Πρωτοσέλιδα

Πυρηνική και Μεταμορφωτική εσχατολογία Πυρηνικές και άλλες μεταμορφώσεις

Στέλιος Κούκος

 

Ποια σχέση μπορούν να έχουν δύο γεγονότα που συμπίπτουν να τα θυμόμαστε κάθε χρόνο στις 6 Αυγούστου. Έχουν κάποια κοινά γνωρίσματα ή απλώς συμπίπτουν χρονικά ως προς την ημέρα της επετείου; Μπορεί τέλος-τέλος, ή εντελώς τελείως να μην συναντώνται πουθενά και μόνο σε μένα να φαίνεται ότι σχετίζονται και γι αυτό ζητώ εξ αρχής την επιείκεια σας.

Το ένα γεγονός το πιο κοντινό χρονικά σε μας είναι η πτώση, καλύτερα η ρίψη, της πρώτης ατομικής βόμβας στη Χιροσίμα το 1945. Το δεύτερο γεγονός είναι η γιορτή της Μεταμόρφωσης στο όρος Θαβώρ, που σήμαινε και πριν από το γεγονός της Μεταμόρφωσης, «Έλευσις φωτός». Και τα δύο γεγονότα περιβάλλονται σε μια αχλή, σε ένα γνόφο, ένα σύννεφο. Στην πρώτη περίπτωση καταστροφική μαύρο...

Βιβλιοκριτική για το "Πέρα από το άτομο"

Βασίλειος Μπετσάκος

 

Όπως δηλώνει ο υπότιτλος του βιβλίου, ο Θ. Ζ. ασχολείται με το πολυσυζητημένο και κατά τινας εξαντλημένο ερώτημα: Ποιος είναι ο Έλληνας; τι σημαίνει (σήμερα) ελληνική ταυτότητα; Και διακινδυνεύει να εισπράξει την αδιαφο...

Ποιά τά σπουδαιότερα πνευματικά προβλήματα;

Κάλλιστος Γουέαρ 

 
Ποιά τά σπουδαιότερα πνευματικά προβλήματα τοῦ συγχρόνου ἀνθρώπου; 
 
- Κατὰ τὴν ἄποψή μου, τὸ σοβαρότερο πνευματικὸ πρόβλημα τοῦ σύγχρονου Εὐρωπαίου εἶναι ἡ ἀπώλεια νοήματος καὶ σκοποῦ. Στὴ σύγχρονη Δυτικὴ Εὐρώπη οἱ ...
Το μουσικό υπόβαθρο του κόσμου

Βίβιαν Εὐθυμιοπούλου
 
Γύρω στο τέλος του τρίτου προ Χριστού αιώνα, στην Κύναιθα της ορεινής Αρκαδίας η εγκληματική δραστηριότης δεν είναι πλέον προνόμιο των λίγων αποδιοπομπαίων εξαιρέσεων. Πρώην ευυπόληπτοι πολίτες μεταμορφώνονται σε αχ...
Μίμηση και η οργανικότητα των κοινωνιών

Κώστας Καραμπούτης

 

Αφορμή για την προσπάθεια να αναλυθεί η μίμηση στις ποικίλες εκδοχές της, όπως και η σχέση της οργανικής ζωής με τη δομική συγκρότηση των ανθρωπίνων κοινωνιών, έγινε το μικρό δοκίμιο «Μίμηση και εκμηχάνιση» του μεγάλου ι...

Μηνάς Γρηγοράτος *

Στο ένθετο για τον κλασσικό κινηματογράφο, στο οποίο προβάλλουμε σκηνές από ταινίες που φέρουν το ξεχωριστό αποτύπωμα γραφής των δημιουργών τους, την προσωπική δημιουργική οπτική των σκηνοθετών τους, θα προβληθούν δύο διάσημες σκηνές από την βωβή ταινία ΘΩΡΗΚΤΟ ΠΟΤΕΜΚΙΝ του Sergei Eisenstein.  Αρχικά, η σκηνή «ομίχλες στο λιμάνι της Οδησσού» και, την επόμενη εβδομάδα, η σκηνή της κορύφωσης «οι σκάλες της Οδησσού».
Χρησιμοποιείται η πλήρως αποκατεστημένη κόπια που κυκλοφόρησε το 2005 με μια νέα ηχογράφηση της αυθεντικής μουσικής υπόκρουσης που είχε συνθέσει ο Edmund Meisel για την προβολή της ταινίας στο Βερολίνο το 1926.

Το 1925 με την ταινία ΘΩΡΗΚΤΟ ΠΟΤΕΜΚΙΝ ο Eisenstein οδήγησε τον κινηματογράφο πολύ πιο πέρα από τον Griffith, τον μεγάλο θεμελιωτή του «οργανικού» μοντάζ και της κυριαρχίας της αφηγηματικότητας στον κινηματογράφο.  Αντικατέστησε το παράλληλο μοντάζ του Griffith με το «αντιθετικό», ενώ επίσης αντικατέστησε το συγκλίνον μοντάζ με αυτό των «ποιοτικών αλμάτων».  Πολλά νέα κινηματογραφικά στοιχεία συνδέονται και προκύπτουν από τις νέες αυτές όψεις του διαλεκτικού μοντάζ που εγκαινιάστηκαν στην ταινία αυτή: το διανοητικό ή συναισθηματικό μοντάζ, το μοντάζ βερτικάλ, το μοντάζ των ατραξιόν, μια νέα σύλληψη του γκρο πλάνου και του επιταχυνόμενου μοντάζ, κλπ.  Με τον Eisenstein η κινηματογραφική σύνθεση, η διαλεκτική συνδιάταξη των πλάνων, δεν περιέχει μόνο το «οργανικό» στοιχείο, δηλαδή την γένεση και την ανάπτυξη, αλλά και το «παθητικό» δηλαδή την εξέλιξη.

Από την ταινία προβάλλουμε αρχικά την σκηνή που είναι γνωστή με τον τίτλο «ομίχλες στο λιμάνι της Οδησσού», η οποία λειτουργεί ως εισαγωγή στο μοιρολόι του πλήθους της Οδησσού πάνω στο λείψανο του ήρωα-ναύτη. Πρόκειται για μια σειρά εικόνων όπου μέσα από την αργόσυρτη κίνηση της ομίχλης που αιωρείται πάνω στα νερά και τις μαύρες σιλουέτες των καραβιών που προβάλλουν από το πούσι, υποβάλλεται η σιωπή και η θλίψη, ενώ στα πλάνα όπου οι ηλιαχτίδες αρχίζουν να διαπερνούν την ομίχλη γεννιέται ένα συναίσθημα προσδοκίας κι ελπίδας.  
Η σκηνή είναι διάσημη διότι, για πρώτη φορά στον κινηματογράφο, το φυσικό τοπίο παρουσιάζεται σε μια εντελώς νέα ποιότητα: περιέχεται στη δραματική δομή της ταινίας σαν εκφραστικό στοιχείο, ενώ η ζωγραφική φόρμα του τοπίου έχει μεταβληθεί σε κατ' εξοχήν κινηματογραφική. Οι εικόνες αυτές "έγραφαν" τη μουσική της βωβής ταινίας, διότι η μορφοπλαστική τέχνη του Eisenstein έπρεπε επιπλέον να ηχεί. Ήταν ένας τρόπος να "βγει από τον εαυτό του", να περάσει σε μια άλλη διάσταση. Το ίδιο το φυσικό τοπίο αναλάμβανε να δώσει την συγκινησιακή πλήρωση που μόνο η μουσική είναι σε θέση να εκφράσει ολοκληρωτικά.

Σε αυτήν την σεκάνς μάς προσφέρεται ένα πό τα πιο επεξεργασμένα δείγματα αυτού που θα ονομάσουμε "μουσικό τοπίο". Θα δούμε να επιτυγχάνεται αυτό χρησιμοποιώντας πρελούντια "τοπιο-μουσικής", τα ρυθμικά στοιχεία των οποίων, αφού πρώτα δημιουργούν ατμόδφαιρα και την επιθυμητή συγκινησιακή κατάσταση, γλυστρούν στην παραπέρα ανάπτυξη της αμέσως επόμενης σκηνής (του μοιρολογιού) που αυτό καθεαυτό το θέμα της έχει την ίδια ηχητική τονικότητα: οι εισαγωγικές εικόνες μέσα στην ομίχλη του λιμανιού αναπτύσσουν αυτήν την τονικότητα στην καθαρή της μορφή, έτσι ώστε σ' όλο το μάκρος της σκηνής του μοιρολογιού -που είναι χτισμένη πάνω στην ίδια ρυθμική και οπτικά μελωδική δομή- αυτή η ενδόμυχη μουσική εξακολουθεί να ηχεί στον κόσμο των συναισθημάτων του θεατή.

Στον Eisenstein η ίδια η πλαστική σύνθεση των βωβών εικόνων του, επιφορτιζόταν την εσωτερική "πλαστική μουσική". Η αριστοτεχνική χρήση του μοντάζ είχε σαν αποτέλεσμα το φυσικό τοπίο να λειτουργεί μουσικά μέσα στη βωβή ταινία. Η μουσική εξέλιξη των εικόνων μιας σκηνής γινόταν έργο της δομής και του μοντάζ των πλάνων. Το κομμάτια του μοντάζ δεν συνέθεταν μόνον την αφήγηση της σκηνής, συνέθεταν και την μουσική της!


* cinema.antifono [at] gmail.com πηγή: antifono.gr

  • No comments found

Leave your comments

Post comment as a guest

0
Your comments are subjected to administrator's moderation.
terms and condition.

Ἐτικέτες Συγγραφέων

Agamben   Alicin   Badiou   Barth   Bell   Berdyaef   Breck   Buntig   Chesterton   Clement Steiner   Dworkin   Elliot   Ellul   Evdokimov   Heidegger   Lacan   Lash   LeGoff   Lepeltier   Levinas   Losky   Malson   McGilchrist   Muse   Orwell   Pastoureau   Polony   Popper   Postman   Rawls   Rifkin   Sherrard   Skolimowski   Smith   Solzhenitsyn   Swartz   Szazs   Tarkofsky   Unger   Weil   Zirar   Zoja   Αγγελής Δ.   Αμάραντος Σ.   Ανδρουλιδάκης Α.   Ανδρουλιδάκης Κ.   Βαμβουνάκη Μ.   Βαρθαλίτης Γ.   Βιρβιδάκης Σ.   Βραχνός Κ.   Γεωργίου Θ.   Γρηγοράτος Μ.   Διαμαντής Α.   Ζάχος Κ.   Ζιώγας Α.   Ζουράρις Κ.   Ζώης Ι.   Ιωάννου Δ.   Ιωαννίδης Γ.   Καλογερόπουλος Α.   Καραμπελιάς Γ.   Καστρινάκης Γ.   Κιουρτσάκης Γ   Κονδύλης Π.   Κοσμόπουλος Δ.   Κουτρούλης Σ.   Κουτσουρέλης Κ.   Κυριαζόπουλος Σ.   Κωνσταντούδης Β.   Κόσσυβα Σ.   Λυγερός Ν.   Μαλεβίτσης Χ.   Μανουσέλης Σ.   Μαυρίδης Ν.   Μαυρόπουλος Δ.   Μητραλέξης Σ.   Μπάρλας Γ.   Μπαλτάς Δ.   Μπλάθρας Κ.   Ναξάκης Χ.   Νευροκοπλή B.   Ντόκος Γ.   Ξυδάκης Ν.   Παντούλας Θ.   Παπαγιάννης Γ.   Παπαθανασίου Θ.   Πρεβελάκης Γ.Σ.   Σακελλαρίου Μ.   Σαλεμής Γ.   Σκλήρης Δ.   Σταματελόπουλος Λ.   Σταυρόπουλος Β.   Σχοινάς Φ.   Τάσης Θ.   Τσιρόπουλος Κ.   Τσιτσίγκος Σ.   Φαραντάκης Π.   Φεραίος Χ.   π. Γιάγκου Β.   π. Γκανάς Ε.   π. Γοντικάκης Β.   π. Ζηζιούλας Ι.   π. Θερμός Β.   π. Φάρος Φ.   JoelLipman.Com

Ελλάδα - Ιστορία - Γεωπολιτική

Από την Κύπρο του 2013 στην Ελλάδα του 2015

Γιάννης Κιουρτσάκης

 

[Θεωρώντας ότι η Κυπριακή κρίση τον  Μάρτιο του 2013 προμιλούσε ολοκάθαρα  όσα  συνέβησαν με πολύ πιο δραματικό τρόπο  τις  τελευταίες μέρες στην Ελλάδα.  ...

Φιλοσοφία - Επιστημολογία

Δ. Ιωάννου: Βίτγκενσταϊν και ορθόδοξη πατερική σκέψη Τα παιχνίδια και η ουσιοκρατία

Δημήτρης Γ. Ιωάννου

 
Η αναλυτική φιλοσοφία, που υπήρξε η δεύτερη μεγάλη σχολή φιλοσοφίας του 20ου αιώνα (μετά από αυτήν της κεντρικής Ευρώπης) απετέλεσε, εν πολλοίς, λίαν παρ...

Κοινωνία - Οικονομία 

Το μηδέν ως βιωματική εμπειρία

Γιάννης Παπαδάκης

 
Σε προηγούμενο κείμενο αναφερθήκαμε στη σημασία των «κβάντων εμπιστοσύνης» ως προαπαιτούμενο για την ευστάθεια ενός συστήματος και αναλύσαμε τις επιπτώσεις μ...
 

Περί Τεχνών

K. Χαραλαμπίδης: Ποίηση ως ζωή προσφέρει η Ελλάδα στην Ευρώπη

Συνέντευξη του Κυριάκου Χαραλαμπίδη στον Δημήτρη Κοσμόπουλο

 

Η ιστορία παίζει κεντρικό ρόλο στη ποίησή σας. Η ποίηση μπορεί άραγε να μας βγάλει από αυτό που θα ορίζαμε ως τραγωδία της ιστ...

Θεολογία - Θρησκειολογία

Ανθρωπος και Ψυχή Προλεγόμενα Μεταφυσικής

Απόστολος Ζιώγας

Ποιος με κάλεσε απ’  την ανυπαρξία;

Πούσκιν

Φανερώσου, Εσύ, που Σε ξέχασα.

Άγιος Φιλάρετος Μόσχας

Στην τεχνολογικά προηγμένη εποχή μας, η οποία βρίθει ‘θετικών’ ανακαλύ...

Κοσμολογία - Διαδίκτυο - Χάος

Γ. Παπαδάκης: Ανθρωπικά κβάντα

Γιάννης Παπαδάκης

 

Κατά την επιστήμη της Φυσικής, κβάντα θεωρούνται οι μικρότερες δυνατές ποσότητες ενός μετρήσιμου φυσικού μεγέθους. Για να το πούμε διαφορετικά, η κάθοδος από το μικρό στο ...

Βιολογία - Ψυχολογία - Εγκέφαλος

Αντώνης Ανδρουλιδάκης: H Ελληνική Κοινότητα ως θεραπευτική δομή της κοινωνίας

Ημερίδα Ελληνικός Κοινοτισμός 2014  

 
Τέταρτη Συνεδρία: Η ιδιοπροσωπεία του Ελληνικού Κοινοτισμού: Άμεση δημοκρατία, κοινότητα και ελληνικός ανθρωπολογικός τύπος 
 
Αντώνης Ανδρουλιδάκης...

Επιστήμη vs Θρησκεία 

Η επιστημονική αξία τής Αγίας Γραφής και της Ορθοδοξίας

Iωάννης Δ.Κεραμαρίδης

 
Σήμερα ένας κλασικός νευροεπιστήμονας μπορεί να μάς πει με απόλυτη βεβαιότητα ότι το πνεύμα πηγάζει από την ύλη. Αυτό σημαίνει ότι η ύλη έχει νοημοσύνη.
Και πραγματι...

Τρόπος ζωής - Ανθρώπινες σχέσεις

Τὸ μηδὲν καὶ τὸ ἄπαν

Γιργος Καστρινάκης

 

χει, ραγε, κάποια σχέση λξη τν φύλων μτν θική; διεκπεραιώνεται σ’ να πεδίο «κεθεν» τοκαλοκατοκακο;

διερώτηση θμποροσε, σφαλς, νὰ ἔκλεινε...

 

Εισάγετε έγκυρο email για την εβδομαδιαία ενημέρωση. (Ελέγχετε τα spam ή τα promotion emails σας)
Η εβδομαδιαία αντιφωνική επισκόπηση καταχωρείται συνήθως στα spam ή στα promotion emails σας.
Πέτρος Φαραντάκης
Σας ευχαριστώ, κύριε Ιωάννου, για τις αποκαλυπτικές παρατηρήσεις σας. Δίδουν νέα τροπή στην κατεύθυν...
Ποντομέδων
Τι σχόλιο να γράψεις για έναν ...Τιτάνα της σκέψης και τέκτονα του λόγου ;;;;;
Δεν μπορείς !
Μπορε...
Δημήτρης Γ. Ιωάννου
Αγαπητέ κ. Φαραντάκη, ευχαριστώ για την παρατήρηση. Θα ήθελα να επισημάνω τα εξής: καταρχήν, είναι λ...
Παύλος Κλιματσάκης
Μπράβο στον κ. Μπετσάκο για της εξαιρετική παρουσίαση! Νομίζωότι έχει συλλάβει τα κεντρικά νήματα κα...
'Ἀθηνιώτου-Παπαδάκη
Ἡ προσέγγιση τοῦ κ. Ἰωάννου δέν εἶναι βιβλιογραφική ἤ νοηματική ἀλλά ἐσχατολογική καί ἀγαπητική. Μᾶς...
Πέτρος Φαραντάκης
Πρόκειται για μια μελέτη, η οποία συγκρίνει και αποτιμά δύο μεγέθη(: την ορθόδοξη πατερική σκέψη και...
διονυσία καμπύλη
Ετεροχρονισμένα μεν,
αλλά,
με λίγα λόγια, θα μπορούσαμε να πούμε τα εξής: Στο βαθμό που οι ψυχικές...