Πρωτοσέλιδα

Mεγάλο Σάββατο

Κωνσταντίνος Μπλάθρας

 

Tο άγιο και μεγάλο Σάββατο, γιορτάζουμε τη θεόσωμη ταφή και την κάθοδο στον Άδη του Kυρίου και Σωτήρα μας Iησού Xριστού, μέσα από τις οποίες το γένος μας ανακλήθηκε και μετατέθηκε στην αιώνια ζωή. Mάτην φυλάττεις τον τάφον, κουστωδία. Oυ γαρ καθέξει τύμβος αυτοζωίαν. Mε την πέρα από λόγια συγκατάβασή σου, Xριστέ ο Θεός μας, ελέησέ μας. Aμήν. O ύπνος του θανάτου O θάνατος είναι το αξεπέραστο όριο. Eίναι η διάψευση όλων των ανθρώπινων πραγμάτων. Στην εκρηκτικής ωραιότητας ακολουθία της κηδείας, που είναι αριστουργηματική όταν ψέλνεται βυζαντινά, θρηνωδείται η καταστροφή όλων των ανθρωπίνων.
H ομορφιά σβήνει, η νεότητα παρέρχεται, τα πλούτη διασκορπίζονται, η εξουσία συντρίβεται, η δόξα μαραίνεται. Aκόμα και...
E. Aρανίτσης: Το θείο δράμα της άνοιξης

Ευγένιος Αρανίτσης

Αξίζει πάντα να εμβαθύνουμε σε ορισμένους συμβολισμούς και μιλάω γι’ αυτούς που η καθαρότητά τους έχει αμβλυνθεί εξαιτίας της συνήθεια...

[ Αντί- Γραφή Χ :] Σταυρωθέντα τε ὑπὲρ ἡμῶν ἐπὶ Ποντίου Πιλάτου

Βαγγέλης Σταυρόπουλος

 

Δός μοι τοῦτον τὸν ξένον, ἵνα κρύψω ἐν τάφῳ, ὃς ὡς ξένος οὐκ ἔχει τὴν κεφαλὴν ποῦ κλίνῃ. 

Γ. Ακροπολίτης

Κατά τον Ματθαίο, ...

Η Νύχτα της Γεσθημανής Ματθαίος 26, 36-46.

Aλέξανδρος Κοσματόπουλος

«Τότε έρχεται μετ’ αυτών ο Ιησούς εις χωρίον λεγόμενον Γεθσημανή, και λέγει τοις μαθηταίς· καθίσατε αυτού έως ου απελθών προσεύξ...

Απομάκρυνση και πίστη

Ολιβιέ Κλεμάν

 

Ο δεσμός «πίστεως» ανάμεσα σ' έναν άνδρα και μια γυναίκα πέρα από κάθε σαρκικό «έχειν» και κάθε κοινωνικό κομφορμισμό, φανερώνεται στην...

Μηνάς Γρηγοράτος *

Στο ένθετο για τον κλασσικό κινηματογράφο, στο οποίο προβάλλουμε σκηνές από ταινίες που φέρουν το ξεχωριστό αποτύπωμα γραφής των δημιουργών τους, την προσωπική δημιουργική οπτική των σκηνοθετών τους, θα προβληθούν δύο διάσημες σκηνές από την βωβή ταινία ΘΩΡΗΚΤΟ ΠΟΤΕΜΚΙΝ του Sergei Eisenstein.  Αρχικά, η σκηνή «ομίχλες στο λιμάνι της Οδησσού» και, την επόμενη εβδομάδα, η σκηνή της κορύφωσης «οι σκάλες της Οδησσού».
Χρησιμοποιείται η πλήρως αποκατεστημένη κόπια που κυκλοφόρησε το 2005 με μια νέα ηχογράφηση της αυθεντικής μουσικής υπόκρουσης που είχε συνθέσει ο Edmund Meisel για την προβολή της ταινίας στο Βερολίνο το 1926.

Το 1925 με την ταινία ΘΩΡΗΚΤΟ ΠΟΤΕΜΚΙΝ ο Eisenstein οδήγησε τον κινηματογράφο πολύ πιο πέρα από τον Griffith, τον μεγάλο θεμελιωτή του «οργανικού» μοντάζ και της κυριαρχίας της αφηγηματικότητας στον κινηματογράφο.  Αντικατέστησε το παράλληλο μοντάζ του Griffith με το «αντιθετικό», ενώ επίσης αντικατέστησε το συγκλίνον μοντάζ με αυτό των «ποιοτικών αλμάτων».  Πολλά νέα κινηματογραφικά στοιχεία συνδέονται και προκύπτουν από τις νέες αυτές όψεις του διαλεκτικού μοντάζ που εγκαινιάστηκαν στην ταινία αυτή: το διανοητικό ή συναισθηματικό μοντάζ, το μοντάζ βερτικάλ, το μοντάζ των ατραξιόν, μια νέα σύλληψη του γκρο πλάνου και του επιταχυνόμενου μοντάζ, κλπ.  Με τον Eisenstein η κινηματογραφική σύνθεση, η διαλεκτική συνδιάταξη των πλάνων, δεν περιέχει μόνο το «οργανικό» στοιχείο, δηλαδή την γένεση και την ανάπτυξη, αλλά και το «παθητικό» δηλαδή την εξέλιξη.

Από την ταινία προβάλλουμε αρχικά την σκηνή που είναι γνωστή με τον τίτλο «ομίχλες στο λιμάνι της Οδησσού», η οποία λειτουργεί ως εισαγωγή στο μοιρολόι του πλήθους της Οδησσού πάνω στο λείψανο του ήρωα-ναύτη. Πρόκειται για μια σειρά εικόνων όπου μέσα από την αργόσυρτη κίνηση της ομίχλης που αιωρείται πάνω στα νερά και τις μαύρες σιλουέτες των καραβιών που προβάλλουν από το πούσι, υποβάλλεται η σιωπή και η θλίψη, ενώ στα πλάνα όπου οι ηλιαχτίδες αρχίζουν να διαπερνούν την ομίχλη γεννιέται ένα συναίσθημα προσδοκίας κι ελπίδας.  
Η σκηνή είναι διάσημη διότι, για πρώτη φορά στον κινηματογράφο, το φυσικό τοπίο παρουσιάζεται σε μια εντελώς νέα ποιότητα: περιέχεται στη δραματική δομή της ταινίας σαν εκφραστικό στοιχείο, ενώ η ζωγραφική φόρμα του τοπίου έχει μεταβληθεί σε κατ' εξοχήν κινηματογραφική. Οι εικόνες αυτές "έγραφαν" τη μουσική της βωβής ταινίας, διότι η μορφοπλαστική τέχνη του Eisenstein έπρεπε επιπλέον να ηχεί. Ήταν ένας τρόπος να "βγει από τον εαυτό του", να περάσει σε μια άλλη διάσταση. Το ίδιο το φυσικό τοπίο αναλάμβανε να δώσει την συγκινησιακή πλήρωση που μόνο η μουσική είναι σε θέση να εκφράσει ολοκληρωτικά.

Σε αυτήν την σεκάνς μάς προσφέρεται ένα πό τα πιο επεξεργασμένα δείγματα αυτού που θα ονομάσουμε "μουσικό τοπίο". Θα δούμε να επιτυγχάνεται αυτό χρησιμοποιώντας πρελούντια "τοπιο-μουσικής", τα ρυθμικά στοιχεία των οποίων, αφού πρώτα δημιουργούν ατμόδφαιρα και την επιθυμητή συγκινησιακή κατάσταση, γλυστρούν στην παραπέρα ανάπτυξη της αμέσως επόμενης σκηνής (του μοιρολογιού) που αυτό καθεαυτό το θέμα της έχει την ίδια ηχητική τονικότητα: οι εισαγωγικές εικόνες μέσα στην ομίχλη του λιμανιού αναπτύσσουν αυτήν την τονικότητα στην καθαρή της μορφή, έτσι ώστε σ' όλο το μάκρος της σκηνής του μοιρολογιού -που είναι χτισμένη πάνω στην ίδια ρυθμική και οπτικά μελωδική δομή- αυτή η ενδόμυχη μουσική εξακολουθεί να ηχεί στον κόσμο των συναισθημάτων του θεατή.

Στον Eisenstein η ίδια η πλαστική σύνθεση των βωβών εικόνων του, επιφορτιζόταν την εσωτερική "πλαστική μουσική". Η αριστοτεχνική χρήση του μοντάζ είχε σαν αποτέλεσμα το φυσικό τοπίο να λειτουργεί μουσικά μέσα στη βωβή ταινία. Η μουσική εξέλιξη των εικόνων μιας σκηνής γινόταν έργο της δομής και του μοντάζ των πλάνων. Το κομμάτια του μοντάζ δεν συνέθεταν μόνον την αφήγηση της σκηνής, συνέθεταν και την μουσική της!


* cinema.antifono [at] gmail.com πηγή: antifono.gr

Leave your comments

0
terms and condition.

Ελλάδα - Ιστορία - Γεωπολιτική

Φ. Σχοινᾶς: Ἀθηναϊκή Δημοκρατία καί Ρωμαϊκή res publica

Φώτης Σχοινᾶς

 
Προτοῦ προχωρήσουμε στήν ἀντιπαραβολή τοῦ Ἀθηναϊκοῦ καί το...

Φιλοσοφία - Επιστημολογία

Είναι και χώρος

Κώστας Βραχνός

 

Περιδιαβάζοντας ο συντάκτης του παρόντος κειμένου στη βιβλιοθήκη του σπιτι...

Κοινωνία - Οικονομία 

Το “γνώθι σαυτόν” άλλοτε και σήμερα

Νίκη Καλτσόγια-Τουρναβίτη 

 

«Γνώθι σαυτόν»,  ήταν το αρχαίο απόφθεγμα  που αποδίδεται...

 

Περί Τεχνών

Γλυκύ μου έαρ

Μια εκπομπή που ετοίμασε ο Μίμης Πλέσσας, τη δεκαετία του ’90, για την τηλεόραση του Antena.

...

Θεολογία - Θρησκειολογία

Σταυροαναστάσιμοι Βηματισμοὶ

π. Κωνσταντίνος Ν. Καλλιανὸς

 

Mὲ κορυφαῖες θέσεις ποιμαντικοῦ, σωτηριολογικοῦ καὶ άνθρωπολ...

Κοσμολογία - Διαδίκτυο - Χάος

Κοσμικός πληθωρισμός, και βαρυτικά κύματα: Τα πρόσφατα αποτελέσματα του πειράματος BICEP 2

Ιωάννης Π. Ζώης

 

Η Θεωρία της Μεγάλης Έκρηξης (ΘΜΕ, Big Bang Theory) αποτελεί σήμερα την κ...

Βιολογία - Ψυχολογία - Εγκέφαλος

Σ. Μανουσέλης: Πώς ο εγκέφαλος δημιουργεί τις τέχνες

Σπύρος Μανουσέλης

 
ΟΡΑΣΗ IΙΙ: Η νευροαισθητική και οι βιολογικές ρίζες του ωραίου
 
Θα...

Επιστήμη vs Θρησκεία 

π. Δημήτριος Μπαθρέλλος: πίστη και γνώση

Η εκπομπή του Ρ/Σ: «Το τραπέζι της Κυριακής» που παρουσιάζουν ο Πορφύριος Νταλιάνης Δρ θεολο...

Τρόπος ζωής - Ανθρώπινες σχέσεις

M. Σπυροπούλου: Γυναίκες-μήτρες ή άνδρες με τακούνια;

Μαριαλένα Σπυροπούλου*

 

Την Τετάρτη το βράδυ ήμουν καλεσμένη σε ένα κλειστό δείπνο που διο...

 

Powered by Joomlamaster.org.uatogether with Joomstudio.com.ua

Εισάγετε έγκυρο email για να λαμβάνετε την εβδομαδιαία αντιφωνική επισκόπηση
Συζήτηση στην εκπομπή "Ανιχνεύσεις" για "Ανθρώπινα Πάθη, Φιλοσοφία και Θρησκεία" την Μεγάλη Τετάρτη του 2008. Συμμετέχουν ο Χρήστος Γιανναράς, ο π. Νικόλαος Λουδοβίκος, και η Bασιλική Τζότζολα. www.Antifono.gr
Στο 2ο επεισόδιο της σειράς «ΠΕΡΙΜΕΝΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΝΑΣΤΑΣΗ» (ΕΤ 1) παραγωγής 1987 με σκηνοθέτη το Νίκο Φατούρο ο Μητροπολίτης πρώην Κισσάμου & Σελίνου Ειρηναίος αναφέρεται στο νόημα των Παθών της Μεγάλης Εβδομάδας και στο περιεχόμενο της Μεγάλης Τρίτης (την αμαρτία ως αστοχία, την μετάνοια την...
Η περιδιάβαση ενός Γάλλου, του Jean-Francois Colosimo, στους τόπους όπου η ψαλτική τέχνη αναπέμπεται κατά τους τρόπους των ανατολικών χριστιανικών Εκκλησιών. Με αφίξεις στην Ελλάδα, στη Συρία, στο Λίβ
Μια αντιπροσωπευτική διαδρομή στις κυριώτερες ζωγραφικές αποδόσεις σκηνών του θείου Πάθους, μέσα στα πλαίσια -- κυρίως -- των δυτικών εικαστικών πειραματισμών. Πρόκειται για μια εσωτερική παραγωγή, του 1994, εκ μέρους της δημόσιας τηλεόρασης -- η οποία, ας σημειώσουμε, δεν έχει πάντως περιληφθεί...
Α. Κοσματόπουλος
Κύριε Φρουδαράκη να είστε καλά. Καλή Ανάσταση! ΥΓ. Είμαι Κοσματόπουλος και όχι Κοσμόπουλος. Ο Δημήτρ...
'Iωάννης Φρουδαράκης
Εὐχαριστῶ κ. Κοσμόπουλε, Καλή Ἀνάσταση
Γιάννης Τοπαλίδης
Ένας ανεπανάληπτος δάσκαλος!!! Η πρώτη μου επαφή με τη θεολογία... Το Πάσχα του 1987. Τελειώνοντας τ...
Διονύσης Σκλήρης
Πολύ ενδιαφέρουσα η συζήτηση περί έρωτος και αγάπης. Καλό είναι, νομίζω, να κάνουμε μια διάκριση. Αφ...
Γιώργος Καστρινάκης
Να διαλεχθούμε ασφαλώς – μα και να κατανοούμε ό,τι λέμε Αυτό που ιδίως χάρηκα σε τούτο το βίντεο, ό...
Αντώνης Παπαβασιλείου
ΓΙΩΡΓΟΣ Π.
Ήταν μαγικό κείμενο και από τα καλύτερα που έχεις γράψει μέχρι στιγμής