Πρωτοσέλιδα

Ἀκούγοντας τίς ἑλληνικές λέξεις*

Γιάννης Κιουρτσάκης

 

ΙΙ. Οἱ ἑλληνικές λέξεις
Νά ’μαι στήν καρδιά τοῦ θέματός μου: στή γλώσσα ὡς πατρίδα τοῦ συγγραφέα καί, σέ ὅ,τι μέ ἀφορᾶ, στήν ἑλληνική γλώσσα. Μιλῶ ἑπομένως ὄχι ὡς γλωσσολόγος, γιά τόν ὁποῖο ἡ γλώσσα εἶναι ἕνα σύστημα σημείων ἰδωμένο συγχρονικά· οὔτε ὡς φιλόλογος ἤ φιλόσοφος πού βλέπει στά ἑλληνικά τή μήτρα τῆς κλασικῆς παιδείας καί τῆς δυτικῆς φιλοσοφίας. Ἡ προσέγγισή μου εἶναι ταυτόχρονα πιό ταπεινή καί πιό φιλόδοξη: γιά μένα, ἡ γλώσσα εἶναι πρίν ἀπ’ ὅλα ἡ ὁμαδική προφορική δημιουργία μιᾶς κοινότητας ἀντρῶν καί γυναικῶν (ναί, ἀκριβῶς ὅπως ἡ προφορική λογοτεχνία, πού δέν εἶναι παρά ἕνα ἀπό τά γεννήματ...
Τρομοκρατικά παραληρήματα (Μικρόν δοκίμιον περί απιστίας εις εγκοσμίους κυρίους)

Σταμάτης Ν. Παπασταματέλος  

 

«Τώρα που παντρεύεσαι σου το λέω, άλλη μια, πως σ’ αγαπώ».

(Χειμερινοί κολυμβητές)

 

Το θέμα στην ημερήσια διάταξη. Το παιχνίδι «κλέφτες και αστυνόμοι», συνεχίζεται. Η κοινωνία παρακολουθεί αμέτοχη την πά...

Κριτική πρόσληψη, όχι στείρα μίμηση

Χρήστος Γιανναράς

 
Τ​​α πέντε χρόνια της «κρίσης», όπου κρίση ονοματίσαμε την οικονομική μας (και όχι μόνο) χρεοκοπία, πρέπει να έδειξαν τις αργόσυρτες στον χρόνο αιτίες της ιστορικής παρακμής μας των Ελλήνων.
 
Αλλά να τις δείξουν σε π...
Η φιλοσοφική απαξίωση του νεοελληνικού παρόντος

Μια συζήτηση του Ηλία Παπαγιαννόπουλου με τον Αλέξανδρο Μιστριώτη*

 

Τα τελευταία χρόνια γενικευτικοί αφορισμοί κατακεραυνώνουν την Ελληνική κοινωνία. Όσο κι αν διαφέρουν αυτές οι φωνές συντείνουν στην διαπίστωση μιας πικρής αποτυχίας. 

Ο ...

Ἡ Βιβλική ἔννοια τῆς καρδίας

Φώτης Σχοινάς

 
Α) Εἰσαγωγή
Κατά τήν Βιβλική ἀντίληψη ἡ καρδιά εἶναι τό κέντρο τῆς ψυχοσωματικῆς συστάσεως τοῦ ἀνθρώπου. Ἀποτελεῖ τόν «ἔσω ἄνθρωπον». Τό βαθύ ταμεῖο τῆς ἀνθρωπίνης ὀντο...
Μηνάς Γρηγοράτος *

Στο ένθετο για τον κλασσικό κινηματογράφο, στο οποίο προβάλλουμε σκηνές από ταινίες που φέρουν το ξεχωριστό αποτύπωμα γραφής των δημιουργών τους, την προσωπική δημιουργική οπτική των σκηνοθετών τους, παρουσιάζουμε σήμερα την ταινία SHERLOCK Jr. σκηνοθετημένη από τον Buster Keaton στη διάρκεια της περιόδου 1920-1927 στην οποία είχε πλήρη καλλιτεχνικό έλεγχο των ταινιών του.

Buster Keaton: SHERLOCK Jr. (1924) from cinema.antifono on Vimeo.

Είναι γνωστό ότι σ’ όλες τις βωβές του ταινίες ο Keaton έπαιζε ο ίδιος, ακόμη και στις πιο επικίνδυνες σκηνές, έστω κι αν έτσι έθετε σε σοβαρό κίνδυνο τη ζωή του. Στο SHERLOCK Jr. έχουμε την ευκαιρία να δούμε την σκηνή όπου, σύμφωνα με το σενάριο, το ορμητικό νερό της δεξαμενής τον πετάει από ψηλά πάνω στις ράγες του τρένου. Το αποτέλεσμα ήταν ο Keaton να χτυπήσει σοβαρά στα γυρίσματα της σκηνής αυτής και στην συνέχεια να υποφέρει για πολλούς μήνες από δυνατούς πονοκεφάλους, χωρίς μάλιστα να γνωρίζει ότι είχε υποστεί βαρύ κάταγμα στο λαιμό.

Λίγο αργότερα, το 1926, ο Keaton γύρισε το αριστούργημά του την ταινία Ο ΣΤΡΑΤΗΓΟΣ που, σύμφωνα με τον Orson Welles, είναι η σπουδαιότερη κωμωδία του κινηματογράφου. Δυστυχώς η ταινία δεν είχε την αναμενόμενη εμπορική επιτυχία με αποτέλεσμα ο Keaton να κάνει το 1927, όπως αργότερα παραδέχθηκε, το μεγαλύτερο σφάλμα της ζωής του: με αντάλλαγμα ένα πλούσιο συμβόλαιο με την κινηματογραφική βιομηχανία συμφώνησε να του αφαιρεθεί ο καλλιτεχνικός έλεγχος των επομένων ταινιών του, γεγονός που συνέπεσε με την σαρωτική κυριαρχία του ομιλούντος κινηματογράφου. Από τότε και μετά ο Keaton κατάντησε κακέκτυπο του εαυτού του και πειθήνιο ενεργούμενο της κινηματογραφικής βιομηχανίας.

Η μεγάλη φόρμα

Συνεπώς, οι πιο διάσημες ταινίες του Keaton είναι οι βωβές ταινίες της περιόδου 1920-1927. Για να τις διαφοροποιήσουμε από τις βωβές του Chaplin, ας πούμε ότι ο κόσμος του Chaplin είναι αυτός της «μικρής φόρμας», δηλαδή ο κόσμος εκείνος στον οποίο μια μικρή διαφορά στην πλοκή θα ανατρέψει την αρχική κατάσταση, θα αναδείξει μια εντυπωσιακά μεγάλη απόσταση μεταξύ των δύο καταστάσεων με σκοπό να την αξιοποιήσει. Το διάσημο παράδειγμα της «μικρής φόρμας» είναι η κινηματογραφική σκηνή όπου βλέπουμε τον Σαρλό –τον οποίο μόλις παράτησε η γυναίκα του- να τραντάζεται από τους λυγμούς με την πλάτη στο φακό, ενώ όταν γυρίζει προς εμάς τον βλέπουμε να κουνάει ένα σέικερ φτιάχνοντας ένα κοκτέιλ.

Αν λοιπόν ο κόσμος του Chaplin είναι η «μικρή φόρμα», ο κόσμος του Keaton είναι αντίθετα, η «μεγάλη φόρμα». Στις ταινίες του ο ήρωας μοιάζει σαν ένα ασήμαντο σημείο περιτριγυρισμένο από ένα απέραντο περιβάλλον σ’ ένα χώρο υπό συνεχή μετασχηματισμό όπου κυριαρχούν τα αχανή μεταβαλλόμενα τοπία και οι παραμορφώσιμες γεωμετρικές κατασκευές: οι χείμαρροι κι οι καταρράκτες, ένα μεγάλο καράβι που παρασύρεται στη θάλασσα, μια πόλη που σαρώνεται από τον κυκλώνα, μια γέφυρα που γκρεμίζεται σαν τραπουλόχαρτο κλπ. Όλα αυτά μετασχηματίζονται υπό το «παγωμένο» βλέμμα του Keaton, που βλέπει τα πάντα σε θέση περισκοπίου ή σε θέση παρατηρητή. Πρόκειται για ένα βλέμμα προορισμένο για μεγάλους χώρους, εσωτερικούς και εξωτερικούς.

Ταυτόχρονα γεννιέται, μπροστά στα μάτια μας μέσα στην κωμωδία, μια σωρεία απρόσμενων εικόνων. Είναι η θύελλα, οι αστραπές, το διπλό φονικό και η τρομαγμένη γυναίκα στο Η ΦΙΛΟΞΕΝΙΑ ΜΑΣ. Είναι ο κυκλώνας στο ΑΤΜΟΠΛΟΙΟ ΤΟΥ ΜΙΣΙΣΙΠΗ, η συντριβή του τρένου και η πλημμύρα στον ΣΤΡΑΤΗΓΟ, ο αιματηρός αγώνας πυγμαχίας στο ΜΠΟΞΕΡ ΜΠΑΤΛΕΡ. Η μοναδικότητα του Keaton έγκειται λοιπόν στην αμεσότητα του τρόπου με τον οποίο προάγει το κωμικό μέσα σ’ αυτό που λέγεται «μεγάλη φόρμα».

Συνεχείς τροχιές

Μια από τις μεθόδους του είναι το «γκαγκ της συνεχούς τροχιάς» το οποίο θέτει σε κίνηση μια ολόκληρη τέχνη γρήγορου μοντάζ. Βέβαια, ο Chaplin και οι υπόλοιποι παρουσιάζουν συχνά ταχύτατες καταδιώξεις, αλλά ο Keaton είναι ίσως ο μόνος που δημιούργησε καθαρά συνεχείς τροχιές. Στο SHERLOCK JR. θα δούμε διάσημες σκηνές με το γκαγκ της συνεχούς τροχιάς: ο ήρωας περνάει από μια καταπακτή πάνω στην σκεπή του τρένου, πηδάει από το ένα βαγόνι στο άλλο, αρπάζει την αλυσίδα μιας δεξαμενής και το νερό ξεχύνεται με ορμή, πέφτει στις ράγες και το σκάει την στιγμή που φτάνουν οι καταβρεγμένοι εργάτες!

Το γκαγκ μπορεί, επίσης, να γίνει και με αλλαγή πλάνου, ενώ ο ήρωας μένει ακίνητος: παράδειγμα η διάσημη σκηνή του ονείρου στο SHERLOCK Jr. όπου τα κοψίματα παρουσιάζουν τον ήρωα διαδοχικά στον κήπο, στο δρόμο, στο γκρεμό, στον αμμόλοφο, στον ύφαλο με το κύμα, στη χιονισμένη έκταση, επιστρέφοντας πάλι στον κήπο. Το αποκορύφωμα της ταχύτητας «συνεχούς τροχιάς» επιτυγχάνεται στον ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΣΤΗ: η κοπέλα τηλεφωνεί στον ήρωα, αυτός ρίχνεται μέσα στην κίνηση της πόλης και καταφέρνει να φτάσει δίπλα της μόλις εκείνη κλείνει το τηλέφωνο!

Οι μηχανές

Οι σχολιαστές του Keaton επέμεναν, επίσης, στην προτίμησή του στις μηχανές και στην συγγένειά του, ως προς αυτή την άποψη, όχι με το σουρεαλισμό, αλλά με το ντανταϊσμό.

Η προτίμησή του σε μηχανές και όχι σε εργαλεία είναι μια ακόμη σημαντική διαφορά του με τον Chaplin που χρησιμοποιεί εργαλεία και αντιτάσσεται στη μηχανή. Αντίθετα ο Keaton προτιμά να μετατρέπει τις μηχανές στον πολυτιμότερο σύμμαχό του, επειδή ο ήρωάς του τις επινοεί και αποτελεί κι εκείνος ένα μέρος τους. Βεβαίως, μπορεί οι μηχανές να ξεφύγουν από τον έλεγχο του ήρωά του και να λειτουργήσουν παράλογα ή να περιπλέξουν το απλό. Όμως παράλληλα υπηρετούν ακατάπαυστα μια υψηλότερη μυστική σκοπιμότητα στα κατάβαθα της τέχνης του Buster Keaton. Μιας τέχνης πρωτοποριακής που (όπως θα δούμε σε μια σεκάνς της ταινίας) επέτρεψε στον ήρωα του SHERLOCK Jr. να σπάσει τα δεσμά θεατή-κοινού και να εισέλθει κυριολεκτικά (!) μέσα στην οθόνη του κινηματογράφου προκειμένου ν’ αποκτήσει την αγαπημένη του κοπέλα.

* cinema.antifono [at] gmail.com πηγή: antifono.gr

 

 

  • No comments found

Leave your comments

Post comment as a guest

0
Your comments are subjected to administrator's moderation.
terms and condition.

Ἐτικέτες Συγγραφέων

Agamben   Alicin   Badiou   Barth   Bell   Berdyaef   Breck   Buntig   Chesterton   Clement Steiner   Dworkin   Elliot   Ellul   Evdokimov   Heidegger   Lacan   Lash   LeGoff   Lepeltier   Levinas   Losky   Malson   McGilchrist   Muse   Orwell   Pastoureau   Polony   Popper   Postman   Rawls   Rifkin   Sherrard   Skolimowski   Smith   Solzhenitsyn   Swartz   Szazs   Tarkofsky   Unger   Weil   Zirar   Zoja   Αγγελής Δ.   Αμάραντος Σ.   Ανδρουλιδάκης Α.   Ανδρουλιδάκης Κ.   Βαμβουνάκη Μ.   Βαρθαλίτης Γ.   Βιρβιδάκης Σ.   Βραχνός Κ.   Γεωργίου Θ.   Γρηγοράτος Μ.   Διαμαντής Α.   Ζάχος Κ.   Ζιώγας Α.   Ζουράρις Κ.   Ζώης Ι.   Ιωάννου Δ.   Ιωαννίδης Γ.   Καλογερόπουλος Α.   Καραμπελιάς Γ.   Καστρινάκης Γ.   Κιουρτσάκης Γ   Κονδύλης Π.   Κοσμόπουλος Δ.   Κουτρούλης Σ.   Κουτσουρέλης Κ.   Κυριαζόπουλος Σ.   Κωνσταντούδης Β.   Κόσσυβα Σ.   Λυγερός Ν.   Μαλεβίτσης Χ.   Μανουσέλης Σ.   Μαυρίδης Ν.   Μαυρόπουλος Δ.   Μητραλέξης Σ.   Μπάρλας Γ.   Μπαλτάς Δ.   Μπλάθρας Κ.   Ναξάκης Χ.   Νευροκοπλή B.   Ντόκος Γ.   Ξυδάκης Ν.   Παντούλας Θ.   Παπαγιάννης Γ.   Παπαθανασίου Θ.   Πρεβελάκης Γ.Σ.   Σακελλαρίου Μ.   Σαλεμής Γ.   Σκλήρης Δ.   Σταματελόπουλος Λ.   Σταυρόπουλος Β.   Σχοινάς Φ.   Τάσης Θ.   Τσιρόπουλος Κ.   Τσιτσίγκος Σ.   Φαραντάκης Π.   Φεραίος Χ.   π. Γιάγκου Β.   π. Γκανάς Ε.   π. Γοντικάκης Β.   π. Ζηζιούλας Ι.   π. Θερμός Β.   π. Φάρος Φ.   JoelLipman.Com

Ελλάδα - Ιστορία - Γεωπολιτική

Δ. Τζουβάνος: Διαπραγμάτευση κι Αντιλιτότητα*

Δημήτρης Τζουβάνος 

 

Πλάϊ  στα στοιχεία πολιτικής φαρσοκωμωδίας της περιόδου, αυτό που έχει πραγματική σημασία είναι ο αμήχανος αφοπλισμός της κοινωνίας η οποία εδώ κι αρκετό καιρό χειροκροτ...

Φιλοσοφία - Επιστημολογία

Δ. Ιωάννου: Η θεολογική στάση του Ζακ Ντεριντά ­‐ Μια Αποτίμηση

Δημήτρης Γ. Ιωάννου

 
Θα μπορούσε να πει κανείς ότι η φιλοσοφία του Ζακ Ντεριντά[1] κυριάρχησε στο τελευταίο τέταρτο του εικοστού αιώνα, θεμελιώνοντας μάλιστα το περίφημο ρεύμα ...

Κοινωνία - Οικονομία 

Γ. Παπαδάκης: Ελευθερία και αποτελεσματικότητα

Γιάννης Παπαδάκης*

 
Στη γεωμετρία, στα μαθηματικά γενικότερα αλλά και στις ερευνητικές επιστήμες συχνά συνάγουμε συμπεράσματα για τον τρόπο με τον οποίο δύο έννοιες σχετίζοντ...
 

Περί Τεχνών

Α. Ζιώγας: Ποίηση και Θεολογία: Ζήτημα Συν-Ουσίας

Απόστολος Ζιώγας
 
Η ματιά του Καβάφη επί του αυτοκράτορα Ιουλιανού σύμφωνα με το άρθρο του Ν.Ματσούκα «Για τον Ιουλιανό τον Παραβάτη. Εφτά ποιήματα του Καβάφη»[1]
 
...

Θεολογία - Θρησκειολογία

Θ. Παπαθανασίου: Η Yoga από τη σκοπιά της Ορθοδοξίας

Ομιλία του αρχισυντάκτη του περιοδικού Σύναξη,Θανάση Παπαθανασίου,

στον Ιερό Ναό Αγίας Τριάδος, Χολαργού (2012) με θέμα: Η Yoga από τη σκοπιά της Ορθοδοξίας.

 

Κοσμολογία - Διαδίκτυο - Χάος

Πληροφορικό χάος, μια παραγνωρισμένη παράμετρος της κρίσης

Κώστας Σπίγγος*

 

Η έλλειψη προβλεψιμότητας του κόσμου είναι ένα κυκλικό φαινόμενο στην Ιστορία, που σήμερα όμως βρίσκεται σε πρωτοφανή διάδοση και έξαρση, σε βαθμό χάους. Στον αντίποδα μιας ...

Βιολογία - Ψυχολογία - Εγκέφαλος

Χ. Ναξάκης: Η γυναίκα δυνάστης

Χάρης Ναξάκης

 
Η βούληση για δύναμη, η επιθυμία για εξουσία, η ιδιοτέλεια και ο ανταγωνισμός είναι μέρος της ανθρώπινης φύσης, όπως βέβαια κι ο αλτρουισμός, κι όχι τμήμα της ταυτότητας του φ...

Επιστήμη vs Θρησκεία 

Φρ. Εγκλέρ: «Η έμπνευση είναι πέρα από τη λογική»

Πού χρωστάει η επιστήμη την ανακάλυψη του «σωματιδίου του Θεού», το οποίο προσδίδει μάζα στα θεμελιώδη «συστατικά» της ύλης; Στην περίπτωση του Φρανσουά Εγκλέρ, του Βέλγου θεωρητικού φυσικού ο οπ...

Τρόπος ζωής - Ανθρώπινες σχέσεις

Ζηλεύω τους Ιταλούς

Νίκος Γ. Ξυδάκης

 

Στις αξιολογήσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση βλέπουμε συχνά να κατατάσσονται πλάι πλάι η Ελλάδα και η Ιταλία, σε θέματα αναξιοπιστίας, ελλειμμάτων και καθυστέρησης. Οι μεσογει...

 

Powered by Joomlamaster.org.uatogether with Joomstudio.com.ua

Εισάγετε έγκυρο email για την εβδομαδιαία ενημέρωση. (Ελέγχετε τα spam ή τα promotion emails σας)
Η εβδομαδιαία αντιφωνική επισκόπηση καταχωρείται συνήθως στα spam ή στα promotion emails σας.
Παύλος Κλιματσάκης
Αγαπητέ Λευτέρη, δεν ξέρω αν διαφωνούμε σε κάτι. "Από ιδεαλιστική άποψη" σημαίνει ότι υπάρχει μια φι...
Λευτέρης
Κ. Κλιματσάκη, λετε απο ιδεαλιστική φιλοσοφική πλευρά , δεν υπάρχει κάποιος λόγος να θεωρούμε ότι νο...
Δ.Τζουβάνος
Θαυμάσια σύνοψη σ' ένα καίριο θέμα. Θα είχε ( και επίκαιρο ) ενδιαφέρον η επέκταση της άνω προβληματ...
nemo
το σχίσμα με την ευρώπη λοιπόν είναι βαθύ και δεν περιορίζεται στο δίλλημα ευρώ ή δραχμή.

https:/...
Φώτης Σχοινᾶς
Ἀποστέλλω ξανά διορθωμένο τό σχόλιό μου
Ἀγαπητέ Παῦλο,
Σέ εὐχαριστῶ γιά τό σχόλιό σου. Οἱ παρατηρή...
Παύλος Κλιματσάκης
Αγαπητέ Φώτη, ευχαριστώ για μία ακόμη φορά που άνοιξες αυτό το τεράστιο θέμα, το οποίο εμένα προσωπι...
παύλος Κλιματσάκης
Αγαπητέ κ. Φαραντάκη, μάλλον έχετε δίκιο ότι το σχόλιο μου δεν βοηθάει και πολύ, δεν εξηγεί πολλά. Β...