Πρωτοσέλιδα

Locus amoenus ή ξημερώματα στο Κάιρο, Κυριακή 1η Αυγούστου 1943.

Βαγγέλης Σταυρόπουλος

 

‘’ Συλλογίζομαι αυτόν τον άνθρωπο που για χρόνια καθότανε μπροστά στο άσπρο χαρτί, βουτούσε την πένα στο μελάνι και το μαύριζε με υπομονή, με επιμονή- το μαύριζε με τον εαυτό του. Τον συλλογίζομαι με άπειρη συμπόνια. Αποτρόπαιο’’.

Γιώργος Σεφέρης, Έξι Νύχτες στην Ακρόπολη, Πρώτη Νύχτα.

 

Το βλέμμα στεριώνει στην αγρύπνια των κάθετων λιοπυριών, στην αμοιβαιότητα των πόθων και των σταυρώσεων. Χωρίς να ελπίζει σε τίποτα παρά μονάχα στην αντίδοση της ελπίδας, στη ξαστεριά του θαύματος. Μία κατάφαση και αυτή να ριζώσεις στα ξέφωτα του καημού σου. Καθώς στέκεται το θαύμα ολόρθο, τόσο που οι λέξεις αφανίζονται εμπρός του, γίνονται αυτό που είναι, η αγάπη πριν καν υπάρξει η λέξη αγάπη. Το βλέμμα γεννά τη λέξη,...

Ο πολιτισμός των ομοιωμάτων (δικαιωμάτων)

Χάρης Ναξάκης

 
    Το 2001 στη Γερμανία, όπως αναφέρει ο καθηγητής Μ. Σαντέλ, ο Α. Μέιβες, ένας σαραντάχρονος τεχνικός υπολογιστών, σκοτώνει, τεμαχίζει, μαγειρεύει και τρώει ένα σαραντατριάχρονο προγραμματιστή, τον Γ. Μπράντες, ο οποίος οικ...
Η Πολιτική Θεολογία ως ιδιαίτερο επιστημονικό αντικείμενο

Γιάννης Ναστούλης

Εισαγωγή. Για μια πολιτική ιστορία της θρησκείας

  Το προηγούμενο άρθρο μας «Το ιδεολογικό-πολιτικό διάβημα του Ισλάμ»,  ήταν μια απόπειρα να δειχθεί η στενότατη διασύνδεση πολιτικής και θεολογίας σε έναν χώρο, όπου η συνάφ...

Χθες δεν ήταν νωρίς. Αύριο θα είναι ακόμα πιο αργά. Τώρα!

Γιώργος Μιλτ. Σαλεμής

 

«Σᾶς κράζει ἡ Ἑλλάδα, σᾶς θέλει σας πονεῖ,

Ζητᾶ τὴν συνδρομήν σας, μὲ μητρικὴν φωνή».

 

Το μέγα ζητούμενο, όλα αυτά τα χρόνια της κρίσης, ήταν αυτό που είπε χθες ο Πρωθυπουργός στον Μίκη ότι δεν «το περίμενε»: η...

Μία Κριτική Ματιά στον Αποδομισμό (Φουκώ, Ντελέζ, Ντεριντά)

Κύκλος Αυτομόρφωσης : Η Θεωρία του Αποδομισμοὐ Foucault, Deleuze, Derrida
 
Μία Κριτική Ματιά στον Αποδομισμό (Φουκώ, Ντελέζ, Ντεριντά)
 
Ομιλητές : Στέφανος Ροζάνης (Συγγραφέας / Καθηγητής Φιλοσοφίας), Φιλήμoνας Πατσάκης (Περιοδικό Β...
Μηνάς Γρηγοράτος *

Στο ένθετο για τον κλασσικό κινηματογράφο, στο οποίο προβάλλουμε σκηνές από ταινίες που φέρουν το ξεχωριστό αποτύπωμα γραφής των δημιουργών τους, την προσωπική δημιουργική οπτική των σκηνοθετών τους, θα προβληθούν δύο διάσημες σκηνές από την βωβή ταινία ΘΩΡΗΚΤΟ ΠΟΤΕΜΚΙΝ του Sergei Eisenstein.  Αρχικά, η σκηνή «ομίχλες στο λιμάνι της Οδησσού» και, την επόμενη εβδομάδα, η σκηνή της κορύφωσης «οι σκάλες της Οδησσού».
Χρησιμοποιείται η πλήρως αποκατεστημένη κόπια που κυκλοφόρησε το 2005 με μια νέα ηχογράφηση της αυθεντικής μουσικής υπόκρουσης που είχε συνθέσει ο Edmund Meisel για την προβολή της ταινίας στο Βερολίνο το 1926.

Το 1925 με την ταινία ΘΩΡΗΚΤΟ ΠΟΤΕΜΚΙΝ ο Eisenstein οδήγησε τον κινηματογράφο πολύ πιο πέρα από τον Griffith, τον μεγάλο θεμελιωτή του «οργανικού» μοντάζ και της κυριαρχίας της αφηγηματικότητας στον κινηματογράφο.  Αντικατέστησε το παράλληλο μοντάζ του Griffith με το «αντιθετικό», ενώ επίσης αντικατέστησε το συγκλίνον μοντάζ με αυτό των «ποιοτικών αλμάτων».  Πολλά νέα κινηματογραφικά στοιχεία συνδέονται και προκύπτουν από τις νέες αυτές όψεις του διαλεκτικού μοντάζ που εγκαινιάστηκαν στην ταινία αυτή: το διανοητικό ή συναισθηματικό μοντάζ, το μοντάζ βερτικάλ, το μοντάζ των ατραξιόν, μια νέα σύλληψη του γκρο πλάνου και του επιταχυνόμενου μοντάζ, κλπ.  Με τον Eisenstein η κινηματογραφική σύνθεση, η διαλεκτική συνδιάταξη των πλάνων, δεν περιέχει μόνο το «οργανικό» στοιχείο, δηλαδή την γένεση και την ανάπτυξη, αλλά και το «παθητικό» δηλαδή την εξέλιξη.

Από την ταινία προβάλλουμε αρχικά την σκηνή που είναι γνωστή με τον τίτλο «ομίχλες στο λιμάνι της Οδησσού», η οποία λειτουργεί ως εισαγωγή στο μοιρολόι του πλήθους της Οδησσού πάνω στο λείψανο του ήρωα-ναύτη. Πρόκειται για μια σειρά εικόνων όπου μέσα από την αργόσυρτη κίνηση της ομίχλης που αιωρείται πάνω στα νερά και τις μαύρες σιλουέτες των καραβιών που προβάλλουν από το πούσι, υποβάλλεται η σιωπή και η θλίψη, ενώ στα πλάνα όπου οι ηλιαχτίδες αρχίζουν να διαπερνούν την ομίχλη γεννιέται ένα συναίσθημα προσδοκίας κι ελπίδας.  
Η σκηνή είναι διάσημη διότι, για πρώτη φορά στον κινηματογράφο, το φυσικό τοπίο παρουσιάζεται σε μια εντελώς νέα ποιότητα: περιέχεται στη δραματική δομή της ταινίας σαν εκφραστικό στοιχείο, ενώ η ζωγραφική φόρμα του τοπίου έχει μεταβληθεί σε κατ' εξοχήν κινηματογραφική. Οι εικόνες αυτές "έγραφαν" τη μουσική της βωβής ταινίας, διότι η μορφοπλαστική τέχνη του Eisenstein έπρεπε επιπλέον να ηχεί. Ήταν ένας τρόπος να "βγει από τον εαυτό του", να περάσει σε μια άλλη διάσταση. Το ίδιο το φυσικό τοπίο αναλάμβανε να δώσει την συγκινησιακή πλήρωση που μόνο η μουσική είναι σε θέση να εκφράσει ολοκληρωτικά.

Σε αυτήν την σεκάνς μάς προσφέρεται ένα πό τα πιο επεξεργασμένα δείγματα αυτού που θα ονομάσουμε "μουσικό τοπίο". Θα δούμε να επιτυγχάνεται αυτό χρησιμοποιώντας πρελούντια "τοπιο-μουσικής", τα ρυθμικά στοιχεία των οποίων, αφού πρώτα δημιουργούν ατμόδφαιρα και την επιθυμητή συγκινησιακή κατάσταση, γλυστρούν στην παραπέρα ανάπτυξη της αμέσως επόμενης σκηνής (του μοιρολογιού) που αυτό καθεαυτό το θέμα της έχει την ίδια ηχητική τονικότητα: οι εισαγωγικές εικόνες μέσα στην ομίχλη του λιμανιού αναπτύσσουν αυτήν την τονικότητα στην καθαρή της μορφή, έτσι ώστε σ' όλο το μάκρος της σκηνής του μοιρολογιού -που είναι χτισμένη πάνω στην ίδια ρυθμική και οπτικά μελωδική δομή- αυτή η ενδόμυχη μουσική εξακολουθεί να ηχεί στον κόσμο των συναισθημάτων του θεατή.

Στον Eisenstein η ίδια η πλαστική σύνθεση των βωβών εικόνων του, επιφορτιζόταν την εσωτερική "πλαστική μουσική". Η αριστοτεχνική χρήση του μοντάζ είχε σαν αποτέλεσμα το φυσικό τοπίο να λειτουργεί μουσικά μέσα στη βωβή ταινία. Η μουσική εξέλιξη των εικόνων μιας σκηνής γινόταν έργο της δομής και του μοντάζ των πλάνων. Το κομμάτια του μοντάζ δεν συνέθεταν μόνον την αφήγηση της σκηνής, συνέθεταν και την μουσική της!


* cinema.antifono [at] gmail.com πηγή: antifono.gr

Leave your comments

0
terms and condition.

Ελλάδα - Ιστορία - Γεωπολιτική

M. Σακελλαρίου: Μερικές πτυχές της νεοελληνικής κακομοιριάς

Μιχάλης Σακελλαρίου 

 
Δεν είναι ψέμα. Σαν λαός φέρουμε μέσα μας μια ελαττωματική αυτοεικόνα που έχει τα χαρακτηριστικά της συλλογικής ασύνειδης σφραγίδας. Μπορεί κανείς να το διακρίνει σε όλ...

Φιλοσοφία - Επιστημολογία

Δ. Ιωάννου: Η Χαϊντεγκεριανή «μέριμνα» και η θεολογία

Δημήτρης Ιωάννου

 
Η ορθόδοξη θεολογία λέγει ότι πρέπει να αγαπάμε τον Θεό «εξ όλης της καρδίας και εξ όλης της διανοίας και εξ όλης της ισχύος» μας. Αυτή είναι η πρώτη και ύ...

Κοινωνία - Οικονομία 

Γιατί η Οικονομική δεν είναι επιστήμη

Γιάνης Βαρουφάκης*


Φανταστείτε αγαπητοί αναγνώστες τί θα σκεφτόσασταν εάν γινόσασταν μάρτυρες μιας σφοδρής επαγγελματικής διαμάχης μεταξύ ιατρών-καρδιολόγων σαν αυτή που θα σας περιγράψω αμέσ...

 

Περί Τεχνών

Για τα Collectanea του Ζήσιμου Λορεντζάτου

Γιώργος Βαρθαλίτης

 

Στον χώρο του πνεύματος η έννοια της επικαιρότητας είναι πολύ ασαφής κι αμφίβολη. Ο Σεφέρης έλεγε (ή παράθετε) πως ένα κείμενο που γράφτηκε πριν από εκατό χρόνια μπορεί ν...

Θεολογία - Θρησκειολογία

π. Βαρνάβας Γιάγκου: Η μετάνοια ως στάση ζωής
π. Βαρνάβας Γιάγκου: Η μετάνοια ως στάση ζωής
 
Ή μετάνοια είναι ο ακρογωνιαίος λίθος της πνευματικής ζωής. Η αναγνώρισης της αμαρτωλότητός μας, ο πόνος επειδή πικράναμε τον Θεό, η απόφα...

Κοσμολογία - Διαδίκτυο - Χάος

Η Επιστήμη της Πληροφορίας και η ενότητα της γνώσης*

Πάνος Α. Λιγομενίδης

 

1. Καθημερινότητα και γνώση

Στα εκατό χρόνια που μόλις πέρασαν στην ιστορία αναπτύχθηκαν παράξενες και θεμελιωδώς συναρπαστικές ιδέες για τον χώρο και τον χρόνο, για ...

Βιολογία - Ψυχολογία - Εγκέφαλος

Το management του Έρωτα...

Αντώνης Ανδρουλιδάκης 

 
Μεγάλωνε, κι ‘ όσο μεγάλωνε καταλάβαινε, κι αυτό με πολύ κόπο ειν’ αλήθεια, πως σε κάθε έρωτα ξαναζούσε λες με έναν μυστηριακό τρόπο, όλη εκείνη την αρχέγονη γλυκάδα ...

Επιστήμη vs Θρησκεία 

Α. Νικολαΐδης: Από τη Φυσική στη Μετα-φυσική

Αργύρης Νικολαΐδης

 
Σας ευχαριστώ θερμά για την ευγενική πρόσκληση να συμμετάσχω στο συνέδριο με θέμα  “Θεολογία και Σύγχρονη Φυσική”. Ο διάλογος ανάμεσα στην Επιστήμη και την Θεολογία συμπι...

Τρόπος ζωής - Ανθρώπινες σχέσεις

Μ. Βαμβουνάκη: Ἀχυρένιοι ἥρωες

Μάρω Βαμβουνάκη

 

Τρεῖς Ἀμερικανοὶ στρατιῶτες, ἕνας ἔγχρωμος καὶ δύο λευκοί, στὴ Μάχη τοῦ  Ἴβο Τζίμα φωτογραφίζονται τυχαῖα νὰ τοποθετοῦν σὲ λόφο τοῦ κατακτημένου ἰαπωνικοῦ νησιοῦ τὴν ἀμερικα...

 

Powered by Joomlamaster.org.uatogether with Joomstudio.com.ua

Κοινωνία Διαλόγου

Κοινωνία Διαλόγου: Ὑπάρχει ἰδιαιτερότητα στήν Ἑλληνική σκέψη;
Τὸ Ἀντίφωνο προσκαλεῖ σέ μιά σειρὰ διαλόγων πάνω σέ καίρια 
φιλοσοφικά, θεολογικὰ καί κοινωνικά θέματα.  
Συνεχίζουμε τήν Δευτέρα 9 Μαρτίου μέ τόν 
Ἰωάννη Μαυρίκο
ὁ ὁποῖος θά ἐξετάσει...

 

 

Εισάγετε έγκυρο email για την εβδομαδιαία ενημέρωση. (Ελέγχετε τα spam ή τα promotion emails σας)
Η εβδομαδιαία αντιφωνική επισκόπηση καταχωρείται συνήθως στα spam ή στα promotion emails σας.
Το Σάββατο 16 Νοεμβρίου 2013 στο Αμφιθέατρο του «Αθήνα 9,84» Οι νέοι και οι νέες του ΣΥΡΙΖΑ σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Νίκος Πουλαντζάς διοργάνωσαν εκδήλωση με ομιλητή τον Ιταλό φιλόσοφο και συγγραφέα των Ηomo Sacer και Κατάσταση Εξαίρεσης Τζόρτζιο Αγκάμπεν. Το θέμα της ομιλίας ήταν: «Μια...
Τον Μάρτιο του 2013 ο Όμιλος Ερασιμόλπων «Το κοινόν των ωραίων τεχνών» διοργάνωσε εκδήλωση με θέμα: "Η ποίηση στην Εκπαίδευση". O φιλόλογος και ποιητής κ. Δημήτρης Αρμάος κατέθεσε τις εμπειρίες τους σχετικά με την παρουσία του ποιητικού λόγου στις αίθουσες των σχολείων και στην πρόσληψή του από τα...
Ο π. Νικόλαος Λουδοβίκος για το ¨Πρόσωπο¨
Μια αποκαλυπτική, πολύ ανθρώπινη και "ζεστή" συζήτηση-συνέντευξη του κ. Χρήστου Γιανναρά με την Έλενα Ακρίτα που έλαβε χώρα το 2000 και παρουσιάστηκε στο κανάλι της Βουλής. Δείτε και κατεβάστε ΟΛΗ την συζήτηση: Σχολιάζει και ο Θεόδωρος Ζιάκας.
Η ποιήτρια και ακαδημαϊκός Κική Δημουλά είναι η πρώτη καλεσμένη της Βίκυς Φλέσσα για τη νέα χρονιά και σχολιάζει από το Α έως το Ω.
Την Τετάρτη 6 Φεβρουαρίου 2013 στις «Ανιχνεύσεις» μεταξύ των προσκεκλημμένων ήταν ο π. Νικόλαος Λουδοβίκος καθηγητής στην ΑΕΑΘ και στην Ορθόδοξη Ακαδημία του Καίμπριτζ και ο Θεοφάνης Τάσης λέκτωρας φιλοσοφίας στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου που συζήτησαν τις ρίζες και τις σύγχρονες τάσεις...
Μανώλης Ροζάκης
Αγαπητέ κύριε Ζιάκα, Κατ' αρχάς θα ήθελα να γνωρίζετε ότι ο διάλογος μαζί σας είναι πάντοτε ενδιαφέρ...
Γιώργος Καστρινάκης
«Κι ένα φύλλωμα λέξεων θα σε ντύσει ελληνικά, να μοιάζεις αήττητη» (Οδ. Ελύτης) Το απολύτως πρωτότυ...
Θ.Ι.Ζ
Κύριε Ροζάκη, λόγω απότομης διακοπής, δεν ολοκλήρωσα τη σκέψη μου. Ήθελα να πω ότι επειδή δεν αντιλα...
Θ.Ι.Ζ.
Κύριε Ροζάκη, συμφωνώ και υπερακοντίζω: 1) Ιδίως στην εκτίμηση ότι «Η κρίση του συλλογικού αφορά και...
Konstantinos
Συμφωνώ με το πνεύμα του άρθρου, συγχαρητήρια. Μια σημαντική παρατήρηση, αντίφαση: Τον δρόμο της αρ...
Μανώλης Ροζάκης
Αγαπητέ Κύριε Ζιάκα, Συμφωνώ με την ανάλυσή σας, αλλά θα ήθελα επίσης να συνδράμω την σκέψη σας, με...