Πρωτοσέλιδα

H Κινηματογραφή και η Μνήμη Θανάτου Για τον Χρήστο Βακαλόπουλο

Νίκος Μαυρίδης

 

Ο Χρήστος Βακαλόπουλος είναι πνευματικό τέκνο της δεκαετίας του 70΄, ωστόσο γράφει κριτική κινηματογράφου και λογοτεχνία, σκηνοθετεί ταινίες στην διάρκεια της  εκρηκτικής δεκαετίας του 80΄. Είναι τότε που ο μικροαστός Ελληνορωμιός φαίνεται να ικανοποιεί όλες τις μέχρι τότε ανείπωτες και πάνω απ΄όλα ανεκδήλωτες  φαντασιώσεις του: να ευτελίσει «και τον αστυφύλαξ και τον χωροφύλαξ», να πλήξει το «παπαδαριό», να διακορεύσει την κάθε λογής παρθενία, να φθείρει ιδιωτική και δημόσια περιουσία, να ασελγήσει  εν γένει επί της οποιασδήποτε δεδηλωμένης ή συμβολικής δημοσίας αιδούς. Είναι η εποχή που η πληβειακή, απελεύθερη ταυτότητα του μικροαστού λαμβάνει από τον Ανδρέα την licentia, του παραχωρείται το “license to Kill...

Οι Τρεις Ιεράρχες και η συνάντηση Χριστιανισμού κι Ελληνισμού*

π. Δημήτρης Μπαθρέλλος

 
Συγκεντρωθήκαμε απόψε στο χώρο αυτό, για να τιμήσουμε τη μνήμη των τριών Ιεραρχών: του Μεγάλου Βασιλείου, του Γρηγορίου του Θεολόγου και του Ιωάννου του Χρυσοστόμου, των ανθρώπων δηλαδή εκείνων οι οποίοι δικαιολογημέ...
Η λατρεία του εμπορεύματος

Γιώργος Καστρινάκης

(ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΜΙΑ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ)  

Μια στίλβουσα όψη μετάλλου θα θελήσει – μάταια – να πλανέψει το βλέμμα.

Τα πράγματα είναι όμορφα – οι φωτογραφίες τους (ακόμα και όταν προβαίνουν επαγγελματικά άψογες) γιατί δεν είναι; Γι...

Λαέ μου, μην Νικιέσαι, μην Απελπίζεσαι, Μετανόησε, Αναστήσου και Επαναστάτησε....

Γιώργος Παύλος

 

Λαέ μου εμείς σε προδώσαμε, εμείς το ιερατείο των δήθεν και των μορφωμένωνεμείς το ιερατείο των τραπεζών και του χρήματος, της πολιτικής  και των κομμάτων, εμείς το ιερατείο των πανεπιστημίων και της εκπαίδευσης, της οικο...

Δύο Γράμματα

Απόστολος Ζιώγας

Αξιότιμε ψηφο-φόρε,

όντας μεταξύ τύψης και απορίας ο ίδιος κι ενόσω οι πολιτικές σου προσδοκίες  ‹‹ ματώνουν την καρδιά σαν άγριο παράπονο ››[1], θέλεις σφοδρά να φροντίζουν τα οράματά σου δίχως όμως να τα εξουσιάζουν. Γνωρί...

Μηνάς Γρηγοράτος *

Στο ένθετο για τον κλασσικό κινηματογράφο, στο οποίο προβάλλουμε σκηνές από ταινίες που φέρουν το ξεχωριστό αποτύπωμα γραφής των δημιουργών τους, την προσωπική δημιουργική οπτική των σκηνοθετών τους, θα προβληθούν δύο διάσημες σκηνές από την βωβή ταινία ΘΩΡΗΚΤΟ ΠΟΤΕΜΚΙΝ του Sergei Eisenstein.  Αρχικά, η σκηνή «ομίχλες στο λιμάνι της Οδησσού» και, την επόμενη εβδομάδα, η σκηνή της κορύφωσης «οι σκάλες της Οδησσού».
Χρησιμοποιείται η πλήρως αποκατεστημένη κόπια που κυκλοφόρησε το 2005 με μια νέα ηχογράφηση της αυθεντικής μουσικής υπόκρουσης που είχε συνθέσει ο Edmund Meisel για την προβολή της ταινίας στο Βερολίνο το 1926.

Το 1925 με την ταινία ΘΩΡΗΚΤΟ ΠΟΤΕΜΚΙΝ ο Eisenstein οδήγησε τον κινηματογράφο πολύ πιο πέρα από τον Griffith, τον μεγάλο θεμελιωτή του «οργανικού» μοντάζ και της κυριαρχίας της αφηγηματικότητας στον κινηματογράφο.  Αντικατέστησε το παράλληλο μοντάζ του Griffith με το «αντιθετικό», ενώ επίσης αντικατέστησε το συγκλίνον μοντάζ με αυτό των «ποιοτικών αλμάτων».  Πολλά νέα κινηματογραφικά στοιχεία συνδέονται και προκύπτουν από τις νέες αυτές όψεις του διαλεκτικού μοντάζ που εγκαινιάστηκαν στην ταινία αυτή: το διανοητικό ή συναισθηματικό μοντάζ, το μοντάζ βερτικάλ, το μοντάζ των ατραξιόν, μια νέα σύλληψη του γκρο πλάνου και του επιταχυνόμενου μοντάζ, κλπ.  Με τον Eisenstein η κινηματογραφική σύνθεση, η διαλεκτική συνδιάταξη των πλάνων, δεν περιέχει μόνο το «οργανικό» στοιχείο, δηλαδή την γένεση και την ανάπτυξη, αλλά και το «παθητικό» δηλαδή την εξέλιξη.

Από την ταινία προβάλλουμε αρχικά την σκηνή που είναι γνωστή με τον τίτλο «ομίχλες στο λιμάνι της Οδησσού», η οποία λειτουργεί ως εισαγωγή στο μοιρολόι του πλήθους της Οδησσού πάνω στο λείψανο του ήρωα-ναύτη. Πρόκειται για μια σειρά εικόνων όπου μέσα από την αργόσυρτη κίνηση της ομίχλης που αιωρείται πάνω στα νερά και τις μαύρες σιλουέτες των καραβιών που προβάλλουν από το πούσι, υποβάλλεται η σιωπή και η θλίψη, ενώ στα πλάνα όπου οι ηλιαχτίδες αρχίζουν να διαπερνούν την ομίχλη γεννιέται ένα συναίσθημα προσδοκίας κι ελπίδας.  
Η σκηνή είναι διάσημη διότι, για πρώτη φορά στον κινηματογράφο, το φυσικό τοπίο παρουσιάζεται σε μια εντελώς νέα ποιότητα: περιέχεται στη δραματική δομή της ταινίας σαν εκφραστικό στοιχείο, ενώ η ζωγραφική φόρμα του τοπίου έχει μεταβληθεί σε κατ' εξοχήν κινηματογραφική. Οι εικόνες αυτές "έγραφαν" τη μουσική της βωβής ταινίας, διότι η μορφοπλαστική τέχνη του Eisenstein έπρεπε επιπλέον να ηχεί. Ήταν ένας τρόπος να "βγει από τον εαυτό του", να περάσει σε μια άλλη διάσταση. Το ίδιο το φυσικό τοπίο αναλάμβανε να δώσει την συγκινησιακή πλήρωση που μόνο η μουσική είναι σε θέση να εκφράσει ολοκληρωτικά.

Σε αυτήν την σεκάνς μάς προσφέρεται ένα πό τα πιο επεξεργασμένα δείγματα αυτού που θα ονομάσουμε "μουσικό τοπίο". Θα δούμε να επιτυγχάνεται αυτό χρησιμοποιώντας πρελούντια "τοπιο-μουσικής", τα ρυθμικά στοιχεία των οποίων, αφού πρώτα δημιουργούν ατμόδφαιρα και την επιθυμητή συγκινησιακή κατάσταση, γλυστρούν στην παραπέρα ανάπτυξη της αμέσως επόμενης σκηνής (του μοιρολογιού) που αυτό καθεαυτό το θέμα της έχει την ίδια ηχητική τονικότητα: οι εισαγωγικές εικόνες μέσα στην ομίχλη του λιμανιού αναπτύσσουν αυτήν την τονικότητα στην καθαρή της μορφή, έτσι ώστε σ' όλο το μάκρος της σκηνής του μοιρολογιού -που είναι χτισμένη πάνω στην ίδια ρυθμική και οπτικά μελωδική δομή- αυτή η ενδόμυχη μουσική εξακολουθεί να ηχεί στον κόσμο των συναισθημάτων του θεατή.

Στον Eisenstein η ίδια η πλαστική σύνθεση των βωβών εικόνων του, επιφορτιζόταν την εσωτερική "πλαστική μουσική". Η αριστοτεχνική χρήση του μοντάζ είχε σαν αποτέλεσμα το φυσικό τοπίο να λειτουργεί μουσικά μέσα στη βωβή ταινία. Η μουσική εξέλιξη των εικόνων μιας σκηνής γινόταν έργο της δομής και του μοντάζ των πλάνων. Το κομμάτια του μοντάζ δεν συνέθεταν μόνον την αφήγηση της σκηνής, συνέθεταν και την μουσική της!


* cinema.antifono [at] gmail.com πηγή: antifono.gr

Leave your comments

0
terms and condition.

Ελλάδα - Ιστορία - Γεωπολιτική

Γ. Ναστούλης: Το πολιτικό-θεολογικό διάβημα του Ισλάμ και το κατανοητικό έλλειμμα της Δύσης

Γιάννης Ναστούλης

Το πρόσφατο ασύμμετρο «χτύπημα» στη Γαλλία και η συνεχιζόμενη δράση των Τζιχαντιστών του ISIS αναδεικνύουν μεταξύ άλλων το έλλειμμα των δυτικών ελίτ να κατανοήσουν την ανθρωπο...

Φιλοσοφία - Επιστημολογία

Τα ’σύνορα’ της θεολογικής ταυτότητας Πέντε σημεία αφοριστικού της προσδιορισμού

Πέτρος Φαραντάκης

 

Όσοι ασχολούνται, περιστασιακά ή συστηματικά, με τον θεολογικό προβληματισμό, καταλαβαίνουν ή καλλίτερα διαισθάνονται ότι   αυτός, πέραν του ότι κυοφορεί ερωτήματα κα...

Κοινωνία - Οικονομία 

Μ. Σακελλαρίου: Η νοημοσύνη της καφετιέρας

Μιχάλης Σακελλαρίου

 

Χρειάστηκαν σχεδόν 2 εκατομμύρια χρόνια για να κάνει η ανθρωπότητα τα εξελικτικά άλματα από τον homo habilis και τον homo erectus στον homo sapiens. Ο τελευταίος είναι υ...

 

Περί Τεχνών

Ν. Μαυρίδης: Μόνος στο Μέσον ενός Ωκεανού Η Δυνατότητα ενός Ιερού Χριστιανισμού

Νίκος Μαυρίδης

Για τον «Λοξία» και την «Χαρισάμενη» Ζωή» του Σπύρου Γιανναρά

Είχε προηγηθεί ο «Λοξίας» και τώρα ακολουθεί το «Ζωή Χαρισάμενη», συλλογές διηγημάτων με λογοτεχνικές αλλά και ερμ...

Θεολογία - Θρησκειολογία

π. Β. Γιάγκου: Αγάπη-Σκοπιμότητα-Προσδοκία-Δέσμευση-Ελευθερία

π. Βαρνάβας Γιάγκου, εφημέριος του Ιερού Ναού Παναγίας Λαοδηγητρίας Θεσσαλονίκης (Απόφοιτος της Φιλοσοφικής και της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ και υπεύθυνος Νεότητος της Ιεράς Μητρόπολεως Θεσσαλο...

Κοσμολογία - Διαδίκτυο - Χάος

Χρόνος: ο δημιουργικός καταστροφέας

Σπύρος Μανουσέλης

 
Αντίθετα με ό,τι πιστεύαμε επί αιώνες, το Σύμπαν δεν είναι στατικό αλλά εξελίσσεται δημιουργώντας νέες, πιο σύνθετες δομές. Γεγονός που υποδεικνύει τη δημιουργική δράση το...

Βιολογία - Ψυχολογία - Εγκέφαλος

Το management του Έρωτα...

Αντώνης Ανδρουλιδάκης 

 
Μεγάλωνε, κι ‘ όσο μεγάλωνε καταλάβαινε, κι αυτό με πολύ κόπο ειν’ αλήθεια, πως σε κάθε έρωτα ξαναζούσε λες με έναν μυστηριακό τρόπο, όλη εκείνη την αρχέγονη γλυκάδα ...

Επιστήμη vs Θρησκεία 

Χ. Σταμούλης: Θεολογία και επιστήμη. Ένας διάλογος πολιτισμού

Χρυσόστομος Σταμούλης

 

«είναι περίεργο αλλά οι άνθρωποι έχουν την ακλόνητη βεβαιότητα
πως ο ήλιος θα βγει και τ’ άλλο πρωί».
Τάσος Λειβαδίτης, Ο φρουρός των ημερών
 
α) Ο Μέγας Βασίλ...

Τρόπος ζωής - Ανθρώπινες σχέσεις

O. Clement-S. Rougier Ο Θάνατος και η Ανάσταση του Έρωτα

Olivier Clement - Stan Rougier

Είναι θλιβερό να σκεφτούμε ότι οι Χριστιανοί, συχνά στον τομέα αυτόν, εκφράστηκαν ηθικολογικά, με λύπη και ενοχή. Ενώ διαθέτουν απεριόριστα αποθέματα, για να αποκ...

 

Powered by Joomlamaster.org.uatogether with Joomstudio.com.ua

Εισάγετε έγκυρο email για την εβδομαδιαία ενημέρωση. (Ελέγχετε τα spam ή τα promotion emails σας)
Η εβδομαδιαία αντιφωνική επισκόπηση καταχωρείται συνήθως στα spam ή στα promotion emails σας.
O κ. Κώστας Ζουράρις μίλησε στα πλαίσια του συμποσίου "Η κρίση του πολιτισμού και η αναζήτηση της υπέρβασή της" το Σαββατοκύριακο 12/13 Μαρτίου 2011. Το θέμα της ομιλίας του ήταν «Πολυπολιτισμικότητα και ελληνική ταυτότητα». Αναφέρθηκε στην Ελληνική ανθρωποκεντρική πρόταση ζωής διαχωρίζοντας το...
Εγκαίνια του βιβλιοπωλείο των εκδόσεων «Εν Πλω». Είναι επίκαιρος ο Παπαδιαμάντης σήμερα; Σάββατο 18 Οκτωβρίου 2014 Δημήτρης Μαυρόπουλος - Νίκος Ξυδάκης Παρουσίαση: Βασίλης Αργυριάδης. Αντίφωνο ( Antifono.gr)
Δείτε την εκδήλωση/συζήτηση με θέμα: Οικονομική κρίση και ο ρόλος των τραπεζών, πoυ έλαβε χώρα την Τετάρτη 8 Ιουνίου 2011 στην αίθουσα (Συλλόγου Υπαλλήλων Τραπέζης Ελλάδας) με ομιλητή τον Γιάννη Βαρουφάκη, Διευθυντή του Τομέα Πολιτικής Οικονομίας του Τμήματος Οικονομικών Επιστημών του...
Φώτιος Ζυγουλης
Σε μια εποχή κατακερματισμου της ανθρώπινης γνώσης η Θεολογία , σύμφωνα με τον Πέτρο Φαραντακη αγγίζ...
Βαγγέλης Σταυρόπουλος
Παναγιώτης Βενέτης
Πέτρος
Εντυπωσιακό και άκρως ρεαλιστικό. Όταν βλέπουμε τα σύννεφα να σηκώνονται απειλητικά στο βορρά, είναι...
"Πολεμιστήριο Σάλπισμα?"
Tο κείμενο του κ. Παύλου είναι συγκινητικό και εξόχως αφυπνιστικό,... αν και λίγο συνωμοσιολογικό,.....
ΓΙΑΝΝΗΣ Β. ΚΩΒΑΙΟΣ
Ἐντυπωσιακά ἐμπεριστατωμένη προσέγγιση καί ἀνάλυση! Πάντως, νά μή μᾶς διαφεύγει ἡ διαφορά φάσης κατά...
Θ.Ι.Ζ.
Ο μακαρίτης Άρης Ζεπάτος έλεγε ότι το πρόβλημα για μας τους Έλληνες είναι ότι δεν καταλαβαίνουμε τον...
Ο συγγραφέας και καθηγητής Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Πειραιά Νίκος Κοτζιάς, μίλησε τον Μάΐο του 2010 με τον Γιώργο Μαλούχο στην εκπομπή "Θέμα και Παραλλαγές" για την σύνδεση ανάμεσα στην οικονομική κρίση και στην εξωτερική πολιτική της χώρας μας. • Ποιον ρόλο επιθυμεί να...
Ο Μητροπολίτης Δημητριάδος Ιγνάτιος στο Αρχονταρίκι συζητά με τους καλεσμένους του για θέματα της επικαιρότητας. Δείτε σήμερα: την συζήτηση με τον καθηγητή Μανώλη Δρεττάκη και με αφορμή το βιβλίο του " Έκπτωση αξιών και απαξίωση θεσμών" που είναι μια συλλογή άρθρων στον Τύπο του τέως υπουργού και...
Δεν κάνω επάγγελμα... για την κοινωνία... εγώ κάνω έργο για την Ανθρωπότητα.Για μένα το Επάγγελμα μου είναι να κάνω ότι μπορώ για να βοηθήσω την Ανθρωπότητα... δεν ξέρω να κάνω κάτι άλλο...Για τον εαυτό μου δεν κάνω τίποτα... Δεν υπάρχω χωρίς τους Άλλους Ανθρώπους...Ότι κάνω το κάνω ΠΑΝΤΑ...