Πρωτοσέλιδα

Περί συμφώνου και άλλων δεινών

Χαράλαμπος Πετρουλέας

 

(Φωναχτές σκέψεις -όσο ακόμα αυτό επιτρέπεται- ενός ομοφοβικού (;) εις πείσμα προοδευτικών (;) καιρών)

 

Αντιλαμβάνομαι το δράμα –χωρίς καμία διάθεση ειρωνείας- των gay ζευγαριών που δεν μπορούν να κρατήσουν ο ένας το χέρι του άλλου στο νοσοκομείο ή στην περίπτωση του μοιραίου να μην μπορεί να αναγνωριστεί ο άνθρωπος σου μετά από δεκαετίες συμβίωσης κλπ

Αντιλαμβάνομαι το ενδεχόμενο bullying στον Χ μαθητή, του οποίου η σεξουαλικότητα ή η συμπεριφορά ίσως παρεκκλίνει από τα συνήθη ετεροφυλόφιλα ήθη της παρέας του.

Ωστόσο και τα δύο αυτά συνήθη επιχειρήματα δεν επαρκούν για την επιδιωκόμενη θεσμική εξίσωση όλων των ζευγαριών. Κάποιοι θεωρούν ότι νομοθετούμε δια της λογικής πονάει χέρι κόψε χέρι ή, εν πρ...

 

Βυζάντιο: Eξατομίκευση ή Καθήλωση στο σύμβολο;

Δημήτρης Γ. Ιωάννου

 

Ένα από τα ερωτήματα που απασχολεί την σύγχρονη διανόηση είναι αν η βυζαντινή σκέψη ανακάλυψε πράγματι το «πρόσωπο», ή έμεινε, όπως λέγεται, καθηλωμένη στο σύμβολο. Πιο απλά: η πορεία που άρχισε τον Δ αιώνα προς την «εξ...

Κωνσταντίνος Δεσποτόπουλος: 1912-13 Μια μαρτυρία

Ο πολιτικός όμιλος για την πατρίδα και την δημοκρατία  & το ίδρυμα μελετών και αλληλεγγύης διοργάνωσαν την Δευτέρα 12 Νοεμβρίου 2012 στην αίθουσα διαλέξεων του ΔΣΑ εκδήλωση τιμής για την εκατονταετηρίδα των ελυθερίων της Θεσσαλονίκης, Μακεδονιας...

Ὁ ἐκπαιδευτικός σήμερα…

Φώτιος Σχοινᾶς

 

Εἶναι γεγονός ἀναντίρρητο ὅτι τό ἐκπαιδευτικό μας σύστημα εἶναι ἀναποτελεσματικό. Ἡ νεοελληνική κοινωνία στή συντριπτική πλειοψηφία  της ἀποδίδει τήν αἰτία τοῦ φαινομένου αὐτοῦ στήν ἀνεπάρκεια –γνωστική, παιδαγωγική, δι...

Η αυθεντικότητα που ελευθερώνει

Ολιβιέ Κλεμάν

 

Η παράδοση, εάν είναι ανοιχτή, στραμμένη και με σκοπό την παγκόσμια μεταμόρφωση, οφείλει να προαγάγει έναν ευαγγελισμό της κοινωνίας και του πολιτισμού. Για να εξηγήσουμε την Ιστορία, θα πρέπει να επεξεργαστούμε μια διαλεκτικ...

Μηνάς Γρηγοράτος *

Στο ένθετο για τον κλασσικό κινηματογράφο, στο οποίο προβάλλουμε σκηνές από ταινίες που φέρουν το ξεχωριστό αποτύπωμα γραφής των δημιουργών τους, την προσωπική δημιουργική οπτική των σκηνοθετών τους, θα προβληθούν δύο διάσημες σκηνές από την βωβή ταινία ΘΩΡΗΚΤΟ ΠΟΤΕΜΚΙΝ του Sergei Eisenstein.  Αρχικά, η σκηνή «ομίχλες στο λιμάνι της Οδησσού» και, την επόμενη εβδομάδα, η σκηνή της κορύφωσης «οι σκάλες της Οδησσού».
Χρησιμοποιείται η πλήρως αποκατεστημένη κόπια που κυκλοφόρησε το 2005 με μια νέα ηχογράφηση της αυθεντικής μουσικής υπόκρουσης που είχε συνθέσει ο Edmund Meisel για την προβολή της ταινίας στο Βερολίνο το 1926.

Το 1925 με την ταινία ΘΩΡΗΚΤΟ ΠΟΤΕΜΚΙΝ ο Eisenstein οδήγησε τον κινηματογράφο πολύ πιο πέρα από τον Griffith, τον μεγάλο θεμελιωτή του «οργανικού» μοντάζ και της κυριαρχίας της αφηγηματικότητας στον κινηματογράφο.  Αντικατέστησε το παράλληλο μοντάζ του Griffith με το «αντιθετικό», ενώ επίσης αντικατέστησε το συγκλίνον μοντάζ με αυτό των «ποιοτικών αλμάτων».  Πολλά νέα κινηματογραφικά στοιχεία συνδέονται και προκύπτουν από τις νέες αυτές όψεις του διαλεκτικού μοντάζ που εγκαινιάστηκαν στην ταινία αυτή: το διανοητικό ή συναισθηματικό μοντάζ, το μοντάζ βερτικάλ, το μοντάζ των ατραξιόν, μια νέα σύλληψη του γκρο πλάνου και του επιταχυνόμενου μοντάζ, κλπ.  Με τον Eisenstein η κινηματογραφική σύνθεση, η διαλεκτική συνδιάταξη των πλάνων, δεν περιέχει μόνο το «οργανικό» στοιχείο, δηλαδή την γένεση και την ανάπτυξη, αλλά και το «παθητικό» δηλαδή την εξέλιξη.

Από την ταινία προβάλλουμε αρχικά την σκηνή που είναι γνωστή με τον τίτλο «ομίχλες στο λιμάνι της Οδησσού», η οποία λειτουργεί ως εισαγωγή στο μοιρολόι του πλήθους της Οδησσού πάνω στο λείψανο του ήρωα-ναύτη. Πρόκειται για μια σειρά εικόνων όπου μέσα από την αργόσυρτη κίνηση της ομίχλης που αιωρείται πάνω στα νερά και τις μαύρες σιλουέτες των καραβιών που προβάλλουν από το πούσι, υποβάλλεται η σιωπή και η θλίψη, ενώ στα πλάνα όπου οι ηλιαχτίδες αρχίζουν να διαπερνούν την ομίχλη γεννιέται ένα συναίσθημα προσδοκίας κι ελπίδας.  
Η σκηνή είναι διάσημη διότι, για πρώτη φορά στον κινηματογράφο, το φυσικό τοπίο παρουσιάζεται σε μια εντελώς νέα ποιότητα: περιέχεται στη δραματική δομή της ταινίας σαν εκφραστικό στοιχείο, ενώ η ζωγραφική φόρμα του τοπίου έχει μεταβληθεί σε κατ' εξοχήν κινηματογραφική. Οι εικόνες αυτές "έγραφαν" τη μουσική της βωβής ταινίας, διότι η μορφοπλαστική τέχνη του Eisenstein έπρεπε επιπλέον να ηχεί. Ήταν ένας τρόπος να "βγει από τον εαυτό του", να περάσει σε μια άλλη διάσταση. Το ίδιο το φυσικό τοπίο αναλάμβανε να δώσει την συγκινησιακή πλήρωση που μόνο η μουσική είναι σε θέση να εκφράσει ολοκληρωτικά.

Σε αυτήν την σεκάνς μάς προσφέρεται ένα πό τα πιο επεξεργασμένα δείγματα αυτού που θα ονομάσουμε "μουσικό τοπίο". Θα δούμε να επιτυγχάνεται αυτό χρησιμοποιώντας πρελούντια "τοπιο-μουσικής", τα ρυθμικά στοιχεία των οποίων, αφού πρώτα δημιουργούν ατμόδφαιρα και την επιθυμητή συγκινησιακή κατάσταση, γλυστρούν στην παραπέρα ανάπτυξη της αμέσως επόμενης σκηνής (του μοιρολογιού) που αυτό καθεαυτό το θέμα της έχει την ίδια ηχητική τονικότητα: οι εισαγωγικές εικόνες μέσα στην ομίχλη του λιμανιού αναπτύσσουν αυτήν την τονικότητα στην καθαρή της μορφή, έτσι ώστε σ' όλο το μάκρος της σκηνής του μοιρολογιού -που είναι χτισμένη πάνω στην ίδια ρυθμική και οπτικά μελωδική δομή- αυτή η ενδόμυχη μουσική εξακολουθεί να ηχεί στον κόσμο των συναισθημάτων του θεατή.

Στον Eisenstein η ίδια η πλαστική σύνθεση των βωβών εικόνων του, επιφορτιζόταν την εσωτερική "πλαστική μουσική". Η αριστοτεχνική χρήση του μοντάζ είχε σαν αποτέλεσμα το φυσικό τοπίο να λειτουργεί μουσικά μέσα στη βωβή ταινία. Η μουσική εξέλιξη των εικόνων μιας σκηνής γινόταν έργο της δομής και του μοντάζ των πλάνων. Το κομμάτια του μοντάζ δεν συνέθεταν μόνον την αφήγηση της σκηνής, συνέθεταν και την μουσική της!

 

 

* cinema.antifono [at] gmail.com πηγή: antifono.gr

  • No comments found

Leave your comments

Post comment as a guest

0
Your comments are subjected to administrator's moderation.
terms and condition.

Ελλάδα - Ιστορία - Γεωπολιτική

Γ. Βαρθαλίτης: Τόνων και πνευμάτων απολογία

Γιώργος Βαρθαλίτης

 

Αξιότιμοι κύριοι δικαστές, ερίτιμοι λόγιοι, λογογράφοι, γλωσσολόγοι, φιλόλογοι, ακαδημαϊκοί, ερευνητές και λοιποί περί την γλώτταν  ημών τυρβάζοντες  αλλά και ε...

Φιλοσοφία - Επιστημολογία

Χ. Φεραίος: Η Μεγάλη Παρασκευή της Ιστορίας

Χάρης Φεραίος

 

Αφιερωμένο στη μνήμη Σπύρου Κυριαζόπουλου, που πρώτος, πριν πενήντα χρόνια, το δίδαξε

Το γεγονός ότι η σύγχρονη εποχή-μας μαστίζεται από σύγχυση πνευματική και αγωνία, είν...

Κοινωνία - Οικονομία 

B. Κοροβίνης: Η προέλευση του Ισλαμικού κράτους και οι επιδιώξεις του

Βαγγέλης Κοροβίνης

 
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
Α) Η σκυτάλη της αμφισβήτησης περνάει από τους εθνικιστές και τους μαρξιστές στους ισλαμιστές στη Μέση Ανατολή.
Β) Ουαχαμπισμός και Σαλαφισμός και η σημασ...
 

Περί Τεχνών

Ιβο Άντριτς, ο χρονικογράφος των Βαλκανίων*

π. Λάμπρος Καμπερίδης

 

Τα πρώτα σημάδια στην ιστορία του σλαβικού πολιτισμού, παρεκτός βέβαια από τα λειτουργικά και βιβλικά κείμενα, που στην πραγματικότητα δεν είναι παρά μεταφράσεις, εκδη...

Θεολογία - Θρησκειολογία

Τρεις Ιεράρχες και σχολείο σήμερα…

Γιώργος Μάλφας

 

Βασίλειος ο Μέγας, Ιωάννης ο Χρυσόστομος, Γρηγόριος ο Θεολόγος: συμπιέζουμε την αγιότητα σε βιβλία και ομιλίες, σε αργίες και επετείους. Πάντα μας διαφεύγει...  


Τους «Πρ...

Κοσμολογία - Διαδίκτυο - Χάος

Η Λατρεία της Πληροφορίας

Πού είναι η σοφία που χάσαμε μέσα στη γνώση; 

Πού είναι η γνώση που χάσαμε μέσα στην πληροφόρηση;
--T.S. Elliott
 
Οι αληθινές εκπαιδευτικές και πολιτισμικές ανάγκες μας τελούν υπό τον...

Βιολογία - Ψυχολογία - Εγκέφαλος

Ο κεφαλαιώδης ρόλος της μίμησης στο έργο του Ρενέ Ζιράρ

K. Ν. Μπαραμπούτης 

(αφιέρωμα στη μνήμη του)    

 

Προκειμένου να ορίσουμε τη μίμηση γενικά, θα οικειοποιηθούμε τα πρόσφατα συμπεράσματα της Φυσικής επιστήμης σύμφωνα με τα οποία ο κόσμος μ...

Επιστήμη vs Θρησκεία;

O Θεός οδηγεί την εξέλιξη

Ο επικ. Καθηγητής φαρμακογονιδιωματικής, Γεώργιος Πατρινός  είναι ο πρώτος Έλληνας στον οποίο θα πραγματοποιηθεί ανάλυση ολόκληρου του γενετικού υλικού του. Μιλάει στο maga.gr και την Ευαγγελία Κ...

Τρόπος ζωής - Ανθρώπινες σχέσεις

Ἄσχετες σχέσεις

Σεβ. Μητρ. Σισανίου καί Σιατίστης κ. Παύλος

 

Σήμερα γίνεται πολύς λόγος γιά σχέσεις, γιά σχέση, γιά τίς ἀνθρώπινες σχέσεις.
Ζώντας ὅμως σε ἐποχή μιᾶς ἄλλης Βαβέλ, διαπιστώνουμε ὅτι μιλοῦν ...

Kινηματογράφος

Ελληνικός Κινηματογράφος (Κ. Μπλάθρας - Ν. Μαυρίδης) Β'

Ο Κωνσταντίνος Μπλάθρας και ο Νίκος Μαυρίδης συζητούν για τον νεοελληνικό κινηματογράφο των δεκαετιών 80΄ και 90΄ και τις προοπτικές του από την νέα χιλιετία και εντεύθεν.

Στο προσκήνιο αυτή τη...

 

Ἐτικέτες Συγγραφέων

Agamben   Alicin   Badiou   Barth   Bell   Berdyaef   Breck   Buntig   Chesterton   Clement Steiner   Dworkin   Elliot   Ellul   Evdokimov   Heidegger   Lacan   Lash   LeGoff   Lepeltier   Levinas   Losky   Malson   McGilchrist   Muse   Orwell   Pastoureau   Polony   Popper   Postman   Rawls   Rifkin   Sherrard   Skolimowski   Smith   Solzhenitsyn   Swartz   Szazs   Tarkofsky   Unger   Weil   Zirar   Zoja   Αγγελής Δ.   Αμάραντος Σ.   Ανδρουλιδάκης Α.   Ανδρουλιδάκης Κ.   Βαμβουνάκη Μ.   Βαρδής Μ.   Βαρθαλίτης Γ.   Βιρβιδάκης Στ.   Βραχνός Κ.   Γεωργίου Θ.   Γρηγοράτος Μ.   Διαμαντής Α.   Ζάχος Κ.   Ζιώγας Απ.   Ζουράρις Κ.   Ζώης Ι.   Ιωάννου Δ.   Ιωαννίδης Γ.   Καλογερόπουλος Α.   Καραμπελιάς Γ.   Καστρινάκης Γ.   Κατρούτσος Χρ.   Κιουρτσάκης Γ   Κομνηνός Στ.   Κονδύλης Π.   Κοσμόπουλος Δ.   Κουτρούλης Σ.   Κουτσουρέλης Κ.   Κούκος Σ.   Κυριαζόπουλος Σ.   Κωνσταντούδης Β.   Κόσσυβα Σ.   Λυγερός Ν.   Μαλεβίτσης Χ.   Μανουσέλης Σ.   Μαυρίδης Ν.   Μαυρόπουλος Δ.   Μητραλέξης Σ.   Μπάρλας Γ.   Μπαλτάς Δ.   Μπλάθρας Κ.   Ναξάκης Χ.   Νευροκοπλή B.   Ντόκος Γ.   Ξυδάκης Ν.   Παντούλας Θ.   Παπαγιάννης Α.   Παπαθανασίου Θ.   Πρεβελάκης Γ.Σ.   Σακελλαρίου Μ.   Σαλεμής Γ.   Σκλήρης Δ.   Σταματελόπουλος Λ.   Σταυρόπουλος Β.   Σχοινάς Φ.   Τάσης Θ.   Τσιρόπουλος Κ.   Τσιτσίγκος Σ.   Φαραντάκης Π.   Φεραίος Χ.   π. Γιάγκου Β.   π. Γκανάς Ε.   π. Γοντικάκης Β.   π. Ζηζιούλας Ι.   π. Θερμός Β.   π. Παπαδόπουλος Χ.   π. Φάρος Φ.   JoelLipman.Com

Εισάγετε έγκυρο email για την εβδομαδιαία ενημέρωση. (Ελέγχετε τα spam ή τα promotion emails σας)
Η εβδομαδιαία αντιφωνική επισκόπηση καταχωρείται συνήθως στα spam ή στα promotion emails σας.

Βιντεοθήκη

Χ. Πετρουλέας
Χαίρετε.
Ουδεμία διάθεση εμπάθειας εννοείται προς οποιαδήποτε κοινωνική ομάδα.
Κατάθεση προβλημα...
Χαράλαμπος Π.
Υπέροχος λόγος, κατανοητός αλλά και βαθύς... Η όλη υπόθεση των πολυποίκιλων ανθρωπίνων δικαιωμάτων κ...
Μανώλης
Απάντηση προς κα. Ελένη Φεγγουδάκη_Ποιός διαφωνεί με την καταδίκη της κάθε μορφής βαρβαρότητας. Εάν ...
Κώστας
Πολύ ωραίο το άρθρο σας. Στην τελευταία παράγραφο αναφέρετε την λέξη-έννοια κλειδί:"Μέριμνα".
Πραγ...
Ελένη Φεγγουδάκη
Στο παρπάνω άρθρο ο κ. Μαν. Βαρδής ασχολείται με την ακραία περίπτωση ζωοφιλίας (σκουλαρικάκια, φιογ...
Παύλος Κλιματσάκης
Αγαπητέ Φώτη, ευχαριστούμε που μοιράστηκες μαζί μας την μεγάλη εμπειρία σου στα θέματα της εκπαίδευσ...
δημήτρης ιωάννου
Αγαπητέ Διονύση, διάβασα με προσοχή την εργασία σου, που θεωρώ πολύ σημαντική και άκρως ενδιαφέρουσα...