Πρωτοσέλιδα

Υπάρχει το ασύντριφτο

Κώστας Ζουράρις

 

... ίσως πάλι η μέθη μας να μας επέβαλε 

την πειθώ του ακατόρθωτου.

Γ. Ρίτσος, Αγαμέμνων

 

Κάθε φορά που πρωτοαντικρίζω το Άγιον Όρος, ψηλαφητά προπονούμαι στο πολίτευμα της φρόνιμης μέθης. Όταν μπαίνω εκεί, αγκαλιά με τη σωματοψυχή του Ρίτσου καθώς θεολογεί, συνομολογώ ότι υπάρχει το ασύντριφτο. Μόλις όμως μου γνέφει ο γνόφος της ξενιτείας – γιατί όλοι είμαστε οι παρεπίδημοι του Όρους – τότε επιβάλλει την πειθώ του, επειδή η μέθη είναι συντεταγμένη. Το πολίτευμα της σώφρονος μανίας είναι συνταγματικό.

Κανείς δεν είδε ποτέ το Όρος θεοβάδιστο. Όλοι όμως ζούμε σε τόπο υλικό και σαρκωμένο, όλοι λιαζόμαστε στο περιβόλι της Παναγίας. Περιβόλι μας περιβάλλει κι αμέσως γνωρίζουμε το απέραντο πέρας, που μας ανακ...

Ο απανθρωπισμός του ανθρώπου

Philippe Sherrard 

 

Σκοπός αυτής της μελέτης είναι να δείξει με ποιο τρόπο, η αυξανόμενη επιρροή της σύγχρονης επιστημονικής νοοτροπίας και η μετάφρασ...

Υπάρχει φιλοσοφική σκέψη στο Λύκειο σήμερα;

Πέτρος Φαραντάκης

 

  Χωρίς αμφιβολία το Λύκειο, είναι ένα μέρος του όλου. Το όλο στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι η ευρύτερη κοινωνία, η οποία το περι...

Η θανάσιμη απουσία

Κώστας Ε. Τσιρόπουλος

 
Και οι υπεύθυνοι, αλλά και οι ανεύθυνοι, οι δηµαγωγοί πολιτικοί άνδρες, συχνά στον αιώνα µας, καθώς έρχονται καθηµερινά αντιµέτ...
ΑΝΙΧΝΕΥΣΕΙΣ: Ποιά ήταν, ως πολιτικό υποκείμενο, η γενιά του Πολυτεχνείου;

Η εκπομπή των “Ανιχνεύσεων”, Τετάρτη 17 Νοεμβρίου, συνέπεσε με την επέτειο του Πολυτεχνείου.


Επειδή πολλά γράφηκαν τελευταία για τη γενιά του Πολυτεχνε...

Μηνάς Γρηγοράτος *

Στο ένθετο για τον κλασσικό κινηματογράφο, στο οποίο προβάλλουμε σκηνές από ταινίες που φέρουν το ξεχωριστό αποτύπωμα γραφής των δημιουργών τους, την προσωπική δημιουργική οπτική των σκηνοθετών τους, θα προβληθούν δύο διάσημες σκηνές από την βωβή ταινία ΘΩΡΗΚΤΟ ΠΟΤΕΜΚΙΝ του Sergei Eisenstein.  Αρχικά, η σκηνή «ομίχλες στο λιμάνι της Οδησσού» και, την επόμενη εβδομάδα, η σκηνή της κορύφωσης «οι σκάλες της Οδησσού».
Χρησιμοποιείται η πλήρως αποκατεστημένη κόπια που κυκλοφόρησε το 2005 με μια νέα ηχογράφηση της αυθεντικής μουσικής υπόκρουσης που είχε συνθέσει ο Edmund Meisel για την προβολή της ταινίας στο Βερολίνο το 1926.

Το 1925 με την ταινία ΘΩΡΗΚΤΟ ΠΟΤΕΜΚΙΝ ο Eisenstein οδήγησε τον κινηματογράφο πολύ πιο πέρα από τον Griffith, τον μεγάλο θεμελιωτή του «οργανικού» μοντάζ και της κυριαρχίας της αφηγηματικότητας στον κινηματογράφο.  Αντικατέστησε το παράλληλο μοντάζ του Griffith με το «αντιθετικό», ενώ επίσης αντικατέστησε το συγκλίνον μοντάζ με αυτό των «ποιοτικών αλμάτων».  Πολλά νέα κινηματογραφικά στοιχεία συνδέονται και προκύπτουν από τις νέες αυτές όψεις του διαλεκτικού μοντάζ που εγκαινιάστηκαν στην ταινία αυτή: το διανοητικό ή συναισθηματικό μοντάζ, το μοντάζ βερτικάλ, το μοντάζ των ατραξιόν, μια νέα σύλληψη του γκρο πλάνου και του επιταχυνόμενου μοντάζ, κλπ.  Με τον Eisenstein η κινηματογραφική σύνθεση, η διαλεκτική συνδιάταξη των πλάνων, δεν περιέχει μόνο το «οργανικό» στοιχείο, δηλαδή την γένεση και την ανάπτυξη, αλλά και το «παθητικό» δηλαδή την εξέλιξη.

Από την ταινία προβάλλουμε αρχικά την σκηνή που είναι γνωστή με τον τίτλο «ομίχλες στο λιμάνι της Οδησσού», η οποία λειτουργεί ως εισαγωγή στο μοιρολόι του πλήθους της Οδησσού πάνω στο λείψανο του ήρωα-ναύτη. Πρόκειται για μια σειρά εικόνων όπου μέσα από την αργόσυρτη κίνηση της ομίχλης που αιωρείται πάνω στα νερά και τις μαύρες σιλουέτες των καραβιών που προβάλλουν από το πούσι, υποβάλλεται η σιωπή και η θλίψη, ενώ στα πλάνα όπου οι ηλιαχτίδες αρχίζουν να διαπερνούν την ομίχλη γεννιέται ένα συναίσθημα προσδοκίας κι ελπίδας.  
Η σκηνή είναι διάσημη διότι, για πρώτη φορά στον κινηματογράφο, το φυσικό τοπίο παρουσιάζεται σε μια εντελώς νέα ποιότητα: περιέχεται στη δραματική δομή της ταινίας σαν εκφραστικό στοιχείο, ενώ η ζωγραφική φόρμα του τοπίου έχει μεταβληθεί σε κατ' εξοχήν κινηματογραφική. Οι εικόνες αυτές "έγραφαν" τη μουσική της βωβής ταινίας, διότι η μορφοπλαστική τέχνη του Eisenstein έπρεπε επιπλέον να ηχεί. Ήταν ένας τρόπος να "βγει από τον εαυτό του", να περάσει σε μια άλλη διάσταση. Το ίδιο το φυσικό τοπίο αναλάμβανε να δώσει την συγκινησιακή πλήρωση που μόνο η μουσική είναι σε θέση να εκφράσει ολοκληρωτικά.

Σε αυτήν την σεκάνς μάς προσφέρεται ένα πό τα πιο επεξεργασμένα δείγματα αυτού που θα ονομάσουμε "μουσικό τοπίο". Θα δούμε να επιτυγχάνεται αυτό χρησιμοποιώντας πρελούντια "τοπιο-μουσικής", τα ρυθμικά στοιχεία των οποίων, αφού πρώτα δημιουργούν ατμόδφαιρα και την επιθυμητή συγκινησιακή κατάσταση, γλυστρούν στην παραπέρα ανάπτυξη της αμέσως επόμενης σκηνής (του μοιρολογιού) που αυτό καθεαυτό το θέμα της έχει την ίδια ηχητική τονικότητα: οι εισαγωγικές εικόνες μέσα στην ομίχλη του λιμανιού αναπτύσσουν αυτήν την τονικότητα στην καθαρή της μορφή, έτσι ώστε σ' όλο το μάκρος της σκηνής του μοιρολογιού -που είναι χτισμένη πάνω στην ίδια ρυθμική και οπτικά μελωδική δομή- αυτή η ενδόμυχη μουσική εξακολουθεί να ηχεί στον κόσμο των συναισθημάτων του θεατή.

Στον Eisenstein η ίδια η πλαστική σύνθεση των βωβών εικόνων του, επιφορτιζόταν την εσωτερική "πλαστική μουσική". Η αριστοτεχνική χρήση του μοντάζ είχε σαν αποτέλεσμα το φυσικό τοπίο να λειτουργεί μουσικά μέσα στη βωβή ταινία. Η μουσική εξέλιξη των εικόνων μιας σκηνής γινόταν έργο της δομής και του μοντάζ των πλάνων. Το κομμάτια του μοντάζ δεν συνέθεταν μόνον την αφήγηση της σκηνής, συνέθεταν και την μουσική της!


* cinema.antifono [at] gmail.com πηγή: antifono.gr

Leave your comments

0
terms and condition.

Ελλάδα - Ιστορία - Γεωπολιτική

Παρουσίαση για το Μέγα Αλέξανδρο από την Αγγελική Κοτταρίδη

Ιδιαίτερα παραστατική και ενδιαφέρουσα ήταν η παρουσίαση της πορείας και της κυριαρχίας του Μεγ...

Φιλοσοφία - Επιστημολογία

Δ. Μπαλτᾶς: Ἀπό τήν ζωή καί τό ἔργο τοῦ Μιχαήλ Μπακούνιν (1814-1876)

Δημήτρης Μπαλτᾶς

α΄. Βιογραφικά
Ὁ Μιχαήλ Ἀλεξάντροβιτς Μπακούνιν γεννήθηκε πρίν ἀπό διακόσι...

Κοινωνία - Οικονομία 

Γ. Σ. Πρεβελάκης: Επικίνδυνη Τουρκία

Γεώργιος-Στυλιανός Πρεβελάκης

Η σημερινή κρίση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις πρέπει να ερμηνευ...
 

Περί Τεχνών

Χ. Φεραίος: Αρχιτεκτονική και τραγικό! – Μνήμη Π. Α. Μιχελή

Χάρης Φεραίος

Α'

Είναι καθιερωμένη Αρχή στη φιλοσοφική αισθητική, ότι από τις έξι αισθητικέ...

Θεολογία - Θρησκειολογία

π. Χ. Παπαδόπουλος: Εάν η πνευματική ζωή δεν είναι ερωτική ζωή, δεν είναι τίποτα

O Πρωτοπρεσβύτερος Σπυρίδων Τσιμούρης φιλοξένησε την Δευτέρα 10 Νοεμβρίου, τον εφημέριο του ...

Κοσμολογία - Διαδίκτυο - Χάος

Δ. Χλωπτσιούδης: Ο ναρκισσισμός στο διαδίκτυο

Δήμος Χλωπτσιούδης

 

Η εικονική αναγνωρισιμότητα του διαδικτύου φαίνεται να ενισχύει και να...

Βιολογία - Ψυχολογία - Εγκέφαλος

Περί συνείδησης

Ιωάννης Π. Ζώης

Υπάρχουν πολλά δύσκολα προβλήματα στον χώρο της Ιατρικής επιστήμης αλλά&...

Επιστήμη vs Θρησκεία 

K. Ζάχος: Το πρόβλημα των θεμελιωδών αρχών των εμβίων όντων

Κώστας Ζάχος

 

Οι Διερευνήσεις της ιστορίας της επιστήμης και οι επισημάνσεις της σύγχ...

Τρόπος ζωής - Ανθρώπινες σχέσεις

Ἡ κουλτούρα τῆς ὑπογεννητικότητας

Madeleine Bunting

Μιὰ ἔγκυος ἑπτὰ μηνῶν φαινόταν ἀπὸ τὸ μέγεθος τῆς κοιλιᾶς της βρισκόταν...

 

Powered by Joomlamaster.org.uatogether with Joomstudio.com.ua

Εισάγετε έγκυρο email για να λαμβάνετε την εβδομαδιαία αντιφωνική επισκόπηση
Το Λαογραφικό και Εθνολογικό Μουσείο Μακεδονίας -- Θράκης στο πλαίσιο της περιοδικής έκθεσης «Άνθρωποι και Αντικείμενα: Σχέσεις Ζωής» οργανώνει Κύκλο Ομιλιών με ομιλητές από το χώρο της επιστήμης και της λογοτεχνίας. Την Τετάρτη, 14 Απριλίου 2010 ο Χρήστος Γιανναράς μίλησε και συζήτησε με θέμα:...
Στο "ΕΝΟΡΙΑΚΟ ΑΡΧΟΝΤΑΡΙΚΙ", στο πλαίσιο των εκδηλώσεων "Ενορία εν δράσει..." του Ιερού Ναού Ευαγγελιστρίας Πειραιώς, ο κ. Νίκος Σαμπαζιώτης, διευθυντής του Παιδικού Σταθμού και του Νηπιαγωγείου της Ιε
Ομιλία του Χρίστου Τσολάκη με θέμα: Παιδεία και γλώσσα" Σχολείο 2009: Παιδεία και γλώσσα" Πολιτιστικό και αθλητικό κέντρο Εκπαιδευτηρίων Μαντουλίδη, Θεσσαλονίκη, Σαββατο 16 Μαΐου
George S
Κ. Ζιάκα, η κοινωνική οντολογία παρουσιάζει έντονο ενδιαφέρον. Σκεφτείκατε όμως ότι η συστημική οντο...
HolyJoy
Καλησπέρα, θα ήθελα να σταθώ στη σύγχυση που δημιουργείται στο κείμενο ΙΙ. σχετικά με το ότι ό θεός ...
Παύλος Κλιματσάκης
Αγαπητέ, G. Crosson, σας ευχαριστώ για τις εξαιρετικές παρατηρήσεις σας. Μπορείτε να μου στέλνετε οπ...
HolyJoy
Τα λόγια αυτής της λαμπρής προσωπικότητας μας φέρνουν έντονα στη μνήμη τον Γιόζεφ K. από την Δίκη το...
Ι. Ν. Χατζόπουλος
Η προσέγγιση της ανθρώπινης συμπεριφοράς από συγκεκριμένα ρεύματα της εποχής θα πρέπει από επιστημον...
ΝΕΚΡΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ
Λυπάμαι που τόσο εύκολα υποτιμούν την άποψη του άλλου άνθρωποι, που είμαι βέβαιος ότι δεν έχουν διαβ...
Εμβληματική μορφή της Θεωρητικής Φυσικής, σε παγκόσμιο επίπεδο, μια και συγκαταλέγεται στην ομάδα των διακεκριμένων ερευνητών της Σωματιδιακής Φυσικής που προέβλεψαν την ύπαρξη του τέταρτου κουάρκ. Ο Ιωάννης Ηλιόπουλος είναι από τους πρωτεργάτες θεωρητικούς φυσικούς του CERN, μέλος της Γαλλικής...
Ανιχνεύσεις: Η ενέργεια του νου Παράγει ενέργεια ο νούς; Ποιάς μορφής; Τι γίνεται με αυτήν την ενέργεια; Μπορεί ο άνθρωπος να κατευθύνει την ενέργεια του νού του προς τη διαμόρφωση μιας συλλογικής συνείδησης; Υπο ποιές προϋποθέσεις; Πως ο εγκέφαλος επηρεάζει τη συμπεριφορά; Είναι μερικά μόνο απο...
Ἡ κ. Eλένη Γλύκατζη-Ἀρβελέρ ἦταν καλεσμένη τὸν Ὀκτώβριο τοῦ 2011 στὴν ἐκπομπὴ "Ἔχει Γοῦστο" καὶ μίλησε γιὰ τὰ δικαιώματα χωρὶς εὐθύνες & ὑποχρεώσεις, τὴν διχαστικὴ καὶ ἐμφυλιοπολεμικὴ ἰδοσυγκρασία μας καὶ την ελληνικὴ περιπέτεια σὲ περίοδο κρίσης χωρὶς παιδεία καὶ πολιτισμό. Ανέδειξε τὴν...