Πρωτοσέλιδα

Πυρηνική και Μεταμορφωτική εσχατολογία Πυρηνικές και άλλες μεταμορφώσεις

Στέλιος Κούκος

 

Ποια σχέση μπορούν να έχουν δύο γεγονότα που συμπίπτουν να τα θυμόμαστε κάθε χρόνο στις 6 Αυγούστου. Έχουν κάποια κοινά γνωρίσματα ή απλώς συμπίπτουν χρονικά ως προς την ημέρα της επετείου; Μπορεί τέλος-τέλος, ή εντελώς τελείως να μην συναντώνται πουθενά και μόνο σε μένα να φαίνεται ότι σχετίζονται και γι αυτό ζητώ εξ αρχής την επιείκεια σας.

Το ένα γεγονός το πιο κοντινό χρονικά σε μας είναι η πτώση, καλύτερα η ρίψη, της πρώτης ατομικής βόμβας στη Χιροσίμα το 1945. Το δεύτερο γεγονός είναι η γιορτή της Μεταμόρφωσης στο όρος Θαβώρ, που σήμαινε και πριν από το γεγονός της Μεταμόρφωσης, «Έλευσις φωτός». Και τα δύο γεγονότα περιβάλλονται σε μια αχλή, σε ένα γνόφο, ένα σύννεφο. Στην πρώτη περίπτωση καταστροφική μαύρο...

Βιβλιοκριτική για το "Πέρα από το άτομο"

Βασίλειος Μπετσάκος

 

Όπως δηλώνει ο υπότιτλος του βιβλίου, ο Θ. Ζ. ασχολείται με το πολυσυζητημένο και κατά τινας εξαντλημένο ερώτημα: Ποιος είναι ο Έλληνας; τι σημαίνει (σήμερα) ελληνική ταυτότητα; Και διακινδυνεύει να εισπράξει την αδιαφο...

Ποιά τά σπουδαιότερα πνευματικά προβλήματα;

Κάλλιστος Γουέαρ 

 
Ποιά τά σπουδαιότερα πνευματικά προβλήματα τοῦ συγχρόνου ἀνθρώπου; 
 
- Κατὰ τὴν ἄποψή μου, τὸ σοβαρότερο πνευματικὸ πρόβλημα τοῦ σύγχρονου Εὐρωπαίου εἶναι ἡ ἀπώλεια νοήματος καὶ σκοποῦ. Στὴ σύγχρονη Δυτικὴ Εὐρώπη οἱ ...
Το μουσικό υπόβαθρο του κόσμου

Βίβιαν Εὐθυμιοπούλου
 
Γύρω στο τέλος του τρίτου προ Χριστού αιώνα, στην Κύναιθα της ορεινής Αρκαδίας η εγκληματική δραστηριότης δεν είναι πλέον προνόμιο των λίγων αποδιοπομπαίων εξαιρέσεων. Πρώην ευυπόληπτοι πολίτες μεταμορφώνονται σε αχ...
Μίμηση και η οργανικότητα των κοινωνιών

Κώστας Καραμπούτης

 

Αφορμή για την προσπάθεια να αναλυθεί η μίμηση στις ποικίλες εκδοχές της, όπως και η σχέση της οργανικής ζωής με τη δομική συγκρότηση των ανθρωπίνων κοινωνιών, έγινε το μικρό δοκίμιο «Μίμηση και εκμηχάνιση» του μεγάλου ι...

Μηνάς Γρηγοράτος *

Στο ένθετο για τον κλασσικό κινηματογράφο, στο οποίο προβάλλουμε σκηνές από ταινίες που φέρουν το ξεχωριστό αποτύπωμα γραφής των δημιουργών τους, την προσωπική δημιουργική οπτική των σκηνοθετών τους, παρουσιάζουμε σήμερα την ταινία SHERLOCK Jr. σκηνοθετημένη από τον Buster Keaton στη διάρκεια της περιόδου 1920-1927 στην οποία είχε πλήρη καλλιτεχνικό έλεγχο των ταινιών του.

Buster Keaton: SHERLOCK Jr. (1924) from cinema.antifono on Vimeo.

Είναι γνωστό ότι σ’ όλες τις βωβές του ταινίες ο Keaton έπαιζε ο ίδιος, ακόμη και στις πιο επικίνδυνες σκηνές, έστω κι αν έτσι έθετε σε σοβαρό κίνδυνο τη ζωή του. Στο SHERLOCK Jr. έχουμε την ευκαιρία να δούμε την σκηνή όπου, σύμφωνα με το σενάριο, το ορμητικό νερό της δεξαμενής τον πετάει από ψηλά πάνω στις ράγες του τρένου. Το αποτέλεσμα ήταν ο Keaton να χτυπήσει σοβαρά στα γυρίσματα της σκηνής αυτής και στην συνέχεια να υποφέρει για πολλούς μήνες από δυνατούς πονοκεφάλους, χωρίς μάλιστα να γνωρίζει ότι είχε υποστεί βαρύ κάταγμα στο λαιμό.

Λίγο αργότερα, το 1926, ο Keaton γύρισε το αριστούργημά του την ταινία Ο ΣΤΡΑΤΗΓΟΣ που, σύμφωνα με τον Orson Welles, είναι η σπουδαιότερη κωμωδία του κινηματογράφου. Δυστυχώς η ταινία δεν είχε την αναμενόμενη εμπορική επιτυχία με αποτέλεσμα ο Keaton να κάνει το 1927, όπως αργότερα παραδέχθηκε, το μεγαλύτερο σφάλμα της ζωής του: με αντάλλαγμα ένα πλούσιο συμβόλαιο με την κινηματογραφική βιομηχανία συμφώνησε να του αφαιρεθεί ο καλλιτεχνικός έλεγχος των επομένων ταινιών του, γεγονός που συνέπεσε με την σαρωτική κυριαρχία του ομιλούντος κινηματογράφου. Από τότε και μετά ο Keaton κατάντησε κακέκτυπο του εαυτού του και πειθήνιο ενεργούμενο της κινηματογραφικής βιομηχανίας.

Η μεγάλη φόρμα

Συνεπώς, οι πιο διάσημες ταινίες του Keaton είναι οι βωβές ταινίες της περιόδου 1920-1927. Για να τις διαφοροποιήσουμε από τις βωβές του Chaplin, ας πούμε ότι ο κόσμος του Chaplin είναι αυτός της «μικρής φόρμας», δηλαδή ο κόσμος εκείνος στον οποίο μια μικρή διαφορά στην πλοκή θα ανατρέψει την αρχική κατάσταση, θα αναδείξει μια εντυπωσιακά μεγάλη απόσταση μεταξύ των δύο καταστάσεων με σκοπό να την αξιοποιήσει. Το διάσημο παράδειγμα της «μικρής φόρμας» είναι η κινηματογραφική σκηνή όπου βλέπουμε τον Σαρλό –τον οποίο μόλις παράτησε η γυναίκα του- να τραντάζεται από τους λυγμούς με την πλάτη στο φακό, ενώ όταν γυρίζει προς εμάς τον βλέπουμε να κουνάει ένα σέικερ φτιάχνοντας ένα κοκτέιλ.

Αν λοιπόν ο κόσμος του Chaplin είναι η «μικρή φόρμα», ο κόσμος του Keaton είναι αντίθετα, η «μεγάλη φόρμα». Στις ταινίες του ο ήρωας μοιάζει σαν ένα ασήμαντο σημείο περιτριγυρισμένο από ένα απέραντο περιβάλλον σ’ ένα χώρο υπό συνεχή μετασχηματισμό όπου κυριαρχούν τα αχανή μεταβαλλόμενα τοπία και οι παραμορφώσιμες γεωμετρικές κατασκευές: οι χείμαρροι κι οι καταρράκτες, ένα μεγάλο καράβι που παρασύρεται στη θάλασσα, μια πόλη που σαρώνεται από τον κυκλώνα, μια γέφυρα που γκρεμίζεται σαν τραπουλόχαρτο κλπ. Όλα αυτά μετασχηματίζονται υπό το «παγωμένο» βλέμμα του Keaton, που βλέπει τα πάντα σε θέση περισκοπίου ή σε θέση παρατηρητή. Πρόκειται για ένα βλέμμα προορισμένο για μεγάλους χώρους, εσωτερικούς και εξωτερικούς.

Ταυτόχρονα γεννιέται, μπροστά στα μάτια μας μέσα στην κωμωδία, μια σωρεία απρόσμενων εικόνων. Είναι η θύελλα, οι αστραπές, το διπλό φονικό και η τρομαγμένη γυναίκα στο Η ΦΙΛΟΞΕΝΙΑ ΜΑΣ. Είναι ο κυκλώνας στο ΑΤΜΟΠΛΟΙΟ ΤΟΥ ΜΙΣΙΣΙΠΗ, η συντριβή του τρένου και η πλημμύρα στον ΣΤΡΑΤΗΓΟ, ο αιματηρός αγώνας πυγμαχίας στο ΜΠΟΞΕΡ ΜΠΑΤΛΕΡ. Η μοναδικότητα του Keaton έγκειται λοιπόν στην αμεσότητα του τρόπου με τον οποίο προάγει το κωμικό μέσα σ’ αυτό που λέγεται «μεγάλη φόρμα».

Συνεχείς τροχιές

Μια από τις μεθόδους του είναι το «γκαγκ της συνεχούς τροχιάς» το οποίο θέτει σε κίνηση μια ολόκληρη τέχνη γρήγορου μοντάζ. Βέβαια, ο Chaplin και οι υπόλοιποι παρουσιάζουν συχνά ταχύτατες καταδιώξεις, αλλά ο Keaton είναι ίσως ο μόνος που δημιούργησε καθαρά συνεχείς τροχιές. Στο SHERLOCK JR. θα δούμε διάσημες σκηνές με το γκαγκ της συνεχούς τροχιάς: ο ήρωας περνάει από μια καταπακτή πάνω στην σκεπή του τρένου, πηδάει από το ένα βαγόνι στο άλλο, αρπάζει την αλυσίδα μιας δεξαμενής και το νερό ξεχύνεται με ορμή, πέφτει στις ράγες και το σκάει την στιγμή που φτάνουν οι καταβρεγμένοι εργάτες!

Το γκαγκ μπορεί, επίσης, να γίνει και με αλλαγή πλάνου, ενώ ο ήρωας μένει ακίνητος: παράδειγμα η διάσημη σκηνή του ονείρου στο SHERLOCK Jr. όπου τα κοψίματα παρουσιάζουν τον ήρωα διαδοχικά στον κήπο, στο δρόμο, στο γκρεμό, στον αμμόλοφο, στον ύφαλο με το κύμα, στη χιονισμένη έκταση, επιστρέφοντας πάλι στον κήπο. Το αποκορύφωμα της ταχύτητας «συνεχούς τροχιάς» επιτυγχάνεται στον ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΣΤΗ: η κοπέλα τηλεφωνεί στον ήρωα, αυτός ρίχνεται μέσα στην κίνηση της πόλης και καταφέρνει να φτάσει δίπλα της μόλις εκείνη κλείνει το τηλέφωνο!

Οι μηχανές

Οι σχολιαστές του Keaton επέμεναν, επίσης, στην προτίμησή του στις μηχανές και στην συγγένειά του, ως προς αυτή την άποψη, όχι με το σουρεαλισμό, αλλά με το ντανταϊσμό.

Η προτίμησή του σε μηχανές και όχι σε εργαλεία είναι μια ακόμη σημαντική διαφορά του με τον Chaplin που χρησιμοποιεί εργαλεία και αντιτάσσεται στη μηχανή. Αντίθετα ο Keaton προτιμά να μετατρέπει τις μηχανές στον πολυτιμότερο σύμμαχό του, επειδή ο ήρωάς του τις επινοεί και αποτελεί κι εκείνος ένα μέρος τους. Βεβαίως, μπορεί οι μηχανές να ξεφύγουν από τον έλεγχο του ήρωά του και να λειτουργήσουν παράλογα ή να περιπλέξουν το απλό. Όμως παράλληλα υπηρετούν ακατάπαυστα μια υψηλότερη μυστική σκοπιμότητα στα κατάβαθα της τέχνης του Buster Keaton. Μιας τέχνης πρωτοποριακής που (όπως θα δούμε σε μια σεκάνς της ταινίας) επέτρεψε στον ήρωα του SHERLOCK Jr. να σπάσει τα δεσμά θεατή-κοινού και να εισέλθει κυριολεκτικά (!) μέσα στην οθόνη του κινηματογράφου προκειμένου ν’ αποκτήσει την αγαπημένη του κοπέλα.

* cinema.antifono [at] gmail.com πηγή: antifono.gr

 

 

  • No comments found

Leave your comments

Post comment as a guest

0
Your comments are subjected to administrator's moderation.
terms and condition.

Ἐτικέτες Συγγραφέων

Agamben   Alicin   Badiou   Barth   Bell   Berdyaef   Breck   Buntig   Chesterton   Clement Steiner   Dworkin   Elliot   Ellul   Evdokimov   Heidegger   Lacan   Lash   LeGoff   Lepeltier   Levinas   Losky   Malson   McGilchrist   Muse   Orwell   Pastoureau   Polony   Popper   Postman   Rawls   Rifkin   Sherrard   Skolimowski   Smith   Solzhenitsyn   Swartz   Szazs   Tarkofsky   Unger   Weil   Zirar   Zoja   Αγγελής Δ.   Αμάραντος Σ.   Ανδρουλιδάκης Α.   Ανδρουλιδάκης Κ.   Βαμβουνάκη Μ.   Βαρθαλίτης Γ.   Βιρβιδάκης Σ.   Βραχνός Κ.   Γεωργίου Θ.   Γρηγοράτος Μ.   Διαμαντής Α.   Ζάχος Κ.   Ζιώγας Α.   Ζουράρις Κ.   Ζώης Ι.   Ιωάννου Δ.   Ιωαννίδης Γ.   Καλογερόπουλος Α.   Καραμπελιάς Γ.   Καστρινάκης Γ.   Κιουρτσάκης Γ   Κονδύλης Π.   Κοσμόπουλος Δ.   Κουτρούλης Σ.   Κουτσουρέλης Κ.   Κυριαζόπουλος Σ.   Κωνσταντούδης Β.   Κόσσυβα Σ.   Λυγερός Ν.   Μαλεβίτσης Χ.   Μανουσέλης Σ.   Μαυρίδης Ν.   Μαυρόπουλος Δ.   Μητραλέξης Σ.   Μπάρλας Γ.   Μπαλτάς Δ.   Μπλάθρας Κ.   Ναξάκης Χ.   Νευροκοπλή B.   Ντόκος Γ.   Ξυδάκης Ν.   Παντούλας Θ.   Παπαγιάννης Γ.   Παπαθανασίου Θ.   Πρεβελάκης Γ.Σ.   Σακελλαρίου Μ.   Σαλεμής Γ.   Σκλήρης Δ.   Σταματελόπουλος Λ.   Σταυρόπουλος Β.   Σχοινάς Φ.   Τάσης Θ.   Τσιρόπουλος Κ.   Τσιτσίγκος Σ.   Φαραντάκης Π.   Φεραίος Χ.   π. Γιάγκου Β.   π. Γκανάς Ε.   π. Γοντικάκης Β.   π. Ζηζιούλας Ι.   π. Θερμός Β.   π. Φάρος Φ.   JoelLipman.Com

Ελλάδα - Ιστορία - Γεωπολιτική

Από την Κύπρο του 2013 στην Ελλάδα του 2015

Γιάννης Κιουρτσάκης

 

[Θεωρώντας ότι η Κυπριακή κρίση τον  Μάρτιο του 2013 προμιλούσε ολοκάθαρα  όσα  συνέβησαν με πολύ πιο δραματικό τρόπο  τις  τελευταίες μέρες στην Ελλάδα.  ...

Φιλοσοφία - Επιστημολογία

Δ. Ιωάννου: Βίτγκενσταϊν και ορθόδοξη πατερική σκέψη Τα παιχνίδια και η ουσιοκρατία

Δημήτρης Γ. Ιωάννου

 
Η αναλυτική φιλοσοφία, που υπήρξε η δεύτερη μεγάλη σχολή φιλοσοφίας του 20ου αιώνα (μετά από αυτήν της κεντρικής Ευρώπης) απετέλεσε, εν πολλοίς, λίαν παρ...

Κοινωνία - Οικονομία 

Το μηδέν ως βιωματική εμπειρία

Γιάννης Παπαδάκης

 
Σε προηγούμενο κείμενο αναφερθήκαμε στη σημασία των «κβάντων εμπιστοσύνης» ως προαπαιτούμενο για την ευστάθεια ενός συστήματος και αναλύσαμε τις επιπτώσεις μ...
 

Περί Τεχνών

K. Χαραλαμπίδης: Ποίηση ως ζωή προσφέρει η Ελλάδα στην Ευρώπη

Συνέντευξη του Κυριάκου Χαραλαμπίδη στον Δημήτρη Κοσμόπουλο

 

Η ιστορία παίζει κεντρικό ρόλο στη ποίησή σας. Η ποίηση μπορεί άραγε να μας βγάλει από αυτό που θα ορίζαμε ως τραγωδία της ιστ...

Θεολογία - Θρησκειολογία

Ανθρωπος και Ψυχή Προλεγόμενα Μεταφυσικής

Απόστολος Ζιώγας

Ποιος με κάλεσε απ’  την ανυπαρξία;

Πούσκιν

Φανερώσου, Εσύ, που Σε ξέχασα.

Άγιος Φιλάρετος Μόσχας

Στην τεχνολογικά προηγμένη εποχή μας, η οποία βρίθει ‘θετικών’ ανακαλύ...

Κοσμολογία - Διαδίκτυο - Χάος

Γ. Παπαδάκης: Ανθρωπικά κβάντα

Γιάννης Παπαδάκης

 

Κατά την επιστήμη της Φυσικής, κβάντα θεωρούνται οι μικρότερες δυνατές ποσότητες ενός μετρήσιμου φυσικού μεγέθους. Για να το πούμε διαφορετικά, η κάθοδος από το μικρό στο ...

Βιολογία - Ψυχολογία - Εγκέφαλος

Αντώνης Ανδρουλιδάκης: H Ελληνική Κοινότητα ως θεραπευτική δομή της κοινωνίας

Ημερίδα Ελληνικός Κοινοτισμός 2014  

 
Τέταρτη Συνεδρία: Η ιδιοπροσωπεία του Ελληνικού Κοινοτισμού: Άμεση δημοκρατία, κοινότητα και ελληνικός ανθρωπολογικός τύπος 
 
Αντώνης Ανδρουλιδάκης...

Επιστήμη vs Θρησκεία 

Η επιστημονική αξία τής Αγίας Γραφής και της Ορθοδοξίας

Iωάννης Δ.Κεραμαρίδης

 
Σήμερα ένας κλασικός νευροεπιστήμονας μπορεί να μάς πει με απόλυτη βεβαιότητα ότι το πνεύμα πηγάζει από την ύλη. Αυτό σημαίνει ότι η ύλη έχει νοημοσύνη.
Και πραγματι...

Τρόπος ζωής - Ανθρώπινες σχέσεις

Τὸ μηδὲν καὶ τὸ ἄπαν

Γιργος Καστρινάκης

 

χει, ραγε, κάποια σχέση λξη τν φύλων μτν θική; διεκπεραιώνεται σ’ να πεδίο «κεθεν» τοκαλοκατοκακο;

διερώτηση θμποροσε, σφαλς, νὰ ἔκλεινε...

 

Εισάγετε έγκυρο email για την εβδομαδιαία ενημέρωση. (Ελέγχετε τα spam ή τα promotion emails σας)
Η εβδομαδιαία αντιφωνική επισκόπηση καταχωρείται συνήθως στα spam ή στα promotion emails σας.
Πέτρος Φαραντάκης
Σας ευχαριστώ, κύριε Ιωάννου, για τις αποκαλυπτικές παρατηρήσεις σας. Δίδουν νέα τροπή στην κατεύθυν...
Ποντομέδων
Τι σχόλιο να γράψεις για έναν ...Τιτάνα της σκέψης και τέκτονα του λόγου ;;;;;
Δεν μπορείς !
Μπορε...
Δημήτρης Γ. Ιωάννου
Αγαπητέ κ. Φαραντάκη, ευχαριστώ για την παρατήρηση. Θα ήθελα να επισημάνω τα εξής: καταρχήν, είναι λ...
Παύλος Κλιματσάκης
Μπράβο στον κ. Μπετσάκο για της εξαιρετική παρουσίαση! Νομίζωότι έχει συλλάβει τα κεντρικά νήματα κα...
'Ἀθηνιώτου-Παπαδάκη
Ἡ προσέγγιση τοῦ κ. Ἰωάννου δέν εἶναι βιβλιογραφική ἤ νοηματική ἀλλά ἐσχατολογική καί ἀγαπητική. Μᾶς...
Πέτρος Φαραντάκης
Πρόκειται για μια μελέτη, η οποία συγκρίνει και αποτιμά δύο μεγέθη(: την ορθόδοξη πατερική σκέψη και...
διονυσία καμπύλη
Ετεροχρονισμένα μεν,
αλλά,
με λίγα λόγια, θα μπορούσαμε να πούμε τα εξής: Στο βαθμό που οι ψυχικές...