Πρωτοσέλιδα

Είναι επίκαιρος ο Παπαδιαμάντης σήμερα;
Εγκαίνια του βιβλιοπωλείο των εκδόσεων «Εν Πλω».
 Είναι επίκαιρος ο Παπαδιαμάντης σήμερα;Σάββατο 18 Οκτωβρίου 2014
Δημήτρης Μαυρόπουλος
Νίκος Ξυδάκης
 
Παρουσίαση: Βασίλης Αργυριάδης, θεολόγος-επιμελητής εκδόσεων
Μια "προχωρημένη" γιαγιά

π. Αδαμάντιος Αυγουστίδης

 
«Στις εφηβικές μου αναμνήσεις συνυπάρχουν τα πάρτι, η ρόκ μουσική και η γιαγιά μου. Για εκείνην, η ρόκ μουσική δεν ήταν παρ...
Ο ολοκληρωτισμός της τηλεόρασης

Θεόδωρος Παντούλας

 
Η μεγάλη αγορά είναι εδώ. Οι «όλοι ίδιοι», «όλοι μόνοι» είναι επίσης εδώ. Πανέτοιμοι να καταναλώσουν την πλασματική τους εικόνα. Χ...
Αντρέι Ταρκόφσκι: ένας ποιητής στον κινηματογράφο

Ιταλικό Ντοκιμαντέρ που προβλήθηκε στην ΕΡΤ με συνέντευξη του μεγάλου σκηνοθέτη και αποσπάσματα από τις ταινίες του.  

Ο Αντρέι Ταρκόφσκι μιλά για τα παι...

Σύγχρονος Γνωστικισμός Ἡ σχολὴ Γκουρτζίεφ

Θεόδωρος Ἰ. Ζιάκας

Η Σχολὴ Γκουρτζίεφ, ποὺ ἐμφανίστηκε τὸν 20ὸ αἰώνα, εἶναι μᾶλλον ἡ «ἐπιστημονικότερη» καὶ «ἀριστοκρατικότερη» μέσ...

Μηνάς Γρηγοράτος *

Στο ένθετο για τον κλασσικό κινηματογράφο, στο οποίο προβάλλουμε σκηνές από ταινίες που φέρουν το ξεχωριστό αποτύπωμα γραφής των δημιουργών τους, την προσωπική δημιουργική οπτική των σκηνοθετών τους, θα προβληθούν δύο διάσημες σκηνές από την βωβή ταινία ΘΩΡΗΚΤΟ ΠΟΤΕΜΚΙΝ του Sergei Eisenstein.  Αρχικά, η σκηνή «ομίχλες στο λιμάνι της Οδησσού» και, την επόμενη εβδομάδα, η σκηνή της κορύφωσης «οι σκάλες της Οδησσού».
Χρησιμοποιείται η πλήρως αποκατεστημένη κόπια που κυκλοφόρησε το 2005 με μια νέα ηχογράφηση της αυθεντικής μουσικής υπόκρουσης που είχε συνθέσει ο Edmund Meisel για την προβολή της ταινίας στο Βερολίνο το 1926.

Το 1925 με την ταινία ΘΩΡΗΚΤΟ ΠΟΤΕΜΚΙΝ ο Eisenstein οδήγησε τον κινηματογράφο πολύ πιο πέρα από τον Griffith, τον μεγάλο θεμελιωτή του «οργανικού» μοντάζ και της κυριαρχίας της αφηγηματικότητας στον κινηματογράφο.  Αντικατέστησε το παράλληλο μοντάζ του Griffith με το «αντιθετικό», ενώ επίσης αντικατέστησε το συγκλίνον μοντάζ με αυτό των «ποιοτικών αλμάτων».  Πολλά νέα κινηματογραφικά στοιχεία συνδέονται και προκύπτουν από τις νέες αυτές όψεις του διαλεκτικού μοντάζ που εγκαινιάστηκαν στην ταινία αυτή: το διανοητικό ή συναισθηματικό μοντάζ, το μοντάζ βερτικάλ, το μοντάζ των ατραξιόν, μια νέα σύλληψη του γκρο πλάνου και του επιταχυνόμενου μοντάζ, κλπ.  Με τον Eisenstein η κινηματογραφική σύνθεση, η διαλεκτική συνδιάταξη των πλάνων, δεν περιέχει μόνο το «οργανικό» στοιχείο, δηλαδή την γένεση και την ανάπτυξη, αλλά και το «παθητικό» δηλαδή την εξέλιξη.

Από την ταινία προβάλλουμε αρχικά την σκηνή που είναι γνωστή με τον τίτλο «ομίχλες στο λιμάνι της Οδησσού», η οποία λειτουργεί ως εισαγωγή στο μοιρολόι του πλήθους της Οδησσού πάνω στο λείψανο του ήρωα-ναύτη. Πρόκειται για μια σειρά εικόνων όπου μέσα από την αργόσυρτη κίνηση της ομίχλης που αιωρείται πάνω στα νερά και τις μαύρες σιλουέτες των καραβιών που προβάλλουν από το πούσι, υποβάλλεται η σιωπή και η θλίψη, ενώ στα πλάνα όπου οι ηλιαχτίδες αρχίζουν να διαπερνούν την ομίχλη γεννιέται ένα συναίσθημα προσδοκίας κι ελπίδας.  
Η σκηνή είναι διάσημη διότι, για πρώτη φορά στον κινηματογράφο, το φυσικό τοπίο παρουσιάζεται σε μια εντελώς νέα ποιότητα: περιέχεται στη δραματική δομή της ταινίας σαν εκφραστικό στοιχείο, ενώ η ζωγραφική φόρμα του τοπίου έχει μεταβληθεί σε κατ' εξοχήν κινηματογραφική. Οι εικόνες αυτές "έγραφαν" τη μουσική της βωβής ταινίας, διότι η μορφοπλαστική τέχνη του Eisenstein έπρεπε επιπλέον να ηχεί. Ήταν ένας τρόπος να "βγει από τον εαυτό του", να περάσει σε μια άλλη διάσταση. Το ίδιο το φυσικό τοπίο αναλάμβανε να δώσει την συγκινησιακή πλήρωση που μόνο η μουσική είναι σε θέση να εκφράσει ολοκληρωτικά.

Σε αυτήν την σεκάνς μάς προσφέρεται ένα πό τα πιο επεξεργασμένα δείγματα αυτού που θα ονομάσουμε "μουσικό τοπίο". Θα δούμε να επιτυγχάνεται αυτό χρησιμοποιώντας πρελούντια "τοπιο-μουσικής", τα ρυθμικά στοιχεία των οποίων, αφού πρώτα δημιουργούν ατμόδφαιρα και την επιθυμητή συγκινησιακή κατάσταση, γλυστρούν στην παραπέρα ανάπτυξη της αμέσως επόμενης σκηνής (του μοιρολογιού) που αυτό καθεαυτό το θέμα της έχει την ίδια ηχητική τονικότητα: οι εισαγωγικές εικόνες μέσα στην ομίχλη του λιμανιού αναπτύσσουν αυτήν την τονικότητα στην καθαρή της μορφή, έτσι ώστε σ' όλο το μάκρος της σκηνής του μοιρολογιού -που είναι χτισμένη πάνω στην ίδια ρυθμική και οπτικά μελωδική δομή- αυτή η ενδόμυχη μουσική εξακολουθεί να ηχεί στον κόσμο των συναισθημάτων του θεατή.

Στον Eisenstein η ίδια η πλαστική σύνθεση των βωβών εικόνων του, επιφορτιζόταν την εσωτερική "πλαστική μουσική". Η αριστοτεχνική χρήση του μοντάζ είχε σαν αποτέλεσμα το φυσικό τοπίο να λειτουργεί μουσικά μέσα στη βωβή ταινία. Η μουσική εξέλιξη των εικόνων μιας σκηνής γινόταν έργο της δομής και του μοντάζ των πλάνων. Το κομμάτια του μοντάζ δεν συνέθεταν μόνον την αφήγηση της σκηνής, συνέθεταν και την μουσική της!


* cinema.antifono [at] gmail.com πηγή: antifono.gr

Leave your comments

0
terms and condition.

Ελλάδα - Ιστορία - Γεωπολιτική

Αρχαιολογία. Μύθος και Πραγματικότητα ή χρησιμότητα του παρελθόντος

Αγγελική Κοτταρίδη

 

Το καλοκαίρι του 1998 τοποθετήθηκε στην έξοδο του Μουσείου των Βασιλικ...

Φιλοσοφία - Επιστημολογία

Ν. Μπερντιάγιεφ: Ἀνατολή καί Δύση

Nικολάι Μπερντιάγιεφ

 
μετάφραση Δημήτρης Μπαλτᾶς
 
Εἶναι πιθανό νά μιλήσουμε γιά τήν ὕ...

Κοινωνία - Οικονομία 

Ορθογραφώντας τη βία
Θεοφάνης Τάσης
 
Στον τελευταίο εθνικό διαγωνισμό ορθογραφίας για μαθητές στις ΗΠΑ η λέξη π...
 

Περί Τεχνών

X. Μποκόρος: Ἡ ὁδός

Χρήστος Μποκόρος

 

Κύριε, οὐκ οἴδαμεν ποῦ ὑπάγεις·

καὶ πῶς δυνάμεθα τὴν ὁδὸν εἰδέναι; 

...

Θεολογία - Θρησκειολογία

Τὸ «Φαινόμενο Ζιρὰρ» Κεκρυμμένα ἀπὸ Καταβολῆς*

Κωνσταντίνος. Ἰ. Γκότσης

Κι ἂν εἶναι βαθιὰ πεπρωμένος ὁ Ποιητὴς
ἐκφράζει τὸ ἀνεξήγητο τοῦ ἐ...

Κοσμολογία - Διαδίκτυο - Χάος

Η γενιά του ναρκισσισμού

Αστερόπη Λαζαρίδου 

 

Η ιστορία του Νάρκισσου, με τις διάφορες εκδοχές της, είναι μία από τ...

Βιολογία - Ψυχολογία - Εγκέφαλος

Ο Ζακ Λακάν, ψυχαναλυτής του 21ου αιώνα

Ρεζινάλντ Μπλανσέ

 
9 Σεπτεμβρίου: 30 χρόνια από τον θάνατό του
 
Επανατοποθετώντας το ...

Επιστήμη vs Θρησκεία 

K. Ζάχος: Το πρόβλημα των θεμελιωδών αρχών των εμβίων όντων

Κώστας Ζάχος

 

Οι Διερευνήσεις της ιστορίας της επιστήμης και οι επισημάνσεις της σύγχ...

Τρόπος ζωής - Ανθρώπινες σχέσεις

Το πορνογραφικό γεύμα

Μιχάλης Σακελλαρίου

 
Το νυχτερινό χθεσινό ραντεβού με μια καλή φίλη δόθηκε μόνο και αυστηρ...

 

Powered by Joomlamaster.org.uatogether with Joomstudio.com.ua

Κοινωνία Διαλόγου

Παύλος Κλιματσάκης: Πέρα από τον Χέγκελ. Η αποδοχή του Θεού ως υπερουσίου ουσίας, Τετάρτη 29 Οκτ.

Τὸ Ἀντίφωνο προσκαλεῖ σὲ μιὰ σειρὰ διαλόγων πάνω σὲ καίρια θεολογικὰ καὶ κοινωνικὰ θέματα μὲ ἀφορμὴ ἕνα συγκεκριμένο κάθε φορὰ κείμενο ποὺ πρόκειται νὰ ἀναρτηθεῖ στὶ...

Εισάγετε έγκυρο email για να λαμβάνετε την εβδομαδιαία αντιφωνική επισκόπηση
Η Στοά τού Βιβλίου προτείνει ως προσωπικότητα της χρονιάς τον Χρήστο Γιανναρά για τον μοναδικό πνευματικό του χώρο στον οποίο μας ξεναγεί ο ίδιος, την Τετάρτη 28 Απριλίου 2010 σε εκδήλωση με θέμα: “Ανιχνεύοντας νόημα τής ύπαρξης & τής πράξης”, στο τέλος τής οποίας θα συζητήσει με το κοινό. Ο...
Tην Τρίτη, 25 Σεπτεμβρίου του 2012, στα Γραφεία της εφημερίδας "ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ", ο π. Ανανίας Κουστένης τέλεσε Αγιασμό και μίλησε με θέμα: Η Εκκλησία απέναντι στην Κρίση. Ο πρόεδρος της Χ.Δ, Μανώλης Μηλιαράκης και o διευθυντής της "Χ" Κώστας Μπλάθρας αναφέρθηκαν στο πρόγραμμα δράσης της νέας περιόδου.
Σωτήρης Γουνελάς Προλογίζοντας την μετάφραση της 'Ερημης χώρας' του Ελιοτ ο Σεφέρης είχε γράψει: «ο δυτικός πολιτισμός κινδυνεύει να μας υπερφαλαγγίσει...με τη βιομηχανική, την αγοραία, τη χειρότερη μορφή επίδρασής του» και σε σημείωση πρόσθετε πώς «το υπερφαλάγγισμα αυτό έχει σήμερα '1961'...
Γιάννης Δ. Ιωαννίδης
Επιτρέψτε μου, συμπληρωματικά σε αυτό το πολύ εύστοχο άρθρο του κ. Παντούλα, να παραπέμψω σε ένα πολ...
Βασίλης Μούσκουρης
Πολύ σωστά. Πόσες φορές έχω κάνει ανάλογες σκέψεις και παρατηρήσεις με αυτές που αναφέρει το άρθρο, ...
Δημητρης μουσταφερης
Πολυ ομορφο αρθρο.αυτη η ευθεια αντιστοιχηση της βιομηχανοποιημενης ταχυφαγιας με την γενετησια εξυπ...
Παύλος Κλιματσάκης
Το κείμενο αυτό του κ. Ζάχου είναι, νομίζω, πολύ ενδιαφέρουσα περίπτωση. Συνδυάζει τον επιστημολογικ...
Βασίλης Μούσκουρης
Ευχαριστίες θερμές και στον Κωνσταντίνο Βεργή για την επιλογή και προσφορά των τόσο βαθυστόχαστων κα...
ΑΝΤΡΕΑΣ Π.
"Ποιες πρέπει να είναι οι άμυνές μας; Να επαναπροσδιορίσουμε τη σημαντικότητα των social media στην ...
Η επαναστατική ανατροπή των επιστημονικών ιδεών που ισχύουν έως σήμερα και ο τρόπος με τον οποίο επηρεάζει τη δομή και την εξέλιξη των θεολογικών και πολιτικών συστημάτων εξετάζονται στο 1o επεισόδιο. Η εκπομπή ακολουθεί τα πρώτα βήματα αυτής της δυναμικής πολιτισμικής ανασυγκρότησης. Η νέα σειρά...
O κ. Βασίλειος Μαρκεζίνης συζήτησε με τον κ. Γεώργιο Σαχίνη στην εκπομπή "Αντιθέσεις" στις 22 Οκτωμβρίου του 2010 στο κανάλι Kρήτη ΤV. Στο πρώτο μέρος αναφέρθηκε στη οικονομική και πολιτική κατάσταση της πατρίδας μας μετά μίλησε για την Ευρώπη, την Αμερική και το Ιράν. Στο τρίτο μέρος δήλωσε ότι η...
"Χριστιανισμός και Επιστήμη" με φιλοξενούμενο τον π. Ειρηναίο Δεληδήμοήταν ο τίτλος της εκπομπής "Πεδίο Ιδεών", από την TV100, που παρουσίαζει ο Βασίλης Κοντογουλίδης. Μεταξύ άλλων συζήτησαν για την γέννηση του σύμπαντος, την θεωρία της σχετικότητας, το Bing Bang, την δημιουργία, την εξέλιξη , το...