Πρωτοσέλιδα

Η λυρική Θεολογία του π. Αλέξανδρου Σμέμαν

Δημήτρης Γ. Ιωάννου

 

Η ρωσική διασπορά έδωσε στην Ορθόδοξη Εκκλησία του 20ου αιώνα μερικούς από τους καλύτερους θεολόγους της, οι οποίοι βρίσκονται μάλιστα πίσω από την λεγόμενη «νεοπατερική» αναγέννηση. Ένας από αυτούς τους θεολόγους, που δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην λειτουργική παράδοση της Εκκλησίας, είναι ο π. Σμέμαν, πολύ γνωστός στην Ελλάδα από τις πολυάριθμες μεταφράσεις έργων του στα ελληνικά, εδώ μάλιστα και κάποιες δεκαετίες. Η θεολογία του είναι ένας ύμνος στην χαρά, το πασχάλιο πνεύμα, αλλά και το κάλλος της ορθόδοξης Λειτουργίας, γι’ αυτό και δίκαια θα μπορούσε να ονομαστεί «λυρική». Σκοπεύουμε τώρα να αποτυπώσουμε σε αδρότατες γραμμές το πνεύμα που διέπει τη σκέψη του.

Καταρχάς, λοιπόν, ο π. Σμέμαν γνωρίζει πολύ καλά τι θα πει να πεινά κανείς και να διψά για το Θεό...

 

H επιστήμη και τα όριά της: Kωνσταντίνος Ζάχος

Τι είναι αυτό που λέμε επιστήμη; Έχει όρια στη γνώση του κόσμου που δημιουργεί και, αν ναι, πού μπορούν να εντοπιστούν; Τι υπάρχει πέρα από αυτά και πώς "αυτό" το πέραν των ορίων αλληλεπιδρά με την επιστήμη και την εξέλιξή της; Αυτά είναι μερικά...

Την Ελλάδα θέλομεν και ας τρώγωμεν πέτρες

Άντης Ροδίτης

 

Πρόλογος σε μια πιθανή ανατύπωση του Την Ελλάδα θέλομεν και ας τρώγωμεν πέτρες 

 

Το Φθινόπωρο τού 2003 το Υπουργικό Συμβούλιο τής Κυπριακής Δημοκρατίας ενέκρινε τον διορισμό επταμελούς Επιτροπής Πανεπισ...

Η Adele και οι νέο-νάρκισσοι

Χαράλαμπος Πετρουλέας

 

Η Adele είναι η πιο επιτυχημένη τραγουδίστρια της γενιάς της, με ένα κοινό νεαρής ηλικίας που την ακολουθεί φανατικά. Είναι, αυτό που λέμε: ¨Τι παίζει τώρα¨. Πρόσφατα σε συναυλία, απευθύνθηκε προσωπικά σε μία θαυμάστρ...

«Τo Μη Δύνον Ποτέ…»

Χρήστος Μαλεβίτσης

 

   Η πνευματική ασθένεια του ανθρώπου του αιώνα μας είναι η εκκοσμίκευσή του. Δηλαδή ότι θεωρεί πως το υπάρχον καθόλου είναι μόνον ο κόσμος που βλέπει μπροστά του, ακριβώς όπως τον βλέπει και όπως τον αισθάνεται. Αυτό εί...

Μηνάς Γρηγοράτος *

Στην ταινία ΜΙΣΑΛΛΟΔΟΞΙΑ (Intolerance), την μεγαλειώδη τρίωρη υπερπαραγωγή του 1916, ο D.W. Griffith αφηγείται τέσσερις διαφορετικές αλλά παράλληλες ιστορίες: την πτώση της προϊστορικής Βαβυλώνας, την Σταύρωση του Ιησού, την σφαγή του Αγίου Βαρθολομαίου στη μεσαιωνική Γαλλία, και την αμερικανική κοινωνία των πουριτανών, εγκληματιών και καπιταλιστών στις αρχές του 20ου αιώνα. Ο Griffith απέδειξε στην ταινία αυτή ότι η μυθοπλαστική αναπαράσταση μπορεί να κάνει χρήση τεραστίων σκηνικών κατασκευών, και να περιλαμβάνει όχι μόνο οικογένειες ή μια κοινωνία, αλλά διαφορετικές χιλιετίες και πολιτισμούς.

 

 

Η ρυθμική εναλλαγή

Για να το πετύχει ο Griffith συνέλαβε την σύνθεση των τεσσάρων αυτών διαφορετικών εποχών ως Μέρη μιας μεγάλης οργανικής Ενότητας. Τα μέρη εντάσσονται σε δυαδικές σχέσεις (άνδρες-γυναίκες, πλούσιοι-φτωχοί, κτλ) οι οποίες υπόκεινται σε συνεχείς μεταπηδήσεις μέσα στον ιστορικό χρόνο χάρις στο ρυθμό του παράλληλου μοντάζ.

Όμως εκτός από το ότι τα μέρη εντάσσονται σε δυαδικές σχέσεις, ισχύει επίσης ότι στην ταινία τα μέρη της μεγάλης ενότητας δρουν και αντιδρούν το ένα ως προς το άλλο ερχόμενα σε σύγκρουση, σε μονομαχία, καθώς είναι γνωστό ότι το οργανικό σύνολο τίθεται υπό συνεχή απειλή, λόγω των «δράσεων» που εμπεριέχονται στην πλοκή της ταινίας. Η επερχόμενη σύγκρουση αποκαλύπτει στον θεατή πώς υπερβαίνεται η ρήξη ή πώς αποκαθίσταται η οργανική ενότητα καθώς οι συγκλίνουσες «δράσεις» τείνουν προς το κοινό τέλος: ή να αντιστρέψουν την έκβαση της μονομαχίας, ή να διασώσουν την αθωότητα ή να αποκαταστήσουν την απειλούμενη ενότητα. Όλα αυτά επιτυγχάνονται μέσω του συγκλίνοντος μοντάζ χάρις στο οποίο εναλλάσσονται οι στιγμές δύο δράσεων που πρόκειται να ενωθούν. Και όσο περισσότερο συγκλίνουν οι δράσεις, τόσο πλησιάζει η ένωση, τόσο ταχύτερα γίνεται η εναλλαγή των σκηνών χάρις στο επιταχυνόμενο μοντάζ.

Οι τρεις παραπάνω μορφές ρυθμικής εναλλαγής [παράλληλο, συγκλίνον, επιταχυνόμενο μοντάζ] είναι αυτές που ο Griffith θεμελίωσε στην αμερικανική σχολή μοντάζ: τα διαφοροποιημένα μέρη που ανακατεύονται μέσω του παράλληλου μοντάζ είναι οι τέσσερις πολιτισμοί, οι ανταλλασσόμενες σχετικές διαστάσεις εκτείνονται από το κάστρο της Βαβυλώνας έως το εργοστάσιο του καπιταλιστή, οι συγκλίνουσες δράσεις δεν σχετίζονται μόνο εντός των συγκρούσεων κάθε πολιτισμού, αλλά και ανάμεσα στις συγκρούσεις διαφορετικών εποχών που, προς το τέλος της ταινίας, συγκλίνουν μέσω ενός επιταχυνόμενου μοντάζ το οποίο αντιπαραθέτει την Βαβυλώνα και την σύγχρονη Αμερική. Μετά από αυτή τη ρυθμική εναλλαγή που παρουσίασε ο Griffith στη ΜΙΣΑΛΛΟΔΟΞΙΑ, ποτέ ξανά στον κινηματογράφο δεν θα επιτευχθεί παρόμοια οργανική ενότητα από μέρη τόσο διαφορετικά και από δράσεις τόσο μακρινές.

 

Το «οργανικό» μοντάζ

Βέβαια, το μοντάζ δεν επινοήθηκε στη ΜΙΣΑΛΛΟΔΟΞΙΑ. Μπορούμε όμως με σιγουριά να πούμε ότι ο Griffith είναι ο μεγάλος θεμελιωτής του μοντάζ της αμερικανικής σχολής, του «οργανικού» μοντάζ. Αυτό του το αναγνώρισαν όλοι οι μεγάλοι σκηνοθέτες, ακόμη και οι σοβιετικοί. Έτσι, από τον Griffith και μετά, το «οργανικό» μοντάζ έγινε το κυρίαρχο συστατικό του αμερικανικού κινηματογράφου και κυριάρχησε η αφηγηματικότητα: μια Κατάσταση μεταμορφώνεται σε μια άλλη, μέσω του ρυθμού και του μοντάζ, με την μεσολάβηση μιας δυικής Αντίθεσης και με την σύγκλιση των Δράσεων.

Άρα δεν είναι σωστό να κατηγορούμε το μοντάζ της αμερικανικής σχολής ότι υποτάσσεται στην κινηματογραφική αφήγηση. Αντιθέτως, το σωστό είναι ότι η αφηγηματικότητα των αμερικανικών ταινιών απορρέει από το «οργανικό» μοντάζ που θεμελίωσε ο Griffith.

 

Μετά την ταινία αυτή και το οργανικό μοντάζ της αμερικανικής σχολής θα παρουσιάσουμε, σε αντιδιαστολή μ’ αυτό, το διαλεκτικό μοντάζ της σοβιετικής σχολής, το ποιητικό μοντάζ της γαλλικής προπολεμικής σχολής και το εντασιακό μοντάζ της γερμανικής εξπρεσιονιστικής σχολής.

 

* cinema.antifono [at] gmail.com πηγή: antifono.gr

 

People in this conversation

  • e

    Πού άραγε μπορούμε να βρούμε ολόκληρη την ταινία;

    0 Like

Leave your comments

Post comment as a guest

0
Your comments are subjected to administrator's moderation.
terms and condition.

Ελλάδα - Ιστορία - Γεωπολιτική

Μια μετάφραση της Ιλιάδος

Γιώργος Βαρθαλίτης

 

Η μετάφραση των ομηρικών επών, πρώτα της Οδύσσειας και τώρα της Ιλιάδος, είναι το επιστέγασμα της πολύχρονης φιλολογικής ενασχόλησης του Δ. Μαρωνίτη με τον Όμηρο. Δεν θα ...

Φιλοσοφία - Επιστημολογία

Φιλόσοφοι και ιδέες (Συμπόσιο για τον Π. Κονδύλη Α’ συνεδρία)

Δ​εκαοχτώ χρόνια​ από τον θάνατο του κορυφαίου Έλληνα στοχαστή Παναγιώτη Κονδύλη(1943-1998) το Νέο Πλανόδιον και το Ινστιτούτο Συντηρητικής Πολιτικής διοργάνωσαν τον Απρίλιο του 2016 συμπόσιο αφι...

Κοινωνία - Οικονομία 

Ἡ πολιτική καί τό πρόσωπο

Φώτης Σχοινᾶς

 

Ὅπως εἴδαμε στό προηγούμενο ἄρθρο μας Τό Ρωμαϊκό ἰδιωτικό δίκαιο καί τό ἀνθρώπινο πρόσωπο ὁ Φιλίπ Νεμό ὑποστήριξε ὅτι τό ἀνθρώπινο πρόσωπο εἶναι ἐπιγέννημα τοῦ ρωμαϊκοῦ ἰδιωτι...

 

Περί Τεχνών

Π. Ευδοκίμωφ: Μοντέρνα Τέχνη – ή η αναίρεση της Σοφίας

 Παύλος Ευδοκίμωφ

 

«Η Μοντέρνα Τέχνη ή η αναίρεση της Σοφίας» είναι ένα εμπνευσμένο κείμενο (βρίσκεται αναρτημένο αμέσως μετά) στο οποίο ο Πωλ Ευδοκίμωφ επιζητεί να επισκοπήσει τα ρεύματα τη...

Θεολογία - Θρησκειολογία

π. S. Muse: Ανακαλύπτοντας τους θησαυρούς που κρύβει η καρδιά του πατέρα

π. Stephen Muse

 

Όταν οι γονείς μου χώρισαν, ο πατέρας μου με εγκατέλειψε. Η αρρώστια του, σχιζοφρένεια, πρώτα τον έστειλε στο κελί της φυλακής και μετά σε ψυχιατρείο.  Η συμπεριφορά το...

Κοσμολογία - Διαδίκτυο - Χάος

Ἐρωτοαποκρίσεις περί ἐπικοινωνίας μέ τήν ἐφημερίδα «Χρονικά δυτικῆς Μακεδονίας»

ντώνης Παπαβασιλείου

 

Μὲ τί "μέτρα" καὶ μὲ ποιά "σταθμὰ" θὰ μπορούσαμε νὰ ἀποτιμήσουμε τὴν κατάθεση χριστιανικοῦ λόγου στὸ χῶρο τῶν Μέσων Ἐπικοινωνίας, καὶ ἴσως εἰδικώτερα αὐτὸν τοῦ διαδι...

Βιολογία - Ψυχολογία - Εγκέφαλος

Καρδιές μαρτυριάρες, καρδιές μαρτυρικές

Κωνσταντίνος Χρ.  Σπίγγος

 
Ο ψυχίατρος Μάκης Λαχανάς (1924-2010) έγραψε «πάνω» στη «Μαρτυριάρα καρδιά» (ελληνική απόδοση του «Tell tale heart») του Έντ. Αλ. Πόε. Η Ναταλία Καποδίστρια και οι...

Επιστήμη vs Θρησκεία;

σεβ. Μητρ Μεσογαίας: Ἡ συνάντηση τοῦ Θεοῦ μέσα ἀπὸ ὑπέρλογα ρίσκα

σεβ. Μητρ Μεσογαίας & Λαυρεωτικς κ. Νικόλαος

 

Χαίρομαι φάνταστα ποὺ ἀπετόλμησα τν σημερινσυνάντηση. Δν εχε λογικὴ ἡ ἀπόφασή μου νσυναινέσω στν τόσο εγενικπρότασή σας. Δν ξέρω π...

Τρόπος ζωής - Ανθρώπινες σχέσεις

Ὀλ. Κλεμάν: Πατέρες - Ἡ αὐθεντικότητα πού ἐλευθερώνει

λιβιέ Κλεμάν

 

παράδοση, ἐὰν εναι νοιχτή, στραμμένη καμσκοπτν παγκόσμια μεταμόρφωση, φείλει νπροαγάγει ναν εαγγελισμτς κοινωνίας κατοπολιτισμο. Γινὰ ἐξηγήσουμε τν ...

Kινηματογράφος

7η Τέχνη και Ιερό

Η εκπομπή του Ραδιοφωνικού Σταθμού της Εκκλησίας της Ελλάδος Το τραπέζι της Κυριακής, που παρουσιάζουν ο Πορφύριος Νταλιάνης, δρ. Θεολογίας, και ο Γιώργος Ντόκος, θεολόγος, έχει αυτή τη φορά, θέμ...

 

Ἐτικέτες Συγγραφέων

Agamben   Alicin   Badiou   Barth   Bell   Berdyaef   Breck   Buntig   Chesterton   Clement Steiner   Dworkin   Elliot   Ellul   Evdokimov   Heidegger   Lacan   Lash   LeGoff   Lepeltier   Levinas   Losky   Malson   McGilchrist   Muse   Orwell   Pastoureau   Polony   Popper   Postman   Rawls   Rifkin   Sherrard   Skolimowski   Smith   Solzhenitsyn   Swartz   Szazs   Tarkofsky   Unger   Weil   Zirar   Zoja   Αγγελής Δ.   Αμάραντος Σ.   Ανδρουλιδάκης Α.   Ανδρουλιδάκης Κ.   Αρανίτσης Ε.   Βαμβουνάκη Μ.   Βαρδής Μ.   Βαρθαλίτης Γ.   Βιρβιδάκης Στ.   Βραχνός Κ.   Γεωργίου Θ.   Γρηγοράτος Μ.   Δανέζης Μ.   Διαμαντής Α.   Ζάχος Κ.   Ζιώγας Απ.   Ζουράρις Κ.   Ζώης Ι.   Ιωάννου Δ.   Ιωαννίδης Γ.   Καλογερόπουλος Α.   Καραμπελιάς Γ.   Καστρινάκης Γ.   Κατρούτσος Χρ.   Κιουρτσάκης Γ   Κομνηνός Στ.   Κονδύλης Π.   Κοσμόπουλος Δ.   Κουτρούλης Σ.   Κουτσουρέλης Κ.   Κούκος Σ.   Κυριαζόπουλος Σ.   Κωνσταντούδης Β.   Κόσσυβα Σ.   Λυγερός Ν.   Μαλεβίτσης Χ.   Μανουσέλης Σ.   Μαυρίδης Ν.   Μαυρόπουλος Δ.   Μητραλέξης Σ.   Μπάρλας Γ.   Μπαλτάς Δ.   Μπλάθρας Κ.   Ναξάκης Χ.   Νευροκοπλή B.   Ντόκος Γ.   Ξυδάκης Ν.   Παντούλας Θ.   Παπαγιάννης Α.   Παπαγιαννόπουλος H.   Παπαθανασίου Θ.   Παπαναγιώτου Ι.   Πρεβελάκης Γ.Σ.   Σακελλαρίου Μ.   Σαλεμής Γ.   Σκλήρης Δ.   Σουφλέρης Στ.   Σταματελόπουλος Λ.   Σταυρόπουλος Β.   Σχοινάς Φ.   Τάσης Θ.   Τσιρόπουλος Κ.   Τσιτσίγκος Σ.   Φαραντάκης Π.   Φεραίος Χ.   Χατζηαντωνίου Κ.   π. Γιάγκου Β.   π. Γκανάς Ε.   π. Γοντικάκης Β.   π. Ζηζιούλας Ι.   π. Θερμός Β.   π. Παπαδόπουλος Χ.   π. Φάρος Φ.   JoelLipman.Com

Εισάγετε έγκυρο email για την εβδομαδιαία ενημέρωση. (Ελέγχετε τα spam ή τα promotion emails σας)
Η εβδομαδιαία αντιφωνική επισκόπηση καταχωρείται συνήθως στα spam ή στα promotion emails σας.
Μπραζίλια
Η Μπραζίλια άρχισε να κτίζεται το 1956 και εγκαινιάστηκε τον Απρίλιο του 1960.
Ήταν μία νέα πόλη συ...
Manolis Rozakis
Αγαπητές κύριε Ζιάκα,

Εκτιμώ την πρόθεση, τη διάθεση και την εκ των πραγμάτων απόδειξη, να δίνετε...
Ἀθηνιώτη-Παπαδάκη
Σημασία δέν ἔχει αὐτό πού προσλαμβάνεις μέ τήν αἴσθηση
ἀλλά αὐτό πού προσοικειώνεσαι μέ τή χάρη.
...
Γιώργος Καστρινάκης
Λόγος δημοσιογραφικός στους αντίποδες – και όμως – πάσης αδολεσχίας! Μιλώ για τον Αντώνη Παπαβασιλεί...
Ξένιος
Το θέμα είναι αν υπάρχει αλήθεια κάποια πολιτική δύναμη που θα μπορέσει να σηκώσει αυτόν τον υπάρχον...
Μαλάκη Αικατερίνη
Χαίρομαι που στα γραπτά του π. Βασιλείου φαίνεται να απουσιάζει το «κακό», το δυσειδές, το άσχημο, ...
HolyJoy
Ευχαριστούμε για αυτή την ενδιαφέρουσα συζήτηση. Επειδή προς το τέλος της συζήτησης γίνεται αναφορά ...

Βιντεοθήκη