Πρωτοσέλιδα

Locus amoenus ή ξημερώματα στο Κάιρο, Κυριακή 1η Αυγούστου 1943.

Βαγγέλης Σταυρόπουλος

 

‘’ Συλλογίζομαι αυτόν τον άνθρωπο που για χρόνια καθότανε μπροστά στο άσπρο χαρτί, βουτούσε την πένα στο μελάνι και το μαύριζε με υπομονή, με επιμονή- το μαύριζε με τον εαυτό του. Τον συλλογίζομαι με άπειρη συμπόνια. Αποτρόπαιο’’.

Γιώργος Σεφέρης, Έξι Νύχτες στην Ακρόπολη, Πρώτη Νύχτα.

 

Το βλέμμα στεριώνει στην αγρύπνια των κάθετων λιοπυριών, στην αμοιβαιότητα των πόθων και των σταυρώσεων. Χωρίς να ελπίζει σε τίποτα παρά μονάχα στην αντίδοση της ελπίδας, στη ξαστεριά του θαύματος. Μία κατάφαση και αυτή να ριζώσεις στα ξέφωτα του καημού σου. Καθώς στέκεται το θαύμα ολόρθο, τόσο που οι λέξεις αφανίζονται εμπρός του, γίνονται αυτό που είναι, η αγάπη πριν καν υπάρξει η λέξη αγάπη. Το βλέμμα γεννά τη λέξη,...

Ο πολιτισμός των ομοιωμάτων (δικαιωμάτων)

Χάρης Ναξάκης

 
    Το 2001 στη Γερμανία, όπως αναφέρει ο καθηγητής Μ. Σαντέλ, ο Α. Μέιβες, ένας σαραντάχρονος τεχνικός υπολογιστών, σκοτώνει, τεμαχίζει, μαγειρεύει και τρώει ένα σαραντατριάχρονο προγραμματιστή, τον Γ. Μπράντες, ο οποίος οικ...
Η Πολιτική Θεολογία ως ιδιαίτερο επιστημονικό αντικείμενο

Γιάννης Ναστούλης

Εισαγωγή. Για μια πολιτική ιστορία της θρησκείας

  Το προηγούμενο άρθρο μας «Το ιδεολογικό-πολιτικό διάβημα του Ισλάμ»,  ήταν μια απόπειρα να δειχθεί η στενότατη διασύνδεση πολιτικής και θεολογίας σε έναν χώρο, όπου η συνάφ...

Χθες δεν ήταν νωρίς. Αύριο θα είναι ακόμα πιο αργά. Τώρα!

Γιώργος Μιλτ. Σαλεμής

 

«Σᾶς κράζει ἡ Ἑλλάδα, σᾶς θέλει σας πονεῖ,

Ζητᾶ τὴν συνδρομήν σας, μὲ μητρικὴν φωνή».

 

Το μέγα ζητούμενο, όλα αυτά τα χρόνια της κρίσης, ήταν αυτό που είπε χθες ο Πρωθυπουργός στον Μίκη ότι δεν «το περίμενε»: η...

Μία Κριτική Ματιά στον Αποδομισμό (Φουκώ, Ντελέζ, Ντεριντά)

Κύκλος Αυτομόρφωσης : Η Θεωρία του Αποδομισμοὐ Foucault, Deleuze, Derrida
 
Μία Κριτική Ματιά στον Αποδομισμό (Φουκώ, Ντελέζ, Ντεριντά)
 
Ομιλητές : Στέφανος Ροζάνης (Συγγραφέας / Καθηγητής Φιλοσοφίας), Φιλήμoνας Πατσάκης (Περιοδικό Β...

Μηνάς Γρηγοράτος *

Στην ταινία ΜΙΣΑΛΛΟΔΟΞΙΑ (Intolerance), την μεγαλειώδη τρίωρη υπερπαραγωγή του 1916, ο D.W. Griffith αφηγείται τέσσερις διαφορετικές αλλά παράλληλες ιστορίες: την πτώση της προϊστορικής Βαβυλώνας, την Σταύρωση του Ιησού, την σφαγή του Αγίου Βαρθολομαίου στη μεσαιωνική Γαλλία, και την αμερικανική κοινωνία των πουριτανών, εγκληματιών και καπιταλιστών στις αρχές του 20ου αιώνα. Ο Griffith απέδειξε στην ταινία αυτή ότι η μυθοπλαστική αναπαράσταση μπορεί να κάνει χρήση τεραστίων σκηνικών κατασκευών, και να περιλαμβάνει όχι μόνο οικογένειες ή μια κοινωνία, αλλά διαφορετικές χιλιετίες και πολιτισμούς.

 

 

Η ρυθμική εναλλαγή

Για να το πετύχει ο Griffith συνέλαβε την σύνθεση των τεσσάρων αυτών διαφορετικών εποχών ως Μέρη μιας μεγάλης οργανικής Ενότητας. Τα μέρη εντάσσονται σε δυαδικές σχέσεις (άνδρες-γυναίκες, πλούσιοι-φτωχοί, κτλ) οι οποίες υπόκεινται σε συνεχείς μεταπηδήσεις μέσα στον ιστορικό χρόνο χάρις στο ρυθμό του παράλληλου μοντάζ.

Όμως εκτός από το ότι τα μέρη εντάσσονται σε δυαδικές σχέσεις, ισχύει επίσης ότι στην ταινία τα μέρη της μεγάλης ενότητας δρουν και αντιδρούν το ένα ως προς το άλλο ερχόμενα σε σύγκρουση, σε μονομαχία, καθώς είναι γνωστό ότι το οργανικό σύνολο τίθεται υπό συνεχή απειλή, λόγω των «δράσεων» που εμπεριέχονται στην πλοκή της ταινίας. Η επερχόμενη σύγκρουση αποκαλύπτει στον θεατή πώς υπερβαίνεται η ρήξη ή πώς αποκαθίσταται η οργανική ενότητα καθώς οι συγκλίνουσες «δράσεις» τείνουν προς το κοινό τέλος: ή να αντιστρέψουν την έκβαση της μονομαχίας, ή να διασώσουν την αθωότητα ή να αποκαταστήσουν την απειλούμενη ενότητα. Όλα αυτά επιτυγχάνονται μέσω του συγκλίνοντος μοντάζ χάρις στο οποίο εναλλάσσονται οι στιγμές δύο δράσεων που πρόκειται να ενωθούν. Και όσο περισσότερο συγκλίνουν οι δράσεις, τόσο πλησιάζει η ένωση, τόσο ταχύτερα γίνεται η εναλλαγή των σκηνών χάρις στο επιταχυνόμενο μοντάζ.

Οι τρεις παραπάνω μορφές ρυθμικής εναλλαγής [παράλληλο, συγκλίνον, επιταχυνόμενο μοντάζ] είναι αυτές που ο Griffith θεμελίωσε στην αμερικανική σχολή μοντάζ: τα διαφοροποιημένα μέρη που ανακατεύονται μέσω του παράλληλου μοντάζ είναι οι τέσσερις πολιτισμοί, οι ανταλλασσόμενες σχετικές διαστάσεις εκτείνονται από το κάστρο της Βαβυλώνας έως το εργοστάσιο του καπιταλιστή, οι συγκλίνουσες δράσεις δεν σχετίζονται μόνο εντός των συγκρούσεων κάθε πολιτισμού, αλλά και ανάμεσα στις συγκρούσεις διαφορετικών εποχών που, προς το τέλος της ταινίας, συγκλίνουν μέσω ενός επιταχυνόμενου μοντάζ το οποίο αντιπαραθέτει την Βαβυλώνα και την σύγχρονη Αμερική. Μετά από αυτή τη ρυθμική εναλλαγή που παρουσίασε ο Griffith στη ΜΙΣΑΛΛΟΔΟΞΙΑ, ποτέ ξανά στον κινηματογράφο δεν θα επιτευχθεί παρόμοια οργανική ενότητα από μέρη τόσο διαφορετικά και από δράσεις τόσο μακρινές.


Το «οργανικό» μοντάζ

Βέβαια, το μοντάζ δεν επινοήθηκε στη ΜΙΣΑΛΛΟΔΟΞΙΑ. Μπορούμε όμως με σιγουριά να πούμε ότι ο Griffith είναι ο μεγάλος θεμελιωτής του μοντάζ της αμερικανικής σχολής, του «οργανικού» μοντάζ. Αυτό του το αναγνώρισαν όλοι οι μεγάλοι σκηνοθέτες, ακόμη και οι σοβιετικοί. Έτσι, από τον Griffith και μετά, το «οργανικό» μοντάζ έγινε το κυρίαρχο συστατικό του αμερικανικού κινηματογράφου και κυριάρχησε η αφηγηματικότητα: μια Κατάσταση μεταμορφώνεται σε μια άλλη, μέσω του ρυθμού και του μοντάζ, με την μεσολάβηση μιας δυικής Αντίθεσης και με την σύγκλιση των Δράσεων.

Άρα δεν είναι σωστό να κατηγορούμε το μοντάζ της αμερικανικής σχολής ότι υποτάσσεται στην κινηματογραφική αφήγηση. Αντιθέτως, το σωστό είναι ότι η αφηγηματικότητα των αμερικανικών ταινιών απορρέει από το «οργανικό» μοντάζ που θεμελίωσε ο Griffith.


Μετά την ταινία αυτή και το οργανικό μοντάζ της αμερικανικής σχολής θα παρουσιάσουμε, σε αντιδιαστολή μ’ αυτό, το διαλεκτικό μοντάζ της σοβιετικής σχολής, το ποιητικό μοντάζ της γαλλικής προπολεμικής σχολής και το εντασιακό μοντάζ της γερμανικής εξπρεσιονιστικής σχολής.

 

* cinema.antifono [at] gmail.com πηγή: antifono.gr

 

Leave your comments

0
terms and condition.

Ελλάδα - Ιστορία - Γεωπολιτική

M. Σακελλαρίου: Μερικές πτυχές της νεοελληνικής κακομοιριάς

Μιχάλης Σακελλαρίου 

 
Δεν είναι ψέμα. Σαν λαός φέρουμε μέσα μας μια ελαττωματική αυτοεικόνα που έχει τα χαρακτηριστικά της συλλογικής ασύνειδης σφραγίδας. Μπορεί κανείς να το διακρίνει σε όλ...

Φιλοσοφία - Επιστημολογία

Δ. Ιωάννου: Η Χαϊντεγκεριανή «μέριμνα» και η θεολογία

Δημήτρης Ιωάννου

 
Η ορθόδοξη θεολογία λέγει ότι πρέπει να αγαπάμε τον Θεό «εξ όλης της καρδίας και εξ όλης της διανοίας και εξ όλης της ισχύος» μας. Αυτή είναι η πρώτη και ύ...

Κοινωνία - Οικονομία 

Γιατί η Οικονομική δεν είναι επιστήμη

Γιάνης Βαρουφάκης*


Φανταστείτε αγαπητοί αναγνώστες τί θα σκεφτόσασταν εάν γινόσασταν μάρτυρες μιας σφοδρής επαγγελματικής διαμάχης μεταξύ ιατρών-καρδιολόγων σαν αυτή που θα σας περιγράψω αμέσ...

 

Περί Τεχνών

Για τα Collectanea του Ζήσιμου Λορεντζάτου

Γιώργος Βαρθαλίτης

 

Στον χώρο του πνεύματος η έννοια της επικαιρότητας είναι πολύ ασαφής κι αμφίβολη. Ο Σεφέρης έλεγε (ή παράθετε) πως ένα κείμενο που γράφτηκε πριν από εκατό χρόνια μπορεί ν...

Θεολογία - Θρησκειολογία

π. Βαρνάβας Γιάγκου: Η μετάνοια ως στάση ζωής
π. Βαρνάβας Γιάγκου: Η μετάνοια ως στάση ζωής
 
Ή μετάνοια είναι ο ακρογωνιαίος λίθος της πνευματικής ζωής. Η αναγνώρισης της αμαρτωλότητός μας, ο πόνος επειδή πικράναμε τον Θεό, η απόφα...

Κοσμολογία - Διαδίκτυο - Χάος

Η Επιστήμη της Πληροφορίας και η ενότητα της γνώσης*

Πάνος Α. Λιγομενίδης

 

1. Καθημερινότητα και γνώση

Στα εκατό χρόνια που μόλις πέρασαν στην ιστορία αναπτύχθηκαν παράξενες και θεμελιωδώς συναρπαστικές ιδέες για τον χώρο και τον χρόνο, για ...

Βιολογία - Ψυχολογία - Εγκέφαλος

Το management του Έρωτα...

Αντώνης Ανδρουλιδάκης 

 
Μεγάλωνε, κι ‘ όσο μεγάλωνε καταλάβαινε, κι αυτό με πολύ κόπο ειν’ αλήθεια, πως σε κάθε έρωτα ξαναζούσε λες με έναν μυστηριακό τρόπο, όλη εκείνη την αρχέγονη γλυκάδα ...

Επιστήμη vs Θρησκεία 

Α. Νικολαΐδης: Από τη Φυσική στη Μετα-φυσική

Αργύρης Νικολαΐδης

 
Σας ευχαριστώ θερμά για την ευγενική πρόσκληση να συμμετάσχω στο συνέδριο με θέμα  “Θεολογία και Σύγχρονη Φυσική”. Ο διάλογος ανάμεσα στην Επιστήμη και την Θεολογία συμπι...

Τρόπος ζωής - Ανθρώπινες σχέσεις

Μ. Βαμβουνάκη: Ἀχυρένιοι ἥρωες

Μάρω Βαμβουνάκη

 

Τρεῖς Ἀμερικανοὶ στρατιῶτες, ἕνας ἔγχρωμος καὶ δύο λευκοί, στὴ Μάχη τοῦ  Ἴβο Τζίμα φωτογραφίζονται τυχαῖα νὰ τοποθετοῦν σὲ λόφο τοῦ κατακτημένου ἰαπωνικοῦ νησιοῦ τὴν ἀμερικα...

 

Powered by Joomlamaster.org.uatogether with Joomstudio.com.ua

Κοινωνία Διαλόγου

Κοινωνία Διαλόγου: Ὑπάρχει ἰδιαιτερότητα στήν Ἑλληνική σκέψη;
Τὸ Ἀντίφωνο προσκαλεῖ σέ μιά σειρὰ διαλόγων πάνω σέ καίρια 
φιλοσοφικά, θεολογικὰ καί κοινωνικά θέματα.  
Συνεχίζουμε τήν Δευτέρα 9 Μαρτίου μέ τόν 
Ἰωάννη Μαυρίκο
ὁ ὁποῖος θά ἐξετάσει...

 

 

Εισάγετε έγκυρο email για την εβδομαδιαία ενημέρωση. (Ελέγχετε τα spam ή τα promotion emails σας)
Η εβδομαδιαία αντιφωνική επισκόπηση καταχωρείται συνήθως στα spam ή στα promotion emails σας.
Το Σάββατο 16 Νοεμβρίου 2013 στο Αμφιθέατρο του «Αθήνα 9,84» Οι νέοι και οι νέες του ΣΥΡΙΖΑ σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Νίκος Πουλαντζάς διοργάνωσαν εκδήλωση με ομιλητή τον Ιταλό φιλόσοφο και συγγραφέα των Ηomo Sacer και Κατάσταση Εξαίρεσης Τζόρτζιο Αγκάμπεν. Το θέμα της ομιλίας ήταν: «Μια...
Τον Μάρτιο του 2013 ο Όμιλος Ερασιμόλπων «Το κοινόν των ωραίων τεχνών» διοργάνωσε εκδήλωση με θέμα: "Η ποίηση στην Εκπαίδευση". O φιλόλογος και ποιητής κ. Δημήτρης Αρμάος κατέθεσε τις εμπειρίες τους σχετικά με την παρουσία του ποιητικού λόγου στις αίθουσες των σχολείων και στην πρόσληψή του από τα...
Ο π. Νικόλαος Λουδοβίκος για το ¨Πρόσωπο¨
Μια αποκαλυπτική, πολύ ανθρώπινη και "ζεστή" συζήτηση-συνέντευξη του κ. Χρήστου Γιανναρά με την Έλενα Ακρίτα που έλαβε χώρα το 2000 και παρουσιάστηκε στο κανάλι της Βουλής. Δείτε και κατεβάστε ΟΛΗ την συζήτηση: Σχολιάζει και ο Θεόδωρος Ζιάκας.
Η ποιήτρια και ακαδημαϊκός Κική Δημουλά είναι η πρώτη καλεσμένη της Βίκυς Φλέσσα για τη νέα χρονιά και σχολιάζει από το Α έως το Ω.
Την Τετάρτη 6 Φεβρουαρίου 2013 στις «Ανιχνεύσεις» μεταξύ των προσκεκλημμένων ήταν ο π. Νικόλαος Λουδοβίκος καθηγητής στην ΑΕΑΘ και στην Ορθόδοξη Ακαδημία του Καίμπριτζ και ο Θεοφάνης Τάσης λέκτωρας φιλοσοφίας στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου που συζήτησαν τις ρίζες και τις σύγχρονες τάσεις...
Μανώλης Ροζάκης
Αγαπητέ κύριε Ζιάκα, Κατ' αρχάς θα ήθελα να γνωρίζετε ότι ο διάλογος μαζί σας είναι πάντοτε ενδιαφέρ...
Γιώργος Καστρινάκης
«Κι ένα φύλλωμα λέξεων θα σε ντύσει ελληνικά, να μοιάζεις αήττητη» (Οδ. Ελύτης) Το απολύτως πρωτότυ...
Θ.Ι.Ζ
Κύριε Ροζάκη, λόγω απότομης διακοπής, δεν ολοκλήρωσα τη σκέψη μου. Ήθελα να πω ότι επειδή δεν αντιλα...
Θ.Ι.Ζ.
Κύριε Ροζάκη, συμφωνώ και υπερακοντίζω: 1) Ιδίως στην εκτίμηση ότι «Η κρίση του συλλογικού αφορά και...
Konstantinos
Συμφωνώ με το πνεύμα του άρθρου, συγχαρητήρια. Μια σημαντική παρατήρηση, αντίφαση: Τον δρόμο της αρ...
Μανώλης Ροζάκης
Αγαπητέ Κύριε Ζιάκα, Συμφωνώ με την ανάλυσή σας, αλλά θα ήθελα επίσης να συνδράμω την σκέψη σας, με...