Πρωτοσέλιδα

Η ελληνικότητα της Βυζαντινής Μουσικής

Νεκταρία Καραντζή

 
Η Βυζαντινή μουσική, ως η μουσική που διαμορφώθηκε ήδη στους αποστολικούς χρόνους και ήκμασε την εποχή του Βυζαντίου, είναι εύλογο να φυλάσσει μέσα της όλα τα στοιχεία του μουσικού πολιτισμού της κυρίαρχης εθνότητας των βυζαντινών χρόνων που ήταν η Ελληνική, η επιρροή της οποίας στη διαμόρφωση εν γένει του πολιτισμου της βυζαντινής αυτοκρατορίας είναι ιστορικά αδιαμφισβήτητη. Είναι χαρακτηριστικό άλλωστε ότι ήταν τόση η πολιτιστική δύναμη του ελληνικού πνεύματος στην Ανατολική Αυτοκρατορία των Ρωμαίων, ώστε κατέκτησε τελικά ακόμα και το όνομα των Ρωμαίων, σε σημείο ώστε κατά τη βυζαντινή και νεότερη περίοδο ο "Ρωμαίος" ("Ρωμιός") να ταυτίζεται με το "Έλλην". 
Ο αδιάβαστος Λορεντζάτος*

Σωτήρης Γουνελάς

 

«Η τέλεια τέχνη κρύβει την τέχνη για να φαίνεται φύση¨ και η τέλεια φύση ή αυτή που πετυχαίνει το στόχο της (φύσις επιτυχής) και αύτη κρύβει την τέχνη (που βρίσκεται μέσα της). Το ηρακλείτειο γνωμικό φύσις κρύπτεσθαι φιλεί...

Δημήτρης Πικιώνης: Μεταξύ παράδοσης και Νεωτερικότητας

Σπύρος Κουτρούλης    

                                       

Ο Δ.Πικιώνης στέκεται ανάμεσα στην νεωτερικότητα, τον μοντερνισμό και την παράδοση. Όπως και άλλοι στοχαστές  που ανήκαν στην γενιά  του ’30 επέτυχε να αφομοιώσει ό,τι ζ...

π. Ν. Λουδοβίκος: «Ο άνθρωπος και η Τριαδική Θεολογία»

Ο πρωτοπρεσβύτερος Νικόλαος Λουδοβίκος καθηγητής της Ανωτάτης Εκκλησιαστικής Ακαδημίας Θεσσαλονίκης και του Ορθοδόξου Ινστιτούτου Πανεπιστημίου Cambridge μίλησε με θέμα : "Ο άνθρωπος και η Τριαδική Θεολογία".    

 
Συζήτησαν οι : Γ.Κ. Δαΐκος...
Η αλήθεια και η βεβαιότητα

Χρήστος Μαλεβίτσης

 

Θα διερευνήσουμε το νόημα δύο εννοιών: της αλήθειας και της βεβαιότητας.

Όταν λειτουργεί η νόηση με την κατηγορία της «αλήθειας», διατέμνει το Ον σε αντικείμενο και υποκείμενο. Όσο πιστότερα το υποκείμενο αντικατοπτρίζ...

Μηνάς Γρηγοράτος *

Στο ένθετο για τον κλασσικό κινηματογράφο, στο οποίο προβάλλουμε σκηνές από ταινίες που φέρουν το ξεχωριστό αποτύπωμα γραφής των δημιουργών τους, την προσωπική δημιουργική οπτική των σκηνοθετών τους, παρουσιάζουμε σήμερα την ταινία SHERLOCK Jr. σκηνοθετημένη από τον Buster Keaton στη διάρκεια της περιόδου 1920-1927 στην οποία είχε πλήρη καλλιτεχνικό έλεγχο των ταινιών του.

Buster Keaton: SHERLOCK Jr. (1924) from cinema.antifono on Vimeo.

Είναι γνωστό ότι σ’ όλες τις βωβές του ταινίες ο Keaton έπαιζε ο ίδιος, ακόμη και στις πιο επικίνδυνες σκηνές, έστω κι αν έτσι έθετε σε σοβαρό κίνδυνο τη ζωή του. Στο SHERLOCK Jr. έχουμε την ευκαιρία να δούμε την σκηνή όπου, σύμφωνα με το σενάριο, το ορμητικό νερό της δεξαμενής τον πετάει από ψηλά πάνω στις ράγες του τρένου. Το αποτέλεσμα ήταν ο Keaton να χτυπήσει σοβαρά στα γυρίσματα της σκηνής αυτής και στην συνέχεια να υποφέρει για πολλούς μήνες από δυνατούς πονοκεφάλους, χωρίς μάλιστα να γνωρίζει ότι είχε υποστεί βαρύ κάταγμα στο λαιμό.

Λίγο αργότερα, το 1926, ο Keaton γύρισε το αριστούργημά του την ταινία Ο ΣΤΡΑΤΗΓΟΣ που, σύμφωνα με τον Orson Welles, είναι η σπουδαιότερη κωμωδία του κινηματογράφου. Δυστυχώς η ταινία δεν είχε την αναμενόμενη εμπορική επιτυχία με αποτέλεσμα ο Keaton να κάνει το 1927, όπως αργότερα παραδέχθηκε, το μεγαλύτερο σφάλμα της ζωής του: με αντάλλαγμα ένα πλούσιο συμβόλαιο με την κινηματογραφική βιομηχανία συμφώνησε να του αφαιρεθεί ο καλλιτεχνικός έλεγχος των επομένων ταινιών του, γεγονός που συνέπεσε με την σαρωτική κυριαρχία του ομιλούντος κινηματογράφου. Από τότε και μετά ο Keaton κατάντησε κακέκτυπο του εαυτού του και πειθήνιο ενεργούμενο της κινηματογραφικής βιομηχανίας.

Η μεγάλη φόρμα

Συνεπώς, οι πιο διάσημες ταινίες του Keaton είναι οι βωβές ταινίες της περιόδου 1920-1927. Για να τις διαφοροποιήσουμε από τις βωβές του Chaplin, ας πούμε ότι ο κόσμος του Chaplin είναι αυτός της «μικρής φόρμας», δηλαδή ο κόσμος εκείνος στον οποίο μια μικρή διαφορά στην πλοκή θα ανατρέψει την αρχική κατάσταση, θα αναδείξει μια εντυπωσιακά μεγάλη απόσταση μεταξύ των δύο καταστάσεων με σκοπό να την αξιοποιήσει. Το διάσημο παράδειγμα της «μικρής φόρμας» είναι η κινηματογραφική σκηνή όπου βλέπουμε τον Σαρλό –τον οποίο μόλις παράτησε η γυναίκα του- να τραντάζεται από τους λυγμούς με την πλάτη στο φακό, ενώ όταν γυρίζει προς εμάς τον βλέπουμε να κουνάει ένα σέικερ φτιάχνοντας ένα κοκτέιλ.

Αν λοιπόν ο κόσμος του Chaplin είναι η «μικρή φόρμα», ο κόσμος του Keaton είναι αντίθετα, η «μεγάλη φόρμα». Στις ταινίες του ο ήρωας μοιάζει σαν ένα ασήμαντο σημείο περιτριγυρισμένο από ένα απέραντο περιβάλλον σ’ ένα χώρο υπό συνεχή μετασχηματισμό όπου κυριαρχούν τα αχανή μεταβαλλόμενα τοπία και οι παραμορφώσιμες γεωμετρικές κατασκευές: οι χείμαρροι κι οι καταρράκτες, ένα μεγάλο καράβι που παρασύρεται στη θάλασσα, μια πόλη που σαρώνεται από τον κυκλώνα, μια γέφυρα που γκρεμίζεται σαν τραπουλόχαρτο κλπ. Όλα αυτά μετασχηματίζονται υπό το «παγωμένο» βλέμμα του Keaton, που βλέπει τα πάντα σε θέση περισκοπίου ή σε θέση παρατηρητή. Πρόκειται για ένα βλέμμα προορισμένο για μεγάλους χώρους, εσωτερικούς και εξωτερικούς.

Ταυτόχρονα γεννιέται, μπροστά στα μάτια μας μέσα στην κωμωδία, μια σωρεία απρόσμενων εικόνων. Είναι η θύελλα, οι αστραπές, το διπλό φονικό και η τρομαγμένη γυναίκα στο Η ΦΙΛΟΞΕΝΙΑ ΜΑΣ. Είναι ο κυκλώνας στο ΑΤΜΟΠΛΟΙΟ ΤΟΥ ΜΙΣΙΣΙΠΗ, η συντριβή του τρένου και η πλημμύρα στον ΣΤΡΑΤΗΓΟ, ο αιματηρός αγώνας πυγμαχίας στο ΜΠΟΞΕΡ ΜΠΑΤΛΕΡ. Η μοναδικότητα του Keaton έγκειται λοιπόν στην αμεσότητα του τρόπου με τον οποίο προάγει το κωμικό μέσα σ’ αυτό που λέγεται «μεγάλη φόρμα».

Συνεχείς τροχιές

Μια από τις μεθόδους του είναι το «γκαγκ της συνεχούς τροχιάς» το οποίο θέτει σε κίνηση μια ολόκληρη τέχνη γρήγορου μοντάζ. Βέβαια, ο Chaplin και οι υπόλοιποι παρουσιάζουν συχνά ταχύτατες καταδιώξεις, αλλά ο Keaton είναι ίσως ο μόνος που δημιούργησε καθαρά συνεχείς τροχιές. Στο SHERLOCK JR. θα δούμε διάσημες σκηνές με το γκαγκ της συνεχούς τροχιάς: ο ήρωας περνάει από μια καταπακτή πάνω στην σκεπή του τρένου, πηδάει από το ένα βαγόνι στο άλλο, αρπάζει την αλυσίδα μιας δεξαμενής και το νερό ξεχύνεται με ορμή, πέφτει στις ράγες και το σκάει την στιγμή που φτάνουν οι καταβρεγμένοι εργάτες!

Το γκαγκ μπορεί, επίσης, να γίνει και με αλλαγή πλάνου, ενώ ο ήρωας μένει ακίνητος: παράδειγμα η διάσημη σκηνή του ονείρου στο SHERLOCK Jr. όπου τα κοψίματα παρουσιάζουν τον ήρωα διαδοχικά στον κήπο, στο δρόμο, στο γκρεμό, στον αμμόλοφο, στον ύφαλο με το κύμα, στη χιονισμένη έκταση, επιστρέφοντας πάλι στον κήπο. Το αποκορύφωμα της ταχύτητας «συνεχούς τροχιάς» επιτυγχάνεται στον ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΣΤΗ: η κοπέλα τηλεφωνεί στον ήρωα, αυτός ρίχνεται μέσα στην κίνηση της πόλης και καταφέρνει να φτάσει δίπλα της μόλις εκείνη κλείνει το τηλέφωνο!

Οι μηχανές

Οι σχολιαστές του Keaton επέμεναν, επίσης, στην προτίμησή του στις μηχανές και στην συγγένειά του, ως προς αυτή την άποψη, όχι με το σουρεαλισμό, αλλά με το ντανταϊσμό.

Η προτίμησή του σε μηχανές και όχι σε εργαλεία είναι μια ακόμη σημαντική διαφορά του με τον Chaplin που χρησιμοποιεί εργαλεία και αντιτάσσεται στη μηχανή. Αντίθετα ο Keaton προτιμά να μετατρέπει τις μηχανές στον πολυτιμότερο σύμμαχό του, επειδή ο ήρωάς του τις επινοεί και αποτελεί κι εκείνος ένα μέρος τους. Βεβαίως, μπορεί οι μηχανές να ξεφύγουν από τον έλεγχο του ήρωά του και να λειτουργήσουν παράλογα ή να περιπλέξουν το απλό. Όμως παράλληλα υπηρετούν ακατάπαυστα μια υψηλότερη μυστική σκοπιμότητα στα κατάβαθα της τέχνης του Buster Keaton. Μιας τέχνης πρωτοποριακής που (όπως θα δούμε σε μια σεκάνς της ταινίας) επέτρεψε στον ήρωα του SHERLOCK Jr. να σπάσει τα δεσμά θεατή-κοινού και να εισέλθει κυριολεκτικά (!) μέσα στην οθόνη του κινηματογράφου προκειμένου ν’ αποκτήσει την αγαπημένη του κοπέλα.

* cinema.antifono [at] gmail.com πηγή: antifono.gr

 

 

  • No comments found

Leave your comments

Post comment as a guest

0
Your comments are subjected to administrator's moderation.
terms and condition.

Ἐτικέτες Συγγραφέων

Agamben   Alicin   Badiou   Barth   Bell   Berdyaef   Breck   Buntig   Chesterton   Clement Steiner   Dworkin   Elliot   Ellul   Evdokimov   Heidegger   Lacan   Lash   LeGoff   Lepeltier   Levinas   Losky   Malson   McGilchrist   Muse   Orwell   Pastoureau   Polony   Popper   Postman   Rawls   Rifkin   Sherrard   Skolimowski   Smith   Solzhenitsyn   Swartz   Szazs   Tarkofsky   Unger   Weil   Zirar   Zoja   Αγγελής Δ.   Αμάραντος Σ.   Ανδρουλιδάκης Α.   Ανδρουλιδάκης Κ.   Βαμβουνάκη Μ.   Βαρθαλίτης Γ.   Βιρβιδάκης Σ.   Βραχνός Κ.   Γεωργίου Θ.   Γρηγοράτος Μ.   Διαμαντής Α.   Ζάχος Κ.   Ζουράρις Κ.   Ζώης Ι.   Ιωάννου Δ.   Ιωαννίδης Γ.   Καλογερόπουλος Α.   Καραμπελιάς Γ.   Καστρινάκης Γ.   Κιουρτσάκης Γ   Κονδύλης Π.   Κοσμόπουλος Δ.   Κουτρούλης Σ.   Κουτσουρέλης Κ.   Κυριαζόπουλος Σ.   Κωνσταντούδης Β.   Κόσσυβα Σ.   Λυγερός Ν.   Μαλεβίτσης Χ.   Μαυρίδης Ν.   Μαυρόπουλος Δ.   Μητραλέξης Σ.   Μπάρλας Γ.   Μπαλτάς Δ.   Μπλάθρας Κ.   Ναξάκης Χ.   Ντόκος Γ.   Ξυδάκης Ν.   Παντούλας Θ.   Παπαγιάννης Γ.   Παπαθανασίου Θ.   Πρεβελάκης Γ.Σ.   Σακελλαρίου Μ.   Σαλεμής Γ.   Σκλήρης Δ.   Σταματελόπουλος Λ.   Σταυρόπουλος Β.   Σχοινάς Φ.   Τάσης Θ.   Τσιρόπουλος Κ.   Τσιτσίγκος Σ.   Φαραντάκης Π.   Φεραίος Χ.   π. Γιάγκου Β.   π. Γκανάς Ε.   π. Γοντικάκης Β.   π. Ζηζιούλας Ι.   π. Θερμός Β.   π. Φάρος Φ.   JoelLipman.Com

Ελλάδα - Ιστορία - Γεωπολιτική

K. Ρωμανός: Μετατοπίσεις Εννοιών και Πολυπολιτισμός

Κωνσταντίνος Ρωμανός

 

Μετά το τέλος του ψυχρού πολέμου οι δυτικές κοινωνίες, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδος, υφίστανται αλλαγές στην ιδεολογία και τους θεσμούς, οι οποίες, πα...

Φιλοσοφία - Επιστημολογία

Δ. Ιωάννου: Εξουσία και πρακτική: Ο Φουκώ και η φιλοσοφία (μια ορθόδοξη προσέγγιση)

Δημήτρης Ιωάννου

 

Ο μεταμοντερνισμός είναι ένα κίνημα -μαζί και μόδα- που κυριάρχησε εντυπωσιακά στο τελευταίο τέταρτο του εικοστού αιώνα, και ακόμη εξακολουθεί να έχει επίδραση στον ακαδημα...

Κοινωνία - Οικονομία 

Jacques Le Goff: «Η Ευρώπη δεν είναι γηραιά, είναι αρχαία»

Μία συνέντευξη του Γάλλου Μεσαιωνολόγου στην Libération.*

Libération: Μπορούμε να μιλάμε για μία «επανένωση» της Ευρώπης εξαιτίας της διευρύνσεως της Ένωσης;

Jacques Le Goff: Η Ευρώπη δεν υπή...

 

Περί Τεχνών

Δ. Νόλλας: Αν ζούμε σήμερα σαν υποκριτές, αύριο θα ζήσουμε σαν θύματα

Ο Δημήτρης Νόλλας μετράει τα λόγια του όπως μετράει τις λέξεις του. Τις προάλλες τιμήθηκε με το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος 2014 για «Το ταξίδι στην Ελλάδα» που κυκλοφόρησε το 2013 α...

Θεολογία - Θρησκειολογία

Δ. Σκλήρης: Οι Ανύπαρκτοι που διάλεξε ο Θεός (S. Zizek)

Διονύσης Σκλήρης

 
Ο Slavoj Zižek και η αγιοπνευματική κοινότητα που συνίσταται εσωτερικεύοντας τη θυσία του Χριστού
Αν ο Alain Badiou μπορεί να χαρακτηριστεί ως «άθεος θεολο...

Κοσμολογία - Διαδίκτυο - Χάος

Διαδικτυακή απελευθέρωση ή υποδούλωση

Σπύρος Μανουσέλης

 
Μολονότι ο κυβερνοχώρος και ο Παγκόσμιος Ιστός μάς παρέχουν μια φαινομενικά απεριόριστη δυνατότητα επικοινωνίας, αποθήκευσης και διακίνησης πληροφοριών, ταυτόχρονα αποτελο...

Βιολογία - Ψυχολογία - Εγκέφαλος

Κυβερνησιμότητα, μια αστική ανάγκη χωρίς αστούς

Κώστας Σπίγγος*

 
Όπως μας πληροφορεί η wikipedia, στις αρχές του 16ου αιώνα, ο Πάπας Ιούλιος Β΄αποφάσισε πως η σχεδόν 1200 ετών Βασιλική του Κωνσταντίνου στη Ρώμη δεν αποτελούσε κατάλληλο μέ...

Επιστήμη vs Θρησκεία 

Σε αναζήτηση του Θεϊκού Αποτυπώματος

Θεμιστοκλής Ξανθόπουλος*

 

Οι ανήσυχοι και διεισδυτικοί φιλόσοφοι της αρχαίας Ελλάδας υπερέβησαν το γλαφυρό πλαίσιο της πλούσιας αρχαϊκής παράδοσης για την προέλευση, τη φυσική υπόσταση και τ...

Τρόπος ζωής - Ανθρώπινες σχέσεις

Στο λυκόφως του ενδιαφέροντος

Τασούλα Kαραϊσκάκη

 

Ζούμε σ’ ένα βάρβαρο πολιτισμό εκτεταμένου κυνισμού που λογαριάζει τους ηλικιωμένους για «δαπάνη» προς σταδιακή «κατάργηση». Είναι κοινό μυστικό ότι στα δημόσια νοσοκομεί...

 

Powered by Joomlamaster.org.uatogether with Joomstudio.com.ua

Εισάγετε έγκυρο email για την εβδομαδιαία ενημέρωση. (Ελέγχετε τα spam ή τα promotion emails σας)
Η εβδομαδιαία αντιφωνική επισκόπηση καταχωρείται συνήθως στα spam ή στα promotion emails σας.
ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ ΣΤΑΥΡΟΠΟΥΛΟΣ
(Σχόλιο, κυρίως λόγω αρχών)

α. Η αρχαία ελληνική μουσική ήταν πνευματική (τονική) όχι αλφαβητική....
PGF
Κύριε Ιωάννου, Πολύ ωραία τα ανωτέρω αλλά ο ύστερος Φουκώ λαμβάνει θέσεις πολύ πιο ενδιαφέρουσες, ιδ...
HolyJoy
Ευχαριστώ πολύ, ένα εκπληκτικό άρθρο, όπως και τα προηγούμενα μέρη άλλωστε.
Γιώργος Καστρινάκης
Κυρία Μαρία Π. η παρέμβασή σας μου δίνει την ευκαιρία να υπογραμμίσω ότι − όχι − δεν είναι ο Βαν Γκο...
Mαρία Π.
Kύριε Λιντοβόη ευχαριστώ γιά το σημείωμα σας."Ανατρίχιασα"πραγματικά στην σκέψη πώς ενας γνήσιος καλ...
Γιώργος Καστρινάκης
Ο Βίνσεντ Βαν Γκογκ, ως γνωστόν, πέθανε με το έργο του αγνοημένο και απαξιωμένο. Ο Misbeau είναι μάλ...
Kώστας Λιντοβόης
O O. Misbeau ( είπε/ έγραψε «Ο Βαν Γκογκ δεν ταυτίστηκε με τη φύση, ταύτισε τη φύση μαζί του. Την αν...
Σημείο εκκίνησης της συνέντευξης του Νίκου Μαυρίδη με τον Λεωνίδα Σταματελόπουλο υπήρξε η πραγμάτευση του προβλήματος νεωτερικότητα-παράδοση. Με αυτό το βασικό δίπολο συνυφαίνονται αναλύσεις των εννοιών που χρησιμοποιεί ο ίδιος καθώς και μία σειρά από δίπολα όπως Φαναριώτης-Ρουμελιώτης, κ.α....
Tην Τρίτη, 25 Σεπτεμβρίου του 2012, στα Γραφεία της εφημερίδας "ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ", ο π. Ανανίας Κουστένης τέλεσε Αγιασμό και μίλησε με θέμα: Η Εκκλησία απέναντι στην Κρίση. Ο πρόεδρος της Χ.Δ, Μανώλης Μηλιαράκης και o διευθυντής της "Χ" Κώστας Μπλάθρας αναφέρθηκαν στο πρόγραμμα δράσης της νέας περιόδου.
Μετά το τέλος του ψυχρού πολέμου οι δυτικές κοινωνίες, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδος, υφίστανται αλλαγές στην ιδεολογία και τους θεσμούς, οι οποίες, παρά το γεγονός ότι μπορούν να θεωρηθούν επαναστατικές ως προς την έκταση και το βάθος, δεν προέρχονται από φυσικά...
Ο δάσκαλος Χρίστος Τσολάκης - ομότιμος καθηγητής στο Παιδαγωγικό τμήμα Δημοτικής εκπαίδευσης του ΑΠΘ ήταν καλεσμένος στην εκπομπή "Εκ του Πλησίον" της ΕΤ3. "Η παιδεία να κάνει το άνθρωπο ανθρωπινότερο", "Tα μυαλά των παιδιών δεν είναι δοχεία να τα γεμίσεις είναι σπίρτα για να τα ανάψεις" είπε...
Ο δάσκαλος κ. Δημήτριος Νατσιός στα πλαίσια της εκπομπής "Γράμματα σπουδάματα" συζήτησε την Πέμπτη 8 Νεομβρίου του 2011με τον αναπληρωτή καθηγητή στην πολυτεχνική σχολή του Δημοκριτείου πανεπιστημίου Θράκης κ. Γεώργιο Π. Παύλο για τον σύγχρονο διωγμό των Ελλήνων στην Ελλάδα, επισημαίνοντας πως εν...
Πως μιλάει ένας θεολόγος σήμερα για το θεό στα πλαίσια του μαθήματος των Θρησκευτικών; Bρίσκεται ο Θεός στα γονίδια μας; Μπορεί να δημιουργηθεί πλούτος δίχως απληστία, δίχως αδικία; Πώς αντιλαμβάνεσθε το δίστιχο «κράτα τον νου σου στον Άδη και μην απελπίζεσαι!»; Είμαστε πλασμένοι για τον θάνατο;...