Πρωτοσέλιδα

Από το ναρκισσισμό στην παράνοια

Αντώνης Ανδρουλιδάκης

Μια ψυχαναλυτική προσσέγγιση της Νεοελληνικής κρίσης

Παραμένει αληθές, νομίζω, ότι τα άτομα ποτέ δεν συγκροτούν απλές «συλλογές μονάδων». Αντίθετα, ακόμη κι όταν μοιάζουν ότι ζουν εξατομικευμένα,   προσδιορίζονται μέσα από τις σχέσεις που συνάπτουν ή είναι υποχρεωμένα να συνάπτουν μεταξύ τους.  Αυτό βεβαιώνουν οι πιο προχωρημένες αντιλήψεις στην ψυχολογίας και του ω του θαύματος και οι πιο «οπισθοδρομικές» απόψεις μιας λησμονημένης και στρεβλωμένης ελληνικής παράδοσης.

Αφημένο στον εαυτό του, το άτομο, χάνει τις αναγκαίες κοινωνικές αναφορές. Κατά βάσιν ζει μια ζωή δίχως νόημα και υπαρξιακό περιεχόμενο. Περιορίζεται η δυνατότητα του στοχασμού, καθώς αυτή πηγάζει σε μεγάλο βαθμό από το λόγο. Εξασθενεί ο συναι...

Κ. Ζάχος: Αυτός ο κόσμος είναι λίγος για τον άνθρωπο

"Είχε πεισθεί ότι για να προσεγγίσεις τον άλλο στην αληθινή του προοπτική, θα πρέπει να τον χάσεις από τον ορίζοντά σου ως γνωστό και συνηθισμένο, με προδι...

Τα αίτια του «ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΟΥ ΘΕΟΥ»

ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΚΥΡΙΑΖΟΠΟΥΛΟΣ

Από της εποχής του Γερμανικού Ιδεαλισμού η σχέσις του υποκειμένου και του αντικειμένου, του Εγώ και του Αυτό, υπήρξε το κεντρικόν...
Ο Σταυρός και η Ανάσταση πάντα στη θέση τους

Σωτήρης Γουνελάς

 

Οι άνθρωποι αυτής της χώρας ζούμε από αρχαιοτάτων χρόνων τυλιγμένοι στον λόγο. Αυτό τον λόγο ένας φιλόσοφος, ένας άνθρωπος δηλαδή αλ...

Mεγάλο Σάββατο

Κωνσταντίνος Μπλάθρας

 

Tο άγιο και μεγάλο Σάββατο, γιορτάζουμε τη θεόσωμη ταφή και την κάθοδο στον Άδη του Kυρίου και Σωτήρα μας Iησού Xριστού, μέσα α...

Μηνάς Γρηγοράτος *

Στην ταινία ΜΙΣΑΛΛΟΔΟΞΙΑ (Intolerance), την μεγαλειώδη τρίωρη υπερπαραγωγή του 1916, ο D.W. Griffith αφηγείται τέσσερις διαφορετικές αλλά παράλληλες ιστορίες: την πτώση της προϊστορικής Βαβυλώνας, την Σταύρωση του Ιησού, την σφαγή του Αγίου Βαρθολομαίου στη μεσαιωνική Γαλλία, και την αμερικανική κοινωνία των πουριτανών, εγκληματιών και καπιταλιστών στις αρχές του 20ου αιώνα. Ο Griffith απέδειξε στην ταινία αυτή ότι η μυθοπλαστική αναπαράσταση μπορεί να κάνει χρήση τεραστίων σκηνικών κατασκευών, και να περιλαμβάνει όχι μόνο οικογένειες ή μια κοινωνία, αλλά διαφορετικές χιλιετίες και πολιτισμούς.

 

 

Η ρυθμική εναλλαγή

Για να το πετύχει ο Griffith συνέλαβε την σύνθεση των τεσσάρων αυτών διαφορετικών εποχών ως Μέρη μιας μεγάλης οργανικής Ενότητας. Τα μέρη εντάσσονται σε δυαδικές σχέσεις (άνδρες-γυναίκες, πλούσιοι-φτωχοί, κτλ) οι οποίες υπόκεινται σε συνεχείς μεταπηδήσεις μέσα στον ιστορικό χρόνο χάρις στο ρυθμό του παράλληλου μοντάζ.

Όμως εκτός από το ότι τα μέρη εντάσσονται σε δυαδικές σχέσεις, ισχύει επίσης ότι στην ταινία τα μέρη της μεγάλης ενότητας δρουν και αντιδρούν το ένα ως προς το άλλο ερχόμενα σε σύγκρουση, σε μονομαχία, καθώς είναι γνωστό ότι το οργανικό σύνολο τίθεται υπό συνεχή απειλή, λόγω των «δράσεων» που εμπεριέχονται στην πλοκή της ταινίας. Η επερχόμενη σύγκρουση αποκαλύπτει στον θεατή πώς υπερβαίνεται η ρήξη ή πώς αποκαθίσταται η οργανική ενότητα καθώς οι συγκλίνουσες «δράσεις» τείνουν προς το κοινό τέλος: ή να αντιστρέψουν την έκβαση της μονομαχίας, ή να διασώσουν την αθωότητα ή να αποκαταστήσουν την απειλούμενη ενότητα. Όλα αυτά επιτυγχάνονται μέσω του συγκλίνοντος μοντάζ χάρις στο οποίο εναλλάσσονται οι στιγμές δύο δράσεων που πρόκειται να ενωθούν. Και όσο περισσότερο συγκλίνουν οι δράσεις, τόσο πλησιάζει η ένωση, τόσο ταχύτερα γίνεται η εναλλαγή των σκηνών χάρις στο επιταχυνόμενο μοντάζ.

Οι τρεις παραπάνω μορφές ρυθμικής εναλλαγής [παράλληλο, συγκλίνον, επιταχυνόμενο μοντάζ] είναι αυτές που ο Griffith θεμελίωσε στην αμερικανική σχολή μοντάζ: τα διαφοροποιημένα μέρη που ανακατεύονται μέσω του παράλληλου μοντάζ είναι οι τέσσερις πολιτισμοί, οι ανταλλασσόμενες σχετικές διαστάσεις εκτείνονται από το κάστρο της Βαβυλώνας έως το εργοστάσιο του καπιταλιστή, οι συγκλίνουσες δράσεις δεν σχετίζονται μόνο εντός των συγκρούσεων κάθε πολιτισμού, αλλά και ανάμεσα στις συγκρούσεις διαφορετικών εποχών που, προς το τέλος της ταινίας, συγκλίνουν μέσω ενός επιταχυνόμενου μοντάζ το οποίο αντιπαραθέτει την Βαβυλώνα και την σύγχρονη Αμερική. Μετά από αυτή τη ρυθμική εναλλαγή που παρουσίασε ο Griffith στη ΜΙΣΑΛΛΟΔΟΞΙΑ, ποτέ ξανά στον κινηματογράφο δεν θα επιτευχθεί παρόμοια οργανική ενότητα από μέρη τόσο διαφορετικά και από δράσεις τόσο μακρινές.


Το «οργανικό» μοντάζ

Βέβαια, το μοντάζ δεν επινοήθηκε στη ΜΙΣΑΛΛΟΔΟΞΙΑ. Μπορούμε όμως με σιγουριά να πούμε ότι ο Griffith είναι ο μεγάλος θεμελιωτής του μοντάζ της αμερικανικής σχολής, του «οργανικού» μοντάζ. Αυτό του το αναγνώρισαν όλοι οι μεγάλοι σκηνοθέτες, ακόμη και οι σοβιετικοί. Έτσι, από τον Griffith και μετά, το «οργανικό» μοντάζ έγινε το κυρίαρχο συστατικό του αμερικανικού κινηματογράφου και κυριάρχησε η αφηγηματικότητα: μια Κατάσταση μεταμορφώνεται σε μια άλλη, μέσω του ρυθμού και του μοντάζ, με την μεσολάβηση μιας δυικής Αντίθεσης και με την σύγκλιση των Δράσεων.

Άρα δεν είναι σωστό να κατηγορούμε το μοντάζ της αμερικανικής σχολής ότι υποτάσσεται στην κινηματογραφική αφήγηση. Αντιθέτως, το σωστό είναι ότι η αφηγηματικότητα των αμερικανικών ταινιών απορρέει από το «οργανικό» μοντάζ που θεμελίωσε ο Griffith.


Μετά την ταινία αυτή και το οργανικό μοντάζ της αμερικανικής σχολής θα παρουσιάσουμε, σε αντιδιαστολή μ’ αυτό, το διαλεκτικό μοντάζ της σοβιετικής σχολής, το ποιητικό μοντάζ της γαλλικής προπολεμικής σχολής και το εντασιακό μοντάζ της γερμανικής εξπρεσιονιστικής σχολής.

 

* cinema.antifono [at] gmail.com πηγή: antifono.gr

 

Leave your comments

0
terms and condition.

Ελλάδα - Ιστορία - Γεωπολιτική

Φ. Σχοινᾶς: Ἀθηναϊκή Δημοκρατία καί Ρωμαϊκή res publica

Φώτης Σχοινᾶς

 
Προτοῦ προχωρήσουμε στήν ἀντιπαραβολή τοῦ Ἀθηναϊκοῦ καί το...

Φιλοσοφία - Επιστημολογία

K. Βραχνός: Είναι και χώρος

Κώστας Βραχνός

 

Περιδιαβάζοντας ο συντάκτης του παρόντος κειμένου στη βιβλιοθήκη του σπιτι...

Κοινωνία - Οικονομία 

Το “γνώθι σαυτόν” άλλοτε και σήμερα

Νίκη Καλτσόγια-Τουρναβίτη 

 

«Γνώθι σαυτόν»,  ήταν το αρχαίο απόφθεγμα  που αποδίδεται...

 

Περί Τεχνών

Γλυκύ μου έαρ

Μια εκπομπή που ετοίμασε ο Μίμης Πλέσσας, τη δεκαετία του ’90, για την τηλεόραση του Antena.

...

Θεολογία - Θρησκειολογία

[ Αντί- Γραφή Χ :] Σταυρωθέντα τε ὑπὲρ ἡμῶν ἐπὶ Ποντίου Πιλάτου

Βαγγέλης Σταυρόπουλος

 

Δός μοι τοῦτον τὸν ξένον, ἵνα κρύψω ἐν τάφῳ, ὃς ὡς ξένος οὐκ ἔχει τ...

Κοσμολογία - Διαδίκτυο - Χάος

I. Π. Ζώης: Κοσμικός πληθωρισμός, και βαρυτικά κύματα: Τα πρόσφατα αποτελέσματα του πειράματος BICEP 2

Ιωάννης Π. Ζώης

 

Η Θεωρία της Μεγάλης Έκρηξης (ΘΜΕ, Big Bang Theory) αποτελεί σήμερα την κ...

Βιολογία - Ψυχολογία - Εγκέφαλος

Σ. Μανουσέλης: Πώς ο εγκέφαλος δημιουργεί τις τέχνες

Σπύρος Μανουσέλης

 
ΟΡΑΣΗ IΙΙ: Η νευροαισθητική και οι βιολογικές ρίζες του ωραίου
 
Θα...

Επιστήμη vs Θρησκεία 

π. Δημήτριος Μπαθρέλλος: πίστη και γνώση

Η εκπομπή του Ρ/Σ: «Το τραπέζι της Κυριακής» που παρουσιάζουν ο Πορφύριος Νταλιάνης Δρ θεολο...

Τρόπος ζωής - Ανθρώπινες σχέσεις

O. Κλεμάν: Απομάκρυνση και πίστη

Ολιβιέ Κλεμάν

 

Ο δεσμός «πίστεως» ανάμεσα σ' έναν άνδρα και μια γυναίκα πέρα από κάθε σαρκ...

 

Powered by Joomlamaster.org.uatogether with Joomstudio.com.ua

Προσεγγίσεις

Η ναυς των ονείρων – Ο ήχος του Παπαδιαμάντη

Βασίλης Ξυδιάς

 

H NΑΥΣ ΤΩΝ ΟΝΕΙΡΩΝ είναι μια μουσικοθεατρική παράσταση, σκηνική σύνθεση εικόνων δανεισμένων από τέσσερα ερωτικά διηγήματα του Αλ. Παπαδιαμάντη (...

Εισάγετε έγκυρο email για να λαμβάνετε την εβδομαδιαία αντιφωνική επισκόπηση
Ο π. Νικόλαος Λουδοβίκος για το ¨Πρόσωπο¨
Ο Γιώργος Παύλος μιλησε σε συνέδριο τον Απρίλιο του 2010 με θέμα: "Θεολογία και Πολιτική". Σταχυολογώντας μερικές από τις ατάκες του: "Η πόλις-πολιτική που δεν μπορεί να τιμήσει τον ξένο είναι νεκρή" "Η πολιτική-πόλις είναι η περιοχή της συνάντησης με τον άλλον". "Η ιστορία παίζεται στα ζητήματα...
1. Ο μηδενισμός ως διαπολιτισμικό φαινόμενο. Η Ιστορία είναι νεκροταφείο πολιτισμών. Γεννήθηκαν, ήκμασαν, παρήκμασαν, καταστράφηκαν. Συνήθως τον θάνατο του ενός ακολουθεί η γένεση ενός άλλου. Ονομάζω το ιστορικό αυτό σημείο (που έχει διάρκεια) «κατάσταση μηδέν», για να αναρωτηθώ τι είναι αυτό που...
Διογένης / Ε.Μ.
"ΕΝΑΣ ΛΟΓΟΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΣ" Έχω τη γνώμη ότι ο λόγος του κ. Ζάχου - προφορικός και γραπτός - είναι μο...
Ιωάννης Ν. Χατζόπουλος
Η όλη ουσία του κειμένου αυτού είναι: «ο Θεός είναι δυνατόν μόνον να προσφωνηθεί, ουχί να εκφωνηθή2...
Νίκος
Ευχαριστούμε το Αντίφωνο γι'αυτή την ανάρτηση !
Λεωνίδας Σταματελόπουλος
Συγχαρητήρια στο Αντίφωνο για τον επιλογή του συγγραφέα αλλά και του συγκεκριμένου αποσπάσματος από ...
Α. Κοσματόπουλος
Κυρία Κογγίδου, σας ευχαριστώ πολύ για τα θερμά σας λόγια. ΄Εχω μπει στην ιστοσελίδα σας και έχω δια...
Νίκος Τζανάκης
Addendum στο προηγούμενο μήνυμά μου: Τη φατσούλα στο τέλος, την έβαλε ο δαίμων του τυπογραφείου... Ν...
Εμβληματική μορφή της Θεωρητικής Φυσικής, σε παγκόσμιο επίπεδο, μια και συγκαταλέγεται στην ομάδα των διακεκριμένων ερευνητών της Σωματιδιακής Φυσικής που προέβλεψαν την ύπαρξη του τέταρτου κουάρκ. Ο Ιωάννης Ηλιόπουλος είναι από τους πρωτεργάτες θεωρητικούς φυσικούς του CERN, μέλος της Γαλλικής...
Ένα ντοκιμαντέρ για την γυναίκα που αφιέρωσε την ζωή της στην προώθηση της ελληνικής γλώσσας και του ελληνικού πολιτισμού. «Μόλις είχα αρχίσει να διαβάζω Θουκυδίδη και τόσο γοητεύτηκα από την ωραιότητα και την ευαισθησία του λόγου του αλλά και από την παγκοσμιότητα των γραφομένων του που αποφάσισα...
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης (21 Μαρτίου) και στα πλαίσια της εκπομπής Προσωπικά Δεδομένα της 20 Mαρτίου του 2011, ο δημοσιογράφος Κώστας Μαρδάς συζήτησε με τον Αναπληρωτή Καθηγητή Νεοελληνικής Φιλολογίας στο Τμήμα Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Eυριπίδη...