δημοκρατία» μας.
Καθώς μεγάλωνα, αισθανόμουν την ανάγκη να καλύψω ένα κενό που έχω για μία πολύ μεγάλη περίοδο της ιστορίας μας. Πιο πρόσφατη και άμεσα σχετιζόμενη με μας. Παρά το γεγονός ότι τυπικά διδαχτήκαμε στο σχολείο την ιστορία της λεγόμενης Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, θεωρώ ότι υπάρχουν πάρα πολλά που δεν γνωρίζουμε, που ποτέ δεν έγιναν κτήμα μας. Αυτή πιστεύω πως είναι η αιτία συγγραφής του συγκεκριμένου άρθρου. Η υποβάθμιση της σημασίας του λεγόμενου Βυζαντίου από το ελλαδικό κράτος. Ό,τι έχει σχέση με αυτό έχει δευτερεύουσα σημασία στη σύγχρονη πραγματικότητα της χώρας μας. Αμέτρητοι οι αρχαιολογικοί χώροι και μουσεία, περιορισμένη η μέριμνα για τους αντίστοιχους μεσαιωνικούς. Κάστρα και φρούρια αφημένα στην τύχη τους. Από την άλλη δε νομίζω να μην έχει κανείς κατά καιρούς διαβάσει ή ακούσει ανθρώπους των γραμμάτων και των τεχνών να αναπτύσσουν την άποψη τους περί Ρωμαιοκρατίας. Σύμφωνα με αυτήν, οι αρχαίοι Έλληνες υποδουλώθηκαν στα χρόνια της ύστερης αρχαιότητας, αρχικά στους Ρωμαίους (για 16 αιώνες) και μετά στους Τούρκους (για 4 αιώνες) και οι απόγονοί τους απελευθερώθηκαν τελικά το 1830. Μετά από 20 αιώνες!!!
Ο κ. Παπαδόπουλος αναλύει τους λόγους για τους οποίους αναπτύχθηκε μια τέτοια πολεμική ενάντια στη Ρωμιοσύνη. Γιατί υπάρχει τέτοια πολεμική. Οι Δυτικοί είχαν τους δικούς τους λόγους να την πολεμούν. Μάλιστα, με την πρώτη ευκαιρία, όταν πλέον είχε πέσει η Πόλη και δεν μπορούσε να υπάρχει ουσιαστική αντίδραση, φρόντισαν να της αλλάξουν και το όνομα. Από Ρωμαϊκή αυτοκρατορία (ή Βασίλειο των Ρωμαίων) σε Βυζαντινή. Και στις μέρες μας, τραγική ειρωνεία αποτελεί το γεγονός ότι πλέον αποφασίζουμε να της δώσουμε σημασία, αφού πρώτα το κάνουν οι ξένοι, με τις διάφορες εκθέσεις τους στο εξωτερικό. Δεν καταλαβαίνω όμως γιατί εμείς θα πρέπει να την απορρίπτουμε. Πολλοί θα πουν εξαιτίας της Ορθοδοξίας. Όμως οι άθεοι πολίτες των άλλων Ευρωπαϊκών χωρών απορρίπτουν την ιστορία τους επειδή η θρησκεία ήταν σημαντική για τους προγόνους τους; Απορρίπτουν τα έργα των μεγάλων μουσικών, των ζωγράφων και των γλυπτών όταν η θεματολογία τους είναι παρμένη από την ιστορία του Χριστού και των Αγίων; Άλλο το να αποστασιοποιείσαι από κάτι που δεν σε εκφράζει και άλλο να κάνεις σαν αυτό να μην υπάρχει ή ακόμα χειρότερα, σα να μη θέλεις να υπάρχει…..
Ο συγγραφέας του άρθρου πολύ ορθά μας γράφει για το μεγάλο θέμα –και μεγάλο πρόβλημα- της εγκυρότητας των πηγών. Ομολογώ ότι με διαφώτισε αρκετά σχετικά με την σωστή μεθοδολογία αναζήτησης των πηγών. Ως μη ιστορικός είχα άγνοια για το μεγάλο βαθμό πλαστογράφησης/παραποίησή ς τους. Οπότε το επόμενο ερώτημα μου είναι το εξής: αν οι πρόγονοι μας το 15ο αιώνα (ακόμα και μέχρι τον 18ο αιώνα) αυτό-αποκαλούνταν Ρωμαίοι, εμείς γιατί να μην το αποδεχτούμε; Ίσως να μη μας αρέσει που είχαν αυτό το όνομα, γιατί μας χαλάει την ωραία ιστορία που είχαμε φτιάξει στο μυαλό μας. Από τη στιγμή όμως που είναι γεγονός, είναι αλήθεια, θα πρέπει και να το αποδεχτούμε. Δεν καταλαβαίνω γιατί υπάρχουν άτομα που αναστατώνονται τόσο πολύ όταν διαβάζουν/ακούν περί Ρωμιοσύνης, λες και κουβαλάει κάποιου είδους κατάρα. Αφού αυτή αποτελούσε πραγματικότητα για πολλούς αιώνες. Για ποιο λόγο να αντιστεκόμαστε στην αλήθεια; Για ποιο λόγο όποιος γράφει περί Ρωμιοσύνης να θεωρείται εθνοαποδομητής; Είναι άραγε τόσο επικίνδυνη; Πρόκειται μήπως να αναβιώσει η Μεγάλη Ιδέα; Δεν πιστεύω ότι όποιος έρχεται σε επαφή με την λησμονημένη Ρωμιοσύνη υποχρεωτικά θέλει να πάρει «με το αίμα και το σπαθί» την Πόλη πίσω. Επειδή όμως μπορεί να την έχουμε χάσει για πάντα, είναι στα αλήθεια αυτό ένας καλός λόγος για να μη μάθουμε τι σήμαινε και τι ακόμα σημαίνει η Ρωμιοσύνη; Να μη μάθουμε ποιοι πραγματικά είμαστε;
Προσωπικά πιστεύω ότι η παρακαταθήκη της αυτοκρατορίας των αυτοκρατοριών συνεχίζει να υπάρχει και να ακτινοβολεί –τουλάχιστον σε αυτούς που έχουν τα μάτια τους και το μυαλό ανοιχτά προς αυτήν. Ίσως οι Βαλκανικοί λαοί, οι Σλάβοι, οι Ρουμάνοι και οι Ρώσοι να το αντιλαμβάνονται καλύτερα από μας. Εκείνοι, όπως και εμείς, έχουν σημείο αναφοράς το λεγόμενο Βυζάντιο. Και σε όσους απεχθάνονται την παγκοσμιοποίηση έχω να πω ότι η παγκοσμιοποίηση δε βρίσκεται στα λόγια, είναι ήδη μια πραγματικότητα εδραιωμένη στις μέρες μας. Μπορεί να τη δει κανείς καθαρότερα, μέσα σε ένα βαγόνι του μετρό στο Λονδίνο. Άνθρωποι μαζεμένοι από όλα τα μήκη και τα πλάτη της γης, αλλά το ερώτημα που προκύπτει είναι τι ουσιαστικά τους συνδέει μεταξύ τους. Σε αυτήν την παγκοσμιοποίηση, ο συγγραφέας του άρθρου καταθέτει τη δική του αντιπρόταση. Συμφωνώ ότι- παρά τις διαφορές μας- οι Ορθόδοξοι λαοί πρέπει να ενδυναμώσουμε τις μεταξύ μας σχέσεις, αφού μας ενώνουν ουσιαστικοί δεσμοί…πνεύματος.
Το άρθρο του κ. Παπαδόπουλου είναι αρκετά αξιόλογο και θα πρότεινα στον αναγνώστη να το διαβάσει με προσοχή, απαλλαγμένος από προκαταλήψεις, στερεότυπα και ψυχολογικά εμπόδια. Θα ήθελα προσωπικά να τον παρακαλέσω να συνεχίσει να αρθρογραφεί στο Αντίφωνο και να τον ευχαριστήσω για το τόσο πολύτιμο δώρο που μας έκανε σε μας τους αναγνώστες, συμπεριλαμβάνοντας στο άρθρο του, τα άκτα της εορτής των Χριστουγέννων. Μας έδωσε την ευκαιρία να μεταφερθούμε εκατοντάδες χρόνια πριν, στην ατμόσφαιρα των αυλικών τελετών, που χαρακτηρίζονταν από μία λαμπρότητα τέτοια, που ανάλογη δεν έχουμε δει στις μέρες μας, στα πλαίσια του ελλαδικού κράτους. Με προσεκτική ανάγνωση, μπορεί κανείς να ανακαλύψει από πού προέρχεται η ευχή «Χρόνια Πολλά», που όλοι μας τη λέμε στις γιορτές. Να ένα ακόμα μικρό παράδειγμα που μας δείχνει γιατί θα πρέπει ξανά να θυμηθούμε τη λησμονημένη μας Ρωμιοσύνη!«Πολλοὶ ὑμῖν χρόνοι.»
- 03-01-2012 00:35 |178.200.92.xxx| Ο Λούμπεν
"αν οι πρόγονοι μας το 15ο αιώνα (ακόμα και μέχρι τον 18ο αιώνα) αυτό-αποκαλούνταν Ρωμαίοι, εμείς γιατί να μην το αποδεχτούμε;"
εάν εμείς μέχρι σήμερα αυτοαποκαλούμαστε και αισθανόμαστε Έλληνες γιατί θα πρέπει να αποδεχτούμε το δικό σας συμπέρασμα και να θεωρούμε τους εαυτούς μας Ρωμαίους;
- 03-01-2012 03:24 |85.75.147.xxx| ΔημήτρηςΠ
Άρα κάποιος από τους δύο, ως Έλλην ή ως Ρωμιός ενδέχεται να έχει ασθενή μνήμη. Εσείς, Λούμπεν, είστε βέβαιος για τη δική σας μνήμη και πού θα ανατρέχατε για να βεβαιωθείτε και μαζί να βεβαιώσετε τους συνομιλητές σας;
- 03-01-2012 12:27 |188.4.239.xxx| cretan?
Σωστά. Είναι θέμα αυτο-ορισμού. Αφήστε τον Λούμπεν να αισθάνεται απόγονος του Περικλέως, βεβαίως βεβαίως...όπως και ο Himmler θεωρούσε ότι ήταν κατευθείαν απόγονος του Arjuna..
- 03-01-2012 14:29 |93.203.3.xxx| Ο Λούμπεν
Γιατί ρε Βεδουίνε, ισχυρίστηκα πουθενά ότι είμαι απόγονος του Περικλή;
- 03-01-2012 16:40 |188.4.239.xxx| cretan?
1) είπες
".. να αυτοαποκαλούμαστε και αισθανόμαστε Έλληνες.."2) Οι απόγονοι του Περικλέως είναι Έλληνες.
3) Τα προς τρίτον ίσα είναι ίσα..
elementary my dear..
Υ.Γ.
Από Κρήτη πέρασαν επίσης και τα μοβόρικα φύλα των Νορμαδών...
- 03-01-2012 03:41 |85.75.147.xxx| ΔημήτρηςΠ
Πάντως θα συμφωνήσω πως ο κύριος Παπαδόπουλος δεν κάλυψε πλήρως με την απάντησή του την ερώτηση που του ετέθη, για το πόσο Ρωμιός θα μπορούσε να αισθανθεί ο Βούλγαρος, ο Ρουμάνος ή κάποιος άλλος βαλκάνιος ή μη πρώην υπήκοος και μέλος της μεγάλης Ρωμιοσύνης. Διότι δεν προκύπτει αυτονόητα πως, αν ο εν Ελλάδι αποφασίσει να αποποιηθεί τις "εθνοκατασκευές" του, που έχοντας ρωμαντικές καταβολές καθίστανται ακριβώς για αυτό δύσκολο καρόρθωμα, μια που ριζώνεται σε έδαφος πρωτίστως θυμικό, θα το κάνουν και οι προαναφερθέντες βαλκάνιοι γείτονές μας..
Και ας μου επιτρέψει ο κ. Παπαδόπουλος μία συμβουλή-παρότρυνση. Ας είναι λίγο πιο συγκαταβατικός με τους σχολιαστές του αναγνωρίζοντας τη δυσκολία του εγχειρήματος που, κατά τη γνώμη μου, καλεί τους συνανθρώπους του. Δεν είναι εύκολο να αποκηρύξεις ταυτότητα που αναγράφει Έλληνας ή έστω Ελληναράς. Κατά τούτο, δεν είναι όλοι αντιδραστικοί διαφωνούντες. Οπότε, πλάι στην εμβρίθεια απαιτείται και η φρόνηση-φρονιμάδα, για να ευδοκιμήσει ένα τέτοιο δημόσιο άνοιγμα.
Κατά τα λοιπά θερμές ευχαριστίες για την ευκαιρία ενός τέτοιου διαλόγου, που το κέρδος του θα μπορούσε να είναι περισσότερη αυτογνωσία.
Καλή χρονιά!
- 03-01-2012 07:19 |94.195.31.xxx| Κυριάκος Παπαδόπουλος
Ἀγαπητὲ κ. Δημήτριε Π.
Σᾶς εὐχαριστῶ θερμὰ γιὰ τὸ σχόλιό σας, τὴν παρότρυνση καὶ γιὰ τὴν συμβουλή.
Μπαίνω στὸν πειρασμὸ νὰ σᾶς ἀπαντήσω στὸ πρῶτο σκέλος τοῦ μηνύματό σας, ὅμως θὰ τὸ κάνω ἐν συντομία, λόγω ὥρας...
Τὸ Κράτος τῆς Βουλγαρίας ἀποτελεῖ δημιούργημα τῆς Ῥωσίας, καὶ προϊὸν τοῦ Πανσλαβισμοῦ. Μέσα στὸ Κράτος τῆς Βουλγαρίας ``ἐγκλωβίστηκαν΄΄ ἐκατοντάδες χιλιάδες Ῥωμηοί. Μὲ τὸ Κράτος τῆς Ῥουμ-ανίας (Romania) τὰ πράγματα ἐξελίχθηκαν λίγο διαφορετικά. Στὴν πρώτη περίπτωση, δὲν μποροῦμε παρὰ νὰ μιλᾶμε πιὰ γιὰ ψήγματα Ῥωμαιοσύνης: ὑπάρχουν ὅμως, καὶ τὰ ἐντοπίζει κανεῖς ἄν γνωρίσει ἀνθρώπους ἀπὸ τὴν Βουλγαρία. Τὸ ὑλιστικὸ καθεστὸς ἀποδόμησε, εἶναι ἀλήθεια, ἀλλὰ δὲν θὰ πρέπει νὰ ἐξετάζουμε τοὺς ἀνθρώπους ὡς μάζα: ὑπάρχουν πρόσωπα ποὺ ἀντιστάθηκαν, καὶ διέσωσαν τὴν Ὀρθοδοξία καὶ τὴν Ῥωμηοσύνη, κάτω ἀπὸ ἀντίξοες συνθήκες. Στὴν δεύτερη περίπτωση, τὰ πράγματα εἶναι καλύτερα: οἱ Romani, τοῦ Κράτους τῆς Ῥουμανίας, αἰσθάνονται μιὰ οἰκειότητα μὲ ὁτιδήποτε ἀφορᾶ τὴν μεσαιωνικὴ Ῥωμανία, τοὺς συγκινεῖ ὁτιδήποτε ἔχει νὰ κάνει μὲ τὴν Ῥωμηοσύνη. Τὸ γράφω ἀπὸ προσωπικὴ πείρα: δὲν ἔχω ἀπλὰ ταξιδέψει σὲ αὐτὲς τὶς χῶρες, ἔχω καρδιακοὺς φίλους!
Ἐπιτρέψτε μου νὰ ἐπιμείνω στὴν τελευταία πρόταση τοῦ ἄρθρου μου:
``...νὰ σπάσουμε τὶς ἀλυσίδες τοῦ ἐθνικισμοῦ ποὺ μᾶς κρατοῦν δεμένους...΄΄
Δὲν περιμένει κανεῖς τὸν ἄλλον νὰ κάνει τὴν ἀρχή. Ἡ Ὀρθοδοξία μᾶς ἐνώνει, μὲ ὅσους τουλάχιστον τὴν ἀσπάζονται. Τὸ κοινό μας σημεῖο εἶναι ἡ Θεία Λειτουργία, τὸ Ἀναίμακτο Μυστήριο, ποὺ τελεῖται ἐδὼ καὶ αἰώνες, κατὰ τὸν ἴδιο τρόπο. Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ μετά, μπορεῖ κανεὶς νὰ προσθέτει κλαδιὰ σὲ αὐτὸν τὸν κορμό: γρήγορα θὰ διαπιστώσει ὅτι ἔχουμε πολλὰ κοινὰ μὲ τοὺς λαοὺς τῶν γύρω περιοχῶν, καὶ ὅχι μόνο: ἀπὸ τὴν Βόρειο Ἀφρικὴ καὶ τὴν Μέση Ἀνατολή, μέχρι τὴν Ῥωσικὴ Ἄπω Ἀνατολή, ὑπάρχουν δεσμοὶ πνεύματος ποὺ μποροῦν νὰ ἐνώσουν λαούς.
Αὐτὴ τουλάχιστον εἶναι ἡ δική μου θέση, καθόλα ὑποκειμενικὴ βεβαίως καὶ θὰ συμφωνήσω ἀπόλυτα μὲ τὸ συμπερασματικό σας σχόλιο.
Θερμὲς Εὑχαριστίες
Κ Π
- 03-01-2012 11:00 |79.131.62.xxx| Ζ. Μερικά στοιχεία για την ονο
Ενδιαφέρουσα είναι η διάκριση μεταξύ υποδούλων Ρωμηών και αγωνιζομένων Ελλήνων. (Ι. Κακριδής, Αρχαίοι Έλληνες και Έλληνες του Εικοσιένα, Θεσσαλονίκη 1956.) Κάποιος παπάς από τη Θήβα, λέει ο Μακρυγιάννης «έκανε τον άγιον εις τους Ρωμαίους (=στον άμαχο πληθυσμό) και μάθαινε τα μυστικά των Ελλήνων (=των αγωνιστών)».
Για τις χρήσεις των ονομάτων ο ενδιαφερόμενος μπορεί να ανατρέξει στον Παν. Κ. Χρήστου, Οι περιπέτειες των εθνικών ονομάτων των Ελλήνων (Κυρομάνος, 1993, α' έκδ. 1960). Παράδειγμα: «Η Άννα Κομνηνή γράφει ("Αλεξιάς"), αναφερόμενη στο εκπαιδευτήριο ορφανών που είχε ιδρύσει ο πατέρας της: "Και έστιν ιδείν και Λατίνον ενταύθα παιδοτριβούμενον και Σκύθην ελληνίζοντα και Ρωμαίον τα των Ελλήνων συγγράμματα μεταχειριζόμενον και τον αγράμματον Έλληνα ορθώς ελληνίζοντα." "Ρωμαίοι" είναι εδώ οι επίσημοι Βυζαντινοί, διοικητικοί υπάλληλοι, στρατιωτικοί κ.ο.κ. "Αγράμματοι Έλληνες" που μαθαίνουν να "ελληνίζουν ορθώς", τα μεγάλα πλήθη του λαού. (Λατίνοι οι δυτικοί και Σκύθες οι Σλάβοι.) Οι Βυζαντινοί δηλ. είναι πάντοτε Ρωμαίοι ως προς την κρατική τους υπόσταση και Έλληνες ως προς την εθνική τους υπόσταση. (Το Έλλην δηλ. αρχίζει να αντικαθιστά πλέον το Γραικός, ενώ το Ρωμαίος διατηρείται ως είχε.)»
Γράφει ο Κοραής στη μπροσούρα του με τίτλο "Τι συμφέρει εις την ελευθερωμένην από Τούρκους Ελλάδα να πράξη εις τας παρούσας περιστάσεις δια να μη δουλωθεί εις Χριστιανούς τουρκίζοντας": «Βλέπεις φίλε μου όλας τούτας τας φατρίας, Επτανησοβενέτους, Φαναριομουσουλμάνους, Καβαλιέρους, Κόμητας και Πρίγκιπας, οι οποίοι αλληλοκατασπαράσσονται σήμερον, ως ο σκύλος με τον γάτον, κατά την παροιμίαν; Όλοι τούτοι, φίλε μου, ευθύς οπού φανή βασιλεύς εις την Ελλάδα, μην αμφιβάλλης ότι θέλουν ομονοήσειν και συνεργήσειν ως αδελφοί, να του συγκροτήσωσιν αυλήν, να αναστήσωσι της ποτέ Βυζαντινής αυλής των Γραικορωμαίων τυράννων τα πολυπληθή τιτλοφόρα αξιώματα, δια να ζώσιν αργοί από των τεχνιτών, των εμπόρων και των γεωργών τους κόπους». Καταγγέλλοντας τον βυζαντινό πολιτειακό δεσποτισμό ο Κοραής εκφράζει τις "δημοκρατικές" πεποιθήσεις του. Οιστρηλατούμενος από το νεωτερικό κοινωνικό ιδανικό (που δεν είχε ακόμη δοκιμαστεί) φωτογραφίζει, κυρίως, τα συμπτώματα της βυζαντινής παρακμής, η οποία εκβάλλει στη φραγκοκρατία και την τουρκοκρατία. Φυσικά το Βυζάντιο δεν ήταν μόνον παρακμή.
Αντίθετα με την καθιερωμένη αντίληψη, ο Ι. Ρωμανίδης θεωρεί τον Κοραή άνθρωπο των εχθρών της Γαλλικής Επανάστασης και του Διαφωτισμού, «άνθρωπο του Ναπολέοντα». Αφού σημειώσει ότι τα Πρωτόκολλα των Μεγάλων Δυνάμεων δεν ταυτίζουν το Grec μέ τό Hellene-Grec στήν περίπτωση της Νέας Ελλάδος ούτε το Hellene-Grec με το Roum/Ρωμαίος, υπογραμμίζει ότι ο Κοραής αποδέχτηκε τη ρύθμιση αυτή, η οποία πετσόκοβε τον Ελληνισμό και αυτός είναι ο λόγος που γράφει τα περί «γραικορωμαίων τυράννων». Το ζήτημα είναι ότι η θέση του Κοραή νομιμοποιήθηκε από τα ελληνικά Συντάγματα των 1822, 1823, 1827, 1832 καί 1844, τα οποία ορίζουν ότι μόνον οι αυτόχθονες καί οι πολιτογραφηθέντες είναι Έλληνες.
Γράφει ο Ρωμανίδης: «Οι Νέοι Έλληνες κατά προτροπή τών "Φιλελλήνων" αποφάσισαν νά υιοθετήσουν τό όνομα "Έλληνες γιά νά ρίχνουμε στάχτη στά μάτια του κόσμου, πραγματικά Ρωμηοί (Κωστής Παλαμάς 1901)." Δηλαδή η τάξις τών βασιλέων καί ευγενών τής Ευρώπης ήθελαν επανάσταση όχι Ρωμαίων, αλλά Αρχαίων Ελλήνων, αφού μόλις πρό ολίγου κατέστειλαν την Γαλλο-Ρωμαϊκήν επανάσταση μέσω τού Ναπολέοντος τό 1799. Έτσι οι "Φιλέλληνες" κατάφεραν μέσω τού ψηφίσματος Αδαμαντίου Κοραή από τήν Βουλήν τών Ελλήνων τό 1827 νά περάσουν νομικά τήν γραμμή ότι οι Έλληνες ήταν σκλαβωμένοι στούς Ρωμαίους τής Κων/πόλεως πρίν υποδουλωθούν στούς Τούρκους. Έτσι η Ελληνική Επανάσταση ήταν, όχι μόνον απελευθέρωση από τούς Τούρκους, αλλά καί από τούς Ρωμαίους. Έτσι οι Hellenic-Greeks/Έλληνες/Y ounan δέν ταυτίζονται μέ τούς Greeks/Ρωμαίους/Roum. Ο Younan είναι ο Έλλην καί ο Roum ειναι ο Ρωμαίος στά Τουρκικά καί στά Αραβικά. Έτσι ο βασιλεύς τών Ρωμαίων πού έπεσε επάνω στά τείχη τής Πόλεως κατήντησε στην κειμένην μάλιστα Ελληνικήν νομοθεσίαν "ο τύραννος τών Ελλήνων."» Για να βγούμε από τη «νομική παγίδα», την οποία εντέχνως μας έστησαν και στην οποία μόνοι μας πέσαμε, πρέπει, λέει ο Ρωμανίδης, «νά πάρομε τή θέση ότι ημείς οι Hellenic-Greeks/Ελληνες/Y ounan απελευθερώσαμε τούς Greeks/Ρωμαίους/Roum πού ζούσαν υπό τόν Τουρκικόν ζυγόν στά αναφερθέντα τεμάχια τής χώρας μας πού ήταν κομμάτια τής Ρωμαιοσύνης. Έτσι παρακάμπτομε τά Πρωτόκολλα, τά Ελληνικά συντάγματα, τόν Κοραή καί τούς Ελληνες "ιστορικούς" πού εξυπερετούν, ίσως από άγνοια, τούς εχθρούς τής πραγματικής Ρωμαιοσύνης.» ( www.romanity.org)
- 03-01-2012 13:20 |94.195.31.xxx| Ανώνυμος
Οἱ ἀναφορές σας στὴν περίοδο τοῦ Διαφωτισμοῦ καὶ στὴν περίπτωση τῆς Κομνηνῆς (δεῖτε τὶς πηγὲς [5] καὶ [6]), καθῶς καὶ ἡ πρόταση ἀνάγνωσης προσωπικῶν άπόψεων (καμία ἀπὸ τὶς πηγές σας δὲν εἶναι up-to-date, οὔτε ἔχει ὑποστεῖ critical edition), μάλλον σύγχυση μπορεῖ νὰ φέρει.
- 03-01-2012 14:28 |83.235.181.xxx| Γιάννης Περδικάρης
Φίλτατοι συνδαιτημόνες χρόνια πολλά και καλή χρονιά.
Μέσω του λίαν εμπεριστατωμένου και τεκμηριωμένου άρθρου του ο κ. Κυριάκος Παπαδόπουλος επανέρχεται εξακολουθητικά μετ΄επιμονής και επιτάσεως σε ένα όντως δυσεπίλυτο ιστορικό ζήτημα. Την διερεύνηση της αδιάπτωτης (;) συνέχειας και ενότητας του ιστορικού βίου του έθνους των Ελλήνων.
Με την σειρά μου θα ήθελα να παραθέσω την άποψή μου, όπως έπραξα και παλαιότερα σε άλλες αναρτήσεις όπου συναντηθήκαμε με τον κ. Παπαδόπουλο, όχι για να την προβάλω, όσο για να καταδείξω το ατελέσφορο και αδιέξοδο μιας τέτοιας συζήτησης, η οποία ευρίσκεται εκτός του λόγου της ιστορίας.Πράγματι, ο όρος "ελληνορθόδοξος-ία 4; είναι ένας ιστορικά καινοφανής όρος, προϊόν συρραφής του 19ου αιώνα, τον οποίο οι εθνικοί ιστορικοί Παπαρρηγόπουλος και Ζαμπέλιος συνέρραψαν με την σακορράφα του αστικού εθνικισμού μετά την απελευθέρωση όταν έπνεε ούριος ο άνεμος των εθνών. Όμως υπήρξε προϊόν ανάγκης αυτο- ή έστω ετεροπροσδιορισμού του νεοσύστατου ελληνικού κράτους, που δεν επιχειρούσε μια ρομαντική ανασύσταση της ρωμαίϊκης αυτοκρατορίας, αλλά αγωνιούσε για την επιβίωσή του.
Ο όρος επικράτησε και καλύπτει σήμερα τον μέσο Έλληνα ορθόδοξο παρά το βαθύ σχίσμα και το αλληλογρονθοκοπούμενο ιστορικό περιεχόμενο που περικλείει: Με βάση τις ιστορικές καταβολές, ένας Έλληνας δεν μπορεί να είναι ορθόδοξος και αντιστρόφως. Γι' αυτό, οι μορφωμένοι ορθόδοξοι στοχαστές, μελετητές και πιστοί δεν βολεύονται, τι λέω, σχεδόν σκανδαλίζονται με την χρήση του. Προτιμούν τον όρο, που δίκαια, αποδίδει την ιστορική συνέχεια που οραματίζονται: Ρωμηός. Μόνο που το σώμα της Ρωμηοσύνης, που υπερβαίνει κατά πολύ το ελληνικό "πουκάμισο" και εκτείνεται στο εύρος της παλιάς ανατολικής ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, έχει οριστικά αποθάνει από αιώνες, διαμελισμένο ανάμεσα στα ορθόδοξα και μη ευρωπαϊκά έθνη και την τουρκικό εθνικισμό.
Προς τί λοιπόν η επίκληση μιας ιστορικής οντότητας που σήμερα αποτελεί πτώμα σεπηπός και τυμπανιαίο πέραν μιας ρομαντικής αναπόλησης; Όμως η επιμονή του κ. Παπαδόπουλου και πολλών άλλων ορθοδόξων μελετητών δεν είναι ρομαντική αναπόληση αλλά ιδεολογική εμμονή και ως τέτοια δεν είναι απλώς γραφική αλλά καταντά επικίνδυνη, διότι έχει εστραμμένο το βλέμμα και τα ώτα προς την βαλκανική και την μικρασία και την πλάτη προς την Ευρώπη αμελώντας την αδήριτη γεωπολιτική πραγματικότητα.
- 04-01-2012 11:00 |79.103.146.xxx| insider
Και όμως, παρόλες τις συκοφαντίες που εκτοξεύονται προς αυτό, το νεοσύστατο ελληνικό κράτος είχε ΚΑΙ συνείδηση ρωμιοσύνης και μάλιστα εντονότατη. Διότι τι άλλο ήταν η Μεγαλη Ιδέα που εμφανίστηκε σχεδόν με την ίδρυσή του;
Αν δεχτούμε τις θεωρίες Ρωμανίδη, ότι οι δυτικοί επέβαλαν μια αποκλειστικά κλασσική ελληνική ταυτότητα στους νεοέλληνες-ρωμιούς, τότε αυτοί θα έπρεπε να είναι ικανοποιημένοι με την Αθήνα, την Σπάρτη και τα νησιά.
Αλλά τότε τι ήταν αυτό που τους συνέδεε με τους "αλύτρωτους αδερφούς" τους σε όλη την υπόλοιπη Οθωμανική αυτοκρατορία; Και τι ήταν αυτό που τους έκανε να θέλουν να φτάσουν έως την Μ.Ασία και την Κων/πολη όπως και παρολίγον να το κατάφερναν; Αν όχι ακριβώς η συνείδηση ρωμιοσύνης, ως εθνικής έννοιας;Αλλά οι νεοβυζαντινιστές θα σας πουν ότι αυτό ήταν εθνικισμός άρα κακό πράγμα, δηλαδή επιτίθενται και στην ίδια τη ρωμιοσύνη την οποία υποτίθεται ότι κατά τα άλλα υπερασπίζονται.
Επομένως την "ρωμαϊκότητα" την αντιλαμβάνονται σταματημένη στον 7ο αιώνα, ως μια πολυεθνική-πολυφυλετική πανσπερμία, μια "παγκοσμιοποιημένη 4; προ-και-α-εθνική ρωμαιοσύνη την οποία εξιδανικεύουν, και αρνούνται παντελώς τις εξελίξεις όλων των μετέπειτα αιώνων.
Άρα λοιπόν ποιοι είναι αυτοί που καταφεύγουν σε ρομαντικές ωραιοποιήσεις αναπολώντας αυτοκρατορικά μεγαλεία και ανατρέχοντας 15 αιώνες πίσω για να τα βρουν;
- 04-01-2012 22:55 |94.195.31.xxx| Kυριάκος Παπαδόπουλος
Ἀγαπητὲ κ. Περδικάρη,
Σᾶς εὐχαριστῶ θερμᾶ γιὰ τὰ θετικά σας σχόλια, καθῶς καὶ γιὰ τοὺς φόβους ποὺ ἐκφράζετε.
Νὰ μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ τριτολογήσω, καὶ νὰ σᾶς μεταφέρω τὴν δική μου ἀνησυχία: αὐτὴ τὴν στιγμὴ κάποιοι ξεπουλοῦν τὸν τόπο ποὺ μᾶς ἔλαχε, κομμάτι πρὸς κομμάτι, ἔχοντας ὑπογράψει δανειακὲς συμβάσεις χωρὶς νὰ ἔχουν ψηφιστεῖ στὸ κοινοβούλιο. Ἐκτὸς αὐτοῦ, ἡ ἄκρα Δεξιὰ βρίσκεται στὴν (δοσίλογη καθόλα) Κυβέρνηση δίχως τὴν ἄδεια τοῦ λαοῦ.
Γιατὶ στοχοποιεῖτε ἐμᾶς, καὶ ὅχι τοὺς πραγματικοὺς ἐχθροὺς τοῦ Κράτους μας; Ἀπὸ ποῦ ἀκριβῶς ἀντλεῖτε τὸ δικαίωμα νὰ μᾶς λογοκρίνετε; Δὲν χωρᾶ ἄλλη ἄποψη, πέρα ἀπὸ τὶς δικές σας; Δὲν σᾶς ἐνοχλεῖ ὅτι φασίστες καὶ νεο-ναζὶ βρίσκονται σὲ ὑπουργεῖα, χωρὶς τὴν ἔγκριση ἀπὸ τὸν λαό; Ἐμεῖς σᾶς ἐνοχλοῦμε;
Θὰ ἐπαναλάβω ὅτι ὁ Χρῆστος Σαρτζετάκης, πρώην Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας, μᾶς καλεῖ νὰ ξεχάσουμε ὁριστικὰ τὸν προσδιορισμὸ Ῥωμαῖος/Ῥωμηός. Ἐμεῖς ἀπαντοῦμε ἀποφασιστικά μὲ ἔνα μεγάλο ΟΧΙ.
Θερμὲς Εὑχὲς,
Κυριάκος
- 03-01-2012 15:21 |79.131.127.xxx| ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΔΙΑΚΟΜΟΠΟΥΛΟΣ
Παίρνοντας αφορμή από το σχετικό με τους εβραίους παράδειγμα του Insider:
Ένας Ραβίνος προσπαθώντας να αποδείξει την ύπαρξη του Θεού αναφέρθηκε στην ιστορία των εβραίων. Το επιχείρημα του ήταν ότι οι εβραίοι κόντρα σε όλες τις αντιξοότητες ανά τους αιώνες, εξακολουθούν να υπάρχουν πράγμα που δεν μπορεί παρά να οφείλεται στην πρόνοια του Θεού.
Ο Μαρξ σχολιάζοντας το παραπάνω, αντέτεινε ότι ο εβραίος δεν εξακολουθεί να υφίσταται σε πείσμα της Ιστορίας αλλά αντίθετα χάριν της Ιστορίας.
Έχω την αίσθηση ότι αυτό ισχύει και για τους έλληνες. Η διαρκής παρουσία τους στην ιστορία, είτε ως Πελασγοί ,είτε ως Δαναοί, είτε ως Έλληνες, είτε ως Ρωμαίοι ,είτε ως Ρωμιοί, είτε πάλι ως Έλληνες είτε πιθανόν πάλι ως Ρωμαίοι/Ρωμιοί, είναι μια ''ψηλαφητή πραγματικότητα'' που δεν εξηγήται ούτε από την θεία πρόνοια ούτε από τα ειδικά χαρακτηριστικά των ελληνικών γονιδίων.Εξηγήται απλά από την Ιστορία.
Μελετώντας λοιπόν την ιστορία ανακαλύπτουμε την συνέχεια.Δεν πρέπει δε να την αρνηθούμε μόνο και μόνο επειδή η συνέχεια αυτή έγινε σημαία από τους χουντικούς και διάφορους άλλους αντιπαθητικούς τύπους.
Θα σας διηγηθώ τώρα μια ιστορία από τον στρατό:
Ένας μορφωμένος συνάδελφος από την Θεσσαλονίκη είχε βάλει κάτω ενα αμόρφωτο εργατόπαιδο από την Αθήνα και το βασάνιζε λέγοντας του ότι η Αθήνα κάποτε δεν ήταν τίποτα παραπάνω από ένα άθλιο αρβανιτοχώρι ενώ η Θεσσαλονίκη μια πραγματική μεγαλούπολη που ποτέ στην ιστορία της δεν έπαψε να είναι τέτοια. Ο συνάδελφος από την Αθήνα μη μπορώντας να τα βγάλει πέρα ζήτησε την βοήθεια μου. Εγώ τότε τον μπέρδεψα ακόμα περισσότερο λέγοντας ότι ναι μεν ο Θεσσαλονικιός είχε δίκιο αλλά από την άλλη η Αθηνα ήταν κάποτε, Η ΠΟΛΗ, όπως ήταν και η ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ κατ΄ αρχήν και η ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ αργότερα ενώ η Θεσσαλονίκη στην καλύτερη περίπτωση ήταν το Νο 2.
Σκέφτομαι τώρα -στερνή μου γνώση- ότι οι ΠΟΛΕΙΣ δεν ήταν μονάχα αυτές , ''ελληνική/ρωμαίικη'' ΠΟΛΗ ήταν και η ίδια η Ρώμη, αυτή η κτισμένη στις όχθες του Τίβερη, η πόλη που διαχειρίστηκε τις υποθέσεις του ελληνιστικού κόσμου και ταυτόχρονα επεξέτεινε τα όρια του δυτικά και βόρεια.
Σκέφτομαι επίσης ότι στην νέα ''κρατική και επίσημη'' εθνική αφήγηση που μέσα από τον δημοκρατικό διάλογο συλλογικά θα διατυπώσουμε, τόσον η πτώση της Παλαιάς Ρώμης στα χέρια των Τευτόνων στις αρχές του 5ου αιώνα όσο και η πτώση της Αλεξάνδρειας στις δυνάμεις του ισλαμικού Τζιχάντ δύο αιώνες αργότερα θα πρέπει να αποτυπώνονται ως αλώσεις το ίδιο αδυνειρές όπως αυτή του 1453.
- 03-01-2012 16:41 |79.131.62.xxx| Ζ. Ερωτήματα
Παιδιά αντιπαρατεθείτε όσο θέλετε. Αλλά μην ξεχνάτε ποια είναι τα ακανθώδη/σκανδαλώδη ερωτήματα:
1) Γιατί έγιναν οι Έλληνες χριστιανοί;
2) Γιατί έγιναν ρωμαίοι (ρωμηοί);
3) Και γιατί έγιναν (τρομάρα τους) "ευρωπαίοι" (νεωτερικοί);
Ας απαντηθούν πρώτα αυτά τα τρία και μετά βλέπουμε για εθνική "ταυτότητα" και εθνική "συνέχεια"...
- 03-01-2012 17:34 |94.195.31.xxx| Ανώνυμος
Ἀγαπητέ, ὁ Ἑλληνιστικὸς κόσμος, καὶ ὅχι ἀπλὰ οἱ Ἕλληνες ὅπως
τοὺς ἐννοεῖτε, ἀφομοιώθηκε μέσα στὴν ῥωμαϊκὴ ἐθνοτικὴ ὁμάδα. Ξεκινᾶτε τὴν πτήση μὲ λάθος συντεταγμένες...οἱ ζυμώσεις ξεκίνησαν στὰ πρῶτα αὐτοκρατορικὰ χρόνια, πρὶν τὸν Χριστιανισμό...
- 04-01-2012 23:18 |79.131.51.xxx| Z.
Οι Έλληνες αφομοιώθηκαν από τους Ρωμαίους (άρα χάθηκαν). Οι Ρωμαίοι αφομοιώθηκαν από τους χριστιανούς ή το αντίστροφο ή και τα δυο μαζί. Πάν κι αυτοί στον αγύριστο. Ό,τι απέμεινε αφομοιώθηκε από τους τόσους άλλους που ήρθαν μετά. Και πάει λέγοντας ως σήμερα. Κι εμάς θα μας αφομοιώσει τρόικα. Ούτε ίχνος μας δεν θα μείνει... Άρα: δεν μπορεί να υπάρχει ούτε ταυτότητα ούτε συνέχεια. Απλά είν' τα πράγματα. Ούτε ψάξιμο θέλουν ούτε σκέψη.
Αυτό δεν είναι μήπως το πνεύμα της ιστορικής επιστήμης των μεταμοντέρνων καιρών μας;
- 04-01-2012 23:42 |94.195.31.xxx| Ανώνυμος
Μὴν παραλάσσετε τὴν πρότασή μου: τὰ λόγια ποὺ ἔγραψα εἶναι καθόλα ἐπιστημονικὰ ἐπαληθεύσιμα, κι ἔχω δώσει τὶς ἀνάλογες πηγὲς στὸ κυρίως κείμενο. Μιλάμε γιὰ μιὰ ῥωμαϊκὴ ἐθνοτικὴ ὁμάδα: διαβάστε τοὺς ὅρους καὶ δεῖτε τί ἀντιπροσωπεύουν σήμερα. Δὲν λέμε νὰ ἐρμηνεύουμε τὰ ἱστορικὰ γεγονότα ἀπαλλαγμένοι ἀπὸ τὴν διαστρεβλωτικὴ καλύπτρα τοῦ Ἔθνους-Κράτους...
Ἡ ἐθνοτικὴ ὁμάδα αὐτὴ φυσικὰ καὶ μεταλλάχθηκε μέσα στὸν χρόνο, ὅμως κοινός της ἄξονας παρέμενε πάντα τὸ δίπολο ἑλληνιστικός-λατινικὸς πολιτισμὸς καὶ ἰουδαιοχριστιανικὲς παραδόσεις.
Δὲν ἀναρωτηθήκατε ποτὲ τί γίνανε οἱ Θράκες, φερειπεῖν (δεύτερη πληθυσμιακὴ ὁμάδα μετὰ τοὺς Κέλτες, στὴν Μεσόγειο); Ὅτι γίνανε καὶ οἱ ἀρχαιοέλληνες καὶ ὁλόκληρος ὁ ἑλληνιστικὸς κόσμος: ῥωμηοσύνη γίνανε.
Στὰ κάλαντα (λατινικὴ λέξη) ἀναφέρουμε τὴν Καισάρεια. Τί ἦταν ἡ Καισάρεια τῆς Καππαδοκίας;
Ἡ Καππαδοκία ὀνομαζόταν στὰ περσικὰ Katpatuka (Kapa σημαίνει πλευρά/μεριά, μάλλον στὰ ἀσσυροβαβυλωνιακά). Τὸ δὲ ὅνομα Καισάρεια, εἶναι καθαρὰ λατινικό καὶ ὑπῆρξε πόλη Ῥωμαϊκή.
Τοὺς παλαιοὺς Καππαδόκες οἱ ἀρχαιοέλληνες τοὺς ὀνομάζαν Λευκοὺς Σύρους. Τί γίνανε καὶ αὐτοί;
Ἀπὸ τὸν 2ο π.Χ. αἰώνα, μέχρι τὸν 15ο αἰώνα, μὲ τὴν πτώση τῆς Πόλης, ὑπάρχει Ἀρχὴ Ῥωμαίων. Ἀπὸ τὰ μέσα τοῦ 15ου αἰώνα μέχρι καὶ τὰ μέσα τοῦ 20ου (Πογκρὸμ σὲ Πόλη κλπ.) ὑπάρχει Ῥωμέικη Κοινότητα.
Σήμερα, στὶς ἀρχὲς τοῦ 21ου αἰώνα, ὑπάρχουν ὁμάδες ἀνθρώπων (ἀκόμα καὶ στὴν Τουρκία) ποὺ αὐτοπροσδιορίζονται ῥωμαίοι, εἴτε στὰ ἑλληνικὰ εἴτε στὰ λατινικὰ (romani/armani).
Πῶς μποροῦμε νὰ τὰ προσπερνοῦμε ὅλα αὐτὰ; Μὲ ποιά λογική.
Ὁ Μέγας Βασίλειος, γέννημα θρέμμα Ῥωμαῖος, ἔγραφε τὰ ἑξῆς (*):
Ἡμεῖς, ὦ παῖδες, οὐδὲν εἶναι χρῆμα παντάπασι
τὸν ἀνθρώπινον βίον τοῦτον ὑπολαμβάνομεν, οὔτ’ ἀγαθόν
τι νομίζομεν ὅλως, οὔτ’ ὀνομάζομεν, ὃ τὴν συντέλειαν
ἡμῖν ἄχρι τούτου παρέχεται. Οὐκοῦν οὐ προγόνων περι-
φάνειαν, οὐκ ἰσχὺν σώματος, οὐ κάλλος, οὐ μέγεθος, οὐ (5)
τὰς παρὰ πάντων ἀνθρώπων τιμάς, οὐ βασιλείαν αὐτήν,
οὐχ ὅ τι ἂν εἴποι τις τῶν ἀνθρωπίνων, μέγα, ἀλλ’ οὐδ’
εὐχῆς ἄξιον κρίνομεν, ἢ τοὺς ἔχοντας ἀποβλέπομεν, ἀλλ’
ἐπὶ μακρότερον πρόϊμεν ταῖς ἐλπίσι, καὶ πρὸς ἑτέρου βίου παρασκευὴν ἅπαντα πράττομεν.
Τί προτάσσουν αὐτὰ τὰ λόγια; Μήπως μιὰν ἄλλη μορφὴ ζωὴς καὶ συμβίωσης μὲ τοὺς συνανθρώπους μας; Φαίνεται πὼς δὲν ἦταν μόνον ἡ αὐτοκρατορικὴ δομὴ ποὺ ἔνωνε τὴν ἀπανταχοὺ Ῥωμαιοσύνη (μέγιστο ἰδεολόγημα καὶ αὐτὸ: ἄλλωστε ῥωμαίοι ἀποκαλούνταν καὶ ὁμάδες ἐκτὸς βασιλείου).Ὑπήρχε καὶ ὑπάρχει μιὰ μαγιά, ποὺ δὲν λέει νὰ ὑποχωρήσει, κατὰ τὰ λόγια τοὺ Κυπρίου ποιητὴ τοῦ 19ου αἰώνα, ποὺ ἀναφέρω καὶ στὸ κείμενο, καὶ θὰ ἐπιβιώνει, ἀνεξαρτήτως κρατικὴς ``στέγης΄΄ καὶ ἐποχής.
(*) S. Giet, Basile de Césarée. Homélies sur l'hexaéméron, 2nd edn. [Sources chrétiennes 26 bis. Paris: Éditions du Cerf, 1968]: 86-522.
- 05-01-2012 11:20 |94.64.184.xxx| Ζ.
Όλα αυτά είναι "up-to-date" και ἔχουν "ὑποστεῖ critical edition", αλλά μάλλον τη σύγχυση την επιτείνουν αντί να την ελαττώνουν. Έχετε νομίζω βαθύτερο πρόβλημα από την κατανόηση της αναγκαιότητας απάντησης στα τρία ερωτήματα (για να μην αναφερθώ και στο τέταρτο ερώτημα -το κεκκρυμμένο από καταβολής: "γιατί έγιναν οι Έλληνες τούρκοι;"). Σας λείπει μια καθαρή θεωρητική αντίληψη για το τι στο καλό είναι αυτό το πράγμα που στη νεωτερική εποχή αποκαλείται "έθνος". Αν είστε ικανοποιημένος με κουτσοέννοιες του τύπου "εθνωτική ομάδα" η αξιέπαινη ερευνητική έφεσή σας στον ορθό δρόμο (μελέτη της Ρωμαιοσύνης) σύντομα θα καταστεί στείρα.
- 05-01-2012 13:08 |94.195.31.xxx| Κυριάκος Παπαδόπουλος
Δὲν διέπομαι προσωπικὰ μόνον ἀπὸ ἐρευνητικὴ ἔφεση, ὅπως γράφετε, ἀλλὰ ὡς γόνος Τραπεζουντίων (ὁ προπαπούς μου ὁ Βασίλειος δίδασκε στὴν Σχολὴ Ῥωμαίων) καὶ Κωνσταντινοπολιτῶν (Μπαλουκλὶ - μητέρα τοῦ πατέρα μου) συνδέομαι μὲ δεσμοὺς αἵματος, καὶ ὅχι μόνο πνεύματος, μὲ τὴν Ῥωμηοσύνη.
Κύριε Ζ. μου, μάλλον ἡ σύγχυση βρίσκεται στὸ μυαλό σας, γι' αὐτὸ καὶ κρύβεστε πίσω ἀπὸ ἕνα Ζ., μὴ κατανοώντας τὴν ἐλευθερία ποὺ δίνει ἡ ἐπώνυμη ἔκθεση ἀπόψεων. Δὲν ἔχετε Πρόσωπο, καὶ σὲ αὐτὸ ὁφείλεται ἡ γενικότερή σας καχυποψία γιὰ τὸ καθετί.
Δὲν πρόκειται νὰ συνεχίσω τὸν διάλογο μὲ ἄλλους ἀνωνύμους: ἀρκετὰ μὲ τοὺς κουκουλοφόρους θρασύδειλους σὲ αὐτὴν τὴν χώρα. Σᾶς γράφω ἐπώνυμα...
-
Αγαπητέ Κυριάκο,
Δεν νομίζω ότι ο Ζ. (δεν τον γνωρίζω) σε προσέβαλε προσωπικά. Τις απόψεις του εξέθεσε ο άνθρωπος. Εφόσον το "Αντίφωνο" επιτρέπει σχολιαστές ανώνυμους ή ψευδώνυμους, θα όφειλες ή να απαντάς στις απόψεις και τα επιχειρήματά τους ή να τους αντιπαρέρχεσαι. Οι αήθεις χαρακτηρισμοί και οι προσωπικές επιθέσεις αποδυναμώνουν τα επιχειρήματα και τις θέσεις σου, με τις οποίες βασικά συμφωνώ. Δεν υπάρχει λόγος να ταράζεσαι επειδή κάποιοι τις αμφισβητούν.
- 05-01-2012 14:05 |94.195.31.xxx| Ανώνυμος
Δὲν ὑπάρχει καμία ταραχὴ γιὰ διαφωνίες, φίλτατε Theo: ἄλλωστε καὶ μαζὶ ἔχουμε διαφωνήσει, καὶ ποτὲ δὲν ἔθιξα τὴν ἀνωνυμία σου. Πάντα κρατοῦσες, καὶ κρατᾶς, τὴν συζήτηση σὲ ὑψηλὸ ἐπίπεδο, σεβόμενος τὴν ἄλλη πλευρά. Ἥδη ἔχεις ἔνα θετικότατο ὅνομα σὲ αυτὸν τὸν χῶρο, καὶ σὲ σέβομαι, καὶ ἄς μὴν σὲ γνωρίζω.
Ἡ εὔκολη ἀπαξίωση μὲ ἀπαράδεκτες έκφράσεις τοῦ στὺλ ``κουτσοέννοιες΄΄, ἀνθρώπων ποὺ μάλλον στεροῦνται βασικῶν γνώσεων καὶ ἐμπειριῶν, αὐτὸ μὲ προβληματίζει.
Θὰ συμφωνήσω ἀπόλυτα μαζί σου: δὲν ξανασχολοῦμαι μὲ αὐτοὺς ποὺ ρίχνουν τὸ ἐπίπεδο χαμηλά, καὶ ἀλλάζουν τὸν προσανατολισμό.
- 05-01-2012 15:44 |85.74.59.xxx| Ζ.
Ντάξει, τόρριξα πολύ χαμηλά το επίπεδο. Χαμηλά είμαι τι να κάνω. Όσο και να τεντωθώ δεν γίνεται να ψηλώσω. (Αλλά κι αυτοί που είναι ψηλοί τι κατάλαβαν;) Ως τιποτένιος ανώνυμος που είμαι, αποχωρώ με την ουρά στα σκέλια. Μεταφορικά βέβαια γιατί δεν έχω ούτε ουρά ούτε κέρατα... Θα εξαφανιστώ από το σάιτ up-to-date.
- 07-01-2012 15:40 |85.74.57.xxx| Περαστικός
Στο http://www.anixneuseis .gr/?p=207
Υπάρχει μια απάντηση στα ερωτήματα του Ζ.Αντιγράφω:
Στο δεύτερο ερώτημα η απάντηση είναι ότι οι Έλληνες έγιναν Ρωμαίοι, επειδή η αποσύνθεση του Ατόμου, του ανθρωπολογικού υποκειμένου του πολιτισμού τους, τους έκανε ανίκανους να αυτοδιοικηθούν ακόμα και σε επίπεδο πόλεως, τη στιγμή που ο πολιτισμός τους είχε γίνει οικουμενικός και απαιτούσε διοικητική διαχείριση σε επίπεδο οικουμένης. Η ικανότητα των Ρωμαίων -προσήλυτων στον ελληνικό πολιτισμό- να εκπονήσουν πολιτειακό σύστημα οικουμενικής εμβέλειας, ικανό να διασφαλίζει εσωτερική ειρήνη και να προστατεύει τις πόλεις από τις βαρβαρικές επιθέσεις, καθόρισε την εθελοντική αποδοχή του από τον ελληνικό κόσμο. Η επιδέξια πρόσληψη του χριστιανισμού εκ μέρους της Ρώμης, ως θεμέλιου της αυτοκρατορίας, επικύρωσε την πολιτειακή αποδοχή του ρωμαϊσμού εκ μέρους του χριστιανικού Ελληνισμού και αποτέλεσε τη βάση του ελληνο-λατινικού συγκερασμού που έμεινε στην ιστορία ως Ρωμηοσύνη.
- 07-01-2012 15:57 |178.200.92.xxx| Ο Λούμπεν
Παράλληλα η πορεία του Χριστιανισμού ήτανε η ακριβώς αντίστροφη γιατί η φύση του ως πορεία του ανθρώπου προς την Θέωση έγινε Τάξη Πραγμάτων, πλήρως εκκοσμικευμένη και προσανατολισμένη στις απαιτήσεις της πολιτικής συγκυρίας (βλέπε π.χ. εικονομαχία).
Είναι βεβαια επιπόλαιο να ξεκινά κανείς από την ρωμαϊκή Οικουμένη ως τετελεσμένο γεγονός και να αγνοεί το γεγονός, ότι της επιβολής της προηγήθηκαν αιώνες σκληρώτατων, για τους εκάστοτε αντιπάλους ενίοτε και εξοντοτικών, στρατιωτικών αναμετρήσεων. Η ρωμαϊκή Οικουμένη είναι λοιπόν εκείνη, η οποία έθεσε όρια στον Χριστιανισμό, όρια κυρίως γεωγραφικά τα οποία αυξομειωνότανε ανάλογα με τις δυνατότητες του αυτοκρατορικού ταμείου (δηλαδή από τις ικανότητες των φοροεισπρακτόρων να ξεζουμίζουνε τις επαρχίες) και όχι ο φυλετισμός και εθνικισμός!
- 04-01-2012 11:15 |79.103.146.xxx| insider
Μα ποιους χουντικούς, χουντικός ήταν ο Παπαρρηγόπουλος; Τελοσπάντων, σε αυτήν την χώρα ό,τι πει ο Λιάκος και η Δραγώνα και το State Department είναι το σωστό και το προοδευτικό και ο,τιδήποτε άλλο είναι χούντα και καθυστέρηση;
Κοιτάξτε, είναι απλά τα πράγματα. Είτε δέχεται κανείς τις φυλετικές θεωρίες Φαλμεράγιερ περί πλήρους αντικατάστασης των παλαιών Ελλήνων από άλλους πληθυσμούς στον μεσαίωνα είτε όχι.
Εάν τις δέχεται τότε φυσικά δεν υπάρχει ούτε ελληνικό έθνος ούτε ρωμαϊκό ούτε τίποτε. Υπάρχουν ανεμομαζώματα και διαολοσκορπίσματα που απλά έτυχε κατά περιόδους να βρίσκονται υπό κοινή διοίκηση.
Εάν δεν τις δέχεται τότε αναγκαστικά θα πρέπει να φτιάξει μια ιστορική αφήγηση σαν εκείνη του Παπαρρηγόπουλου, του Ζαμπέλιου και των άλλων. Έαν αυτή είχε ατέλειες ή χρειάζεται ανανέωση και αναδιατύπωση αυτό δεν σημαίνει ότι θα φέρουμε τα πάνω-κάτω και θα την διαγράψουμε τελείως για να φέρουμε στη θέση της τι; Αρχαιοπληξίες ή νεοβυζαντινισμούς; Ή την παγκοσμιοποιητική ισοπεδωτική λογική της αποδόμησης των πάντων;
- 05-01-2012 11:26 |79.166.36.xxx| Γιάννης Μίχος
Χέσαιτο ή μαχαίσετο!!! Το χέζω σαν ρήμα κρατάει από την αρχαιότητα! Από την πολύπλοκη και σύνθετη αρχαιότητα. Μην αποκόπτετε τη συνέχεια του έθνους σαν το Βερέμη και τα γκρουπόσκυλά του!!!
- 05-01-2012 14:06 |94.68.80.xxx| Theo - η ρωμιοσύνη, ζωντανή πραγματικὀτηταΓιάννης Περδικάρης έγραψε:Μόνο που το σώμα της Ρωμηοσύνης, που υπερβαίνει κατά πολύ το ελληνικό "πουκάμισο" και εκτείνεται στο εύρος της παλιάς ανατολικής ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, έχει οριστικά αποθάνει από αιώνες, διαμελισμένο ανάμεσα στα ορθόδοξα και μη ευρωπαϊκά έθνη και την τουρκικό εθνικισμό.
Προς τί λοιπόν η επίκληση μιας ιστορικής οντότητας που σήμερα αποτελεί πτώμα σεπηπός και τυμπανιαίο πέραν μιας ρομαντικής αναπόλησης; Όμως η επιμονή του κ. Παπαδόπουλου και πολλών άλλων ορθοδόξων μελετητών δεν είναι ρομαντική αναπόληση αλλά ιδεολογική εμμονή και ως τέτοια δεν είναι απλώς γραφική αλλά καταντά επικίνδυνη, διότι έχει εστραμμένο το βλέμμα και τα ώτα προς την βαλκανική και την μικρασία και την πλάτη προς την Ευρώπη αμελώντας την αδήριτη γεωπολιτική πραγματικότητα.Κι όμως, αγαπητέ μου, και σήμερα ρωμαίοι αυτοπροσδιορίζονται και οι Πόντιοι της πάλαι ποτέ Σοβιετικής Ένωσης και οι Ορθόδοξοι της Μέσης Ανατολής και οι αραβόφωνοι Ορθόδοξοι της Τουρκίας. Και ενδόμυχα ρωμαίοι αισθάνονται και κάποιοι Δυτικοί, όπως οι Κέλτες της Βρετανίας και της Γαλλίας, αλλά και οι νυν και πρώην ελληνόφωνοι της Νότιας Ιταλίας και Σικελίας που ψάχνουν για τις ρίζες τους (κάποιοι γι' αυτό γίνονται Ορθόδοξοι), αλλά και πολλοί εδώ στην Ελλάδα. Αυτό είναι το "πτώμα σεπηπός και τυμπανιαίο" κι η "ρομαντική αναπόληση";
Αν ως Νεοέλληνες είμαστε "έθνος ανάδελφον", ως Ρωμιοί δεν είμαστε. Δεν ξέρω αν είναι τώρα εφικτό ν' αλλάξουμε το "εθνικό" όνομά μας, αλλά πιστεύω πως αν γνωρίζαμε και βιώναμε την παράδοση και την πνευματική κληρονομιά που εκφράζει η ρωμιοσύνη, δεν θα είχαμε συμπλέγματα κατωτερότητας απέναντι στους δυτικοευρωπαίους αλλά μάλλον αδελφοσύνης και η εξωτερική πολιτική μας θα ήταν διαφορετική από αυτήν του Υπουργείου Εξωτερικών τεμενάδων όπως το χαρακτηρίζει ο Ζουράρις.
- 05-01-2012 21:20 |178.200.92.xxx| Ο Λούμπεν
@Theo,
οι Πόντιοι μπορεί να έχουνε λόγους να αισθάνονται Ρωμαίοι, εμείς οι υπόλοιποι όχι. Είναι επιπόλαιο, μάλλον εγωιστικό, να πιστεύεις ότι οι πρώτοι έχουνε δίκαιο ενώ οι δεύτεροι δεν ξέρουμε.
Όσο για την εξωτερική πολιτική την οποία θα ασκούσανε κάποιοι εάν αισθανότανε Ρωμηοί τί να πέι κανείς. 400 ολάκερα χρόνια τους υπηρετήσανε πιστά, αναρρηχούμενοι στα ανώτερα αξιώματα (Μεγάλοι Διερμηνείς, Βοεβόδες και άλλοι παρόμοιοι τίτλοι ντροπής) και τώρα που τους έχουνε ακόμα στον σβέρκο, κατηγορούνε τους λαούς των Βαλκανίων οι οποίοι προτίμησαν την ελευθερία από το προσκύνημα του κατακτητή!Αντί να έχουνε πολιτική άποψη στο Φανάρι θα ήτανε καλύτερο να επενδύσουνε τις πνευματικές των δυνάμεις και να κάμουν κάτι για την Ορθοδοξία. Καμία αυτοκρατορία δεν χτίσθηκε στην βάση ενός πολιτιστικού εγχειρήματος!
- 05-01-2012 21:29 |94.68.80.xxx| Theo - ρωμιοσύνη κι ελλαδίτικη πλύση εγκεφάλου
Στα ιδεολογήματά σου, αγαπητέ, για το Οικουμενικό Πατριαρχείο έχω απαντήσει πολλές φορές και δεν έχω να προσθέσω τίποτα εδώ.
Αλλά επιμένεις να σου διαφεύγει ότι το Ρωμαίος παραπέμπει σε μια αυτοκρατορία, πριν από την οθωμανική, 1.700 χρόνων, με μια διπλωματία που τη θαυμάζουν όλοι οι σύγχρονοι λαοί.
Οι Πόντιοι αυτοπροσδιορίζονται ως Ρωμαίοι (όπως θα το κάναμε κι όλοι οι Νεοέλληνες αν δεν είχε μεσολαβήσει η φωταδιστική λαίλαπα) επειδή δεν έχουν υποστεί την ελλαδίτικη πλύση εγκεφάλου.
- 05-01-2012 21:39 |178.200.92.xxx| Ο Λούμπεν
Όπως και εγώ σου έχω απαντήσει πολλές φορές επ' αυτού, είναι ιδεολόγημα να θεωρείς ότι στην Ελλάδα είχε επικρατήσει ο όρος Ρωμηός. Εμείς ανέκαθεν αυτοπροσδιοριζόμαστε ως Γραικοί, έτσι μας ξέρει και όλος ο κόσμος GREEKS.
- 07-01-2012 12:04 |79.103.227.xxx| cretan?
@ Λούμπεν,
Greeks ήντουσαν οι κάτοικοι του Μωρέως, άντε και λίγο Ρούμελης. Οι υπόλοιποι ήντουσαν Αρβανίτες. Όσο για τους κατοίκους άνωθεν της Λάρισας (γεωγραφικά πάνω από το μισό της σημερινής Ελλάδας), ήταν Βαλκάνιοι και "εξελληνίστικαν" μόλις μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους.
- 07-01-2012 15:43 |178.200.92.xxx| Ο Λούμπεν
"Οι υπόλοιποι ήντουσαν Αρβανίτες."
τώρα άμα σου πώ τί είσαι εσύ θα τσακωθούμε, οπότε θα αποφύγω να σου απαντήσω.
- 07-01-2012 19:28 |79.103.227.xxx| cretan?
ακόμη και αν με αποκαλέσεις μείγμα νοτιοσλάβων και Βλάχων δεν θα σου κρατάω κακία..
- 07-01-2012 19:36 |178.200.92.xxx| Ο Λούμπεν
Το Βλάχος τον θεωρώ τίτλο τιμής και δεν τον απόδίδω σε απογόνους σαρακηνών και μάλιστα τέτοιους που καυχιόνται για την νεφελώδη καταγωγή των!
- 07-01-2012 16:42 |94.68.113.xxx| Theo
Όχι, φίλε μου. Άσχετα από τα τοπικά και φυλετικά τους ονόματα, όλοι οι Ορθόδοξοι χριστιανοί της περιοχής μας (εκτός από λίγους φραγκοσπουδαγμένους) αισθάνονταν Ρωμιοί, με κέντρο την Κωνσταντινούπολη και ηγέτη τον Πατριάρχη.
- 07-01-2012 19:37 |79.103.227.xxx| cretan?
@Theo
καλά όλα αυτά περί Ρωμιωσύνης, αλλά ας περάσουμε και στην πράξη λίγο. Τώρα είμαστε θέλουμε δεν θέλουμε Έλληνες πολίτες. Μπορεί η υπεράσπιση της (τεχνιτής) αυτής πατρίδας μας να μην είναι η πρώτη μας προτεραιότητα, δεν παύει όμως να είναι μια σημαντική μας ευθύνη.
Ο διχασμός της προσωπικότητας στην περιοχή μας δεν είναι νέο φαινόμενο. Τώρα καλούμαστε ξανά να διαλέξουμε το φράκο του Nicolas ή τον εξοβελισμό από το ευρώ. Και πολλοί είναι αυτοί που πιστεύουν - δικαίως - ότι η Ορθοδοξία είναι εμπόδιο στο φράκο. Το έχουμε ξαναδεί το έργο, από Κοραήδες, Βενιζέλους και άλλους εθνοσωτήρες.
Στην πράξη, τι κάνει η Ορθοδοξία? Τι έχει να πει και το σημαντικότερο τι έχει να δείξει?
Αυτή είναι η συζήτηση. Όλα τα άλλα είναι γραφικά, ή το περισσότερο ακαδημαϊκού και μόνο ενδιαφέροντος.
- 07-01-2012 20:02 |94.195.31.xxx| Ανώνυμος
Θὰ κάνω ἕνα τελευταῖο σχόλιο πάνω στὴν τοποθέτηση τοῦ ?Cretan, διότι πρέπει νὰ ἀπουσιάσω ἀπὸ τὴν ἐνδιαφέρουσα συζήτηση, λόγω φόρτου: θὰ ἐπιστρέψω μέσα στὶς ἐπόμενες ἐβδομάδες, ἄν ἔχω νὰ προσθέσω κάτι.
Νὰ ἀνα-στηθοῦμε, φίλτατε ?Cretan. Αὐτὸ χρειαζόμαστε. Καὶ αὐτὸ θὰ γίνει μόνο μέσω τῆς ἀνα-βάπτισής μας στὴν Ῥωμαιοσύνη. Μόνον τότε θὰ στήσουμε γέφυρες πραγματικὴς φιλίας μὲ λαοὺς ποὺ _δύνανται_νὰ ἐνωθοῦν μαζί μας, πνευματικὰ πάνω ἀπ΄ ὅλα. Ἄς εἶναι αὐτὴ ἡ αρχή...
Μιὰς καὶ ἀναφερθήκαμε στὸν (σημαντικότατο) αὐτοκράτορα Κων. Ζ' Πορφυρογέννητο, μόλις θυμήθηκα μιὰ παλαιότερη ἀνάγνωσή μου [1], ὅπου σὲ μιὰ ἐπιστολή του, μιλοῦσε στὸν ὑιό του γιὰ τὰ ἔθνη (σημείωση: ὅχι ὅπως τὰ ὁρίζουμε σήμερα, χρειάζεται προσοχὴ στὴν ἐτυμολογία ποὺ ἀλλάζει μὲ τὰ χρόνια. Θὰ ἐπιμείνω ὅτι ὁ κοντινότερος προσδιορισμὸς γιὰ αὐτὸ ποὺ περιγράφεται τότε ὡς ἔθνος εἶναι σήμερα ἡ ἐθνοτικὴ ὁμάδα: μελέτησε τοὺς ὁρισμοὺς καὶ θὰ καταλάβεις τί ἐννοῶ).
Συστήνω σὲ σένα, καὶ σὲ ὅλους τοὺς συναναγνῶστες καὶ συνομιλητές, τὴν μελέτη αὐτοὺ τοὺ κειμένου, διότι μαθαίνει κανεὶς γιὰ τὴν ῥωμαϊκὴ Διπλωματία καὶ προσέγγιση μὲ τοὺς ἄλλους λαούς, ὅταν ἡ Αὐτοκρατορία ἦταν ἀκόμα πανίσχυρη.Σήμερα εἴμαστε ἀρκετὰ μακριὰ ἀπὸ αὐτὴ τὴν προσέγγιση...
Δὲν ἔχω τὴν ἄδεια νὰ μοιραστῶ τὸ κείμενο μαζί σας, ὅμως παραθέτω τὸν ἐνδιαφέροντα πρόλογο:
(t.) ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ
ΕΝ ΧΡΙΣΤΩΙ ΒΑΣΙΛΕΙ ΑΙΩΝΙΩΙ ΒΑΣΙΛΕΩΣ ΡΩΜΑΙΩΝ
ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΙΔΙΟΝ ΥΙΟΝ ΡΩΜΑΝΟΝ
ΤΟΝ ΘΕΟΣΤΕΦΗ ΚΑΙ ΠΟΡΦΥΡΟΓΕΝΝΗΤΟΝ ΒΑΣΙΛΕΑ
(p.) (1t)
Υἱὸς σοφὸς εὐφραίνει πατέρα, καὶ πατὴρ φιλόστοργος ἐπὶ υἱῷ (2)
τέρπεται φρονίμῳ. Κύριος γὰρ δίδωσι νοῦν, ἡνίκα δεῖ εἰπεῖν, καὶ προστί-
θησιν οὖς τοῦ ἀκούειν· παρ’ αὐτῷ θησαυρὸς σοφίας, καὶ ἐξ αὐτοῦ δίδοται
πᾶν δώρημα τέλειον· καθιστᾷ βασιλεῖς ἐπὶ θρόνου καὶ κυρίαν τοῦ (5)
παντὸς δίδωσιν αὐτοῖς.
Νῦν οὖν ἄκουσόν μου, υἱέ, καὶ τήν δε μεμαθηκὼς
τὴν διδαχὴν ἔσῃ σοφὸς παρὰ φρονίμοις, καὶ φρόνιμος παρὰ σοφοῖς
λογισθήσῃ· εὐλογήσουσί σε οἱ λαοί, καὶ μακαριοῦσί σε πλήθη ἐθνῶν.
Διδάχθητι, ἃ χρή σε πρὸ πάντων εἰδέναι, καὶ νουνεχῶς τῶν τῆς βασι-
λείας οἰάκων ἀντιλαβοῦ. Περὶ τῶν ἐνεστώτων μελέτησον, καὶ περὶ τῶν (10)
μελλόντων διδάχθητι, ἵνα πεῖραν μετ’ εὐβουλίας ἀθροίσῃς, καὶ μεγαλε-
πήβολος ἔσῃ περὶ τὰ πράγματα. Ἰδοὺ ἐκτίθημί σοι διδασκαλίαν,
ὥστε τῇ ἐκ ταύτης πείρᾳ καὶ γνώσει συνετισθέντα περὶ τὰς βελτίστας
βουλὰς καὶ {τῷ} τὸ κοινῇ συμφέρον μὴ διαμαρτάνειν· πρῶτα μὲν ποῖον
ἔθνος κατὰ τί μὲν ὠφελῆσαι δύναται Ῥωμαίους, κατὰ τί δὲ βλάψαι, (15)
{καὶ ποῖον} καὶ πῶς ἕκαστον τούτων καὶ παρὰ ποίου δύναται ἔθνους
καὶ πολεμεῖσθαι καὶ ὑποτάσσεσθαι, ἔπειτα περὶ τῆς ἀπλήστου καὶ
ἀκορέστου αὐτῶν γνώμης, καὶ ὧν παραλόγως ἐξαιτοῦνται λαμβάνειν,
εἶθ’ οὕτως καὶ περὶ διαφορᾶς ἑτέρων ἐθνῶν, γενεαλογίας τε @1
καὶ ἐθῶν καὶ βίου διαγωγῆς καὶ θέσεως καὶ κράσεως τῆς κατοικουμένης (20)
παρ’ αὐτῶν γῆς καὶ περιηγήσεως αὐτῆς καὶ σταδιασμοῦ, πρὸς τούτοις
καὶ περὶ τῶν ἔν τινι καιρῷ μεταξὺ Ῥωμαίων καὶ διαφόρων ἐθνῶν
συμβεβηκότων, καὶ μετὰ τοῦτα, ὅσα ἐν τῇ καθ’ ἡμᾶς πολιτείᾳ, ἀλλὰ καὶ
ἐν πάσῃ τῇ Ῥωμαίων ἀρχῇ κατά τινας χρόνους ἐκαινοτομήθη.
[1] G. Moravcsik, Constantine Porphyrogenitus. De administrando imperio, 2nd edn. [Corpus Fontium Historiae Byzantinae 1. Washington, D.C.: Dumbarton Oaks, 1967]: 44-286.
- 08-01-2012 01:09 |94.68.113.xxx| Theo - Ορθοδοξία και οικονομική κρίση
Νομίζω, φίλε μου, πως το δίλημμα "το φράκο του Nicolas ή εξοβελισμός από το ευρώ", όπως το θέτεις, είναι απλώς η επιφάνεια, ένα σύμπτωμα. Πίσω από τη σημερινή δεινή οικονομική κατάσταση υπολανθάνουν κάποια βαθύτερα, όπως η παράδοσή μας στον καταναλωτισμό, στις ηδονές, στην ευδαιμονία, στην ιδέα ότι θα είμαστε ολοκληρωμένοι κι ευτυχισμένοι άνθρωποι αν έχουμε όσα περισσότερα αγαθά μπορούμε με τον δυνατό μικρότερο κόπο, αν είμαστε "μάγκες" εξαπατώντας έστω και λίγο τους άλλους, κλπ.
Γι' αυτά έχει πολλά να πει η Ορθοδοξία, τα έχει πει, αλλά δεν θελήσαμε να τ' ακούσουμε. Κάτι "γερασμένες" και "ξεπερασμένες" "ηθικολογίες" για την εγκράτεια, την τιμιότητα, το φιλότιμο, την αγάπη και τη θυσία για τον άλλο. Κι ίσως τ' ότι φτάσαμε ώς εδώ να είναι "ευλογία" Θεού, για να καταλάβουμε κάποια πράγματα και ν' αναθεωρήσουμε τη ζωή μας. Κάτι που θα βοηθήσει και τους ίδιους, να μετανοήσουμε και να προχωρήσουμε προς το φως και τη χάρη του Χριστού, και τη χώρα μας να ορθοποδήσει.Δεν νομίζω πως δουλειά της Ορθοδοξίας είναι να υποδεικνύει ή να δημιουργεί πολιτικές.
- 08-01-2012 03:19 |79.103.227.xxx| cretan?
δεν βοήθησαν βέβαια και τα Βατοπέδια, θα συμφωνείς. Ο συντοπίτης μας ο Nicolas (και οι λοιποί Φράγκοι) συνομιλούσαν από την μια με τους άθεους λιγούριδες τύπου Σημίτη, Διαμαντοπούλου ή Αλογοσκούφηδες, και από την άλλη με τους γραφικούς Ελληναράδες τύπου Ψωμιάδη και Ζουράρι. Ήρθε και ο Γιωργάκης με τον κολλητό του τον Ράμφο και μας αποτέλειωσαν.
Η Ορθοδοξία δεν κάνει πολιτική. Σωστά. Είναι τρόπος ζωής. Πού είναι αυτός? Ας μην μιλήσουμε για το Όρος.
Πού είναι η Ιεραρχία? Έχουν δώσει στον Άνθιμο τηλεόραση εθνικής εμβέλειας για να λέει τις αρλούμπες του γιατί αυτό τους βολεύει. Ο Πειραιώς και ο Καλαβρύτων μόλις ανοίξουν το στόμα τους τρέχουν τα κανάλια γιατί έτσι τους βολεύει. Βρε μπας και είναι πράκτορες της Λέσχης Bildeberg ?
excuse' moi για το παραλήρημα, αλλά τα έχω πάρει γενικώς με την απουσία της Ορθοδοξίας στην χώρα μας..
- 08-01-2012 15:02 |94.68.113.xxx| Theo - η παρουσία της Ορθοδοξίας στην χώρα μας
Νομίζω, φίλε μου, πως λαϊκίζεις αρκετά. Ορθοδοξία δεν είναι ό,τι προβάλλεται από τα ΜΜΕ. Ορθοδοξία είναι και κάποιοι άλλοι εκτός απ' αυτούς που αναφέρεις (για να μνημονεύσω μόνο κοιμηθέντες) άγιοι Ιεράρχες, σαν τον μακαριστό Σιατίστης Αντώνιο, ιερομόναχοι σαν τον Αμβρόσιο της Μονής Δαδιού (+2006), τους Ιάκωβο Τσαλίκη και Πορφύριο (+1991), έγγαμοι ιερείς σαν τον π. Ιωάννη Καλαϊδή (+2009), που διάβασα τις μαρτυρίες γι' αυτόν και τα 'χασα, λαϊκοί σαν τον τρελο-Γιάννη (έχουν εκδοθεί δυο τόμοι γι' αυτόν κι έχω μάθει από αξιόπιστη πηγή πως όσα γράφουν είναι αληθινά), κλπ. Και μόνο ο π. Πορφύριος να υπήρχε, φτάνει για να αποδείξει, για όσους έχουν μάτια και βλέπουν και αισθήσεις και αισθάνονται, το μεγαλείο και την αλήθεια της Ορθοδοξίας.
Γιατί δεν θέλουμε να δούμε πίσω από την επιφάνεια;
- 08-01-2012 15:42 |79.103.227.xxx| cretan?
@Theo,
φίλτατε Theo που σε παρακολουθώ και σε θαυμάζω πραγματικά.
Ο λαϊκισμός - με την σωστή έννοια - ήταν εξαπανέκαθεν η δύναμη της Πίστης μας. Μην πέφτουμε στην πλάνη και την αίρεση της αριστοκρατίας. Κατεβείτε κάτω στον δρόμο, στα Ελληνικά καταγώγια. Σαν τον Τρελογιάννη που ανέφερες.
Μήπως έχει κάποιο δίκιο ο insider παρακάτω που "βλέπει" σχέσεις Φαναριού με την ¨αριστοκρατική νεο-ταξική αριστερά" της οικολογίας και των υπολοίπων cliche'?
- 08-01-2012 16:00 |178.200.92.xxx| Ο Λούμπεν
Ναί, αλλά εσύ δεν υπερασπίζεσαι αυτούς, αλλά τους θεσμούς, δηλαδή εξ ορισμού την επιφάνεια της οποίας την πολιτεία πολύ ορθά κατηγορεί ο cretan?. Γιατί από αυτόν ο οποίος φανερά δηλώνει άθεος δεν έχεις να φοβηθείς τόσα πολλά από ό,τι από εκείνον ο οποίος δηλώνει Χριστιανός. Μην ξεχνάς εξάλλου, ότι οι αιρέσεις προέχρονται από τα σπλάχνα της Εκκλησίας και όχι από έξω!
- 08-01-2012 16:14 |94.68.113.xxx| Theo
@cretan
Αριστοκρατία ήταν ο Αντώνιος Σιατίστης που κυκλοφορούσε με τρύπια ράσα και οτο στοπ, οι ακτήμονες και ταπεινοί Πορφύριος, Ιάκωβος, Αμβρόσιος, Ιωάννης Καλαϊδής, κλπ; Μην τρελαθούμε!@Λούμπεν
Τα ΜΜΕ είναι η επιφάνεια, όχι οι θεσμοί. Στους θεσμούς επιβιώνουν τα καλά μαζί με τα σαπρά. Μόνο όμως το γεγονός ότι οι θεσμοί γέννησαν έναν π. Πορφύριο φτάνει για να καταδείξει την αξία τους.
- 08-01-2012 18:26 |178.200.92.xxx| Ο Λούμπεν
Ένας θεσμός που γεννά καί καλά καί κακά είναι απόλυτα ανθρώπινος και δεν έχει καμία απόλυτη αξία!
- 08-01-2012 18:42 |188.4.183.xxx| cretan?
@Λούμπεν
συμφωνούμε, αλλά μην είσαι και τόσο αυστηρός. Και η Εκκλησία από ανθρώπους αποτελούνταν πάντα..
- 08-01-2012 19:23 |178.200.92.xxx| Ο Λούμπεν
Η αρετή είναι όρος πολιτικός και δεν έχει καμία σχέση με τον Χριστιανισμό δηλαδή την Αλήθεια.
Η αιτία της συγχώρησης είναι η ιδία ταπείνωση, δηλαδή η επίγνωση της προτεραιότητας της Θέωσης!
- 08-01-2012 19:36 |188.4.183.xxx| cretan?
Εντάξει, σωστά τα λες και σε ευχαριστώ που μου δίνεις δίκαιο να σε εγκαλώ να είσαι λιγότερο συνεπής και περισσότερο συγχωρητικός..
- 08-01-2012 18:40 |188.4.183.xxx| cretan?
@Theo,
Αυτοί όχι. Αριστοκρατία είναι το σημερινό Φανάρι με τις υψηλές διασυνδέσεις.Το πλησιέστερο που έχουμε στην πραγματική Ορθοδοξία - όσο και αν αυτό ακούγεται παράξενο - είναι π.χ. οι μαζώξεις του Άνθιμου στην Σαλονίκη. Εκεί υπάρχει δύναμη ψυχής, και δύναμη για να αλλάξουν τα πράγματα.
Alas...η πραγματική τραγωδία είναι ότι όλη αυτή η δύναμη ψυχής κατευθύνεται σε αιρετικούς εθνοφυλετικούς σκοπούς και πάει στράφι.
Φαντάσου να ήταν άλλος στον θρόνο Θεσσαλονίκης, με πραγματικό Ορθόδοξο πνεύμα αλλά και λαϊκίστικο (όπως θα έλεγες..) προφίλ.
Φαντάσου να έβγαζε στο δρόμο εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους όχι εναντίων της φίλης μας Μακεδονίας, αλλά υπέρ της! Όχι εναντίων των νέων ταυτοτήτων, αλλά υπέρ των. Όχι εναντίων των νέων σχολικών εγχειριδίων, αλλά υπέρ της κατάργησης των Θρησκευτικών. Και ταυτόχρονα να ανακοίνωνε την ίδρυση σχολείων χρηματοδοτούμενων από την Εκκλησία όπου θα πήγαιναν όσοι ήθελαν. Και ταυτόχρονα θα ζητούσε από το Φανάρι να πουλήσει κάτι για να δώσει ο ίδιος με τα χεράκια του τα λεφτά στους δανειστές μας. Και ταυτόχρονα θα ζητούσε από τους εκατοντάδες χιλιάδες αλλαλάζοντες πιστούς να αποδίδουν το ΦΠΑ στον Καίσαρα και την πίστη τους στον Χριστό.τέτοιες Ορθόδοξες παλαβομάρες να έκανε ο κάθε Άνθιμος, κάτι θα μπορούσε να γίνει..
- 08-01-2012 20:58 |94.68.113.xxx| Theo - τα φαινόμενα απατούν
Κι όμως, επειδή έχω γνωρίσει και τον πατριάρχη και κάποιους φαναριώτες επισκόπους, σε διαβεβαιώ ότι, παρά τις υψηλές διασυνδέσεις, έχουν μιαν αμεσότητα, μετριοφροσύνη και ιεροπρέπεια, μια ζωντανή σύνδεση με το μυστήριο της Εκκλησίας, που δεν χαρακτηρίζουν τον μέσο ελλαδίτη επίσκοπο (αν και γνωρίζω, από λαϊκό ακόμα, έναν ελλαδίτη επίσκοπο με αγιότητα βίου, κυριολεκτικά). Όσα φαίνονται στο γυαλί απατούν.
Όσο για τα λαϊκίστικα, διαφωνώ, όπως καταλαβαίνεις. Άλλες Ορθόδοξες παλαβομάρες θα περίμενα από έναν επίσκοπο, σαν αυτές του μακαριστού (+2005) Αντωνίου Σιατίστης.
Και για τους σκοπιανούς αδελφούς μας διαφωνώ, όσο διακατέχονται από το εθνικιστικό παραλήρημά τους.
- 08-01-2012 23:54 |188.4.183.xxx| cretan?
Δεν είναι προσωπικό το θέμα με τον Πατριάρχη. Ποιοί είμαστε εμείς να κρίνουμε. Εγώ είμαι με την πλέμπα που ΔΕΝ βλέπει όσο θέλει ούτε τον Πατριάρχη, ούτε τους Ελλαδίτες Επισκόπους ακούμε να λένε Χριστιανικά πράγματα στο ΜΕΓΚΑ και στο ΣΚΑΙ.
Επίσης, παρά το ότι μιλούσες ενθέρμως για Ρωμιοσύνη, ξαφνικά αναφέρεσαι στους Μακεδόνες ομόθρησκους με το υποτιμητικό όνομα της πρωτεύουσας του κρατιδίου τους. Δεν βλέπεις σπόρους εθνοφυλετισμού εδώ?
- 09-01-2012 12:11 |94.68.113.xxx| Theo - ΠΓΔΜ, VMRO και Ρωμιοσύνη
Ένα μικρό μέρος μόνο της ΠΓΔΜ εντάσσεται στην ιστορική Μακεδονία. Γι' αυτό, και σε μένα, ως Μακεδόνα, είναι πολύ δύσκολο να τους δεχτώ ως Μακεδόνες.
Πόσω μάλλον ως Ρωμιούς, όταν το VMRO που κυβερνά ήταν αυτό που στα τέλη του 19ου αιώνα ξεσήκωσε κάποιους συντοπίτες μου κατά του κέντρου της Ρωμιοσύνης. Και σήμερα το "Πατριαρχείο" τους είναι σχισματικό, δεν αναγνωρίζεται από καμιά Ορθόδοξη αυτοκέφαλη εκκλησία, και εξάπτει τα εθνικιστικά πάθη τους.
Με δε την εφεύρεση του "μακεδονικού έθνους", διεκδικούν και τη δική μας, "αιγαιακή" Μακεδονία.
Αν παραιτηθούν απ' όλ' αυτά, τα συζητάμε.
- 09-01-2012 13:47 |188.4.183.xxx| cretan?
Και η Αρχιεπισκοπή Αθηνών ήταν σχισματική κάποτε..
Επίσης, έχετε κακή πληροφόρηση για το ότι το VMRO ήταν κατά του Πατριαρχείου - μάλλον το μπερδεύετε με την Εξαρχία.
Τέλος, εκφράσεις όπως ".. την δική μας "αιγαιακή" Μακεδονία.." δεν χωρούν να λέγονται από Ορθόδοξους Χριστιανούς. Άκου ... δική μας.. πότε την αγοράσετε και από ποιόν..
- 09-01-2012 15:13 |94.68.113.xxx| Theo
Η Αρχιεπισκοπή Αθηνών κακώς ήταν σχισματική κάποτε.
Δηλαδή το VMRO ήταν κατά της Εξαρχίας;
Δική μας, εννοώ αυτήν στην οποία γεννηθήκαμε και οι παπούδες μας, κατά μεγάλη πλειονότητα, θέλησαν να παραμείνουν τέκνα του Πατριαρχείου και κατά συνέπεια υπήκοοι του ελληνικού κράτους το οποίο το Πατριαρχείο υποστήριξε.
- 09-01-2012 15:54 |188.4.183.xxx| cretan?
Theo μου, αν ήσουν όντως Μακεδόνας, θα τα γνώριζες αυτά. Το VMRO ουδεμίαν σχέση είχε με τους Εξαρχικούς. Ήταν καθαρά πολιτικό αυτονομιστικό κίνημα. Έχει αποκηρυχθεί από τους Βουλγάρους.
Είναι πραγματική πληγή για τα Ορθόδοξα ήθη μας η σημερινή συμπεριφορά του Άνθιμου και των οψίμων "Χριστιανών" τύπου Ζουράρι που δυναστεύουν την άλλοτε πατρίδα του Γρηγορίου του Παλαμά.
Ορίστε το πρώτο βήμα για την Ρωμιωσύνη: αμοιβαία αναγνώριση της Μακεδονικής εθνότητας σε όλην την περιοχή, σεβασμός στα κρατικά σύνορα και υπερθεματισμός των κοινών μας καταβολών με προταρχική αυτή της ομοθρησκείας.
- 09-01-2012 16:49 |46.12.192.xxx| insider
Τo VMRO ήταν δημιούργημα των Βουλγάρων με σκοπό την καταρχήν αυτονόμηση της Μακεδονίας και τη μετέπειτα προσάρτησή της στη Βουλγαρία. Δεν είπαμε να μην ασχολείσαι με πράγματα που δεν γνωρίζεις;
Ασχολήσου με την αναγνώριση της Κρητικής εθνότητας που θα περιλαμβάνει πρωτίστως φυσικά τους μουσουλμάνους φίλους Κρήτες, βιαίως εκδιωχθέντες από όψιμους "Χριστιανούς" που δυναστεύουν την άλλοτε πατρίδα του Μιχαήλ Δαμασκηνού, και που ακόμα και σήμερα ονειρεύονται να γίνουν κεχαγιάδες αποτελώντας πραγματική πληγή για τα Ορθόδοξα ήθη μας.
- 09-01-2012 19:22 |188.4.183.xxx| cretan?
Για δες, βρήκα και εγώ την πηγή σου!
http://www.youtube.com/wa tch?v=mi8yWJ9Ijbk
Είσαι πραγματικός isider, Heil..σλούσι κούρε σο τι βέλια μπεγκουτ..
και κοίτα στις γωνίες να δείς αν ερχόμαστε..
- 09-01-2012 19:59 |46.12.192.xxx| insider
Άλα τις, πόθεν τόσο πατριωτικά το ζήτημα; Ταράζεσαι όταν ακούς ότι οι φίλοι σου "μακεδόνες" είναι Βούλγαροι;
Βρε πώς αποκαλύπτεται κανείς..
Πάρτε φόρα κι ελάτε με την όπισθεν, αναμένουμε..
- 09-01-2012 23:14 |188.4.183.xxx| cretan?
Αν όμως ήταν ήταν απόγονοι της Αρίας φυλής θα σου άρεσαν. Ειδικά αν είχαν και σαν σήμα την Κρητική σβάστιγκα, τότε μέχρι και τσολιάς θα ντυνόσουν (όπως κάποιοι γνωστοί σου το 40..).
αλλά τελικά με τους χαμένους ήταν..
- 10-01-2012 09:38 |46.12.192.xxx| insider
Να τη και η reductio ad Hitlerum (μόλις παραδέχτηκες την διαλογική ήττα σου δλδ)..
..lol..περήφανος "μακεδόνας" κι εσύ cretin ή έχεις "στενή σχέση" μαζί τους;..
Γι'αυτό η τόση πρεμούρα και γι'αυτό δεν χωνεύεις τον Άνθιμο και το Φανάρι που σε αυτό το θέμα δεν υποστηρίζει τους ..φίλους σου;..
- 10-01-2012 10:29 |188.4.183.xxx| cretan?
Από μικρό και από cretin μαθαίνεις της αλήθεια..
Προφανώς και έχασα στον διάλογο. Ώς γνωστόν η Ανώτερη Ράτσα πάντα κερδίζει..
χέρι-χέρι με τον insider..
- 10-01-2012 10:53 |46.12.192.xxx| insider
Από μικρό και από τρελό ναι, από μικρό και από κρετίνο όχι..
Έχεις πάντως εμμονή με τις ράτσες, τις σβάστιγκες και τις αρίες φυλές ..να το προσέξεις, μπορεί να καταλήξεις εθνοφυλετιστής ..και δεν ταιριάζει με το .."Ορθόδοξο ήθος" σου..
χέρι-χέρι με τον cretan?..
- 09-01-2012 09:36 |46.12.192.xxx| insider
Αφήστε κύριε την "φίλη σας Μακεδονία", έχει υψηλούς προστάτες αυτή μην ανησυχείτε. Ασχοληθείτε με τους μουσουλμάνους Κρήτες φίλους σας τους οποίους ύστερα από συνεχή αιρετικό εθνοφυλετικό πόλεμο καταφέρατε και διώξατε.
Προτείνετε λοιπόν να επιστρέψουν, να τους δώσετε το 1/3 του νησιού και αυτό το 1/3 να γίνει κράτος με το όνομα "ΚΡΗΤΗ", με "έθνος Κρητών" τους ίδιους, δηλ. τους μουσουλμάνους τουρκοκρητικούς.
Δεν πιστεύω να έχετε εθνοφυλετικού τύπου αντιρρήσεις σε αυτά;Με ξένα κόλλυβα εύκολα κάνει κάποιος τον έξυπνο, έτσι δεν είναι; Κατά τά άλλα σας έφταιξε ο Άνθιμος.
- 09-01-2012 11:12 |188.4.183.xxx| cretan?
'Αλλα αντ''αλλων...
Οι φίλοι και ομόδοξοί μας Μακεδόνες δεν ζητάνε ούτε μια σπιθαμή γης από το νεοσύστατο Ελληνικό κράτος. Ζητάνε καλή γειτονία και αλληλοσεβασμό.
Με το δικό σας επιχείρημα, θα έπρεπε να ονομάσουμε ξανά την Τρίπολη, Ντρουμπόλιτσα, να στήσουμε μνημείο στους σφαγιασθέντες Τούρκους και να παραδώσουμε τα κλειδιά της πόλης..
... τρικυμία ιnsider κρανίω ..
- 09-01-2012 13:08 |46.12.192.xxx| insider
"Οι φίλοι και ομόδοξοί μας Μακεδόνες δεν ζητάνε ούτε μια σπιθαμή γης από το νεοσύστατο Ελληνικό κράτος. Ζητάνε καλή γειτονία και αλληλοσεβασμό." p>
Ελέγξτε καλύτερα το δελτίου καιρού εντός του δικού σας κρανίου.
Οι φίλοι και γείτονες μας Κρήτες το μόνο που ζητούν είναι αλληλοσεβασμό και το δικαίωμα να επιστρέψουν στη γη των προγόνων τους, απ'όπου βιαίως εκδιώχθησαν από το νεοσύστατο Ελληνικό κράτος ύστερα συνεχή αιρετικό εθνοφυλετικό πόλεμο εναντίον τους.
"Με το δικό σας επιχείρημα, θα έπρεπε να ονομάσουμε ξανά την Τρίπολη, Ντρουμπόλιτσα, να στήσουμε μνημείο στους σφαγιασθέντες Τούρκους και να παραδώσουμε τα κλειδιά της πόλης.."Δεν θα έπρεπε; Εσείς δηλαδή επικροτείτε τα όσα έγιναν τότε στην Τρίπολη και μετά στην Κρήτη;
Μήπως είστε αιρετικός κοντόφθαλμος εθνοφυλετιστής και δεν το έχετε αντιληφθεί;Δεν σας βολεύει να εφαρμόσετε στον εαυτό σας την ίδια ακριβώς λογική που θέλετε να εφαρμόσετε στους άλλους, έτσι δεν είναι;
Άλλα αντ' άλλων, πραγματικά...
- 09-01-2012 13:53 |188.4.183.xxx| cretan?
Δεν καταλάβατε.. Δεν έχω κανένα πρόβλημα ούτε με τους Κρήτες, ούτε με τους Τούρκους ούτε με την Ντρουμπόλιτσα. (άραγε ξέρεις τις σημαίνει το όνομα αυτό??).
Πες το και εσύ να τελειώνουμε. (αλλά τότε πάνε στράφι όλα τα κατεβατά σου για τους Έλληνες, έ?)
- 09-01-2012 14:08 |46.12.192.xxx| insider
Το ξέρω ότι δεν έχεις πρόβλημα διότι αυτή ακριβώς είναι η λογική σου, απλά ήθελες να ξεφύγεις υποκρινόμενος.
Φρόντισε λοιπόν να ενημερώσεις τους υπόλοιπους στο νησί ότι θα πρέπει να υποδεχτούν τους φίλους Κρήτες από την Τουρκία, και τη δημιουργία κράτους "ΚΡΗΤΗ" στο 1/3 του νησιού από αυτούς τους "εθνικά Κρήτες" εκ Τουρκίας αν το θελήσουν.
- 09-01-2012 14:49 |188.4.183.xxx| cretan?
Προφανώς θα ξανακαλέσουμε τους Τουρκοκρητικούς πίσω. Μια χαρά κεχαγιάδες θα είμαστε, ως πλειοψηφία.
Τώρα μάλιστα που είμαστε ανεξάρτητοι μετά το 2012, δεν θα μας πείτε εσείς του νεοσύστατου και χρεοκοπημένου Ελληνικού κράτους τι να κάνουμε.
Όπως καλώς αναγνώρισες, έχουμε και τους ισχυρούς προστάτες μας, οπότε hasta la vittoria sempre..
- 09-01-2012 15:07 |46.12.192.xxx| insider
Εκφράσεις όπως "Μια χαρά κεχαγιάδες θα είμαστε" δεν χωρούν να λέγονται από Ορθόδοξους Χριστιανούς. Άκου ..."κεχαγιάδες".. .μήπως νομίζεις ότι θα έχεις και δουλοπάροικους;
Επίσης προφανώς δεν κατάλαβες, δεν θα γίνει ένα κράτος όλο το νησί. Θα γίνει το κράτος Κρήτη με τους εθνικά Κρήτες από την Τουρκία στο 1/3 του νησιού. Οι υπόλοιποι αν θέλετε να ανεξαρτητοποιηθείτε από την Ελλάδα θα πρέπει μετά να κάνετε αίτηση σε αυτούς και αν θέλουν αυτοί να σας δεχτούν στο κράτος τους.
Hasta la vista.
- 09-01-2012 15:48 |188.4.183.xxx| cretan?
Δεν σε βλέπω πληροφορημένο για insider. Φέτος λήγουν τα 100 χρόνια "προσάρτησης" της Κρήτης στο νεόκοπο Ελληνικό κράτος, και από του χρόνου "εμείς" θα αποφασίσομεν αν θα παραμείνουμε και για πόσο.
I'll be back..
- 09-01-2012 16:02 |46.12.192.xxx| insider
Ούτε εγώ σε βλέπω πληροφορημένο για το τι πρόκειται να γίνει. "Εσείς" δεν παίζετε κανένα ρόλο, οι φίλοι και γείτονες Κρήτες είναι αυτοί που θα το καθορίσουν. Άκου..."εμείς" θα αποφασίσομεν...τσιφλίκι σας είναι...πότε το αγοράσετε και από ποιον...
I'll be waiting..
- 09-01-2012 16:07 |188.4.183.xxx| cretan?
Εγώ δεν είμαι insider. Κάτι θα ξέρεις εσύ περισσότερο. Έχεις δίκιο, πως δεν το είχα καταλάβει μέχρι τώρα..
- 09-01-2012 16:25 |46.12.192.xxx| insider
Σε ευχαριστώ λοιπόν που μου δίνεις δίκαιο να σε εγκαλώ για να μην εκτίθεσαι με πράγματα που δεν γνωρίζεις.
- 09-01-2012 16:35 |188.4.183.xxx| cretan?
Righty o..
Τι θου-βου insider θα ήσουν αν δεν τα ήξερες αυτά..
- 09-01-2012 16:58 |46.12.192.xxx| insider
Indeed.. Τι cretin(χωρίς ερωτηματικό) θα ήσουν αν δεν τα αγνοούσες.
- 10-01-2012 10:39 |178.200.92.xxx| Ο Λούμπεν
"δεν θα μας πείτε εσείς του νεοσύστατου και χρεοκοπημένου Ελληνικού κράτους τι να κάνουμε"
επί του παρόντος, οι μόνοι που θέλουνε εδώ πέρα να πούνε σε άλλους, όχι μόνο τί να κάνουνε, αλλά και τί είναι, είσαι εσύ και όσοι άλλοι ιδωνίζονται στην ιδέα επανασύστασης της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας.
- 10-01-2012 10:46 |188.4.183.xxx| cretan?
Αν βρεις κάπου να έχω *υποδείξει* την εθνοτική ταυτότητα κάποιου άλλου εκτός εμού πες μου.
Ακόμη και την δική μου της βάζω ερωτηματικό. Άρα, αλλού αυτά..
- 10-01-2012 10:56 |178.200.92.xxx| Ο Λούμπεν
"Greeks ήντουσαν οι κάτοικοι του Μωρέως, άντε και λίγο Ρούμελης. Οι υπόλοιποι ήντουσαν Αρβανίτες. Όσο για τους κατοίκους άνωθεν της Λάρισας (γεωγραφικά πάνω από το μισό της σημερινής Ελλάδας), ήταν Βαλκάνιοι και "εξελληνίστικαν" μόλις μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους."
μήπως δεν γράφεις μόνο εσύ με αυτό το Nickname;
- 10-01-2012 11:14 |188.4.183.xxx| cretan?
Από πότε η ιστορική αναφορά (σε παρελθοντικό χρόνο μάλιστα) έγινε υπόδειξη?
- 06-01-2012 11:06 |79.103.199.xxx| insider
Συγγνώμη αλλά επειδή έχω κι εγώ σχέσεις με ποντίους δεν ξέρω κανέναν που να αισθάνεται "ρωμαίος και όχι έλληνας". Ίσα-ίσα που αισθάνονται "τραντέλλενες" αν αυτό λέει κάτι. Υποτίθεται λοιπόν ότι πρέπει να αλλάξουμε όνομα προκειμένου να ενσωματωθούν αυτοί που είναι ήδη ενσωματωμένοι; Ποιοι και με τι σκοπούς ανακινούν τέτοια θέματα εκ του μη όντος;
Γενικά εδώ γίνεται προσπάθεια να παρουσιαστεί ως πραγματική μια ψευδής διάζευξη (είδος λογικής πλάνης). Ότι δηλαδή ή θα αισθάνεται κανείς "Έλληνας" του Λεωνίδα ή "Ρωμαίος" του Μ.Κων/νου και τίποτε άλλο. Αυτά λέει και η Αρβελέρ, την ενοχλεί να θεωρούμαστε απόγονοι του Πλάτωνα αλλά δεν την ενοχλεί να θεωρούμαστε απόγονοι του Ιουστινιανού. Και γιατί όχι απόγονοι του Μωάμεθ του Πορθητή ή του Γουλιέλμου Βιλλεαρδουΐνου που είναι και πιο πρόσφατοι, θα πει κάποιος άλλος;
Δεν γίνεται δουλειά έτσι. Καλώς ή κακώς η ρωμιοσύνη αρχίζει να εθνικοποιείται σε αυτό που είναι σήμερα το νεοελληνικό έθνος ήδη από τους τελευταίους αιώνες του Βυζαντίου και λόγω της εδαφικής συρρίκνωσης και λόγω της ρήξης με την αρχική πηγή ρωμαϊκότητας, δηλαδή την Ρώμη. Οπότε εισέρχεται και σε διαπάλη με τους Λατίνους γύρω από το ποιος δικαιούται πλέον τον τίτλο του Ρωμαίου. Μια κόντρα όμως όπου μπορεί "τυπικά" να έχει δικιο αλλά πρακτικά και εξ ορισμού είναι καταδικασμένη. Το αδιέξοδό της περιγράφεται γλαφυρά στο παρακάτω απόσπασμα από το βιβλίο Μελέται και Λόγοι του Παύλου Καλλιγά (στο κεφάλαιο σχετικά με τη Σύνοδο της Φλωρεντίας):
"Προς τον νέον Πάπαν εστάλησαν πρέσβεις, ο Ιάγαρις, ο Κλειδάς Φιλομμάτης και ο μέγας Πρωτοσυγκελλος Ιωάσαφ. Ο Πάπας ηρώτησε τους απεσταλμένους, αν απεδόθησαν αι Πάτραι εις τον αποβληθέντα επίσκοπον Μαλατέσταν, δεν έδειξεν όμως ένεκα τούτου δυσαρέσκειαν και ενεχείρισεν επιστολάς, αίτινες κομισθείσαι, ανεγνώσθησαν ενώπιον του Πατριάρχου και των Αρχιερέων. Ο Μηδίας εθεώρησε προσβλητικόν, ότι αποκαλούνται Γραικοί, ο δε Αυτοκράτωρ ήλεγξε την άγνοιαν του Αρχιερέως. Πώς ήτο δυνατόν οι εν Ρώμη ν'αποκαλέσουσι τους Βυζαντίους Ρωμαίους, ως αυτοί ήθελον, μη ανεχόμενοι να ονομάζονται Έλληνες."
Αν δηλαδή η Ρώμη είχε εξαφανιστεί στην πορεία της ιστορίας τότε θα είχε νόημα να τα συζητάμε όλα αυτά και να διεκδικούμε και τίτλο Ρωμαίου. Αλλά τώρα όχι απλώς υπάρχει αλλά είναι και παγκόσμια έδρα του διαφορετικού από το δικό μας δόγματος.
Ο τίτλος του ρωμιού σε εμάς ουσιαστικά διασώθηκε εξαιτίας της τουρκικής κατάκτησης, διότι φυσικά οι Τούρκοι για τους δικούς τους λόγους ήθελαν να νομίζουν και να διακηρύττουν ότι κατακτώντας το Βυζάντιο είχαν γίνει διάδοχοι και όλης της πάλαι ποτέ ένδοξης ρωμαϊκής αυτοκρατορίας.
Τι μπορεί να σημαίνει λοιπόν σήμερα ότι "ενδόμυχα ρωμαίοι αισθάνονται και κάποιοι Δυτικοί"; Ακόμα κι αν το δεχτούμε ότι ισχύει, τι είδους "ρωμαίοι" αισθάνονται αυτοί; Με κέντρο την Ρώμη ή με κέντρο την Κων/πολη, που άραγε θυμάται κανείς πλην ημών των Ελλήνων-Ρωμιών ότι ήταν κάποτε η "Νέα Ρώμη"; Διότι μια χαρά "ρωμαίοι" μπορεί να αισθάνονται π.χ. και ως ρωμαιοκαθολικοί.Επομένως εδώ αντί να ξεδιαλύνουμε τα θέματα τα μπλέκουμε ακόμα περισσότερο. Και τα μπλέκουμε γιατί κάποιοι θέλουν να γαντζώνονται σε έναν τίτλο (ρωμαίος), αφήνοντας κατά μέρος την ουσία που τελικά αυτός απέκτησε για εμάς (ορθοδοξία και ελληνισμός).
- 06-01-2012 14:07 |94.68.80.xxx| Theo - παρανοήσεις και διασαφήσεις
Μου φαίνεται πως με παρανοείς, αγαπητέ.
Δεν έγραψα πως οι Πόντιοι που ζουν στην Ελλάδα αισθάνονται αισθάνεται "ρωμαίοι και όχι έλληνες". Πουθενά δεν τοποθέτησα το διαζευκτικό. Αντίθετα, έγραψα: "Δεν ξέρω αν είναι τώρα εφικτό ν' αλλάξουμε το "εθνικό" όνομά μας, αλλά πιστεύω πως αν γνωρίζαμε και βιώναμε την παράδοση και την πνευματική κληρονομιά που εκφράζει η ρωμιοσύνη..."
Έγραψα ότι "σήμερα ρωμαίοι αυτοπροσδιορίζονται και οι Πόντιοι της πάλαι ποτέ Σοβιετικής Ένωσης", δηλαδή όσοι ζουν εκεί. Όσοι έρχονται εδώ είναι φυσικό να δηλώνουν Έλληνες, μια και σήμερα αυτό είναι το "εθνικό" μας όνομα και στο εν πολλοίς ρατσιστικό περιβάλλον στο οποίο ζουν δεν θα μπορούσαν να δηλώσουν κάτι άλλο.Αυτό το "η ρωμιοσύνη αρχίζει να εθνικοποιείται σε αυτό που είναι σήμερα το νεοελληνικό έθνος ήδη από τους τελευταίους αιώνες του Βυζαντίου" είναι μια θεωρία βολική για τους εθνικιστές ιστορικούς που δεν τεκμηριώνεται από τις πηγές, από το φρόνημα του λαού. Οι μόνοι που ισχυρίζονται πως είναι Έλληνες (κι αυτό από τον 12ο αιώνα κε.) είναι κάποιοι αρχαιομανείς λόγιοι. (Αντί να επικαλείσαι ένα νομικό του 19ου αιώνα, καλύτερο είναι να διαβάσεις τα πρακτικά της Συνόδου της Φερράρας-Φλωρεντίας).
Ο λαός που υποδούλωσαν οι Τούρκοι αυτοαποκαλούνταν ρωμαϊκός και μ' αυτό το όνομα συνέχισαν να τον ονομάζουν. Κανένα Βυζἀνντιο δεν μαρτυρείται στην Ιστορία στους χριστιανικούς χρόνους, μέχρι ο Βολφ να εισαγάγει τον όρο αυτόν αντί της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας, έναν αιώνα μετά την πτώση της.
Οι υποταγμένοι στους Φράγκους δυτικοί Ρωμαίοι είχαν πάντοτε στη συνείδησή τους ως κέντρο τους τη Νέα Ρώμη-Κωνσταντινούπολη, η οποία είναι η πρωτεύουσα της αυτοκρατορίας από το 313 μΧ. Άγγλος βασιλιάς τον 9ο αιώνα θεωρεί ανώτερό του τον αυτοκράτορα της Κωνσταντινούπολης, όχι τον Φράγκο της ψευδεπίγραφης "ρωμαϊκής" αυτοκρατορίας του "γερμανικού έθνους". Θεωρούσαν και τη Ρώμη ως εκκλησιαστικό κέντρο τους, όσο ο πάπας ήταν Ορθόδοξος Ρωμαίος, μέχρι δηλαδή το 1009, όταν πεθαίνει ο Ιωάννης, ο τελευταίος Ρωμαίος πάπας, κι επικρατούν απόλυτα οι Φράγκοι στη ρωμαϊκή εκκλησία.
(Πριν από καμιά δεκαετία η "Σύναξη" δημοσίευσε το άρθρο ενός προβηγκιανού που διηγείτο τις κακές σχέσεις των συμπατριωτών του με τους βόρειους Γάλλους. Ένα σχετικό τραγουδάκι που δημοσιεύει στο πρωτότυπο γράφει "κακό σκυλί, Φράγκε", το οποίο ο μεταφραστής μεταφράζει ως "παριζιάνε"! )Δεν μπλέκουμε τίποτα. Όπως έχω γράψει επανειλημμένα στο "Αντίφωνο" κι όπως γράφει και η Αρβελέρ, τα τρία στοιχεία της ρωμιοσύνης είναι οι ρωμαϊκοί θεσμοί, ο ελληνικός πολιτισμός και η Ορθοδοξία. Το όνομα "Έλληνας" σήμερα κουβαλά πολύ κοντόφθαλμο εθνοφυλετισμό μέσα του, ενώ το "Ρωμαίος" εκφράζει μια ευρεία υπερεθνική παράδοση και πολιτισμό. Γι' αυτό κι η Αρβελέρ αγανακτεί με όσους θεωρούν εαυτούς απογόνους του Περικλή.
- 08-01-2012 13:20 |79.103.199.xxx| insider
Άρα πρέπει εμείς να αλλάξουμε όνομα για να συμβαδίζουμε με τους ποντίους της πάλαι ποτέ Σοβιετικής Ένωσης που ζουν εκεί; Μα σοβαρολογείτε;
Δεν ήθελα να το πιστέψω αλλά δεν μου αφήνετε πλέον πολλά περιθώρια. Λοιπόν γι'αυτό γίνεται όλη η συζήτηση; Έτσι ώστε το Οικουμενικό Πατριαρχείο να έχει εξασφαλισμένη ροή προσκυνητών προς Παναγία Σουμελά και λοιπά προσκυνήματα;
Και προκειμένου γι'αυτό θα πρέπει όλοι οι υπόλοιποι να ξαναγίνουμε 'Ρωμαίοι' και να ξεχάσουμε το 'Έλληνες' γιατί αυτό είναι κοντόφθαλμος εθνοφυλετισμός; Κοντόφθαλμοι εθνοφυλετιστές ήταν λοιπόν και οι Παπαφλέσσας, Παλαιών Πατρών Γερμανός κλπ. που πολέμησαν για να υπάρχει ελληνικό εθνικό κράτος;Αυτές είναι οι (καθαρά πολιτικές πια) στοχεύσεις του Οικ.Πατριαρχείου σήμερα; Παγκοσμιοποίηση με "ρωμαϊκό" προσωπείο και ύπουλη εθνοαποδόμηση σε ανίερη συμμαχία με τους Λιακορεπούσηδες του "εκσυγχρονισμού";
- 05-01-2012 15:32 |83.235.181.xxx| Γιάννης Περδικάρης
Αγαπητέ κύριε Παπαδόπουλε,
δεν αντιλαμβάνομαι τι ακριβώς σας ωθεί να κατακρημνίζετε ένα διάλογο που διεξάγεται με ιστορικούς όρους στα ζοφερά κράσπεδα της πολιτικής συγκυρίας.
Με την τελευταία παράγραφο του σχολίου μου ούτε σας στοχοποιώ ούτε σας λογοκρίνω ούτε πολύ περισσότερο επιχειρώ να επιβάλω κάποια δική μου άποψη.
Θεωρώ απλώς, ότι με ιστορικούς όρους η ρομαντική αναπόλησή σας καταντά επικίνδυνη ιδεολογική εμμονή, διότι είναι ένας αναχρονισμός δίχως συγκαιρινή αναφορά στο λαϊκό και κοινωνικό σώμα της βαλκανικής και της ευρύτερης ανατολικής μεσογειακής λεκάνης, εκείνης που έθρεψε πριν από αιώνες την πάλαι ποτέ Ρωμαιοσύνη.
Δεν μπορείτε να ανασυστήσετε ερήμην της φοράς της ιστορίας κάτι που έχει σαρώσει από αιώνες ο άνεμος των ευρωπαϊκών εθνών. Η εμβριθής επιστημονική έρευνα σας είναι άκρως ενδιαφέρουσα ως τέτοια, αλλά είναι νεκροψία επί ιστορικού πτώματος.Και ένα πολιτικό σχόλιο. Η παρουσία μιας δράκας από πολιτικές καρικατούρες του ΛΑΟΣ στην δωσιλογική κυβέρνηση όπως ορθώς την χαρακτηρίζετε, μου προξενεί θυμηδία και θλίψη. Όμως ο χαρακτηρισμός αυτών των σαλτιμπάγκων ως φασιστών και ναζιστών μου δίδει το δικαίωμα να υποθέσω ότι μάλλον έχετε πλήρη μεσάνυχτα για το τί είναι ο φασισμός και ο ναζισμός.
Ασχοληθείτε συνεπώς με το επιστημονικό άθλημα στο οποίο διαπρέπετε κι αφήστε σε άλλους ειδικότερους υμών τους επικίνδυνους σχολιασμούς.
- 05-01-2012 22:41 |94.195.31.xxx| Ανώνυμος
Οἱ πηγὲς [5] καὶ [6] ἐξαντλοῦν τὸ θέμα τῆς χρήσης τοῦ ὅρου Γραικός, ὁ ὁποῖος, στὴν καλύτερη περίπτωση, ὑποδήλωνε τὴν ἑλληνοφωνία (ἀπὸ μὴ Ῥωμαίους τῳ Γένῃ), ἀλλὰ κυρίως χρησιμοποιούταν μὲ ἐξαιρετικὰ ἀρνητικὴ χροιά. Ὁ ἴδιος ὁ Νικήτας Χωνιάτης, φερειπεῖν, ἀναφέρει ``γύναια Γραικά΄΄ τὶς ὁπαδοὺς ἐνὸς ψευδο-προφήτη.
Ἐπίσης, θεωρῶ ἐξαιρετικὰ προβληματικὴ τὴν ἀνάλυση ποὺ στηρίζεται στὸ πῶς μᾶς ἀποκαλοῦσαν οἱ τευτονικὲς ὁμάδες. Συμφωνῶ ὅτι ἡ ταυτότητά σου ἐξαρτᾶται καὶ ἀπὸ τὸν ποιὸν ἔχεις ἀπέναντί σου, ὅμως στὴν συγκεκριμένη περίπτωση δὲν μιλοῦμε γιὰ ὁργανωμένες κοινωνίες, ὅπως ὑπήρξε ἡ ῥωμαϊκή. Οἱ Φράγκοι ἐρμήνευσαν τὰ τῶν Ῥωμαίων ἤθη μὲ βάση τὴν δική τους ψηλαφητὴ ἐμπειρία: Φεουδαλισμὸς vs. Ῥωμαϊκὴ Παγκοσμιότητα εἶναι ἕνα τεράστο κεφάλαιο, ποὺ χρήζει προσεκτικὴς ἀνάλυσης.
Πυροτεχνήματα σὰν αὐτὰ τοῦ Λοῦμπεν διαιωνίζουν τὴν ἀπαιδευσιὰ στὸν τόπο. Δὲν χρειαζόμαστε ἄλλα στερεότυπα: στερούμαστε τὴν καθαρὴ σκέψη, τὴν ἐπιμελὴ ἀνάλυση καὶ στοιχειοθέτηση τῶν ἐπιχειρημάτων μας.
- 06-01-2012 15:30 |94.64.184.xxx| ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΔΙΑΚΟΜΟΠΟΥΛΟΣ
Αγαπητέ κε Παπαδόπουλε, θέλω να σας ευχαριστήσω για το άρθρο σας καθ΄εαυτό , για το γεγονός ότι αυτό έγινε αφορμή για μια καλή συζήτηση και για το γεγονός ότι οι παραπομπές σας μου έδωσαν την ευκαιρία να έρθω σε επαφή με ένα κείμενο του Χρήστου Μαλατρά.
Από το κείμενο αυτό το οποίο βρήκα στο
http://www.eens.org/?page _id=1513 παραθέτω την τελευταία παράγραφο:
These two centuries (εννοεί τους 13ο και 14ο) were vital for the future of Greek identity. First of all, it is exactly at this time that the ethnic group of the Romaioi came into being and set up its boundaries effectively separating itself from the Others. Secondly, exactly at this time it rehabilitated its ancient Greek past, rejected its pre-Constantinian Latin past and acknowledged that the Christian religion is not sufficient to shape the identity of its group. Only with both these developments could this ethnic group survive in the next centuries and then in the 19th century build a new nation-state and a national ideology and change officially its ethnic name from Romaios to Hellenas.
- 06-01-2012 18:37 |94.195.31.xxx| Κυριάκος Παπαδόπουλος
Άγαπητὲ κ. Διακομόπουλε,
Χρόνια Πολλὰ καὶ Καλά!
Ἐμεῖς σᾶς εὐχαριστοῦμε γιὰ τὸν διάλογο.
Πιστεύω ὅτι ὁ φίλτατος Χ. Μαλατρᾶς τὰ γράφει ὅλα ξεκάθαρα, καὶ δὲν χωρᾶ καμία παρανόηση τὸ γραπτό του, ἀλλὰ φυσικὰ τὰ συμπεράσματα τοῦ καθενὸς εἶναι διαφορετικά: ἐπιβάλλεται νὰ εἶναι διαφορετικά, εἰδάλλως ὁ κόσμος μας θὰ ἦταν πληκτικός!
Τὸ συγκεκριμένο σημεῖο ποὺ άναφέρεστε εἶναι συμπερασματικό, ἄποψη τοῦ συγγραφέα, βάση τῶν ἐμπειριῶν του. Ἀναφέει ὅτι οἱ λατινόφωνοι πληθυσμοὶ (ὄπως οἱ βλαχόφωνοι γιὰ παράδειγμα) δὲν ἀποτελοῦν πιὰ τμήμα τῆς αὐτοκρατορίας. Ὅπως ἀνέφερα καὶ στὸ ἄρθρο, ἡ ἐποχὴ ἐκείνη εἶναι ἐποχὴ πλήρους διάσπασης. Αὐτὸ δὲν ἐμποδίζει ὡστόσο τὸν Γ. Σφραντζὴ νὰ γράφει ἀγανακτησμένος (Chronicon Minus: Maisano):
[36.8] Τὶς τῶν Χριστιανῶν ἢ τάχα τοῦ βασιλέως τῆς Τραπεζοῦντος ἢ
τῶν Βλαχῶν ἢ τῶν Ἰβήρων ἀπέστειλαν ἕνα ὄβολον ἢ ἕνα ἄνθρωπον εἰς
βοήθειαν ἢ φανερῶς ἢ κρυφίως;Ἄν ἀπομονώσετε τὴν συγκεκριμένη πρόταση, θὰ βγάλετε τὸ συμπέρασμα ὅτι οὔτε οἱ ὑπήκοοι τοῦ Βασιλείου τῆς Τραπεζοῦντος ἦταν ὁμογενεῖς τῶν Κωνσταντινουπολιτῶν. Ἕνα πέρα γιὰ πέρα λανθασμένο συμπέρασμα φυσικά. Τόσο οἱ Βλάχοι (Romani), ὅσο καὶ οἱ Τραπεζούντιοι (Ῥωμαῖοι) ὑπήρξαν Ῥωμαίοι τῳ γένῃ.
Οἱ αἰώνες στοὺς ὁποίους ἀναφέρεστε καθόρισαν τὴν ἰλιγγιώδη πορεία πρὸς τὴν καταστροφή. Αὐτὸ δὲν πρέπει νὰ τὸ ξεχνάτε: δὲν ἀποτελεῖ γεγονὸς χαρμόσυνο ἡ διάσπαση, ἄν λάβετε ὑπόψιν τὶ ἐπακολούθησε.
Ὑπάρχουν κάποιοι σύγχρονοι ἱστορικοὶ ποὺ θεωροῦν τὸν Πλήθωνα τὸν ``τελευταῖο τῶν Ἑλλήνων΄΄ καὶ τὸν μαθητή του Βησσαρίωνα τὸν ``πρώτο τῶν νεο-Ἑλλήνων΄΄. Κάποιοι ἄλλοι βλέπουνε τὴν γένεση τοῦ νεο-ἑλληνισμοῦ στὰ χρόνια τῆς Νίκαιας (1204-1261) καὶ ἄλλοι βλέπουν στὸν Πλήθωνα τὸν πρῶτο νεο-Ἕλληνα.Προσωπικὰ πιστεύω ὅτι αὐτὲς εἶναι ἐρμηνευτικὲς ταμπέλες, ποὺ δὲν σχετίζονται μὲ τὴν ταυτότητα τῶν ἀνθρώπων ποὺ ἔζησαν σὲ ἐκείνες τὶς περιόδους, καὶ ἀφοροῦν ἀποκλειστικὰ σὲ δικά μας κριτίρια. Παραπέμψω στὸ εὔστοχο σχόλιο τοῦ Clifton R. Fox [1].
The names by which things are called are important in shaping our interpretation of reality. People are often surprised to discover that historical labels which define the past are inventions of later scholarship and ideology, not parts of the past itself. Men and women of the Middle Ages did not know that they lived in the Middle Ages: people who lived in Classical Athens or Renaissance Italy suffered the same disability. The people of the "Byzantine Empire" had no idea that they were Byzantine. They regarded themselves as the authentic continuators of the Roman world: the Romans living in Romania.
Ὁ Χρῆστος Μαλατρᾶς, ἐξίσου συμπερασματικά, (σελ. 34, στὴν πηγὴ [5] τοῦ ἄρθρου) γράφει ``δὲν ὑπήρχαν Ἕλληνες στὴν Βυζαντινὴ Αὐτοκρατορία, κανεῖς δὲν αὐτοπροσδιόριζε τὸν ἐαυτό του ὡς τέτοιο, οὔτε προσδιορίζει κάποιον ἄλλο ἤ μιὰ ὁμάδα πληθυσμοῦ. Ὡστόσο, εἶναι αὐτὸ τὸ παιγνίδι τῶν λέξεων, τὸ ὁποῖο προοιωνίζει τῖς ἐξελίξεις τοῦ 13ου αἰ.΄΄Στᾶ ἐπιλογικὰ αὐτὰ σχόλια, σὲ κάθε κεφάλαιο, ὁ συγγραφέας ἐκθέτει τὴν δική του ἐρμηνεία, ἄσχετα μὲ τὸ ἄν συμφωνεῖ ἤ διαφωνεῖ κανεῖς.
Ὅταν ὁ Χρῆστος ἀναφέρεται στὸν 13ο αἰώνα, ἀναφέρεται στὴν ὁμάδα διανοουμένων, ποὺ αἴφνης, μετὰ τὸ σὸκ τῆς ἄλωσης τῆς Πόλης, ἀλλάζουν δραματικὰ τὴν ῥητορική τους. Ἄν μελετήσετε προσεκτικὰ τὸ κεφάλαιο Β (Ἡ ὁρολογία τῶν πηγῶν), θὰ καταλάβετε τὶ ἐννοῶ. Πρόκειται περὶ μίας ὁμάδας ἀνθρώπων μετρημένων στὰ δάχτυλα, ποὺ προσπαθοῦν νὰ ἀνα-γεννήσουν τὸ Βασίλειο πνευματικά, μὲ μιὰ ἐπιλεκτικὴ στροφὴ στὸν ἀρχαιότητα. Ἀπὸ τοὺς συγγραφεῖς καὶ τὰ κείμενα τοῦ 14ου αἰώνα ὡστόσο δὲν φαίνεται νὰ ὑιοθετεῖται αὐτὴ ἡ πρόταση ἀπὸ τοῦς Ῥωμαίους ἐντὸς καὶ ἐκτὸς τοῦ ταχύτατα πιὰ συρρικνώμενου βασιλείου: ὁ Πλήθων (14ος-15ο αἰώνας) θὰ εἶναι ὁ πρῶτος ποὺ θὰ δώσει τὸν ἀκριβὴ ὁρισμὸ τοῦ Ἕλληνα (σὲ ὁλόκληρη τὴν ἰστορία) [2]:Πρῶτον μὲν δὴ ὑπὲρ αὐτῆς τῆς χώρας, ὡς περὶ πλείστου (10)
ποιητέα ὑμῖν ἐστι, βραχέ’ ἄττα μοι εἰρήσεται, οὐχ ὅτι μὴ καὶ
αὐτοὺς ὑμᾶς περὶ τὴν ταύτης ἐπιμέλειαν ἐσπουδακότας ὁρῶ, ἀλλ’
αὐτοῦ γέ τοι τοῦ λόγου ἕνεκα ὡς διὰ τῶν δεόντων δὴ χωροίη.
Ἐσμὲν γὰρ οὖν ὧν ἡγεῖσθέ τε καὶ βασιλεύετε Ἕλληνες τὸ γένος,
ὡς ἥ τε φωνὴ καὶ ἡ πάτριος παιδεία μαρτυρεῖ• Ἕλλησι δὲ οὐκ (15)
ἔστιν εὑρεῖν ἥτις ἄλλη οἰκειοτέρα χώρα οὐδὲν μᾶλλον προσήκουσα.Ἕνας ὁρισμὸς ποὺ ``χωρᾶ΄΄ μέσα του τοὺς μὴ Χριστιανούς, δηλαδὴ τοὺ ἀπανταχοὺ Ἑλληνιστές. Ὁ Πλήθωνας δηλαδὴ στρέφεται στὰ χρόνια τῶν Ἀλεξανδρινῶν, προσπαθώντας νὰ σβήσει ὁτιδήποτε μαρτυροῦσε Ῥωμαϊκότητα. Ὅπως ἀκριβῶς ὁ Πλάτων (πνευματικὸς καθηδηγητὴς τοῦ Πλήθωνα) προσπάθησε νὰ ἐξαφανίσει ἀπὸ προσώπου γῆς ὁτιδήποτε σχετίζονταν μὲ τὴν Δημόκριτο καὶ τοὺς ὑλιστὲς (πηγὴ [7] τοῦ ἄρθρου).
Ὅπως βλέπεται, δύο ὁμάδες διανουμένων (Χωνιάτηδες, Κομνηνή, Τζέτζης κλπ. οἱ τῆς Φραγκοκρατίας) καὶ οἱ Πληθωνικοὶ (14ος-15ος αἰ.) προσπαθοῦν νὰ διαφοροποιήσουν τὴν ἐθνοτικὴ ταυτότητα (ethnicity) ἀπὸ τὸν Χριστιανισμό. Πρόκειται περὶ ``πραξικοπηματικῆς κίνησης΄΄, τὴν ὁποία δὲν θὰ ἀσπαστεῖ ἡ συντριπτικὴ πλειοψηφία τῶν Ῥωμαίων.Συμπέρασμα προσωπικὸ εἶναι ὅτι ἡ ἰδεολογία τοῦ Πλήθωνα, ποὺ ἔγινε ἰδεολόγημα πιὰ στὰ χέρια τῶν Διαφωτιστῶν στὸν 18ο καὶ 19ο αἰώνα, ἐπιβλήθηκε στὸ ἑλλαδικὸ Κράτος.
Ἄν διαβάσετε ἕνα κείμενο τῆς ἐποχὴς τοῦ Ἰουστινιανοῦ, φερειπεῖν, θὰ καταλάβετε πόσο ἀπέχει ὁ ἐθνοφυλετισμὸς ἀπὸ τὴν ῥωμαϊκὴ παγκοσμιότητα. Τὸ δυστύχημα εἶναι ὅτι οἱ δύο τάσεις δὲν μποροῦν νὰ συνυπάρξουν. Γι' αὐτὸ βλέπεται καὶ πόσο δύσκολος εἶναι ὁ διάλογος.
Ἐμεῖς πάντως κάναμε μιὰ πρόταση πολὺ συγκεκριμένη, ποὺ δὲν στηρίζεται σὲ ἰδεολογήματα, ἀλλὰ ἀντλεῖ τὴν δύναμή της ἀπὸ τὴν ζώσα Ῥωμαιοσύνη.
[1] Clifton R. Fox, What, if Anything, is Byzantine, Celator, vol. 10, Number 3, March 1996.[2]S.P. Lampros, Παλαιολόγεια καὶ Πελοποννησιακά, Γ. Athens: B.N. Gregoriades, 1926 (repr. 1972): 246-265.
- 05-01-2012 22:06 |94.68.80.xxx| Theo - η εθελοτυφλία σ' όλο το μεγαλείο της!Ο Λούμπεν έγραψε:Εμείς ανέκαθεν αυτοπροσδιοριζόμαστε ως Γραικοί, έτσι μας ξέρει και όλος ο κόσμος GREEKS.
Ένα ς ισχυρισμός αναπόδεικτος, όπως φαίνεται και απ' αυτό το άρθρο. Από ποιές πρωτογενείς πηγές τον συνάγεις;
Σ' όλες τις πηγές, από τον 4ο ώς και τον 19ο αιώνα, αυτοπροσδιοριζόμαστε ως Ρωμηοί. Graecos άρχισαν να μας αποκαλούν οι Φράγκοι τον 9ο αιώνα όταν ήθελαν να σφετεριστούν τη ρωμαϊκή ταυτότητα.
- 05-01-2012 23:50 |94.71.217.xxx| Συμεων Δανιηλιδης
Περιμενω την προταση του Λουμπεν για να μετονομασθη το εργο του Μικη απο Ρωμιοσυνη σε Γραικοσυνη .............
- 06-01-2012 00:47 |178.200.92.xxx| Ο Λούμπεν
αφού κάψατε βωμούς, βιβλία και ιδέες τώρα έρχεστε και ζητάτε "πρωτογενείς" πηγές!
Χρειάζονται πρωτογενείς πηγές για να τους αποδείξουμε αυτό το οποίο είμαστε.
Οι πρωτογενείς μου πηγές είναι η ΠΑΡΑΔΟΣΗ μας την οποία ακόμη και σήμερα οι δοξαθεοί πνευματικοί απόγονοι του Γεννάδιου καταπολεμάνε με διάφορους τρόπους.
Ε λοιπόν ξέρεις φίλτατε για ποιό αμάρτημα πληρώνει σήμερα η Ορθοδοξία;
Για αυτό το σατανικό σχέδιο να πατηθούνε όλοι οι τοπικοί πολιτισμοί και όλα τα τοπικά έθιμα με γιορτές "Αγίων" οι οποίοι φύτρωναν κατά παράδοξο τρόπο φέροντες ελληνικά ονόματα καλά διανεμειμένα επί του ονοματολογίου και κατά επίσης παράδοξο τρόπο σε ημερομηνίες οι οποίες κάλυπταν αρχαίες παραδόσεις και γιορτές (είναι αστείο να βγαίνουνε μητροπολίτες σήμερα και να διαμαρτύρονται για τα διονυσιακά έθιμα κατά τις "απόκριες"). Αυτή η πολιτική οδήγησε με μαθηματική ακρίβεια στην πλήρη εκκοσμίκευση της Ορθοδοξίας και στην πλήρη υποταγή της στις ανάγκες και απαιτήσεις μιας κάστας αδίστακτων εξουσιαστών στο επίκεντρο μιας αυτοκρατορίας.
Αυτό το τραγικό λάθος κάμεις φίλτατε και εσύ υποστηρίζοντας το ιδεολόγημα της Ρωμιοσύνης. Αυτού του κληρικοαριστοκρατικού συνασπισμού συμφερόντων ο οποίος κατά παράδοση μισούσε τον ελληνικό λαό, τα έθιμά του και την φύση του. Την σκυτάλη έχει παραλάβει η σύγχρονη "ελληνική διανόηση" των νεοβυζνατινιστών η οποία με κάθε ευκαιρία χύνει το δηλητήριό της και δηλώνει την απαξίωσή της για την Ελλάδα.
Χρυσά τα λόγια του insider!
Να πάτε να πείσεται τους άλλους πρώτα, γιατί σκαλώσατε σε αυτή την άγωνη γωνιά του πλανήτη για την οποία μιλάτε με τα χειρότερα λόγια. Για τους πέντε βράχους που έχει; Όλοι εμείς είμαστε ή Ρωμηοί ή Αλβανοί, Βούλγαροι, Σλάβοι, ο,τιδήποτε άλλο εκτός από Έλληνες. Όλοι οι άλλοι υπάρχουνε εκτός από τους Γραικούς (ζητούνται πρωτογενής πηγές, τί αστείο!), ή μάλλον οι τελευταίοι απαγορεύετε να υπάρχουνε.@Δανιηλίδης
σε βάρβαρους ανατολίτες, φέροντες εβραϊκά ονόματα, δεν απαντώ. Αν αισθάνεσαι Ρωμηός έχεις τις ευλογίες μου. Δεν είναι όμως γελοίο να λές σε άλλους ανθρώπους ότι η ταυτότητά των οφείλει να αντλείται από τρίτους και όχι από τους ίδιους και τους προγόνους των;
- 06-01-2012 01:03 |178.200.92.xxx| Ο Λούμπεν
"Πυροτεχνήματα σὰν αὐτὰ τοῦ Λοῦμπεν διαιωνίζουν τὴν ἀπαιδευσιὰ στὸν τόπο."
Η επιστράτευση όρων όπως "critical edition" όταν δεν υπάρχουνε πειστικά επιχειρήματα στοιχειοθετούνε τον επαρχιωτισμό ανθρώπων, των οποίων η βεβεαιότητα για την δική των πνευματική υπεροχή προκύπτει πειρσσότερο από την έκθεση των απόψεών τους σε ένα συγκεκριμένο περιβάλλον. Είναι επόμενο αυτά τα άτομα, όταν απευθύνονται σε ένα ευρύτερο σύνολο να πέρνουνε την οποιαδήποτε διαφωνία προσωπικά και να αντιδρούνε ανάλογα.
- 06-01-2012 01:06 |46.198.6.xxx| Ἀπόλλων Μπαζάντε - Ρωμαϊκὴ Οἰκουμένη ἀντὶ Παγκοσμιοποίησης ἢ Στρατηγι
Μοῦ ἄρεσαν: 1)τὸ κείμενο τοῦ Κυριακοῦ, 2)μεταξὺ ἄλλων τὰ σχόλια τῆς Φραντζέσκας καὶ τοῦ Theo...
Ἴσως γιατὶ ἐκφράζουν ΑΛΗΘΙΝΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ, κι ὄχι ἰδεολογίες. Τὶς δικές τους, βεβαίως.Πρόκειται, νομίζω, γιὰ πολιτικὸ κείμενο.
Μιλάει γιὰ τὸν τρόπο τῆς κοινῆς συνύπαρξης.
Ἀντιπαραθέτει τὴν μεταρρωμαϊκὴ «παγκοσμιοποίηση» πρὸς τὴν ρωμαϊκὴ οἰκουμενικότητα, τὴν «Ρωμαϊκὴ Οἰκουμένη».
Ἡ 2η δὲν ἀδιαφορεῖ γιὰ τὴν κοινωνία τῆς χρείας, ἀλλὰ τὴν θέτει στὴν προοπτικὴ τῆς κατ' ἀλήθειαν κοινωνίας, ποὺ φανερώνεται στὴν Ἐκκλησία (ἡ ὁποία προσέλαβε τὴν σάρκα τοῦ ἑλληνικοῦ πολιτισμοῦ).Ἄρα ὁ ἑλληνικὸς πολιτισμὸς ἐμπεριέχεται στὴν στόχευση τῆς «Ρωμαϊκῆς Οἰκουμένης», ὡς πολιτικῆς προτάσεως.
Μόνο ποὺ οἱ ἄνθρωποι τότε δὲν εἶχαν ἐθνικὲς ἰδεολογίες, μόν' ἔψαχναν εὐκαιρία γιὰ νὰ μποῦν ἀπὸ τὸν πρωτογονισμὸ τοῦ φυλετισμοῦ καὶ τῆς ἀτομικιστικῆς βαρβαρότητας στὴν «Ρωμαϊκὴ Οἰκουμένη».
Νομίζω αὐτὸ περίπου λέει ὁ φίλος Κυριακός, καὶ ὅτι οἱ ἐθνικὲς ἰδεολογίες ἦταν οἱ τεχνητὲς κατασκευές. Παραθέτοντας στοιχεῖα γιὰ τὰ ζωντανὰ λείμματα ἀνθρώπων ποὺ δὲν «ἐκπαιδεύτηκαν» νὰ ὀνομάζωνται «Ρωμαῖοι», ἀλλὰ προέκυψε ἀβίαστα ἱστορικά.
Τώρα, ἐὰν θαρρῆτε ὅτι ὑπάρχει καλύτερη ἀντιπρόταση 1)στὴν δυτική-μεταρρωμαϊκὴ παγκοσμιοποίηση τοῦ νεωτερικοῦ παραδείγματος καὶ 2)στὸ στρατηγικὸ βάθος τοῦ Νταβούτογλου ἀπὸ τὴν «Ρωμαϊκὴ Οἰκουμένη» τῆς Εὐρασίας-Ἀφρικῆς καὶ τῆς Διασπορᾶς (στὴν Β.+Ν.Ἀμερική), περιμένω μὲ πολλὴ ἀγωνία+περιέργεια νὰ τὴν ἀκούσω.
- 06-01-2012 01:08 |46.198.6.xxx| Ἀπόλλων Μπαζάντε - 3 ἀκόμη λέξεις (καὶ ἄλλες 3)
Κύριλλος καὶ Μεθόδιος
(καὶ Μέγας Φώτιος)
- 06-01-2012 11:24 |79.103.199.xxx| insider
Στον Νταβούτογλου έχουμε να αντιτάξουμε αυτό που είμαστε, κληρονόμοι δύο παγκόσμιων πολιτισμών, ελληνικού και ρωμαϊκού και του κράματος που προέκυψε από τη σύνθεσή τους με τον χριστιανισμό. Δεν φτάνουν αυτά λέτε;
Δεν έχουμε βλέψεις ούτε για την Αφρική ούτε για την Ευρασία, αυτά ας τα ονειρεύονται παγκοσμιοποιητές και μεγαλοϊδεατιστές αναλόγου λογικής με τον Νταβούτογλου.Ο Σαββόπουλος, όπως πάντα, το έχει θέσει καλύτερα:
Ζήτω η Ελλάδα και καθετί μοναχικό στον κόσμο αυτό
Ελασσώνα Λειβαδιά Μελβούρνη Μόναχο
Αλαμάνα και Γραβιά Αμέρικα
Βελεστίνο Άγιοι Σαράντα Εσκι Σεχήρ
Κώστας Κώστας Μανώλης Πέτρος Γιάννης Τάκης
Πλατεία Ναυαρίνου Διοικητηρίου κι Εξαρχείων
Αλέκος Βασίλης Άγγελος
Μπιζανίου κι Αναλήψεως Αγίας Τριάδος κι 25ης Μαρτίου
η Ελλάδα που αντιστέκεται η Ελλάδα που επιμένει
κι όποιος δεν καταλαβαίνει δεν ξέρει πού πατά και πού πηγαίνει.
- 06-01-2012 14:12 |94.68.80.xxx| Theo - εδώ βασικά συμφωνούμε
Με την τοποθέτησή σου στις δύο πρώτες παραγράφους συμφωνώ. Νομίζω όμως πως ο όρος "Ρωμιός" ταιριάζει περισσότερο σε όσα υποστηρίζεις από το "Έλληνας".
Και με τον Σαββόπουλο συμφωνώ, εκτός από το ότι η Ελλάδα δεν είναι κάτι μοναχικό στον κόσμο, όπως έγραψα και στο χθεσινό σχόλιό μου, στις 13:06.
- 06-01-2012 01:18 |178.200.92.xxx| Ο Λούμπεν
"Μόνο ποὺ οἱ ἄνθρωποι τότε δὲν εἶχαν ἐθνικὲς ἰδεολογίες, μόν' ἔψαχναν εὐκαιρία γιὰ νὰ μποῦν ἀπὸ τὸν πρωτογονισμὸ τοῦ φυλετισμοῦ καὶ τῆς ἀτομικιστικῆς βαρβαρότητας στὴν «Ρωμαϊκὴ Οἰκουμένη»."
Προφανώς αυτή η Ρωμαϊκή Οικουμένη μας ήρθε από τον ουρανό γιατί, όπως λες και εσύ, στην γή υπήρχανε μόνο βάρβαροι ατομιστές...
- 06-01-2012 01:37 |46.198.6.xxx| Ἀπόλλων Μπαζάντε
Ἔτσι εἶπα;... Καλά :)
πάντως, ὁ ἑλληνορρωμαϊκὸς κόσμος ἦταν σαφῶς πιὸ ἐξελιγμένος, πολιτιστικά, ἀπὸ τὰ ἐκτὸς Ρώμης φύλα.
ὅσο γιὰ τὸ οὐρανόθεν... Ὁ Χριστὸς εἶναι ἐξ ὕψους Ἀνατολή καὶ ἡ ἱστορικὴ σάρκα τῆς Ἐκκλησίας του ἦταν αὐτὴ τοῦ ἑλληνικοῦ πολιτισμοῦ κυρίως (ἡ γνωσιολογία, ἡ τέχνη, ἡ ἐκκλησία τοῦ δήμου).
Ἀλλὰ δὲν εἶμαι εἰδικός, προφανῶς.
- 06-01-2012 01:48 |178.200.92.xxx| Ο Λούμπεν
"πάντως, ὁ ἑλληνορρωμαϊκὸς κόσμος ἦταν σαφῶς πιὸ ἐξελιγμένος, πολιτιστικά, ἀπὸ τὰ ἐκτὸς Ρώμης φύλα."
Τότε θα έχεις μια καλή εξήγηση για το γεγονός, ότι και τα "εντός Ρώμης" φύλα επιδίδονταν σε διαρκείς επαναστάσεις κατά της "εκπολιτίζουσας" Ρώμης με αποτέλεσμα η ανάγκη για μια υπερεθνική θρησκεία (ιδεολογία) να προβάλλει ως επιτακτική σε βαθμό τέτοιο ώστε η επεξεργασία του αντίστοιχου δόγματος να αποτελεί προσωπική προτεραιότητα του εκάστοτε αυτοκράτορα.
Ήτανε ακριβώς αυτή η περίοδο κατά την οποία οι Χριστιανοί από Μάρτυρες του Χριστού μεταμορφώθηκαν σε κραιτκούς αξιωματούχους και η τεκμηρίωση της Πίστης μέσα από την θυσία αντικαταστάθηκε με την προφορική ομολογία της!
- 06-01-2012 20:35 |84.93.152.xxx| Δρ Γεώργιος Βαρβατσούλιας - Συγχαρητήρια για το κείμενό σας κε Παπαδόπουλε!
Το κείμενο του κου Παπαδόπουλου εμπνέεται από έναν προβληματισμό που εγείρει ενοχές σε μας σήμερα. Εγείρει ενοχές διότι για πάνω από 180 χρόνια 'πεισθήκαμε' ότι δεν είμαστε Ρωμιοί, ότι δεν έχουμε σχέση με τον Ελληνικό Πολιτισμό, ότι δεν έχουμε σχέση με την Ορθόδοξη Εκκλησία. Δυστυχώς, αυτά διαπιστώνω από τα σχόλια κάποιων αναγνωστών... Το ερώτημά μου δεν είναι αν το κείμενο του κου Παπαδόπουλου είναι ορθά διατυπωμένο στον προβληματισμό που θέτει - προσωπική μου άποψη αποτελεί πως είναι - αλλά κατά πόσο ο προβληματισμός αυτός θεωρείται προβληματισμός από τους ...νεοέλληνες. Χρησιμοποιώ τον όρο 'νεοέλληνας' όχι διότι πιστεύω σ' αυτόν, αλλά διότι ο όρος αυτός μας αποξένωσε τελείως από κάθετι τι το ελληνικό. Από πού να ξεκινήσω και πού να τελειώσω: από τη γλώσσα, τα ήθη, την παράδοση, την συλλογικότητα που μας χαρακτήριζε ως λαό. Η έννοια της Ρωμιοσύνης δεν έχει να κάνει ούτε με τους Λατίνους, ούτε με τους Ρωμαίους, έχει να κάνει με όσους βιώνουν στην καθημερινότητα τον Ελληνικό Πολιτισμό, δηλ. γράφουν και ομιλούν την ελληνική γλώσσα σωστά, μπορούν και μελετούν τους Αρχαίους στο πρωτότυπο, γνωρίζουν γραμματική και συντακτικό, γνωρίζουν την ιστορία τους από αρχαιοτάτων χρόνων, αντιλαμβάνονται ποιά πράγματα εκφράζουν τον Ελληνισμό και ποιά δεν τον εκφράζουν. Από την άλλη, έχουν ζωντανή πίστη στην Ορθόδοξη Ομολογία μας, μελετούν τους Πατέρες, βιώνουν την πραγματικότητα της πίστης μέσα στην καθημερινότητα.
Το ότι κάποιοι αναγνώστες του κειμένου του κου Παπαδόπουλου θέλησαν να δουν ...κριτικά την γραφή και τα νοήματα του κειμένου αυτού, αποδεικνύει για μία ακόμη φορά ότι οι Έλληνες φοβούνται να δεχθούν τον Ελληνισμό τους. Μήπως αυτό δεν ισχύει σήμερα; Επί παραδείγματι 'κριτικοί μελετητές' με 'βαρύγδουπες επιστημονικές αναλύσεις' αποφαίνονται ότι το '21 ήταν ...ταξική επανάσταση...! Αυτά προφανώς διέβλεψε και ο ...Κολοκοτρώνης όταν λίγα χρόνια προτού πεθάνει ...λιμοκοντόροι φοιτητές της Φιλοσοφικής Αθηνών τον επισκέφτηκαν να τον γνωρίσουν... Όταν λοιπόν τους είδε ο Θοδωράκης είπε: "Αν ήξερα ότι θα έχυνα το αίμα μου για να απελευθερώσω την πατρίδα μου και να την πάρετε εσείς, καλύτερα να ήταν ακόμη στους Τούρκους..." Υπερβολικός; Αναρωτηθείτε;
Η Ρωμιοσύνη του κου Παραδόπουλου δεν είναι Ρωμιοσύνη του Παπαδόπουλου! Είναι Ρωμιοσύνη που αποτολμά να πει ποιά είναι, να συστηθεί, να προκαλέσει και να καλέσει, να αφυπνίσει! Δυστυχώς. όμως τα περί αφύπνισης στους ...νεοέλληνες είναι έπεα πτερόεντα. Τους βολεύει ο ...ύπνος του ...κοιμισμένου. Δεν πειράζει όμως, θέλουν δεν θέλουν κάποτε θα ξυπνήσουν, με τη μόνη ...ελάχιστη διαφορά ότι ο θόρυβος θα είναι ΕΚΚΩΦΑΝΤΙΚΟΣ και ΚΑΤΑΛΥΤΙΚΟΣ! Τότε, δεν θα έχει που να κρυφτούν, τότε η ρωμιοσύνη θα φαντάζει εφιάλτης και καταπέλτης στη ζωή τους, κάτι από το οποίο δεν θα μπορούν πλέον να ξεφύγουν!
- 07-01-2012 12:48 |79.103.199.xxx| insider
Μα τι λέτε κύριε, μας ...απειλείτε με αυτό για το οποίο υποτίθεται ότι θέλετε να μας πείσετε; Τι είδους "ρωμιοσύνη" ονειρεύεστε εσείς, την αυτοκρατορία του Μ.Κων/νου;
Και για ποιον "ελληνισμό" μιλάτε; Δεν είδατε ότι ο κ.Παπαδόπουλος σε παραπάνω σχόλιο ρητά αρνείται την ύπαρξή του, χαρακτηρίζοντάς τον επινόηση του Πλήθωνα και των λογίων;Εμείς δεν ξεχάσαμε τίποτε, εάν εσείς πρέπει να ξαναγίνετε κατ'όνομα "Ρωμαίοι" για να θυμηθείτε τι είστε αυτό είναι δικό σας θέμα και πρόβλημα.
Να πάτε να βρείτε και τους Βούλγαρους και τους Σέρβους και τους Ρουμάνους και τους Άραβες να τους πείσετε ότι επειδή είναι ορθόδοξοι είναι "Ρωμαίοι" και αυτοί. Αφού τους πείσετε όλους αυτούς τότε να έρθετε και σε εμάς και τότε εμείς ως μεγαλόψυχοι πραγματικοί κληρονόμοι του Βυζαντίου θα τους δεχτούμε πάλι υπό την σκέπη και ηγεσία μας, μην ανησυχείτε περί αυτού.
Αλλά χωρίς το πρώτο δεν πρόκειται να γίνει ούτε το δεύτερο, θέλετε δεν θέλετε.
- 07-01-2012 18:47 |91.125.132.xxx| Δρ Γεώργιος Βαρβατσούλιας
Αγαπητέ Κύριε,
Κανείς δεν ονειρεύεται την Αυτοκρατορία του ...Μ. Κωνσταντίνου ούτε του ...Κωνσταντίνου Παλαιολόγου! Αυτό που με λυπεί είναι ότι ξεχάσαμε τα πάντα... Μπερδέψαμε έννοιες αιώνων στην ιστορία μας, όπως είναι η έννοια της 'ρωμιοσύνης'. Ρωμιός δεν γίνεται κανείς με το 'έτσι θέλω', ούτε 'ρωμιός' σημαίνει 'ραγιάς', ασχέτως του γλωσσικού γεγονότος που στα τούρκικα το ελληνικό έθνος, όχι το κράτος, ονομάζεται 'ρούμ', και όχι 'γιουνανιστάν'. 'Υιουνάν' οι Τούρκοι ονομάζουν τους κατοίκους της ελληνικής επικράτειας. Στο 'μυαλό' των τούρκων έχει επικρατήσει η οθωμανική θεώρηση πως 'ρούμ' είναι οι έχοντες ελληνικό πολιτισμό και είναι ορθόδοξοι. Υπ' αυτή την έννοια 'ρούμ' δηλαδή 'ρωμιοί' θεωρητικά είναι όλοι όσοι είναι ορθόδοξοι με ελληνικό πολιτισμό, και όχι μόνο οι ...ελληνορθόδοξοι, που εσφαλμένως έχουμε μάθει να θεωρούμε τους εαυτούς μας κλεινόμενοι στην ερμηνεία του διαφωτισμού για το ότι οι έλληνες είναι ...διαφορετικοί ορθόδοξοι των άλλων ορθοδόξων...;! Γιατί; Διότι πολύ απλά, μαζί με τους υπόλοιπους Βαλκάνιους συνιστούσαν την Οθωμανική Αυτοκρατορία, ...εκτός των Ρώσων που από την Πτώση της Πόλης και μετά θεωρούσαν την Μόσχα Κωνσταντινούπολη, ή Νέα Νέα Ρώμη, κάτι που ακόμα το ...πιστεύουν. Στις απόψεις μου δεν υπάρχει ούτε κατά διάνοιαν ...εθνοφυλετισμός! Απλώς, κάποια στιγμή χρειάζεται να λέμε τα πράγματα με τ' όνομά τους!
Επανερχόμενος, στην έννοια του 'γιουνάν', ό όρος αυτός μεταφράζεται 'ίωνας'. Απλά, διότι οι Τούρκοι πίστευαν - συνειδητά τότε - πώς ο ελληνικός πολιτισμός και ό,τι αυτός περιλαμβάνει προέρχεται από την Ιωνία, δηλ. την Μικρά Ασία!!! Πόσοι Έλληνες το γνωρίζουν αυτό σήμερα; Όλα τα Ελληνικά Φύλα που δημιούργησαν την Ιστορία μας προέρχονται από την Ιωνία, ακόμη και οι Μακεδόνες ( το έθνος το Μακεδνόν, όπως λέει και ο Όμηρος, το έθνος δηλ. των Ψηλών, από το μάκος/μήκος). Οπότε 'Ρωμιός' δεν σημαίνει ελληνορθόδοξος, αλλά ο έχων ελληνικό πολιτισμό - γλώσσα, παράδοση, ήθη κι έθιμα -, και παράλληλα είναι και Ορθόδοξος. Τουτέστιον, 'Ρωμιός' μπορεί να είναι ή να γίνει και ο Άγγλος, και ο Αμερικάνος, και ο Γερμανός, και ο Γάλλος, και ο ...Κινέζος! Αλήθεια, πόσοι 'Ρωμιοί' υπάρχουν σήμερα στην Ελλάδα;!
Για να δούμε τα παραπάνω σε σημερινό πρίσμα: Ζώντας στο Εξωτερικό χρόνια, αντιμετωπίζω με δέος την θεώρηση των ανθρώπων εδώ, οι οποίοι πολλές φορές έρχονται και μου λένε: "Εσείς με τέτοια γλώσσα, τόσα που μας δώσατε, να είστε σ' αυτή την κατάσταση! ΓΙΑΤΙ; Τι φταίει;" Τι να τους πώ; Ότι την κατάσταση την σημερινή της χώρας την έφεραν εκεί που την έφεραν οι έλληνες που πάνω από 30 χρόνια ...όλοι ήθελαν να γίνουν δημόσιοι υπάλληλοι, ότι πήγαιναν πίσω από ...βολευτές για να ...βολέψουν τα παιδιά τους! Και τώρα παραπονιούνται ότι φταίνε οι ...Γερμανοί, ...οι Άγγλοι, οι ...οποιοιδήποτε, και ΟΧΙ φυσικά εμείς!!! Πείτε μου μία χώρα που δεν εξάγει ΤΙΠΟΤΑ, όχι διότι δεν έχει, αλλά διότι οι κάτοικοί της ποτέ δεν τα βρήκαν μεταξύ τους να προωθήσουν τα προϊόντα τους. Ναί! Είναι η χώρα που σκέφτεστε: Η Ελλάδα!!! Ποιός φταίει που τα χρήματα έρχονταν με τα ...τσουβάλια στη χώρα, και τα έτρωγαν οι πολιτικοί, οι μεσάζοντές τους, και οι διάφοροι συνδικαλιστές. Σε ποιά χώρα με τη λήξη της θητείας της Βουλής, τα πάντα που έκαναν οι βουλευτές ...παραγράγονται; Ούτε στη Σομαλία δεν γίνονται αυτά! Αν αυτή η συμεριφορά μας δεν είναι ραγιαδισμός, τότε τι είναι;!
Οπότε, ας αρχίσουμε να γυρίζουμε ...πίσω και να αφυπνιζόμαστε αν θέλουμε να επιζήσουμε ως Έθνος, ώστε να μη γίνουμε οι ...νεκροθάφτες του πολιτισμού μας, της γλώσσας μας, των μνημείων μας, της παράδοσής μας, της Πίστης μας.
Σας ευχαριστώ για την ανάγνωση!
Να είστε και να είμαστε καλά και φωτισμένοι στη Νέα Χρονιά!
- 08-01-2012 12:49 |79.103.199.xxx| insider
Καταρχήν οι Τούρκοι σήμερα με το 'ρουμ' εννοούν ακριβώς τον πρώην υποταγμένο στους ίδιους ρωμιό, δηλαδή τον ραγιά. Γιουνάν είναι οι (ελεύθεροι) Έλληνες της Ελλάδας. Το αντίστοιχο του γιουνάν από την πλευρά της δύσης είναι γραικός (έτσι λέγονταν οι πρώτοι Έλληνες που συνάντησαν αυτοί, κάπου στην Ήπειρο).
Π.χ. την μειονότητα της Κων/πολης επίτηδες την ονομάζουν 'ρουμ', ενώ το κείμενο της Συνθήκης της Λωζάνης αναφέρει ρητά 'γραικοί', δηλαδή στη γλώσσα τους θα έπρεπε να το μεταφράζουν γιουνάν. Ακριβώς προκειμένου να εννοήσουν ότι κατ'αυτούς η μειονότητα δεν είχε σχέση με την Ελλάδα.
Δεν είναι λοιπόν καθόλου αθώα η χρήση εκ μέρους τους ούτε το κάνουν για να μας ...'τιμήσουν', όπως φαντάζονται κάποιοι εδώ πέρα.
Γενικά παρατηρώ ότι από τη μία ενοχλείστε με την ορολογία των Φράγκων αλλά από την άλλη επιδοκιμάζετε την ορολογία των Τούρκων. Εντάξει, και κάποτε κάποιοι προτίμησαν ως δυνάστη το τουρκικό φακιόλι από τη λατινική καλύπτρα, είναι γνωστά αυτά.Αυτοί λοιπόν οι "ορθόδοξοι με ελληνικό πολιτισμό" που λέτε εκτός από ρωμιοί, γραικοί, γιουνάν κλπ. λέγονται και "Έλληνες", τι πρόβλημα έχετε με αυτό; Δεν απέκλεισε κανείς κάποιον που τα υιοθετεί να γίνεται κι αυτός "Έλληνας", αλλωστε έχει ήδη γίνει στην πορεία της ιστορίας μας.
Υπάρχουν όμως και ορθόδοξοι με βουλγαρικό πολιτισμό και ορθόδοξοι με ρωσικό πολιτισμό κοκ, που προφανώς θέλουν αντίστοιχα να είναι Βούλγαροι, Ρώσοι κλπ. Τι πρέπει δηλαδή να γίνει κατά τη γνώμη σας, θα τους υποχρεώσετε εσείς να δεχτούν τον ελληνικό πολιτισμό (δηλ. γλώσσα, ιστορία, παράδοση κλπ.) "θέλουν, δεν θέλουν";
Πού έγκειται ο "εθνοφυλετισμός" σε αυτά; Το ότι υπάρχουν διαφορετικά έθνη είναι "εθνοφυλετισμός"; Πείτε το λοιπόν καθαρά ότι θέλετε να καταργηθούν τα έθνη, όπως επιτάσσει η παγκοσμιοποιητική ισοπέδωση, και μην το γυροφέρνετε με ρωμαϊκές θεωρίες.Στα υπόλοιπα για τη σημερινή κατάσταση φυσικά συμφωνούμε, αλλά τι σχέση έχουν με το θέμα μας; Νομίζετε ότι είναι θέμα τίτλου όλες αυτές οι παθογένειες και οι στρεβλώσεις; Και επειδή σας απογοητεύει η σημερινή "ελληνική" πραγματικότητα ξαναγυρνάτε σε μια δήθεν ιδεατή "ρωμαϊκή" και ποιου αιώνα άραγε, του 5ου, του 10ου, του 15ου;
Αυτή είναι η πρότασή σας για το μέλλον, το όπισθεν ολοταχώς;
- 08-01-2012 15:09 |94.68.113.xxx| Theo - άρνηση να καταλάβετε κάποια πράγματα
Ρουμ για τους Τούρκους είναι οι υπήκοοι της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας που κατέκτησαν. Μ' αυτό το όνομα τους βρήκαν και μ' αυτό τους ονομάζουν μέχρι σήμερα.
Γιουνάν είναι κάποιοι απόγονοι ενός άλλου λαού, των αρχαίων Ελλήνων, οι οποίοι απόγονοι, κατ' αυτούς, δεν έχουν κανένα δικαίωμα πάνω στο λείμμα της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας που και σήμερα κατέχουν.
Τόσο απλά.
Γιατί τα μπλέκετε;Όπως έγραψα και παραπάνω, το όνομα "Έλληνας" σήμερα κουβαλά πολύ κοντόφθαλμο εθνοφυλετισμό μέσα του, ενώ το "Ρωμαίος" εκφράζει μια ευρεία υπερεθνική παράδοση και πολιτισμό.
Τόσο απλά.
- 09-01-2012 09:47 |46.12.192.xxx| insider
Αν ήθελαν να εννοήσουν αυτούς που δεν έχουν δικαιώματα επί της Μ.Ασίας δεν θα χρησιμοποιούσαν το Γιουνάν(Ίωνες) !! Δεν στέκουν αυτά που λέτε.
Γιουνάν είναι η κοινή ονομασία όλης της ανατολής για τους Έλληνες, όπως για την δύση είναι το Γραικοί.
Το Ρουμ επίτηδες το χρησιμοποιούν σήμερα για να δηλώσουν ακριβώς τους κατακτημένους από τους ίδιους πρώην υπηκόους τους και να δείχνουν ότι είναι κάτι άλλο από τους Γιουνάν της Ελλάδας.
Γι'αυτό και τους Ελληνοκύπριους τους ονομάζουν Ρουμ για να υποδηλώσουν ότι δεν έχουν σχέση με την Ελλάδα.Αφού λοιπόν είναι τόσο απλά τα πράγματα γιατί δεν απαντάτε στα απλά ερωτήματα;
Υπάρχουν κατ'εσάς διαφορετικά έθνη ή όχι;
Αν υπάρχουν διαφορετικά έθνη, αυτό συνιστά "εθνοφυλετισμό";< br />Ήταν "κοντόφθαλμοι εθνοφυλετιστές" ο Παπαφλέσσας, ο ΠΠ Γερμανός, ο Μακρυγιάννης, ο Κολοκοτρώνης κλπ. πυο πολέμησαν για να υπάρχει ελληνικό εθνικό κράτος;
- 09-01-2012 12:23 |94.68.113.xxx| Theo
Γιουνά ν είναι η κοινή ονομασία όλης της ανατολής για τους Έλληνες
Αυτό πού το βρήκατε; Ποιος στη Μ. Ανατολή ξέρει τους "γιουνάν";Για τους Τούρκους, όπως και για τους προγόνους μας μέχρι τις αρχές του 19ου αιώνα, "Έλληνες" ήταν ένας λαός που έζησε πριν από χιλιάδες χρόνια. Άρα, δεν τους "χρωστούσαν" τίποτα.
Δεν δέχομαι τον όρο "έθνος", κατά τον ορισμό του Διαφωτισμού, δηλαδή με βάση την καταγωγή και τη γλώσσα. Αυτό οδηγεί στον φυλετισμό (ρατσισμό). Ο Παπαφλέσας σίγουρα ήταν εθνοφυλετιστής και καιροσκόπος (διάβασε όσα του καταμαρτυρεί ο Μακρυγιάννης). Ο Μακρυγιάννης, όχι. Αν διαβάσει κανείς τα απομνημονεύματα και τα "Οράματα και θάματα", θα δει πόσο ρωμηός ήταν. Για τους άλλους δύο δεν έχω άποψη.
- 09-01-2012 13:34 |46.12.192.xxx| insider
ΟΛΟΙ στη Μ.Ανατολή κύριε, αν είναι δυνατόν !!
Κατά τα άλλα εσείς είστε που ξέρετε και πόσοι είναι έτοιμοι να γίνουν "ρωμαίοι" με κέντρο το Φανάρι, σε δύση και ανατολή, και να τρέξουμε να τους προλάβουμε ;;!!Άρα λοιπόν δεν δέχεστε την έννοια του έθνους όπως την ξέρουμε σήμερα και είστε υπέρ της κατάργησης τους σε μια υπερεθνική "ρωμαϊκή" χοάνη. Δηλαδή το ακριβώς αντίθετο από αυτό για το οποίο πολέμησαν όλοι αυτοί.
Τα πράγματα είναι λοιπόν ξεκάθαρα, ποιοι υπερασπίζονται το έθνος-κράτος και ποιοι με ετερόκλητες και ανίερες συμμαχίες επιθυμούν την αποδόμηση και κατάργησή του.
- 09-01-2012 13:43 |94.68.113.xxx| Theo - άλλ' αντ' άλλων
Αυτό που ξέρω είναι ότι στη Μ. Ανατολή μάς ονομάζουν Ρουμ.
Ο Μακρυγιάννης κι ο Κολοκοτρώνης πολέμησαν για να μπορούν να λατρεύουν τον Θεό ελεύθερα "ορθοδόξως και ανατολικώς".
Δεν μπορώ όμως να συνεχίσω ένα διάλογο που βλέπει παντού πολιτικά φαντάσματα και μου αποδίδει άλλους σκοπούς αντ' άλλων.
Να 'στε καλά.
- 09-01-2012 14:16 |46.12.192.xxx| insider - άλλ' αντ' άλλων πραγματικά
Πολέμησαν για να υπάρχει ελληνικό εθνικό κράτος στο οποίο θα λατρεύουν τον Θεό ελεύθερα "ορθοδόξως και ανατολικώς", είτε σας αρέσει είτε όχι (που προφανώς δεν σας αρέσει).
Οι σκοποί του καθενός είναι ξεκάθαροι από αυτά που γράφει όπως και το ποιοι κυνηγούν να αναστήσουν πολιτικά φαντάσματα.
Να'στε καλά κι εσείς.
- 06-01-2012 21:38 |178.200.92.xxx| Ο Λούμπεν
"Δεν πειράζει όμως, θέλουν δεν θέλουν κάποτε θα ξυπνήσουν"
σταματήστε να ονειρεύεσται την ζωή και ζήστε το όνειρό σας...
- 07-01-2012 21:38 |79.130.56.xxx| odinmac - περί χριστιανικής ταπεινοφροσύνης
Ο αγαπητός κύριος Βαρβατσούλιας έγραψε:
"Δεν πειράζει όμως, θέλουν δεν θέλουν κάποτε θα ξυπνήσουν"Αυτήν ακριβώς την "ταπεινότητα" στερούνται οι μη χριστιανοί: την_ταπεινότητα_της_υπερο χής.
Καλή χρονιά σε όλους, στον Κ. Βαρβατσούλια και στους υπόλοιπους... (Ρωμιοί, γραικοί κ.τ.λ.).
- 06-01-2012 23:16 |70.52.21.xxx| Αρης - Κώτσος ο Παλιοκουβέντας, ή Μεγαλέξανδρος;
Αν η ρωμαιωσύνη και οι ρωμιοί είναι η συνεχεια των ελλήνων (γιατί ταύτιση;), τότε ας το πούμε αυτό με το όνομά του. Γιατί όμως να στεκόμαστε σε μία και μόνο περίοδο της ιστορίας μας;
Είμαστε Ελληνες (και όχι νεοέλληνες, όπως δεν υπάρχουν νεοπέρσες, νεότουρκοι, νεοπακιστανοί, νεοϊταλοί, νεοκινέζοι, ή νεο-άγγλοι, ή νεογάλλοι, ή νεογερμανοί, νεοβούλγαροι, νεοσλαύοι).Αν όμως δέν είναι συνέχεια των Ελλήνων αλλά των ελληνοφώνων, τότε είναι θέμα απόφασης και προσωπικής άποψης και πίστης για το τί εμείς είμαστε ο καθένας από εμάς, ή για το τί ΔΕΝ είμαστε. Και τό τί πιστεύουμε προσωπικά, δεν έχει να κάνη με καμμία μελέτη, ή καμμία υπουργική απόφαση, ή κανένα εκκλησιαστικό διάταγμα στο όνομα κάποιου αγίου ή κάποιας αλήθειας των νικητών.
Γιατί όταν ύστερα απο 400 τόσα χρόνια έλευθερωθήκαμε, όπως και άλλοι βαλκάνιοι λαοί, ο καθένας από αυτούς γύρισε στις ρίζες του και στο πολιτιστικό σπίτι του. Χριστιανοί μεν αλλά και πίσω στον χωράφι τους, και οι Βουλγαροι Βούλγαροι, οι Σέρβοι Σέρβοι-σλαύοι, οι Ρουμάνοι Ρουμάνοι, οι Έλληνες Έλληνες στην μικρή τότε Ελλάδα,και κανείς απο αυτούς δεν συνέχισε σαν παλαιορωμιός, νεοβούλγαρος, νεοσέρβος-νεοσλαύος, ή νεοαλβανός, και ούτε ξανα-ξεκινήσανε τη ζωή τους ζώντας "ρωμαίϊκα", ή μιλώντας ρωμαικα-νεοελληνικά. Ο καθένας στα δικά του και εμείς στα δικά μας: Ελληνες με την ελληνική γλώσσα και ήθη και έθιμά μας και στο χωράφι μας.
Το άν έβαλε έξυπνα η εκκλησία την σφραγίδα της επάνω σε ο,τιδήποτε ελληνικό - "Appellation d'origine contrôlée" "Made in New Rome", έχει μικρή σημασία: το αίμα νερό δεν γίνεται, η ελιά είναι ελιά και το πορτοκάλι πορτοκάλι. Και άν αφήσης την φύση να συνεχίση το έργο της, πάλι θα βγάλη ελιές, πορτοκάλια, και το ελληνικό έθνος Έλληνες.
Αφήστε τα ρωμαικα κόλπα της επεκτατικής γεωπολιτικοπολιτιστικής πολιτικής που κάνει η Εκκλησία, ή της Βαλκανικής ένωσης που προωθείται από την Τουρκία, τους ευγενείς και φίλους ατλαντικούς συμμάχους και τους αδελφούς της μεγάλης μετασταυροφοριακής ευρω-οικογένειας.
Το ότι οι πιό πολλοί από τους λαούς αυτούς είναι χριστιανοί αδελφοι, δεν σημαίνει ότι είναι χριστιανοί πολύδυμοι αδελφοί. Ο μπαμπάς και οι μαμά δεν είναι ίδιοι για όλους.Με την ίδια λογικη τού άρθρου με τις τόσες αναφορές σε προσεκτικά επιλεγμένες πηγές, θα μπορούσαμε κάλλιστα να επικεντρωθούμε και να επιλέξουμε κάτι μεγαλύτερο από την ρωμαίικη βαλκανική μας γειτονιά. Τον ελληνιστικό κόσμο παραδείγματος χάρι του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Ή θα έχεις μεγάλο όραμα και πρόταση, ή όχι.
Όσον αφορά δε αυτό που μας λένε όλη την ώρα ότι ο Ελληνικός πολιτισμός ανήκει στην παγκόσμια κληρονομιά της UNESCO, τα νομικά κόλπα των παγκοσμιοποιητών του ΟΗΕ για να αποφύγουν κάθε είδους καταβολής αμοιβής σε πνευματικά διακιώματα σε ο,τι δήποτε ελληνικό δημιούργημα ή έμπνευση - μοχλό της παγκόσμιας οικονομίας - είναι γνωστά. Άς δοκιμάσει να κάνει η UNESCO το FACEBOOK κομμάτι της παγκόσμιας κληρονομιάς και θα δη τα αποτελέσματα.Το άν το σημερινό κράτος δεν δουλεύει, δεν φταίει η ελληνική ταυτότητα, αλλά, μεταξύ άλλων, ο κλονισμός της και η συντονισμένη προσπάθεια να σπείρουν την αμφισβήτηση μερικά άτομα σαν τον αρθρογράφο.
Για σάς προσωπικά κ. Παπαδόπουλε, τι πρόκειται να αλλάξη άν σας αποκαλούνε Ρωμηό και όχι ΄Ελληνα; Ικανοποίηση για την αποκατάστασι της ιστορικής αλήθειας; Ποιάς αλήθειας απ΄όλες; Και κόπτεστε μόνο γιαυτήν και όχι για την αλήθεια της Συνόδου της Νικαίας και του Αδάμ και της Εύας; Τι ρωμαιοραγιάδιακα τεχνάσματα είναι αυτά;
Δεν λέω κρίμα, άν και θάπρεπε. Σταματείστε επιτέλους να ξηλώνετε το χαλί κάτω από τα πόδια μας, και τα ρούχα από το κορμι μας. Η Πηνελόπη το έραβε και το ξήλωνε για να κερδίσει χρόνο περιμένοντας τον πολυμήχανο άντρα της και να σωσει την τιμή και το σπίτι της από τους μνηστήρες. Εσείς γιατί; Βιάζονται οι μνηστήρες; Μην ξεχνάτε: Ο Οδυσσέας πάντα γυρνάει στην Ιθάκη, και οι μνηστήρες πάντα πεθαίνουν.
Καλη Χρονιά!
- 06-01-2012 23:52 |94.68.80.xxx| Theo - αγανάκτηση που δεν θα 'πρεπε
Γιατί θέλετε να βλέπετε παντού συνωμοσίες και ύποπτα κίνητρα;
Γιατί επιμένετε να αγνοείτε τα ιστορικά γεγονότα και επαναπαύεστε, δεν ξεβολεύεστε από τη σχολική ιστορία;
Όταν πήρανε τα όπλα οι πρόγονοί μας αυτοπροσδιορίζονταν ως Ρωμηοί. Το όνομα Έλληνας το επέβαλαν οι διαφωτιστές, αφενός για να προσελκύσουν τη συμπάθεια των Δυτικών, για το ένδοξο γένος που αναγεννιόταν μετά από 20 αιώνες(!) και αφετέρου για να μην τους προκαλέσουν αξιώνοντας επίσημα το όνομα που Φράγκοι πρόγονοί τους και κατακτητές των Ρωμαίων είχαν σφετεριστεί. Και τη γλώσσα τους οι πρόγονοί μας την ονόμαζαν ρωμέικα (αρκετά βιβλία του 18ου αιώνα δίδασκαν τη "ρωμέικη", δηλαδή τη νεοελληνική γλώσσα, ενώ άλλα την "ελληνική", δηλαδή την αρχαία.)
Η ρωμιοσύνη δεν είναι κάτι το φυλετικό. (Όπως γράφω παραπάνω, "τα τρία στοιχεία της ρωμιοσύνης είναι οι ρωμαϊκοί θεσμοί, ο ελληνικός πολιτισμός και η Ορθοδοξία") Αν το καταλάβουμε, θα μπορέσουμε να συζήσουμε και να συνεργαστούμε πολύ καλύτερα με τους γείτονές μας αλλά και με τους δυτικοευρωπαίους, αναδεικνύοντας κάτι καταχωνιασμένο στον πολιτισμό και την ταυτότητά τους.
Γιατί αυτό να μας φοβίζει; Γιατί να κλονίζει και να μη στερεώνει το κράτος μας; Πώς ξηλώνει τα χαλιά και τα ρούχα μας; Και γιατί να στηρίζουμε την ύπαρξή μας σε ιστορικά ψεύδη, όταν ο "εθνικός" ποιητής μας διδάσκει πως ό,τι είναι αληθές είναι εθνικό;
Δείτε λίγο πιο νηφάλια, παρακαλώ.
- 07-01-2012 00:19 |94.195.31.xxx| Ανώνυμος
Συμπληρώνοντας τὸν Theo, ``αυτό θα γίνει ρωμαϊκό΄΄ γράφει ὁ Πατροκοσμάς, στὰ κείμενά του.
``Θὰ ἔρθει καιρὸς ποὺ οἱ Ῥωμηοὶ θὰ τρώγονται ἀναμεταξύ τους. Ἐγὼ συστήνω ὁμόνοιαν καὶ ἀγάπην.΄΄
- 07-01-2012 00:26 |178.200.92.xxx| Ο Λούμπεν
φίλτατε Theo,
έχεις περάσει πλέον φανερά και απροσχημάτιστα στην αίρεση!
- 07-01-2012 16:35 |94.68.113.xxx| Theo - ποια η απροσχημάτιστη αίρεση;
Η Ορθόδοξη Εκκλησία το 1872 καταδίκασε τον εθνοφυλετισμό ως αίρεση.
Όντας αντίθετος σ' αυτόν, εγώ είμαι αιαρετικός ή κάποιοι άλλοι;
- 07-01-2012 18:00 |184.145.211.xxx| Αρης
Αποδεικνύεις με αυτό ότι η Εκκλησία - σαν πολιτικό όργανο - προσπάθησε να ισοπεδώση και να ομοιογενοποιήση το πελατολόγιό της, εξού και η Ρωμιοσυνοποίηση, πχ ΗΠΑ, ΕΕ. Πολιτική δηλαδή εθνοφυλετικής αποδόμησης. Κράτησε δηλαδή ό,τι την συνέφερε από τον Ελληνισμό και την Ελληνική Γραμματεία για να χτίση το φιλοσοφικό και τελετουργικό οικοδόμημά της, και διέλυσε, ή προσπάθησε να διαλύση τα υπόλοιπα, τα οποία τα αφόρισε ως Εθνικά, Ειδωλολατρικά, παγανιστικά, και επομένως αιρετικά, ή επίσης αποδόμησε την μνήμη, όπως στο εορτολογικό με την σύμπτωση χριστιανικών εορτών με τις Ελληνικές, ή τα όνόμασε ρωμαίικα.
Αλλά όπως ανέφερα, η ελιά θα βγάζη πάντα ελιές, η πορτοκαλιά πορτοκάλια, και το ελληνικό έθνος, Έλληνες, όχι νεο-ελληνες, ούτε ρωμιούς. Ο Ελληνισμός και ο Έλληνας είναι φυσικός σπόρος. 'Οσο πιό βαθειά τον θάβεις, όσο πιό πολύ προσπαθείς να τον μεταλλάξεις, τόσο πιό δυνατός γίνεται. Και μιά μέρα θα ξανασκάση μύτη και πάλι από το χώμα δίνοντας νόημα στον ήλιο της Δημιουργίας
- 07-01-2012 18:13 |94.68.113.xxx| Theo - φαντασιακές εμμονές
Με την πράξη αυτή η Εκκλησία, ως πνευματικό καθίδρυμα, προσπάθησε να αποτρέψει τους πολέμους μεταξύ των πιστών της. Την ενδιαφέρει ο άνθρωπος και πώς θα γίνει θεός κατά χάριν.
Απορώ πάντως με την οργιάζουσα φαντασία σου και με τον τρόπο που διαβάζεις τα σχόλιά μου. Ἐξ ἰδίων κρίνεις τ' ἀλλότρια; Δεν ξέρω.
Με το συμπαθιο, αυτά τα πυροτεχνήματά σου σε κανένα διάλογο δεν μπορούν να συμβάλλουν.
- 07-01-2012 19:27 |178.200.92.xxx| Ο Λούμπεν
καταδίκασε, και πολύ ορθά, τον εθνοφυλετισμό εντός της Εκκλησίας (Ελληνο-Ορθόδοξοι, Ρωσο-Ορθόδοξοι, Σερβο-Ορθόδοξοι κ.ο.κ.) δεν καταδίκασε την εθνική συνείδηση των Πιστών!
- 06-01-2012 23:23 |94.195.31.xxx| Ανώνυμος
Τί εἶναι γιὰ σᾶς οἱ ἀμερικανοί; Μιλοῦνε τὴν ἀγγλική. Ὑπάρχουνε _πολλοὶ_ σαιξπηριστὲς διανοοῦμενοι καὶ λάτρεις τῆς ἀγγλικῆς (σὲ μεγάλα ἀμερικανικὰ πανεπιστήμια). Εἶναι οἱ ἀμερικανοὶ ἀπόγονοι τοῦ Henry VIII ;
- 07-01-2012 08:54 |174.91.201.xxx| Αρης - Οι αγγλόφωνοι
Είναι απλά ένα αγγλόφωνο συνοθύλευμα. Αλλά απλά, άν τους ζήσης θα καταλάβης ότι κρατούν την ρίζα της εθνότητάς τους - ευρωπαϊκή, αφρικανική, ασιατική, κλπ.
Οι διανοούμενοι οξύνονται, η προπαραλήγουσα δεν περισπᾶται ποτέ.
- 07-01-2012 08:58 |94.195.31.xxx| Ανώνυμος
Εὐχαριστῶ γιὰ τὸ ``μάθημα΄΄, ἀλλὰ ὑπάρχει καὶ ὁ daemon τοῦ πληκτρολογίου... Υ.Γ. Τοῦς ἀγγλοσάξωνες δὲν θὰ μοῦ τοὺς μάθετε ἐσεῖς, ζῶ 10 χρόνια μαζί τους...
- 07-01-2012 17:21 |184.145.211.xxx| Αρης
Βλέπεις λοιπόν ότι 10 χρόνια δεν είναι αρκετά.
Θα καταλάβης ακόμη ότι οι κοινωνίες στα δύσκολά τους αυτο-ομαδοποιούνται, αυτο-οργανώνονται με βάση τα κοινά χαρακτηριστικά τους, είτε αυτά είναι πολιτιστικά, είτε φυλετικά, και αυτό είναι πεντακάθαρο στις ΗΠΑ, και σε επίπεδο πολιτείας, αλλά και σε επίπεδο γειτονιάς.
Όταν βρεθούν όμως εκτός του μεγαλύτερου χώρου που τις ορίζει, τότε ταυτοποιούνται με τον μεγαλύτερο αυτό χώρο. Παράδειγμα, ένας Αμερικάνος στην Βοστώνη αυτο-ταυτοποείται σαν Ιρλανδός Αμερικάνος, ενώ το ίδιο άτομο όταν βρεθή στην Κίνα είναι απλά Αμερικάνος.
Οι Σιού όμως και οι Απάτσι - γηγενείς - , όπου και να βρεθούν αυτο-ταυτοποιούνται πάντοτε Σιού και Απάτσι και σαν Ινδιάνοι. και όταν οι συνθήκες το επιτρέψουν, θα ξαναμιλήσουν την δικιά τους γλώσσα και θα αποβάλουν τα "ξένα" πολιτιστικά στοιχεία. Αυτό θα φανή καθαρά με τους ισπανόφωνους στο εγγύς μέλλον.Παραλλήλησέ το λοιπόν με τους Ρωμιούς και τους Έλληνες και εκεί θα ανακαλύψης το μεγαλείο της συνέχειας του Έλληνα ανά τους αιώνες και όχι αυτό του τεχνητου συνοθυλεύματος του Ρωμιού.
Συγνώμη για το μάθημα ορθογραφίας - ήταν άτοπο.
- 07-01-2012 18:12 |94.195.31.xxx| Ανώνυμος
No worries, μὲ διάθεση ἀστεϊσμοὺ σχολίασα κι ἐγώ, ὅμως δὲν μπορεῖ νὰ φανεῖ αὐτὸ ἀπὸ τὸ διαδίκτυο...
Νομίζω ὅτι σκέφτεστε ἐθνοφυλετικά, καὶ προσπαθεῖτε νὰ ἐρμηνεύσετε τὴν ἱστορία ἐγκλωβισμένος σὲ ἐθνικὰ κριτήρια: εἶναι δύσκολη ἡ ὑπέρβαση, τὸ κατανοῶ!
Θὰ πάω σὲ ἀκόμα πιὸ βαθειὰ νερά: πολλὰ ἀπὸ τὰ παραπάνω σχόλια, ἀκόμα καὶ αὐτῶν τῶν άγαπητῶν φίλων ποὺ τοὺς ἄγγιξε κάτι, στὴν πρόταση τοῦ ἄρθρου μου, δὲν ξεφεύγουν ἀπὸ τὸν πειρασμὸ τοῦ γλωσσικοῦ ἐθνικισμοῦ. Θεωροῦνε τὴν ἑλληνικὴ γλώσσα ὡς ``τὴν γλώσσα τῶν γλωσσῶν΄΄. Ἔχουνε κάνει ἕνα βῆμα παραπέρα, ἔχουνε ἀποβάλλει τὸν φυλετισμό, ὅμως (οἱ θέσεις αὐτὲς) ἔχουνε ἀναπτύξει μιὰ ῥητορικὴ ποὺ ὑποστηρίζει τὴν ``superiority΄΄ τῆς ἑλληνικῆς λαλιᾶς.
Ἡ οὐσία τῆς Ῥωμαϊκότητας ὡστόσο εἶναι βαθύτερη, καὶ δὲν στέκεται στὶς γλῶσσες. Διότι, μὴν τὸ γελάτε, κάλλιστα θὰ μποροῦσε νὰ ἔχει ἐπιβληθεῖ ἡ λατινικὴ γλῶσσα, τῆς ἑλληνικῆς: ἦταν θέμα καθαρὰ συσχετισμῶν (ποὺ δὲν θὰ ἀναλύσουμε ἐδῶ) ἡ τελικὴ ``νίκη΄΄ τῆς ἑλληνικῆς, τὴν ὁποῖα ψέγει ὁ Κων. Ζ' ὁ Πορφυρογέννητος (10ος αἰώνας), ὅπως ἀναφέρω καὶ στὸ κείμενο. Ἡ οὐσία τῆς Ῥωμαϊκότητας βρίσκεται στὴν Ἐκ-κλησία. Ὅχι μόνον στὸν Ἑκκλησίασμα καὶ στὸ πλούσιο τυπικὸ τῶν Ἀκολουθιῶν: ἀλλὰ στὴν Ἁγία Προσχομιδή, στὶς Μερίδες τοῦ Προσφόρου, στὸ Αἵμα τοῦ Χριστοῦ.
Ἡ Ῥωμαϊκότητα ξεπερνᾶ τὰ γλωσσικὰ σχήματα.
Θυμᾶμαι, ὁ π. Elia Khalife, ἀπὸ τὸν Λίβανο, μᾶς ἔδειχνε σὲ slides παλιὲς εἰκόνες συριακές, στὶς ὁποῖες ὑπήρχε τριγλωσσία: ἡ ἑλληνική, ἡ λατινικὴ καὶ ἡ συριακὴ συνυπῆρχαν στὴν ἴδια εἰκόνα!
Δὲν σᾶς κατηγορῶ γιὰ τὴν στάση σας ἀπέναντι στὴν ζωή, καὶ γιὰ τὶς ἐρμηνεῖες σας: εἶναι καλοδεχούμενες. Ὅμως δὲν τὶς ἐνστερνίζομαι. Δὲν μὲ γεμίζουν. Δὲν θὰ ἀντικαταστήσω τὸ λαμπρὸ Φῶς τῆς Ῥωμαιοσύνης, μὲ τὰ ``κουρέλια΄΄ τοῦ ἐθνοφυλετισμοῦ.
Ὁ Theo ἀναφέρθηκε σὲ πατερικὰ κείμενα. Μελετῆστε π.χ. τὸν Ἀββὰ Δανιῆλ τῆς Σκήτεως (άπὸ τὸ πρωτότυπο, γιὰ νὰ δεῖτε πόσο πλούσια σὲ λατινικὲς λέξεις ἦταν τότε ἡ ἑλληνικὴ γώσσα!), ὅταν Ῥώμη, Νέα Ῥώμη καὶ Ἀλεξάνδρεια (Αἰγύπτου) βρίσκονταν σὲ ἀκμή, καὶ ἦταν ὅλες Ῥωμαϊκές. Ὁ Ἀββὰς ἐπισκεύθηκε τὸν Πάπα τῆς Ῥώμης. Κατόπιν τὸν Πάπα Νέας Ῥώμης καὶ μετὰ τὸν Πάπα Ἀλεξανδρείας. Ἐμπλεξε σὲ πραιτόρεια καὶ κομενταρήσιους, ἔκανε μεγάλα ταξίδια, κάποτε ἀπήχθηκε ἀπὸ πειρατές...
δὲν εἶναι λίγες οἱ ἀναφορὲς στὴν δόξα τῶν Πατρικίων καὶ τῶν αὐλικῶν, ποὺ ἀντιπαραβάλλεται μὲ τὴν ταπείνωση καὶ τὴν βαρειὰ ἄσκηση τῶν ἐρημιτῶν.Νομίζω ὅτι μιλοῦμε γιὰ διαφορετικοὺς κόσμους: ἡ φεουδαρχικὴ Δύση μᾶς ἔπεισε ὅτι ἡ πραγματική μας ταυτότητα βρίσκεται κάπου ἀλλοῦ, καὶ κατασυκοφάντησε, ρίχνοντας τελικὰ στὴν λήθη, τὸ πραγματικό μας παρελθόν. Κατασυκοφάντησε ὡστόσο, ἡ φυλετικὴ Δύση, καὶ τὴν Οὐσία τοῦ Πολιτισμοῦ μας, ποὺ βρίσκεται πάντοτε στὴν Ἁγία Τράπεζα, στὸν Χερουβικὸ ὕμνο, στὴν γλώσσα τῶν Ἀγγέλων (ἀναφορὰ στὸ ὁμώνυμο ντοκυμανταὶρ ποὺ παρουσιάζει ὁ Λυκοῦργος Ἀγγελόπουλος).
- 07-01-2012 20:32 |184.145.211.xxx| Αρης
"Νομίζω ὅτι σκέφτεστε ἐθνοφυλετικά, καὶ προσπαθεῖτε νὰ ἐρμηνεύσετε τὴν ἱστορία ἐγκλωβισμένος σὲ ἐθνικὰ κριτήρια: εἶναι δύσκολη ἡ ὑπέρβαση, τὸ κατανοῶ!"
"δὲν ξεφεύγουν ἀπὸ τὸν πειρασμὸ τοῦ γλωσσικοῦ ἐθνικισμοῦ."
"Δὲν θὰ ἀντικαταστήσω τὸ λαμπρὸ Φῶς τῆς Ῥωμαιοσύνης, μὲ τὰ ``κουρέλια΄΄ τοῦ ἐθνοφυλετισμοῦ."
"καὶ τὴν Οὐσία τοῦ Πολιτισμοῦ μας, ποὺ βρίσκεται πάντοτε στὴν Ἁγία Τράπεζα, στὸν Χερουβικὸ ὕμνο, στὴν γλώσσα τῶν Ἀγγέλων"
Αγαπητέ Ανώνυμε,
Ευχαριστώ για την απάντησή σας (και οπωσδήποτε για την ευχέρεια στο πολυτονικό - εκεί έχω δουλειά ακόμη με τα πλήκτρα!)Βλέπετε από τα γραφόμενά σας ότι ο "εγκλωβισμός" είναι θέμα προσωπικών κριτηρίων και πίστης σε συγκεκριμένη κοσμοθεωρία και ιστορική περίοδο την οποία έχετε ασπασθεί και περιορίσει χωρις καμμία, από ότι μου φαινεται, συγκεκριμένη λογική λογική, όπως δείχνουν τα παραπάνω σχόλιά σας και χαρακτηρισμοί.
Επομένως, η απόφαση, εκούσια - ακούσια, επιλογής σας είναι εκείνη που μετράει.
Όπως μέχρις ορισμένου βαθμού και η δική μου, με την διαφορά όμως στην αφετηρία εκίνησης και στο διαχρονικό πλάτος, που περιλαμβάνει όλα τα στάδια εξέλιξης και προσφοράς των Ελλήνων και του ελληνισμού, και όχι μόνο στη συγκεκριμένη περίοδο της Νεας Ρώμης.Επίσης, το άν η ελληνική γλώσσα ειναι "γλώσσα των γλωσσών" στο δυτικο ημισφαίριο και πολιτισμό, αυτό δεν το κρίνω εγώ αλλα και δεν χρειάζεται να πάη κανείς μακρια για να το επιβεβαιώση, παρά στα πολλά λεξικά που κυκλοφορούν για τις ευρωπαϊκές γλώσσες, και στην καθημερινή χρήση λέξεων και όρων που χωρίς αυτούς θα υπήρχε αδυναμία επικοινωνίας, έκφρασης και δράσης. Ας μήν ξεχνάμε πως σε όλα τα ευρωπαϊκά κράτη αλλά και στην Αμερική, μέχρι πρότινος ήτανε αναπόσπαστο κομμάτι της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
Θα επανέλθω
- 07-01-2012 21:06 |94.195.31.xxx| Ανώνυμος
Σημείωση: Φίλτατε Ἄρη, ὁ Κ.Π. εἶμαι (φαίνεται ἄλλωστε ἀπὸ τὸν IP), ἀπλὰ ἀπὸ κεκτημένη ταχύτητα παρέλειψα νὰ γράψω τὸ ὄνομά μου.
Αὐτὰ ποὺ ἀνέφερα εἶναι ψηλαφητὰ γιὰ μιὰ ὁμάδα ἀνθρώπων! Ἐκεῖ διαφέρουμε, στὴν ψηλαφητὴ πείρα.
Ἐκεῖ διέφεραν καὶ οἱ Πληθωνικοί, ἀπὸ τοὺς πιστοὺς Ῥωμηοὺς τῆς ἐποχής τους. Διαβάστε τὸν Χαλκοκονδύλη (μαθητὴ τοῦ Πλήθωνα) καὶ τὸν Ἱ. Κανανό: ἔρχονται ἀπὸ δύο διαφορετικοὺς κόσμους, καὶ ἄς ἔζησαν στὴν ἴδια ἐποχή.
Ὁ Παπαδιαμάντης, στὴν ``Γυφτοπούλα΄΄ του, θίγει τὸ θέμα, καὶ παίρνει προσωπικὴ θέση στὸ κεφάλαιο ``Κατόπιν Ἐορτῆς΄΄. Οἱ ἀρχαιοελληνικὲς ἐξιδανικεύσεις δὲν ἔχουνε τίποτα τὸ ψηλαφητό. Ἀκόμα καὶ τὰ μνημεῖα ποὺ ἔχουν ἀνασκαφεῖ, τὰ γνωρίζουμε χάρις στὴν ἐπιμέλεια καὶ προσπάθεια ξένων ἀρχαιολογικῶν συνεργείων, καὶ ξένων ἱστορικῶν. Τὰ περισσότερα ἀρχαιοελληνικὰ κείμενα ἔχουν βελτιωθεῖ καὶ ἐκδοθεῖ ἀπὸ ξένες Σχολές: ρίξετε μιὰ ματιὰ στὴν βιβλιογραφία, καὶ θὰ καταλάβετε.
Προσωπικὰ λατρεύω τὴν ἀρχαιοελληνικὴ γραμματεία: ἄλλωστε καὶ ἀπὸ κάποια στοιχεῖα τοῦ ἄρθρου μου φαίνεται αὐτό (Testimonia Δημοκρίτου, Δημοσθένους λόγοι). Ἀπλὰ τὴν θεωρῶ κτῆμα ὅλης τῆς ἀνθρωπότητας, ὅπως σωστᾶ διακρίνετε κι ἐσεῖς.
Ἡ Ῥωμαιοσύνη, ἐπειδὴ ἔχει νὰ κάνει καὶ μὲ τὴν πνευματικότητά μας, δὲν ἀφορὰ εὐρύτερο σύνολο ἀνθρώπων. Ὅλοι εἶναι εὐπρόσδεκτοι σὲ αὐτὴν. Ὅμως δὲν ἀρκεῖ ἡ συμπάθεια πρὸς αὐτὴν (ὅπως συμβαίνει μὲ τὸν ἀρχαιοελληνικὸ πολιτισμὸ) γιὰ νὰ μετέχει κανεῖς σὲ αὐτὴν.
Θὰ ἐπανέλθω σὲ λίγες βδομάδες, δυστυχῶς ὁ χρόνος μὲ πιέχει ἀφόρητα. Θὰ χαρῶ νὰ μελετήσω καὶ τὴν συνέχεια τῶν σκέψεών σας, ὅταν ἐπανέλθω...
Θερμὲς Εὐχὲς
Κυριάκος
- 07-01-2012 23:57 |79.130.56.xxx| odinmac - Γλωσσική μορφολογία.
Αγαπητέ Κ. Παπαδόπουλε βλέπω ότι γράφετε σε πολυτονικό.
Να υποθέσω ότι έχετε υποπέσει στον πειρασμό του "γλωσσικού εθνικισμού";, (αφού έχουν καταργηθεί οι τόνοι εδώ και δύο δεκαετίες), ή αντιλαμβάνεστε την εννοιολογική υπεροχή της (αρχαίας) Ελληνικής, (και την μαθηματική δομή αυτής), σε σχέση με τις υπόλοιπες, και, (εάν αυτό συμβαίνει), πως αυτό συνάδει με τα, ως άνω, επιχειρήματά σας;Όσο γιά το ότι δεν επιβλήθηκε η λατινική, (πέντε μικροί τόμοι όλοι κ όλοι στο college de france γιά το πτυχίο αυτής), (και βέβαια εννοώ τα λατινικά τα οποία δεν_είναι_Ελληνικά), θα πρέπει να θεωρούμε την ανθρωπότητα τυχερή. Ας φανταστούμε γιά παράδειγμα σε τι επίπεδο θα βρισκόταν σήμερα η επιστήμη της βιολογίας όπου το 67% της ορολογίας της είναι αυτούσια Αρχαία Ελληνικά. Εκτός εάν κάποιοι έχουν την άποψη ότι γιά παράδειγμα οι εσκιμώοι ινουίτ με τις 4000-5000 λέξεις της γλώσσας τους, (κάνω μιά υπόθεση εδώ γιατί δεν γνωρίζω ακριβώς), θα μπορούσαν ποτέ να δημιουργήσουν επιστήμη, τέχνες, πολιτισμό, στο ίδιο επίπεδο όπως οι Αρχαίοι υμών.
Χαιρετώ.
- 08-01-2012 00:49 |94.195.31.xxx| Ανώνυμος
Σᾶς συνιστῶ τὸ βιβλίο ``Τὸ ἐγκώμιο τῆς Σκιάς΄΄, τοῦ Γιαπωνέζου συγγραφέα Τανιζάκι.
Δὲν πιστεύω στὴν ἀνωτερότητα καμίας κουλτούρας, ἔτσι ἀπλά.
Τὸ ὅτι γράφω στὸ πολυτονικό, ὁφείλεται στὸ ὅτι προσπαθῶ νὰ ἐμβαθύνω σὲ ὅτι κάνω, καὶ δὲν συμβιβάζομαι μὲ μισὲς λύσεις. Kατὰ τὸν ἴδιο τρόπο δὲν συμβιβάζομαι μὲ τὸ ἐθνοφυλετικὸ ἰδεολόγημα.
Σᾶς εὐχαριστῶ
- 08-01-2012 02:08 |79.130.56.xxx| odinmac
Φίλτατε Κ. Παπαδόπουλε
Το πρώτο μισό της τελευταίας σας παραγράφου με κάλυψε πλήρως.
Θα συμφωνήσω όμως και με το δεύτερο μισό παρ'όλο που δεν αναφέρθηκα καθόλου σε υπεροχή της οιας_δήποτε ομάδας έθνους κ.τ.λ.Στο μόνο που αναφέρθηκα ήταν η Ελληνική γλώσσα και η σχεδόν ασύγκριτη δομή της. Η γραμματική της δίνει πλήρη σαφήνεια και η σύνταξή της δημιουργεί άπειρους συνδυασμούς γιά λεπτότατες εκφραστικές αποχρώσεις. Γι'αυτό και όπως προείπα συμφωνώ ή μάλλον ταυτίζομαι με το πρώτο μισό της τελευταίας σας παραγράφου.
Θα το κοιτάξω το βιβλίο διότι γιά να το προτείνετε θα έχει ενδιαφέρον.
Ευχαριστώ ομοίως.
- 07-01-2012 13:02 |79.103.199.xxx| insider
Προφανώς και είναι, τουλάχιστον οι αγγλοσάξονες εξ αυτών. Το ότι στην πορεία υιοθέτησαν μια νέα πολιτειακή ταυτότητα δεν σημαίνει ότι άλλαξε και η εθνική τους καταγωγή.
Αν λοιπόν στο μέλλον οι ΗΠΑ διασπαστούν και σε ένα από τα κομμάτια που θα προκύψουν κυριαρχούν οι αγγλοσάξονες και όσοι άλλοι έχουν αφομοιωθεί ανάμεσά τους, θα σας φανεί περίεργο αν αυτοί επανέλθουν στην αγγλική ή τελοσπάντων την βρετανική τους ταυτότητα;
Ή θα τους πείτε "ποιοι Βρετανοί; Δεν υπάρχουν Βρετανοί, αυτά είναι εθνοφυλετισμός και ρατσισμός και φασισμός. Εσείς είστε Αμερικάνοι. Και να ορίστε, το λέει ο Τζέφερσον, ο Ουάσινγκτον κλπ."
Δηλαδή θα χρησιμοποιήσετε στρεβλά την αμερικανική περίοδο εναντίον της ιστορικής πραγματικότητας, όπως την δείχνει όλη η υπόλοιπη ιστορική εξέλιξη, προγενέστερη και μεταγενέστερη αυτής της περιόδου;Ε αυτό ακριβώς κάνουν όσοι μας καλούν να ξαναγίνουμε "Ρωμαίοι" χωρίς ...την Ρώμη, ούτε καν την "Νέα Ρώμη".
- 07-01-2012 16:33 |94.68.113.xxx| Theo - οικουμενικός χριστιανισμός και γνώση ΙστορίαςΟ Λούμπεν έγραψε:Η ρωμαϊκή Οικουμένη είναι λοιπόν εκείνη, η οποία έθεσε όρια στον Χριστιανισμό, όρια κυρίως γεωγραφικά τα οποία αυξομειωνότανε ανάλογα με τις δυνατότητες του αυτοκρατορικού ταμείου (δηλαδή από τις ικανότητες των φοροεισπρακτόρων να ξεζουμίζουνε τις επαρχίες) και όχι ο φυλετισμός και εθνικισμός!
Κι όμως, κατά τη ρωμαϊκή εποχή, χριστιανοί υπήρχαν και εκτός της ρωμαϊκής επικράτειας: Στην Αιθιοπία, στην περσική αυτοκρατορία (ένας από τους μεγαλύτερους Πατέρες της Εκκλησίας μας, ο Ισαάκ ο Σύρος, ἠταν επίσκοπος Νινευή, στα όρια της τότε Περσίας) και στην Ινδία, στην Κίνα, στη Ρωσία, Γεωργία, Βουλγαρία, κλπ.
Βλέπεις, αγαπητέ, πως, δυστυχώς, η Ιστορία δεν ευνοεί τα ιδεολογήματά σου;
- 07-01-2012 19:32 |178.200.92.xxx| Ο Λούμπεν
Οι Χριστιανοί αυτοί διώχθηκαν γιατί θεωρήθηκαν κατάσκοποι και πράκτορες της Ρωμαϊκής (Χριστιανικής) Αυτοκρατορίας!
Δεν ξέρω για ποιό ιδεολόγημα μιλάς. Μήπως η ιστορία ευνοεί την εξιδανικευμένη εικόνα για την αυτοκρατορία την οποία υπερασπίζεσαι; Πόσο γρήγορα εξισλαμίσθηκαν οι λαοί της Ανατολής αμέσως μετά την πολιτική άνοδο του Ισλάμ;
- 08-01-2012 01:22 |94.68.113.xxx| Theo - συνεχείς υπεκφυγές σε ατέρμονα διάλογο.
Αγαπητέ Λούμπεν, ο τρόπος που πηδάς από το ένα στο άλλο, δηλαδή από τη μια κατηγορία κατά του Πατριαρχείου και της Ορθοδοξίας στην άλλη, όταν η πρώτη αποδεικνύεται φαντασιακή και ιστορικά ατεκμηρίωτη και το πώς κάθε φορά αλλάζεις το θέμα της συζήτησης, μου θυμίζει τους Μάρτυρες του Ιεχωβά.
Αν το προσέχεις, συνήθως τεκμηριώνω ιστορικά όσα γράφω για τη ρωμαϊκή αυτοκρατορία. Όπως έχω γράψει και άλλοτε εδώ, στο Αντίφωνο, δεν εξιδανικεύω τίποτα. Γνωρίζω και δέχομαι τις ατέλειές της, παρ' όλα αυτά όμως, δεν παύει να αποτελεί την ανθρωπιστικότερη και ακμαιότερη ιστορικά κοινωνία.
Το ιδεολόγημά σου είναι αυτό στο οποίο παραπέμπω στο προηγούμενο σχόλιό μου, παραθέτοντας αυτούσια τα γραφόμενά σου.
Οι λαοί της Ανατολής ακόμα, μετά από 14 αιώνες, δεν έχουν εξισλαμισθεί πλήρως. Υπάρχουν ισχυρές χριστιανικές μειονότητες στον Λίβανο, στην Παλαιστίνη, στη Συρία, στο Ιράκ, κλπ.
Αυτά, και κλείνω εδώ τη μεταξύ μας συζήτηση.
- 08-01-2012 12:22 |94.71.213.xxx| Συμεων Δανιηλιδης
Απο τον ιστοτοπο του Σαραντακου.
῾.......Γιατί όμως ονομάστηκαν grecs/Greeks οι απατεώνες; Κάποιος συγγραφέας λέει ότι σ’ αυτό «πολύ συνετέλεσαν» οι αρβανίτες μισθοφόροι τους οποίους είχαν μεταφέρει από την Πελοπόννησο στην Ιταλία οι Βενετοί και τους οποίους ο Τορκουάτος Τάσσος αποκαλούσε Graeci erranti, περιπλανώμενους Έλληνες -όπως βλέπετε, για όλα φταίνε οι Αλβανοί, διαχρονικά. Στα σοβαρά όμως, ο μεν Ντεπολίς μιλάει για την αμοιβαία δυσπιστία και τις λυκοσυμμαχίες των Σταυροφόρων και των Φράγκων με τους βυζαντινούς, ενώ άλλοι πηγαίνουν πιο πίσω, στη δυσπιστία των Ρωμαίων απέναντι στην ευστροφία και τη ρητορική δεινότητα των Ελλήνων (αλλά και στις πονηριές των Ελλήνων εμπόρων) και στο Graecia mendax (ψεύδορκος Ελλάς!) του Γιουβενάλη, ή και ακόμα πιο πίσω, στην ανάμνηση του Οδυσσέα με το Timeo Danaos.""""....ο βασιλιάς Γεώργιος ο Α’ ονομάστηκε Roi des Hellenes και όχι Roi des Grecs ενμέρει επειδή το Grec στα γαλλικά σήμαινε χαρτοκλέφτης...""
http://sarantakos.word press.com/2009/04/07/apou los/
- 08-01-2012 15:17 |94.68.113.xxx| Theo - πολιτικά φαντάσματα
@insider
Το ότι αγωνιζόμαστε για αποκατάσταση της ιστορικής αλήθειας, των ιστορικών ονομάτων του γένους μας, και μια πιο ανοιχτή πολιτική απέναντι σε γείτονες και λοιπούς Ευρωπαίους σημαίνει πως εμείς (ή το Οικ. Πατριαρχείο) έχουμε κάποιον ανομολόγητο σκοτεινό πολιτικό ή οικονομικό σκοπό;
Γιατί αποφεύγετε να συζητήσετε για την αλήθεια και βλέπετε παντού πολιτικά φαντάσματα;
Συνέλθετε!
- 09-01-2012 10:00 |46.12.192.xxx| insider
Δεν ξέρω για εσάς πάντως ο Πατριάρχης είναι προφανές ότι έχει και πολιτική ατζέντα που δεν ξέρω κατα ποίον τρόπο συμβαδίζει με τον εκκλησιαστικό του ρόλο. http://www.amen.gr/index. php?mod=news&op=article&a id=7724
Το απόγευμα ο Οικουμενικός Πατριάρχης θα μιλήσει ενώπιον της ολομέλειας της Διασκέψεως με θέμα «Η Ευρώπη ως εργαστήριο δια την παγκόσμιον Κυβερνητικήν».
Η παγκόσμια διακυβέρνηση είναι λοιπόν το ζήτημα; Γι'αυτό πρέπει να εγκαταλείψουμε τον "κοντόφθαλμο εθνοφυλετισμό" του να λεγόμαστε Έλληνες και να παγκοσμιοποιηθούμε "ρωμαϊκά";
- 09-01-2012 11:53 |94.68.113.xxx| Theo
Καλά, επειδή μιλάει θεωρητικά ο Πατριάρχης για παγκόσμια Κυβερνητική, αυτό σημαίνει πως έχει πολιτική ατζέντα;
Είναι φανερό πως άλλα καταλαβαίνει ο καθένας μας από πολλά πράγματα.
- 08-01-2012 21:02 |94.68.113.xxx| Theo - Η Εκκλησία, θεανθρώπινος θεσμόςΟ Λούμπεν έγραψε:Ένας θεσμός που γεννά καί καλά καί κακά είναι απόλυτα ανθρώπινος και δεν έχει καμία απόλυτη αξία!
Οι λέξεις "και καλά και σαπρά" είναι του Χριστού. Κι η Εκκλησία θεανθρώπινος θεσμός, γι' αυτό κι έχει απόλυτη αξία.
- 10-01-2012 10:46 |178.200.92.xxx| Ο Λούμπεν
Η Εκκλησία έχει μια αποστολή, την Ένωση με τον Θεό, όχι την αναπραγωγή ανθρώπινων αδυναμιών και κατ' επέκταση πολιτικών θεσμών, για αυτό καιη ύπαρξή της διέπεται από την εσχατολογία!
- 09-01-2012 13:20 |79.131.124.xxx| Θεόδωρος Ι. Ζιάκας
Οι παλιοί χρησιμοποιούσαν συχνά το εξής ρητό: "όστις παρορών τα της πόλεως τοις οθνείοις παπταίνει τούτον ουδαμού λέγω" (το αποδίδω από μνήμης). Εδώ το "παπταίνω" εκφέρεται σαν αυτό που θα λέγαμε σήμερα "ξενομανία". Πάει μαζί με το "παροράν"-παραβλέ πειν τα δικά μας. Γιατί το θυμήθηκα; Για την απίστευτη σύγχυση που παρατηρώ ως προς το τι καταλαβαίνει κανείς με τον όρο Έθνος. Κι αυτό όταν από το 1988 υπάρχει η καίρια ανάλυση του Ευ. Κοροβίνη "Αναζητώντας μια θεωρία για το έθνος" (Εκδ. Εκάτη). Το προτείνω ως βάση για τη σύσταση του ελλείποντος "κοινού λόγου" περί την θεμελιώδη τούτη έννοια.
- 09-01-2012 16:03 |94.195.31.xxx| K.Π. - Θ. Ι. Ζιάκας - Ἔθνος
Ἀξιότιμε κ. Ζιάκα,
Σᾶς εὐχαριστοῦμε θερμὰ γιὰ τὴν παρέμβασή σας, καὶ τὴν βιβλιο-πρόταση: τὸ βιβλίο θὰ διαβαστεῖ, ἕνας λόγος παραπάνω ποὺ τὸ προτείνετε ἐσεῖς.
Θὰ ἤθελα νὰ κάνω μιὰ πολὺ μικρὴ παρέμβαση, ἄν καὶ θεωρητικὰ ἡ συζήτηση γιὰ αὐτὰ ποὺ πραγματεύεται τὸ ἀρθράκι μου ἔχει κλείσει ἐδῶ καὶ μέρες: πῶς μποροῦμε νὰ _μὴν_ μιλοῦμε γιὰ ξενομανία στὴν Ἑλλάδα, ἐντὸς τῶν ἑλλαδικῶν ὁρίων δηλαδή, τὴν στιγμὴ ποὺ ἤδη μὲ τὰ δάνεια τοῦ 1827, φεσώθηκε τὸ Κράτος _πρὶν κὰν ἰδρυθεῖ_! Μὲ τὸν Πρωτόκολλο τοῦ Λονδίνου οἱ ``ξένοι΄΄ ἔχουν τὸ πάνω χέρι γιὰ τὸ ποιοί θὰ (πρέπει νὰ) εἴμαστε καὶ πῶς νὰ συμπεριφερόμαστε. Ὁλόκληρη ἡ νεο-ἑλληνικὴ ἱστορία εἶναι ἡ ἱστορία ἐνὸς προτεκτοράτου ποὺ ἀκολουθεῖ πιστὰ τὶς διαταγὲς τῶν προτεκτόρων. Ἤδη ἔχουνε βγεῖ στὴν φόρα τὰ ἐξὴς ἀπίστευτα: ὅταν ἀπελευθερωνόταν μιὰ ἐπαρχία (π.χ. Θεσσαλία, Μακεδονία, Θράκη), οἱ Βρετανοὶ _μᾶς ὑποχρέωναν_ νὰ πληρώνoυμε τὰ δάνεια τοῦ Σουλτάνου, μετατρέποντάς τα σὲ δάνεια τοῦ ἑλληνικοῦ Κράτους!
Ἐπίσης, πῶς μποροῦμε νὰ μὴν μιλοῦμε γιὰ ξενομανία, τὴν στιγμὴ ποὺ ὅτι γνωρίζουμε γιὰ τὸν ``ἔνδοξο ἀρχαῖο μας πολιτισμὸ΄΄ ὁφείλεται στὴν ἀρχαιολογικὴ σκαπάνη ξένων συνεργείων. Δὲν θὰ ἀναφέρω, γιὰ νὰ μὴν κουράσω, τὴν τεράστια λίστα Βρετανῶν, Γάλλων καὶ Γερμανῶν ἀρχαιολόγων, ποὺ ἔφεραν στὴν ἐπιφάνεια τὴν ἀρχαία Ὀλυμπία (ἡ ὁποία βρισκόταν ὑπὸ τὴν λάσπη, γιὰ αἰώνες), τοὺς Δελφούς, τὴν Ἐπίδαυρο καὶ ἄλλα μεγάλα κέντρα τοῦ ἀρχαιοελληνισμοῦ. Ἄς ἀφήσουμε τὴν Ἀθήνα, διότι ἄν δὲν ἀναλάμβαναν Γερμανοὶ ἀρχαιολόγοι νὰ τῆς ἀλλάξουνε τὸν ἀδόξαστο, σήμερα λίγα πράγματα θὰ μᾶς συνέδεαν μὲ τὴν κλασσικὴ περίοδο.
Οἱ δὲ ἐκδόσεις ἀρχαίων κειμένων: ὅλες ξένες, μέχρι τὰ μέσα τοῦ 20ου αἰώνα. Ξένοι βελτίωσαν τὰ κείμενα, ξένοι τὰ ταξινόμησαν, ξένοι τὰ ἐξέδωσαν.
Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ``ἀποφευχθεῖ΄΄ἡ ξενομανία, τὴν στιγμὴ ποὺ ἡ ὑποταγὴ στὶς ἐγγυήτριες δυνάμεις ἀποτελεῖ δομικὸ λίθο καὶ ἀπαραίτητη προϋπόθεση, γιὰ τὴν ἐπιβίωση τοῦ ταλαίπωρου κρατιδίου μας;
Ἐὰν συμφωνεῖ κανεῖς μὲ τὰ παραπάνω, τότε δὲν θὰ μποροῦσε νὰ διαφωνήσει μὲ τὸ ὅτι ὁ ὅρος ἔθνος, μὲ τὴν βαρύτητα ποὺ ἔχει σήμερα, μᾶς ἔρχεται ἀπὸ ``ξένους΄΄.
Σὸ βιβλίο τοῦ Adam Smith ``The ethnic origins of nations΄΄ (Oxford, 1986) ὑπογραμμίζεται ἡ διαφορὰ τοῦ ὅρου ἔθνος, ἀπὸ τὸν ὅρο ἐθνοτικὴ ὁμάδα. Ἡ ἐθνοτικὴ εἶναι κοινωνικὴ ταυτότητα, ποὺ στηρίζεται στὴν βάση τῆς παρατήρησης κοινῶν πολιτιστικῶν στοιχείων, μιὰς συγκεκριμένης ὁμάδας. Ὅταν οἱ Ῥωμαίοι τοῦ Μεσαίωνα μιλοῦσαν γιὰ Γένος, ἀναφέρονταν σὲ μιὰ καταγωγή: ὁ Smith ὑπογραμμίζει πῶς ἡ ἐθνότητα (ethnie) ἐκλαμβάνεται ὡς μιὰ μορφὴ ἐπεκταμένης οἱκογενειακὴς καταγωγής. Ἀπὸ τὴν ἄλλη, ὁ ὅρος ἔθνος (nation) προϋποθέτει -μεταξὺ ἄλλων- συγκεκριμένα ὅρια, κέντρο ἐξουσίας καὶ κοινὸ νομικὸ κώδικα.
Κύριε Ζιάκα, εἶστε _καὶ_ μαθηματικός, καὶ θὰ συμφωνήσετε ὅτι πολλὲς ἔννοιες, στὴν σύγχρονη κοινωνικὴ ἀνθρωπολογικὴ ἔρευνα, εἶναι συμβατικές, ``conventional΄΄, ποὺ λέμε στὰ ἀγγλόφωνα μαθηματικὰ συγγράμματα. Εἰδικὰ ὁ ὁρισμὸς τοῦ ἔθνους ἔχει ``ταλαιπωρηθεῖ΄΄ ἀρκετὰ στὸν 20ο αἰώνα, καὶ τὰ ``bullet΄΄ τοῦ ὁρισμοῦ του ἀλλάζουν ἀνὰ δεκαετία. Ποιόν ὁρισμὸ προτείνετε νὰ πάρουμε ὡς βάση;
Ἕνα σημαντικότατο σύγγραμα, κατὰ τὴν ταπεινή μου γνώμη, πάνω σὲ αὐτὴ τὴν συζήτηση, εἶναι καὶ τοῦ R. Jenkins ``Rethinking ethnicity: arguments and explorations΄΄ (London 1997).
Aὐτὸ τὸ ``rethinking΄΄ εἶναι ποὺ ἕναν μαθηματικὸ τὸν ``ἀποτελειώνει΄΄. Αὐτοὶ οἱ κοινωνιολόγοι δὲν μποροῦν ἐπιτέλους νὰ ἀποφασίσουν νὰ θεμελιώσουν μιὰ ἀξιωματικὴ θεωρία, καὶ νὰ τὴν βελτιώνουν μὲ τὸν καιρό, ἀπὸ τὸ νὰ ἀποδομοῦν ἀενάως;! Πραγματικά, ἐπειδὴ γνωρίζω ὅτι εἶστε πάνω ἀπ' ὅλα μαθηματικός, καὶ ἡ σκέψη σας εἶναι θετική, λαμβάνω τὸ θάρρος γιὰ μιὰ τέτοια παρατήρηση.
Στὸ ἀρθράκι μου, μὲ τὰ πολλά μου λάθη, προσπαθήσαμε νὰ κοινωνήσουμε ἕνα αἴσθημα πάνω ἀπ΄ ὅλα, ποὺ γίνεται ψηλαφητὸ μέσω τῶν αἰσθήσεων: οἱ συμβατικοὶ ὅροι ποὺ χρησιμοποιήθηκαν γιὰ νὰ περιγράψουν αὐτὸ τὸ αἴσθημα ἀλλάζουν, καὶ θὰ ἀλλάζουν διαρκῶς. Ἡ οὐσία θὰ παραμένει ἡ ἴδια. Διότι ὄταν κανεῖς πηγαίνει, μικρὸ παιδάκι, μέσα στὸν κρύο θρακικὸ Χειμώνα, στὸ Ἰερό, νωρὶς τὸ πρωὶ τῆς Κυριακῆς, σὲ μιὰ ἐκκλησιούλα τῆς Παλαιᾶς Ξάνθης, μὲ ξεθωριασμένες παλαιὲς τοιχογραφίες, καὶ ἕνα μαγκάλι ποὺ ἴσα ποὺ νὰ ζεσταίνει τὰ παγωμένα χέρια, τότε ταυτίζεται μὲ αὐτὸ ποὺ λέμε Ῥωμηοσύνη, ἡ οποῖα παίρνει τὴν μορφὴ ἐνὸς ἐξαϋλωμένου γεροντάκου, τοῦ ``παπα-Δημήτρη΄΄. Τὸ θυμιατό, τὸ ζέον, ἡ τρεμάμενη φωνὴ τοῦ παπούλη, ποὺ εἶχε κάτι τὸ χαρμόσυνο, οἱ ξεθωριασμένες εἰκόνες, ὅλα αὐτὰ μένουνε ἀνεξίτηλα στὴν ψυχή σου. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐμπειρία ποὺ ψηλαφεῖται. Καὶ ὅλα αὐτά, σὲ ἕναν ναὸ ποὺ χτίστηκε ἀπὸ ἡπειρώτες πετράδες, πρὸ διακοσίων ἐτῶν, σὲ θεμέλια παλαιότερου ναοῦ, ποὺ χτίστηκε ἐπὶ Κωνσταντίνου τοῦ Μεγάλου...
Ὅλα τὰ ἄλλα, ποὺ προσπαθοῦν νὰ συγκρίνουν τὴν Θεία Λειτουργία μὲ τὴν ἀρχαία τραγωδία (Χρῆστος Γιανναρᾶς) εἶναι σχήματα λόγου, ὅμορφα πλασμένα, ἀλλὰ χωρὶς οὐσία. Ξενομανία εἶναι νὰ προσπαθεῖς, σώνει καὶ καλά, νὰ ταυτίζεις τὸ νεο-ἑλληνικὸ μὲ τὸ ἀρχαιοελληνικό, νὰ προσπαθεῖς νὰ δημιουργεῖς γέφυρες ποὺ νὰ ἐνώνουν τὴν ἑλληνικὴ ἀρχαιότητα μὲ τὴν ῥωμαϊκὴ πραγματικότητα, ποὺ διαμόρφωσε τὸν χῶρο μας γιὰ δεκαεπτὰ περίπου αἰώνες, ἐξακολουθώντας νὰ ἐπιβιώνει καὶ νὰ μεγαλουργεῖ τοὺς ἐπόμενους πέντε σχεδὸν αἰώνες, μέσα στὴν Τουρκοκρατία, φθάνοντας στὶς μέρες μας ἄθικτη στὴν οὐσία της.
Μὲ ἰδιαίτερη τιμή,
Κ.Π.
- 09-01-2012 19:23 |79.131.124.xxx| Θεόδωρος Ι. Ζιάκας
Αγαπητέ κ. Κ.Π.
Το βιβλίο του Ευ. Κοροβίνη "Αναζητώντας μια θεωρία για το έθνος" (το οποίο συνέστησα στους συνδαιτυμόνες σας) προχωρά σε ανακεφαλαίωση των βασικών νεωτερικών αντιλήψεων για το έθνος (: της "γαλλικής", της "γερμανικής", της αγγλοσαξωνικής, των σλαβοφίλων, καθώς και των αντίστοιχων μαρξιστικών). Σκοπός του ήταν να χρησιμεύσει ως κατατοπιστική εισαγωγή, για όποιον ενδιαφέρεται να μελετήσει το ζήτημα. Το συμπέρασμά του ήταν, ότι δεν υπάρχει ακόμη θεωρία για το έθνος, την αναζήτηση της οποίας και έθετε ως αίτημα.
Λέγοντας "θεωρία για το έθνος" εννοούσε εκείνον τον ορισμό της "ουσίας" του έθνους, ο οποίος είναι ικανός να καλύπτει όλες ανεξαιρέτως τις εθνικές ετερότητες, ως "υποστάσεις" της ενιαίας "εθνικής ουσίας", καθώς επίσης και όλες τις πιθανές εξελικτικές/ενελικτικές μεταλλάξεις των εθνικών ετεροτήτων.
Επρόκειτο για ένα κανονικό "ερευνητικό πρόγραμμα" με όχημα το περιοδικό "Ελλοπία" (της πρώτης φάσης του), όπου πρωτοστατούσε ο μακαρίτης Νίκος Μανίκας και βοηθούσα κι εγώ από τη Θεσσαλονίκη. Ο Κοροβίνης είχε μελετήσει τις μη μαρξιστικές απόψεις και εγώ τις μαρξιστικές (βλ. "Εθνισμός και Αριστερά" εκδ. Πελεκάνος). Μέσω της "Ελλοπίας" κατορθώσαμε να επεξεργαστούμε ένα περίγραμμα της ζητούμενης θεωρίας (κατατέθηκε με το βιβλίο "Έθνος και Παράδοση", που εκδόθηκε ταυτόχρονα στην Κύπρο, από τον Βάσσο Φτωχόπουλο και στην Αθήνα από τον Γ. Καραμπελιά). Τότε ήταν που ο μακαρίτης ο Νίκος Μανίκας είπε το αμίμητο: "ας αναζητήσουμε τώρα ένα έθνος για τη θεωρία μας"!
Μια τέτοια αναζήτηση μας πήγε πολύ μακριά, σε άπατα νερά: είδαμε έντρομοι ότι δεν χρειαζόμασταν απλώς μια εναλλακτική θεωρία για ένα ειδικό κοινωνικό θέμα, αλλά μια εναλλακτική κοινωνική οντολογία!...
Τέλος και για την πληρότητα της ενημέρωσης, οφείλω να σας πω ότι παράλληλη δουλειά, με πολύ πρωιμότερη αφετηρία, έκανε ο καθηγητής Γιώργος Κοντογιώργης. Την ύπαρξή της την πληροφορήθηκα μόλις πριν από ...τέσσερα χρόνια περίπου. Απίστευτο και όμως αληθινό. Τόσο λίγο γνωρίζουμε εμείς οι Έλληνες τη δουλειά των συνελλήνων μας.
Αυτοί είμαστε. Εξ ου και η καταλυτική ισχύς του ρητού που σας ανέφερα.
- 09-01-2012 21:55 |94.195.31.xxx| K.Π. - Θερμὲς Εὐχαριστίες
Ἀξιότιμε κ. Ζιάκα,
Σᾶς ὀφείλουμε πολλὰ εὐχαριστῶ, γιὰ τὴν βαρυσήμαντη παρέμβασή σας. Μιὰ παρέμβαση ποὺ τόσο ἀνάγκη ἔχουμε, στὶς ἐξαιρετικὰ δύσκολες συνθῆκες ποὺ βιώνουμε.
Προσωπικὰ θὰ μελετήσω εὐλαβικὰ τὴν βιβλιογραφία ποὺ ἀναφέρετε. Σᾶς παρακαλοῦμε θερμὰ νὰ παρεμβαίνετε, ὅποτε τὸ θεωρεῖτε ἀναγκαῖο!
Μὲ ἰδιαίτερη τιμή καὶ ἐκτίμηση,
Κυριάκος
Υ.Γ.
Τὸ πείραμα ποὺ ἀναφέρετε ἀκούγεται σὰν τὴν ἀντίστοιχη προσπάθεια τῶν φυσικῶν, γιὰ νὰ δημιουργήσουν μιὰ ἐνωποιημένη θεωρία, ὅπου ὅλες οἱ φυσικὲς δυνάμεις θὰ μποροῦν νὰ ἐκφραστοῦν μέσω μίας συνισταμένης.Ἔντρυφῶ στὴν θεωρία συνόλων - τοπολογία, ὁπότε θὰ δανειστῶ μιὰ ἐντελῶς διαφορετικὴ ὁρολογία. Προσωπικὰ πιστεύω ὅτι ἡ Ῥωμαϊκότητα δὲν ἀποτελεῖ ὑπερσύνολο αὐτοὺ ποὺ ὁνομάζουμε σήμερα Ἑλληνισμό. Δὲν τὸν ἐμπεριέχει. Μπορεῖ τὰ δύο αὐτὰ σύνολα νὰ τέμνομται, ὅμως περιέχουν καὶ μὴ κοινὰ ἀναμεταξύ τους στοιχεία. Ἐπιπρόσθετα, ὁ ὅρος τῆς ἐθνοτικὴς ὁμάδας δὲν ἀποτελεῖ ἐν γένει ὑπερσύνολο τοῦ ἔθνους (nation). Ὁπότε, ὁποιαδήποτε συζήτηση περὶ ταυτότητας, δὲν μπορεῖ νὰ ξεκινὰ μὲ βάση ὅτι ``ὅταν μιλᾶς γιὰ τὸ ἕνα, αὐτομάτως ὑπερκαλύπτεις τὸ ἀλλο΄΄. Δυστυχῶς τέτοιες ἀνακρίβεις ἀκούω καὶ διαβάζω συχνά, ἀκόμα καὶ ἀπὸ διανοούμενους τῆς πρώτης γραμμής.
Θὰ χρησιμοποιήσω καὶ ἕνα παράδειγμα ἀπὸ τὴν τοπολογία, ποὺ μοῦ 'ρχεται πρόχειρο. Εἶναι εὔκολο νὰ ἀποδειχθεῖ ὅτι:
``Ἕνας κατὰ δρόμον συνεκτικὸς χῶρος εἶναι συνεκτικός.΄΄
Δηλαδή, ἐὰν γιὰ κάθε δύο σημεῖα ἐνὸς χώρου, ὑπάρχει ἕνα μονοπάτι (path) ποὺ νὰ τὰ ἐνώνει, τότε ὁ χῶρος εἶναι κατ' ἀνάγκη συνεκτικός.
Ἀπὸ τὴν στιγμὴ ποὺ βρεθεῖ ὅτι ὑπάρχουν δύο σημεῖα, τὰ ὁποῖα δὲν μποροῦν νὰ συνδεθοῦν μὲ ἕνα μονοπάτι, τότε ὁ χῶρος μας δὲν μπορεῖ νὰ εἶναι συνεκτικός.
Τὴν παραπάνω, ἀπλὴ λογική, δὲν μποροῦν νὰ τὴν κατανοήσουν πολλοὶ (μὴ μαθηματικοὶ) ἐραστὲς τῆς μελέτης, καὶ καταλήγουν (μὲ μαθηματικὴ ἀκρίβεια) σὲ ἀ-νόητα λεκτικὰ σχήματα.
Γι΄ αὐτὸ κατανοῶ πλήρως τὸν (μαθηματικό!) Θ.Ι. Ζιάκα, καὶ τὴν εὕλογη ἀγανάκτησή του σὰν βλέπει τὴν τεράστια σύγχυση ἐννοιῶν, ποὺ διέπει τὸν δημόσιο (δια-)λογο.
- 09-01-2012 21:21 |94.68.113.xxx| Theo - VMRO, VMK και Βουλγαρική Εξαρχίαcretan? έγραψε:Theo μου, αν ήσουν όντως Μακεδόνας, θα τα γνώριζες αυτά. Το VMRO ουδεμίαν σχέση είχε με τους Εξαρχικούς. Ήταν καθαρά πολιτικό αυτονομιστικό κίνημα. Έχει αποκηρυχθεί από τους Βουλγάρους.
Όχι μόνο είμαι Μακεδόνας αλλά και δισέγγονος φίλου και στενού συνεργάτη του Παύλου Μελά, του Αθανάσιου Παπαστυλιάδη (βλ. το βιβλίο της Ναταλίας Μελά "Παύλος Μελάς", σσ. 298 και 390-392).
Το VMRO, ναι μεν ήταν "αυτονομιστικό" κίνημα και ήρθε σε αντίθεση με τους "Βερχοβιστές", δηλαδή το «Ανώτατο Μακεδόνικο Κομιτάτο» (VMK) που το στήριζε η βουλγαρική κυβέρνηση, αλλά ποτέ αυτή η κυβέρνηση δεν αποκήρυξε το VMRO, απλούστατα γιατί ήταν όργανο του Κεντρικού Πανσλαβικού Κομιτάτου με απώτερο σκοπό την ενσωμάτωση της Μακεδονίας στη Βουλγαρία. Γι' αυτό και στη Μακεδονία συνεργαζόταν άριστα με τους πράκτορες της Βουλγαρικής Εξαρχίας.
- 09-01-2012 23:20 |188.4.183.xxx| cretan?
Η φιλία με τον Παύλο Μελά και με όλους τους "ρομαντικούς απελευθωτές" (εδώ με προβληματίζεις: ήταν με τους Διαφωτιστές ο Μελάς ή με τους κολλυβάδες..??) δεν είναι ιδιαίτερο διαπιστευτήριο. Κάποιοι γνωστοί μου επάνω αλλιώς θα την χαρακτήριζαν..
- 09-01-2012 23:22 |188.4.183.xxx| cretan?
.. επίσης κάποιοι φίλοι μου από Σαλονίκη πλευρά μου λένε ότι αν δεν ήσουν δίγλωσσος δεν ήσουν και Μακεδόνας. Και φέρνουν σαν απόδειξη κάτι "περίεργες" απογραφές πληθυσμού των αρχών του αιώνα.. που δεν είναι και πολύ γνωστές στο ευρύ κοινό..
- 10-01-2012 13:52 |94.68.113.xxx| Theo
Τα περί του προπάππου μου και Παύλου Μελά τα έγραψα για να σου δείξω ότι όχι μόνο ότι είμαι γηγενής Μακεδόνας αλλά κι ότι η οικογένειά μου έχει παίξει κάποιο ρόλο ως προς το πού θα έγερνε η πλάστιγκα στην περιοχή: προς το Πατριαρχείο και την Ελλάδα ή προς την Εξαρχία και τη Βουλγαρία.
Και τι σημαίνει η διγλωσσία;
Ο πατέρας μου, εγγονός του Παπαστυλιάδη, ήταν τετράγλωσσος (μιλούσε ελληνικά, αρβανίτικα, βλάχικα και σλαβομακεδόνικα), όπως μάλλον κι ο παππούς του.
Το χωριό της μητέρας μου, που την έλεγαν Ευρυδίκη, ήταν δίγλωσσο. Από τις 3.000 κατοίκους, μόνο πέντε οικογένειες πήγαν με την Εξαρχία. Από τους υπόλοιπους, οι περισσότεροι είχαν αρχαία ελληνικά ονόματα (ένας τρόπος να διαδηλώσουν με ποιούς ήταν). Ένας απ' αυτούς ήταν και ο Φίλιππος Καπετανόπουλος, φαρμακοποιός στο Μοναστήρι, μέλος της τριμελούς επιτροπής της "Μακεδονικής Άμυνας" εκεί και πρώτος νεκρός αντάρτης από τότε που η Ελλάδα συμμετέσχε στον μακεδονικό αγώνα (βλ. το βιβλίο της Ναταλίας Μελά "Παύλος Μελάς", σσ. 391-393 και 395-397).
Γι΄αυτό επιμένω στο ότι η γλώσσα δεν είναι κριτήριο ταυτότητας.
-
Μεγαλύτερη σημασία για την ταυτότητα έχει η γλώσσα της εκπαίδευσης, απ' ό,τι η ντοπιολαλιά ή η φυλετική κατααγωγή. Οι Καππαδόκες πχ., από τους μεγαλύτερους Έλληνες Πατέρες, στα σπίτια τους μιλούσαν και το τοπικό ιδίωμα, όπως γράφει κάπου ο άγιος Γρηγόριος ο θεολόγος. Αλλά νομίζω πως η παιδεία τους(εννοὠ και τον πολιτισμό γενικότερα) μέτρησε περισσότερο από το τοπικό ιδίωμά τους.
Το ίδιο συνέβη και στο χωριό της μητέρας μου με τα αρχαία ελληνικά ονόματα.
- 10-01-2012 15:25 |130.43.54.xxx| cretan?
Ένας ¨ασχετος" θα μπορούσε να ρωτήσει γιατί το Πατριαρχείο κουβαλά την μοναδική ορθόδοξη αλήθεια, και γιατί έπρεπε - όντας Χριστιανικό και ορθόδοξο - να στρατολογήσει δίγλωσσους ντόπιους δίνοντάς τους - ωσάν σε Ινδιάνους ιθαγενείς - αρχαιοπρεπή ονόματα για να ριχτούν στην μάχη, ξεριζώνοντας ότι τοπική παράδοση υπήρχε στην περιοχή. Σε τι διαφέρει αυτό από την τακτική των Γεννιτσάρων..αλλά θα έπρεπε να το περιμένει αυτό κανείς ίσως, τέτοια ξέρουν τέτοια κάνουν.
Τέλος πάντων, η ιστορία με την υποτιθέμενη "μάχη" Ελλάδας-Βουλγαρίας για την Μακεδονία δεν πείθει πλέον κανέναν γιατί δεν είναι αληθινή.
Λυπάμαι πολύ που ενώ σε είχα για πραγματικά Ορθόδοξο, αποκαλύπτεσαι το ίδιο εθνοφυλετιστής όσο και αυτοί τους οποίους χλευάζεις.
Μόνο στα λόγια μιλάμε για "εν Χριστώ ζωή" αλλά στην πράξη "τα εμά μα, και τα σα ... μάσατα..".
Για αυτήν την μαρτυρία της Ορθοδοξίας που λείπει, την πάνω από έθνη και πολιτικές, φωνάζω. Και γιαυτή την συμπεριφορά έχει παραγκωνιστεί το Πατριαρχείο και έχει γίνει η Εκκλησία χωρίς πλήρωμα (όπως μου έλεγε και ένας γέροντας από την Λαύρα.) Για όλα έχει φροντίσει η Θεία Οικονομία.
Ελπίζουμε και πιστεύουμε ότι θα φροντίσει και για τις μεγάλες αλλαγές που θα έρθουν..
- 10-01-2012 15:57 |178.200.92.xxx| Ο Λούμπεν
Εάν μέσα από την "εν Χριστώ ζωή" φθάνεις στο συμπέρασμα ότι ο μακεδονικός αγώνας δεν πείθει πια κανέναν ως ελληνο-βουλγαρική αναμέτρηση τότε καλώς χρησιμοποιείς εισαγωγικά!
- 10-01-2012 16:05 |130.43.54.xxx| cretan?
και εγώ αν πάρω δύο τυχαίες λέξεις σου (και μάλιστα προθύστερες) από κείμενό σου, μπορώ να συμπεράνω ότι θέλω..
- 10-01-2012 16:21 |178.200.92.xxx| Ο Λούμπεν
να τονίσω για τελευταία φορά την διαφορά ανάμεσα στην προτεραιότητα η οποία είναι αποτέλεσμα της επίγνωσης και στην πεποίθηση.
Αντιστρέφεις μονίμως τους όρους. Άλλο να λες ότι για εσένα προσωπικά δεν έχει σημασία η φυλετική διαφορά και άλλο να λες ότι αυτή δεν υπάρχει γιατί δεν συνάδει με τον Χριστιανισμό. Εδώ βρίσκεται η λεπτή, πλην βασική, διαφορά ανάμεσα στην Πίστη και την Ιδεολογία.
Ελπίζω να έχεις καταλάβει ότι ηθικολογείς σε βάρος της αλήθειας αφού εδώ και μερικά ποστς, επιμένεις να ισχυρίζεσαι πεισματικά, ότι οι δικοί σου "φίλοι από την σαλονίκη" τα ξέρουνε καλύτερα από τον φίλο μας τον Theo, ο οποίος τα γνωρίζει κυριολεκτικά από πρώτο χέρι.
Είπες και συμφώνησα μαζί σου, ότι η Εκκλησία οφείλει να μην κάμει πολιτική σαν τον Άνθιμο, αλλά προφανώς εννούσες ότι οφείλει να μην κάμει μια συγκεκριμένη πολιτική, διαφορετική από την ιδεολογία σου. Λυπάμαι κυριολεκτικά που παρεξήγησα την θέση σου. Είσαι ο χειρότερος προτεστάντης που έχω γνωρίσει εδώ μέσα μέχρι τώρα!
- 10-01-2012 19:27 |130.43.54.xxx| cretan?
Ας μείνουμε στο ότι συμφωνούμε σε σχέση με τον Άνθιμο. Κατά τα άλλα, προφανώς παρεξήγησες πράγματα π.χ. δεν ισχυρίστηκα ποτέ ότι ΔΕΝ υπάρχει φυλετική ή εθνοτική διαφορά; απλά αμφισβήτησα έντονα την ανάγνωσή της από το νεοσύστατο και χρεωκοπημένο Ελληνικό κράτος.
Πες με ότι θες, αλλά όχι και προτεστάντη!
- 10-01-2012 21:31 |94.68.113.xxx| Theo - ιστορικές συνθήκες και δέον γενέσθαι
Αγαπητέ cretan?, δεν ήθελα να επεκταθώ αλλά με αναγκάζεις, βγάζοντας εσφαλμένα συμπεράσματα, λόγω άγνοιας.
Η Κατράνιτσα, το χωριό της μητέρας μου (σήμερα Πύργοι Πτολεμαΐδας), ένα χωριό εμπόρων και δασκάλων, έχει μια τοπική μεν, κοσμοπολίτικη δε, παράδοση. Εμπόριο με τη Σερβία και την Κεντρική Ευρώπη από τον 17ο αιώνα τουλάχιστον. Όταν, στις αρχές του 18ου αιώνα, δόθηκε η δυνατότητα στους Ρωμιούς να εγκατασταθούν στο μεθοριακό αυστροουγγρικό Σέμλιν (σήμερα Ζέμουν της Σερβίας), να συναλλάσσονται από εκεί με την αυτοκρατορία των Αψβούργων και να το χρησιμοποιούν ως προθάλαμο για μόνιμη εγκατάσταση σ' αυτήν, η πλειονότητα της ελληνικής παροικίας ήταν κατρανιτσιώτες (βλ. το βιβλίο του Ιωάννη Παπαδριανού, "Οι Έλληνες πάροικοι του Σεμλίνου", Θεσσαλονίκη 1988). Τόσοι, που για τη βόρεια Σερβία, κατρανιτσιώτης να σημαίνει έμπορος. Αργότερα, στον 18ο και 19ο, αν και ήταν μειοψηφία, ανέδειξαν δημάρχους της πόλης και τυπογράφους. Ένας απ' αυτούς τους ήταν ο Πέτρος Ίτζκος, για τον οποίο γράφει ο Παπαδριανός: "ο Ίτζκος, παράλληλα με την αφοσίωσή του στο εμπόριο και τη διπλωματία, έδειχνε ενδιαφέρον και για τα πνευματικά θέματα. Έτσι, στα 1755 παρακινεί τον ιερομόναχο της μονής Διονυσίου του Αγίου Όρους Παρθένιο να γράψει το βιβλίο "Διάταξις του μικρού αγιασμού". Ο Κατρανιτσιώτης διπλωμάτης μάλιστα αναλαμβάνει ο ίδιος τη δαπάνη της έκδοσης του βιβλίου αυτού.
... η μετάβαση του Πέτρου Ίτζκου στην Κωνσταντινούπολη κατά τα μέσα Ιουλίου του 1806, για να διαπραγματευτεί ως εκπρόσωπος των Σέρβων με την Υψηλή Πύλη την ειρήνευση της Σερβίας. Χάρη στη διπλωματική ευστροφία του Ίτζκου υπογράφτηκε τότε συνθήκη ειρήνης, που περιείχε ευνοϊκούς όρους για τους Σέρβους επαναστάτες. Σύμφωνα με τους όρους της συνθήκης αυτής που φέρει το όνομα του Κατρανιτσιώτη διπλωμάτη, παραχωρούνταν στους Σέρβους αυτονομία κάτω από την επικυριαρχία του σουλτάνου" (ό.π., σσ. 199-200).
Από την Κατράνιτσα μετανάστευσε το 1810 στη Βιέννη ο Δημήτριος Καραγιάννης, προ-προ-προπάππος του Herbert von Karajan.
Από μια τέτοια ανοιχτή και κοσμοπολίτικη κοινωνία δεν είναι καθόλου εύκολο και εφικτό "να στρατολογήσει [κανείς] δίγλωσσους ντόπιους δίνοντάς τους - ωσάν σε Ινδιάνους ιθαγενείς - αρχαιοπρεπή ονόματα για να ριχτούν στην μάχη, ξεριζώνοντας ότι τοπική παράδοση υπήρχε στην περιοχή", όπως γράφεις. Δεν ήταν στο επίπεδο των ιθαγενών, όπως ισχυρίζεσαι. Είχαν την ίδια παράδοση με το ρωμέικο Πατριαρχείο και δεν ξερίζωσαν τίποτα. Και δεν υπάρχει κάτι που να συνηγορεί ότι το Πατριαρχείο επέβαλε την αρχαιοπρεπή ονοματοδοσία. Όταν μάλιστα ο Φίλιππος Καπετανόπουλος γεννήθηκε πριν αυτό υιοθετήσει την ελλαδική πολιτική.
Οι ίδιοι οι πεπαιδευμένοι στο εξωτερικό κυρίως κάτοικοι (ο Καπετανόπουλος είχε σπουδάσει στη Βιέννη) επέλεξαν αυτόβουλα αυτήν την τακτική.Όλες αυτές οι εθνοφυλετικές διαμάχες και αλληλοσφαγές με θλίβουν (όπως με θλίβουν και οι καταπιέσεις και διακρίσεις κατά των δίγλωσσων στη Μακεδονία μας μέχρι το 1981). Και το Πατριαρχείο, ως μητέρα εκκλησία που τότε είχε υπό την αιγίδα του όλους του Ορθοδόξους της οθωμανικής Τουρκίας, προσπάθησε να τις αποτρέψει. Γι' αυτό και το 1872 χαρακτήρισε αίρεση τον εθνοφυλετισμό. Όταν όμως οι θλιβερές εξελίξεις το ξεπέρασαν, αναγκάστηκε, τη δεκαετία του 1880, να επιλέξει το μὴ χεῖρον από τα δύο προκείμενα κακά, τον ελληνικό εθνικισμό, όταν μάλιστα οι "γραικομάνοι" στη Μακεδονία βρίσκονταν σε άμυνα κατά των κομιτατζήδων που "ἤρξαντο χειρῶν ἀδίκων".
Εδώ μας έφεραν οι αμαρτίες μας, άρα όλοι οι Ορθόδοξοι φταίμε (λιγότερο ή περισσότερο) για όσα κακά έχουν συμβεί μεταξύ μας. Δεν είναι όμως καιρός ν' αναρριπίζουμε εθνικισμούς. Τώρα είναι ευκολότερο να συνεννοηθούμε μεταξύ μας απ' ό,τι παλαιότερα. Είθε να δώσει ο Θεός!Όμως, εκτός από το δέον, οφείλει κανείς να συνυπολογίζει και τις συνθήκες της εποχής, όταν εκφράζει ιστορικές κρίσεις. Και δυσκολεύομαι πολύ να ισχυριστώ ελαφρᾷ τῇ καρδίᾳ, από το ζεστό γραφείο μου και την άνεσή μου, ότι αν βρισκόμουν στη θέση του προπάππου μου θα επέλεγα κάτι άλλο.
- 10-01-2012 21:59 |94.195.31.xxx| Ανώνυμος
Ἀγαπητὲ Theo,
Δὲν εἶχα εὔκαιρο χρόνο νὰ παρακολουθήσω τὸν διάλογο: ἔριξα μιὰ ματιά πρὶν ἀπὸ λίγο, κι ἐντυπωσιάστηκα ἀπὸ τὶς ἀναφορές σου στὴν Ῥωμηοσύνη ἐπὶ Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας, καὶ εἰδικὰ μὲ τὶς ἀναφορές σου στοὺς προγόνους σου, ἀπὸ τὴν γῆ τῆς Μακεδονίας.
Γιατὶ δὲν μᾶς γράφεις ἕνα ἄρθρο πάνω σὲ αὐτὰ ποὺ μοιράζεσαι μαζί μας ἐδῶ;
Θερμὲς Εὐχὲς,
Κυριάκος
- 10-01-2012 22:22 |130.43.54.xxx| cretan?
Μην είσαι σίγουρος ότι έχω άγνοια.. Αν δεν κάνω λάθος, δίπλα στην Κατράνιτσα είναι το Όστροβο.. Λίγο πιο κάτω το Βλάδοβο.. Σταματώ εδώ.
Τώρα τα λες πολύ καλά!
Δεν είμαστε σήμερα στην εποχή που πρέπει να διαλέξουμε το "μη χείρον βέλτιστον", επειδή έτσι θέλει ο Άνθιμος και ο Ζουράρις.
Από ανθρώπους σαν και εσένα περιμένουμε γνήσιο Χριστιανικό λόγο, και πράξη. Τότε ίσως δούμε επιτέλους την αυγή της Νέας Ρωμιοσύνης αλλά και της Νέας Ελλάδας..
- 11-01-2012 12:25 |94.68.113.xxx| Theo
Και κοντά στην Κατράνιτσα και το Όστροβο, το Γραμματίκοβο· και μετά το Βλάντοβο, η Έδεσσα, τα ονόματα που χωροθέτησαν την παιδική κι εφηβική μου ηλικία...
- 11-01-2012 09:26 |79.103.157.xxx| insider
Δυστυχώς δεν είναι καθόλου ευκολότερο και αυτό προκύπτει εμφανώς από τη συζήτηση. Η δική σας στάση είναι απροσδιόριστα συμφιλιωτική μέσω μιας ρομαντικής επιστροφής σε ιστορικές συνθήκες του 1800.
Η στάση των άλλων είναι σαφώς στρατευμένη σε αυτό που επιδιώκουν, δηλαδή αναγνώριση ιδιαίτερης εθνικής ταυτότητας, αυτής τελοσπάντων που οι Βούλγαροι δημιούργησαν για τους δικούς τους σκοπούς τότε.
Όπως καταλαβαίνετε, οι στόχοι σας μπορεί φαινομενικά να "συγκλίνουν", μόνο στο βαθμό που εσείς υποχωρείτε και αυτοί προωθούν τις θέσεις τους.
Γι'αυτό όταν μιλάμε για την αξία των εθνικά ομοιογενών κρατών, δεν το λέμε για να γίνονται πόλεμοι, αλλά ακριβώς για να ΜΗΝ γίνονται. Διότι από τέτοιες "εθνομειονοτικές" διεκδικήσεις πιάνεται ο κάθε επίδοξος μεγαλοϊδεατιστής προκειμένου να προωθεί τους σκοπούς του, όσο κι αν τους καλύπτει πίσω από φλυαρίες για "χριστιανικά" ή "ορθόδοξα" ήθη.
Κοινώς, ρωμιοσύνη με τους κομιτατζήδες και τους, ιδίων αντιλήψεων, απογόνους τους δεν γίνεται. Ο προπάππους σας κάτι ήξερε επ'αυτού.
- 09-01-2012 22:08 |94.68.113.xxx| Theo - VMRO, ΠΓΔΜ, Βουλγαρία και Σαντάνσκι
Απόδειξη πόσο αγαστές ήταν οι σχέσεις Βουλγάρων, Εξαρχίας και VMRO είναι ο Γιάνε Σαντάνσκι, ηγέτης της αριστερής πτέρυγας του VMRO και σφαγέας πολλών Ρωμιών που δεν ήθελαν να προσχωρήσουν στην Εξαρχία. Οι Βούλγαροι έχουν στήσει το άγαλμά του έξω από το ρωμαϊκό Μελένικο κι έχουν δώσει το όνομά του σε πόλη τους. Κι οι FYROMέζοι τον διεκδικούν για δικό τους.
- 10-01-2012 09:50 |46.12.192.xxx| insider
Βλέπετε λοιπόν ποιοι και με τι τρόπο σπεύδουν να χρησιμοποιήσουν αυτήν την "ρωμαϊκότητα" στην οποία μπορεί εσείς να πιστεύετε ειλικρινώς, αλλά με τελείως άλλη αφετηρία από την δική τους;
Η γη των προγόνων σας δεν είναι δική σας, και δεν είναι ορθόδοξο χριστιανικό πράγμα να το λέτε αυτό, ενώ πρώτο βήμα προς τη Ρωμαιοσύνη(που υποτίθεται ότι υπερβαίνει τα έθνη) είναι ... η αναγνώριση "μακεδονικού" έθνους. Αυτά σας λέει.
Κατά τα άλλα το ζήτημα είναι πώς θα αποδομήσουμε την ελληνική εθνική ταυτότητα; Αποδομήστε πρώτα αυτών εδώ των Βουλγάρων "μακεδόνων" και βλέπουμε μετά και για την ελληνική.
- 10-01-2012 10:34 |188.4.183.xxx| cretan?
.. είπα ¨μακεδονικής εθνότητας". Άλλο έθνος, άλλο εθνότητα. Για πήγαινε να αμφισβητήσεις από κανέναν Αρβανίτη την ύπαρξη Αρβανίτικης εθνότητας. Θα σηκωθεί ο Κολοκοτρώνης και θα σας κυνηγάει..
- 10-01-2012 10:58 |46.12.192.xxx| insider
.. είναι σαφή αυτά που είπες, όπως και με τι σκοπούς τα είπες. Άσε μην τα κάνεις χειρότερα..
- 09-01-2012 23:31 |174.91.200.xxx| Αρης
Η διαχρονικότητα της Ελληνικής συνείδησης και η ψευδεπίγραφη “Ρωμαϊκότητα” των Βυζαντινών
γράφει ο Κυριάκος Κατσιμάνης Επίκ. Καθηγητής Φιλοσοφίας του Πανεπιτημίου Αθηνών
http://www.24grammata. com/?p=23916
- 09-01-2012 23:50 |94.195.31.xxx| Ανώνυμος
1) Ὁ κ. Κατσιμάνης δὲν φέρει τὸν τίτλο ποὺ γράφετε. Μετακινήθηκε
σὲ ἄλλον τομέα...2) Πέφτει σὲ ἀπίστευτες ἀντιφάσεις καὶ λάθη (λίγα ἀπὸ αὐτά: ὁ ὅρος Ῥωμαῖος ἐγκαταλείφθηκε σταδιακά, ὁ προσδιορισμὸς Ῥωμαῖος ἀφοροῦσε τὴν ὑποταγὴ στὸν αὐτοκράτορα κλπ.)
3) Ὅταν ἀντιλόγησα στὸ γραπτό του, μὲ ἀποδοκίμασε καὶ μὲ χαρακτήρησε ``ὀπαδὸ τοῦ νεο-ὀθωμανισμοῦ΄΄.
Μὲ τέτοιους ἐρασιτέχνες ἔφτασε ἡ παιδεία μας ἐδῶ ποὺ ἔφτασε...
Κ.Π.
- 10-01-2012 04:51 |174.91.195.xxx| Αρης
1) άσχετο
2) ποιές και γιατί
3α) τακτική που χρησιμοποιείτε και εσείς πυκνά συχνά
3β) είστε οπαδός του νεο-οθωμανισμού;
4) Εδώ που φτάσαμε, δεν φτάσαμε εξ΄αιτίας των ερασιτεχνών, αλλά εξάιτίας των σπουδαγμένων και των επαγγελματιών.Ξανακοίταξα τις απαντήσεις σας στα διάφορα σχόλια στο άρθρο και διαπίστωσα ότι στην ουσία δεν απαντάτε ποτέ, δεν κάνετε διάλογο με κανένα, παρά συνεχίζετε και χτίζετε με μονόλογο στις πάγιες θέσεις σας, και όταν στριμώχνεστε, χρησιμοποιείτε την τακτική της αφισοκόλλησης και της κυκλικλης λογικής, χαρακτηρίζοντας και βάζοντας ταμπέλες στούς σχολιαστες.
Οι πηγές σας και οι αναφορές είναι μονόπλευρες, και παρ΄όλη την μεγαλοπρέπεια και την ραφινάτη ευγένεια και υπομονή πού θελετε να δειξετε με τον τρόπο του γραψίματος και των απαντήσεών σας σ΄αυτούς που, είτε έχουν διαφορετική γνώμη από εσάς, είτε που ακόμη ψάχνονται, είτε που ακόμη προσπαθούν να συνέλθουν από την αυθάδεια της πρότασής σας , στην ουσία το μόνο που φαίνεται είναι μιά σκληράδα και μιά μεγάλη προσπάθεια να κρατηθήτε για να μην τους κατασπαράξετε.
Ηρεμία λοιπόν, κ. Παπαδόπουλε. Ο διάλογος με θέσεις τσιμέντο δεν έχει αποφέρει ποτέ. Απλώς κολλάει, βουλιάζει στα απύθμενα και τραβάει μαζύ του στο βυθό και τους συμπαρασύρει όλους.
- 10-01-2012 06:24 |94.195.31.xxx| Ανώνυμος
Ἄρη,
Πολὺ εὐαίσθητο σᾶς βρίσκω: ὁ κόσμος εἶναι πολὺ πιὸ σκληρὸς ἀπ' ὅτι νομίζετε.
Ἐπίσης, ἡ γνώση κατακτιέται. Mοιράστηκα κάποιες σκέψεις μου. Ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ τὶς ὑπερασπίσω, ἀκόμα κι ἔντονα ὅταν τὸ κρίνω σωστό. Δὲν πρόκειται ἀπὸ μένα νὰ μάθετε κάτι. Ἄν περιμένετε κάτι τέτοιο, μάλλον πρόκειται περὶ παρεξήγησης. Μόνος σας θὰ τὴν βρεῖτε τὴν ἄκρη.
Θερμὲς Εὐχὲς
- 10-01-2012 01:28 |94.69.249.xxx| Α.Κοσματόπουλος
Αγαπητέ Κυριάκο Παπαδόπουλε,
με αφορμή την φράση που παραθέτει ο Θ.Ι.Ζ., «ας αναζητήσουμε ένα έθνος τώρα για τη θεωρία μας», καθώς και τα λεγόμενά σου για το εκκλησάκι της παλαιάς Ξάνθης και το αίσθημα που αναφέρεις, θα ήθελα να πω δυο λόγια.
Τι είναι εκείνο που προσδιορίζει την ενότητα ενός συνόλου ανθρώπων, ενός λαού; Μια θεωρία στην οποία εκόντες άκοντες όλοι εντάσσονται, ή ένα βαθύτατο αίσθημα ζωής που διαπερνά όλες τις εκφάνσεις του καθημερινού βίου; Είναι δυνατόν να υπάρξει τέτοιο αίσθημα στην εποχή μας, της εξατομίκευσης από τη μια και της μαζικότητας από την άλλη; Μήπως είναι ακόμη πιο δύσκολο κάτι τέτοιο, ακόμη και από την διαμόρφωση μιας θεωρίας περί έθνους;
Σε μερικά χωριά της Χαλκιδικής πριν από χρόνια (δεν ξέρω αν υφίστανται πια όπως ήταν), οι τάφοι στα νεκροταφεία είχαν έναν ξύλινο σταυρό και ένα τενεκεδάκι για θυμιατό. Ήταν πολύ κοντά στο χώμα, και τούτο έδινε την αίσθηση και το αίσθημα μιας ενότητας ανάμεσα στη ζωή και το θάνατο, αίσθηση που δεν υπάρχει, επί παραδείγματι, στο Πρώτο νεκροταφείο Αθηνών, που φιλοξενεί και την περίφημη «Κοιμωμένη» του Χαλεπά.
Αυτά είχα να πω και σε ευχαριστώ για το γόνιμο κείμενό σου.
- 10-01-2012 06:20 |94.195.31.xxx| Κυριάκος Παπαδόπουλος - Εὐχαριστίες καὶ Σχόλιο
Ἀξιότιμε κύριε Κοσματόπουλε,
Εἶναι ἐξαιρετικὴ τιμή, εἰλικρινά, ποὺ σχολιάζετε σὲ ἄρθρο μου, καὶ τοῦ δίνετε ἀξία.
Ὁ ἀγαπητός σας φίλος, καὶ ἕνας ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους ποὺ ἀνήκουν στὸ Πάνθεόν μου, ὁ κὺρ Νίκος-Γαβριήλ Πεντζίκης, γέμιζε δημιουργικὰ τὸ φόντο, στοὺς πίνακές του, μὲ ἀμέτρητα στίγματα, ποὺ ἀναπαριστούσαν τοῦς κεκοιμημένους. Αὐτὴν τὴν τεχνικὴ ἀκολουθεῖ καὶ ὁ μαθητής του, ὁ πνευμονολόγος (καὶ συντοπίτης μου, ἀπὸ τὴν Ξάνθη) Γιάννης Μενεσίδης. Ὁ χρόνος τῶν ζωντανῶν καὶ ὁ χρόνος τῶν κεκοιμημένων, ὅχι σὲ ἀντιδιαστολή, ἀλλὰ σὲ ἐναρμονισμένη συνύπαρξη: αὐτὴ ἡ τέχνη κρύβει κάτι τὸ ἀναστάσιμο μέσα της, τὸ χαρμόσυνο, γι' αὐτὸ πολὺ μὲ ἀναπαύει!
Πολὺ μὲ ἀναπαύουνε καὶ τὰ γραπτά σας, διότι ἰσορροποῦν μέσα στοὺς δύο αὐτοὺς χρόνους ποὺ ἀνέφερα.
Μιὰς καὶ μιλήσαμε γιὰ τὴν συνέχεια τοῦ Γένους μας (μέσα στὸν χρόνο τῶν ζωντανῶν), ἐναρμονισμένη μὲ τὸν χρόνο τῶν κεκοιμημένων, μοῦ 'ρθε στὸ νοῦ μου μιὰ ῥωσικὴ ταινία. Δὲν μπορῶ νὰ θυμηθῶ τὸν σκηνοθέτη, τὴν εἴδα τυχαία, κάποτε στὴν τηλεόραση. Ἦταν λοιπὸν ἕνα χωριό, ἐπὶ ἐποχῆς Στάλιν, τὸ ὁποῖο θὰ καλυπτόταν μὲ νερό, γιὰ χάριν τῆς κατασκευῆς ἑνὸς φράγματος. Κεντρικὴ φιγούρα, μιὰ ἠλικιωμένη, ἡ ὁποῖα ἔβαλε τὸν ἐγγονό της νὰ ὁρκιστεῖ ὅτι θὰ μεταφέρει τὸ νεκροταφεῖο στὴ νέα τους γῆ! ``Δὲν πρόκειται νὰ φύγω ἀπὸ ἐδῶ, χωρὶς τοὺς κεκοιμημένους μας΄΄!
Θὰ ἤθελα νὰ συμφωνήσω μαζί σας ἤ μάλλον νὰ ταυτιστῶ μαζί σας, στὸ σημεῖο ποὺ διατυπώνετε πῶς ἕνας ἐπιστημονικὸς ὁρισμὸς τοῦ ἔθνους, ὁ ὁποῖος θὰ καλύπτει μὲ τὸν ἀκριβέστερο τρόπο τὴν ἱστορικὴ πορεία τῶν Ῥωμαίων (ἐπιτρέψτε μου νὰ προτιμῶ αὐτὸν τὸν προσδιορισμὸ γιὰ τοὺς Ποντίους, Κωνσταντινουπολίτες καὶ Ἀρμάνους προγόνους μου) μέσα στὸν χρόνο, θὰ ἦταν κενὸς νοήματος, ἄν δὲν δημιουργοῦσε συνειρμοῦς. Ἤ μάλλον δὲν τὸ 'γραψα σωστά, ὅχι συνειρμοὺς ἀπλά, ἀλλὰ ἄν δὲν μεταρσίωνε τὸν ἄνθρωπο, καὶ δὲν τὸν ἀνύψωνε! Ἐμένα προσωπικὰ ἡ λέξη Ῥωμηός/Ῥωμαῖος μὲ ἀνυψώνει, μὲ μεταρσιώνει: καὶ μόνον στὸ ἄκουσμά της μοῦ 'ρχονται στὸ νοῦ οἱ πρόσφυγες πρόγονοί μου, καὶ ὅτι κουβάλησαν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι στὴν ψυχή τους, ψήγματα τῆς Μεγάλης Ῥωμηοσύνης.
Ἐπιτρέψτε μου κι ἕνα ἐπιλογικὸ σχόλιο. Λέμε καὶ γράφουμε πολλὰ γιὰ τὸν ἀρχαιοελληνικὸ κόσμο. Τὸν ἐξιδανικευμένο καὶ μονόπλευρα ἀναδεδειγμένο ἀρχαιοελληνικὸ κόσμο! Ἕναν κόσμο ποὺ μᾶς τὸν ἀποκάλυψαν, κατὰ τὸν τρόπο ποὺ τὸν διδαχθήκαμε καὶ βιώσαμε μέσα στὸ ἑλληνικὸ Κράτος, τὰ τῆς Ἐσπερίας πεφωτισμένα ἔθνη. Αὐτοὶ κάνανε τὶς σημαντικότερες ἀνασκαφές, αὐτοὶ βελτιώσανε καὶ ἐκδόσανε τὰ ἀρχαία συγγράμματα, αὐτοὶ γράψανε τὰ ἱστορικὰ βιβλία. Καὶ ὅμως, ἔχουμε ἀναρωτηθεῖ γιατὶ μᾶς ἔλκει τόσο πολὺ ὁ γερο-Ἄθωνας; Τί μαγνήτη, τελοσπάντων, ἔχει αὐτὸ τὸ βουνό, καὶ σὰν τὸ περιδιαβεῖ κανεὶς μιὰ φορὰ στὴν ζωή του, δὲν τὸ ξεχνᾶ ποτέ!
Εἶχα καιρὸ νὰ πάω στὸ Ἅγιον Ὅρος. Ἤτανε τὸ ἐξωτερικό, ἡ ῥουτίνα, ἤτανε καὶ ἡ πλύση ἐγκεφάλου ἀπὸ τὰ ΜΜΕ ποὺ μ΄ἔκανε καὶ ὀλίγον τὶ δύσπιστο...ὅμως σὰν πήρα τὴν ἀπόφαση, ἀποκαλύφθηκε ξανὰ μέσα μου, τὸ ἴδιο μεγαλεῖο ποὺ ἔνιωσα ξανὰ καὶ ξανά, σὲ κάθε μου ἐπίσκεψη στὸ παρελθόν. Τί νὰ εἶναι αὐτὸ τὸ τόσο οἰκεῖο, ποὺ διαθέτει αὐτὴ ἡ χερσόνησος, καὶ μᾶς _συγ-κινεῖ_, καὶ μᾶς _συγ-κλονίζει_! Εἶναι ἡ ζώσα Ῥωμηοσύνη. Δὲν μπορῶ νὰ βρῶ ἄλλον τρόπο νὰ τὸ περιγράψω αὐτό.
Ἤμουνα δεκατριῶν χρονῶν, καὶ τὴν πρώτη μου νύχτα, στὸν Ἰ. Μ. Ὁσίου Παύλου, τὴν πέρασα σὲ μπαλκονάκι τῆς μονῆς, ἀπολαμβάνοντας τὸν ἔναστρο οὐρανό. Τότε, ἔνιωσα γιὰ πρώτη φορὰ στὴν ζωή μου πόσο συμπαγὴς καὶ βαθὺς εἶναι ὁ οὐρανός. Ἔβλεπα τὰ ἀναρίθμητα ἀστέρια, ποὺ ἦταν τόσο πυκνά, ποὺ ζαλιζόμουν, ἔνιωθα πῶς ὁ οὐρανὸς θὰ πέσει στὸ κεφάλι μου...γιὰ μιὰ τέτοια αἴσθηση μιλάμε. Κάτι παρόμοιο ἔνιωσα λίγη ὥρα ἀργότερα, στὴν Ἀγρυπνία. Ἔνιωθα τὸ Καθολικὸν νὰ εἶναι ἀσφυκτικὰ γεμάτο ἀπὸ πρόσωπα ποὺ δὲν μποροῦσα νὰ τα διακρίνω μὲ τοὺς ὁφθαλμοῦς, ὅμως ἔνιωθα τὴν παρουσία τους. Ἕνα συναίσθημα ποὺ δὲν μπορῶ νὰ βρῶ λόγια νὰ τὸ ἐκφράσω. Μόλις εἶδα γιὰ πρώτη φορὰ πίνακες τοῦ Πεντζίκη καὶ τοῦ Μενεσίδη, ἀμέσως κατάλαβα ὅτι δὲν ἤμουν ὁ μόνος ποὺ ἔζησε αὐτὸ τὸ συναίσθημα: αὐτὲς τὶς κουκίδες, ποὺ κατακλύζουν τὸν χῶρο.
Τί εἶναι ἐκεὶνο λοιπόν, ποὺ προσδιορίζει τὴν ἐνότητα τῶν ἀνθρώπων! Μὰς τὴν δίνετε τὴν ἀπάντηση στὸ σχόλιό σας, τόσο ποιητικὰ καὶ τόσο ἀληθινά.
Χρόνια σας Πολλὰ καὶ Εὑτυχισμένα!
Μὲ ἐκτίμηση,
Κυριάκος
Υ.Γ.
Θὰ θυμάστε μιὰ ἀφήγηση μιὰς Οὐκρανὴς, τῆς Ἀλεξάνδρας, γιὰ τὸ πῶς ἐγκατέλειψαν μὲ τὴν μικρή της ἀδελφὴ τὸ χωριό τους, κατὰ τὴν διάρκεια τῆς μεγάλης πείνας (λόγω τοῦ οἰκονομικοῦ άποκλεισμοῦ ποὺ δημιούργησε ὁ Στάλιν), καὶ πῶς τὰ μικρὰ αὐτὰ κοριτσάκια εἴδανε ἀκατανόητα γιὰ μᾶς πράγματα, φθάνοντας (στὴν κυριολεξία-) θαυματουργικὰ σὲ μιὰ πόλη, διασχίζοντας ὁλόκληρα βουνά. Μοῦ ἔκανε ἐντύπωση, ποὺ ἡ συγγραφεὺς ἔλεγε ``οἱ Ἄγγελοι σὰν νὰ κολυμποῦν στὴν πλάση΄΄. Ἐπικολλῶ τὴν τελευταία παράγραφο τοῦ κειμένου:(...)
Για πόσο καιρό περπάτησα με τσουρουφλισμένο το κεφάλι, δεν θυμάμαι. Είναι τώρα σαράντα χρόνια από τότε που έγιναν όλα αυτά και ζω ακόμη. Ζω και πιστεύω ότι ο Θεός "κολυμπάει στον αέρα". ότι η Βασίλισσα των Ουρανών περπατάει πάνω στη γη. Πιστεύω ότι υπάρχει ένας άλλος ήλιος, τον οποίο δεν βλέπουμε, αλλά είναι αιώνιος!
Αυτός μας φωτίζει!
Αλεξάνδρα Κόρνιεβα









Τα πλαστά έγγραφα του μεσαίωνα μπορούν να ανακαλυφθούν και μέσω του πολυτονικού συστήματος.
Στην Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία ο Χριστιανισμός, ο Ελληνισμός και ο τρόπος ζωής είχαν γίνει ένα.
Πνεύματα χρησιμοποιούσαν γιατί έγραφαν τις λέξεις χωρίς κενά.
Οι δασείες έμπαιναν στις λέξεις που έπρεπε να ξεχωρίσουν, όπως τα άρθρα και οι λέξεις για τις οποίες έγιναν οικουμενικές σύνοδοι, π.χ. ὁμοούσιος-ὁμοιούσιος.
Τα κείμενα του μεσαίωνα είναι γεμάτα λάθη, π.χ. η Ιερουσαλήμ γράφεται τις μισές φορές ως «Ἰερουσαλήμ» και τις υπόλοιπες ως «Ὶερουσαλήμ».
Αν δεν γνωρίζεις ορθόδοξη δογματική και δεν ζεις σύμφωνα με την χριστιανική ορθόδοξη παράδοση, τα λάθη γίνονται αόρατα.