Πρωτοσέλιδα

Βυζάντιο: Eξατομίκευση ή Καθήλωση στο σύμβολο;

Δημήτρης Γ. Ιωάννου

 

Ένα από τα ερωτήματα που απασχολεί την σύγχρονη διανόηση είναι αν η βυζαντινή σκέψη ανακάλυψε πράγματι το «πρόσωπο», ή έμεινε, όπως λέγεται, καθηλωμένη στο σύμβολο. Πιο απλά: η πορεία που άρχισε τον Δ αιώνα προς την «εξατομίκευση», την θεωρητική δηλαδή θεμελίωση αλλά και ψυχοδυναμική κατάφαση του προσώπου στην τέχνη και την καθημερινή ζωή, ολοκληρώθηκε πραγματικά και απαρτιώθηκε ή συνέβη το αντίθετο; Και περαιτέρω: αυτό που λέμε «βυζαντινός ουμανισμός» [1] αποτελεί αυθεντικό πνευματικό κίνημα, άξιο του ονόματός του, ή έχουμε να κάνουμε με έναν βερμπαλιστικό ευφημισμό των Βυζαντινολόγων;

Τι θα μπορούσε να πει κάνεις σ’ ένα άρθρο γι’ αυτό το ζήτημα; Θα μείνουμε μόνο σε μερικές φιλοσοφικές επισημάνσεις, άμεσα σ...

 

Κωνσταντίνος Δεσποτόπουλος: 1912-13 Μια μαρτυρία

Ο πολιτικός όμιλος για την πατρίδα και την δημοκρατία  & το ίδρυμα μελετών και αλληλεγγύης διοργάνωσαν την Δευτέρα 12 Νοεμβρίου 2012 στην αίθουσα διαλέξεων του ΔΣΑ εκδήλωση τιμής για την εκατονταετηρίδα των ελυθερίων της Θεσσαλονίκης, Μακεδονιας...

Ὁ ἐκπαιδευτικός σήμερα…

Φώτιος Σχοινᾶς

 

Εἶναι γεγονός ἀναντίρρητο ὅτι τό ἐκπαιδευτικό μας σύστημα εἶναι ἀναποτελεσματικό. Ἡ νεοελληνική κοινωνία στή συντριπτική πλειοψηφία  της ἀποδίδει τήν αἰτία τοῦ φαινομένου αὐτοῦ στήν ἀνεπάρκεια –γνωστική, παιδαγωγική, δι...

Η αυθεντικότητα που ελευθερώνει

Ολιβιέ Κλεμάν

 

Η παράδοση, εάν είναι ανοιχτή, στραμμένη και με σκοπό την παγκόσμια μεταμόρφωση, οφείλει να προαγάγει έναν ευαγγελισμό της κοινωνίας και του πολιτισμού. Για να εξηγήσουμε την Ιστορία, θα πρέπει να επεξεργαστούμε μια διαλεκτικ...

Ελληνικός Κινηματογράφος (Κ. Μπλάθρας - Ν. Μαυρίδης) Β'

Ο Κωνσταντίνος Μπλάθρας και ο Νίκος Μαυρίδης συζητούν για τον νεοελληνικό κινηματογράφο των δεκαετιών 80΄ και 90΄ και τις προοπτικές του από την νέα χιλιετία και εντεύθεν.

Στο προσκήνιο αυτή την φορά προβάλλουν εσωστρέφειες και εξωστρεφείς ροπ...

Μηνάς Γρηγοράτος *

Στο ένθετο για τον κλασσικό κινηματογράφο, στο οποίο προβάλλουμε σκηνές από ταινίες που φέρουν την προσωπική δημιουργική οπτική των σκηνοθετών τους, σειρά έχει η ταινία Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΜΗΧΑΝΗ σε σκηνοθεσία Dziga Vertov, μια πρωτοποριακή ταινία του 1929 (χωρίς ηθοποιούς, σκηνικά και σενάριο), γυρισμένη με εικόνες από την καθημερινή ζωή στην προσταλινική Ουκρανία.

Dziga Vertov: MAN WITH A MOVIE CAMERA (1929) from cinema.antifono on Vimeo.

Η ταινία αυτή αποτελεί τον πρόδρομο των ταινιών cinéma vérité των δεκαετιών του 1960 και εφεξής. Ο δημιουργός της Denis Kaufman (υπό το ψευδώνυμο Dziga Vertov) στηρίχτηκε πάνω στο δημιουργικό μοντάζ της E. Svilova (μετέπειτα συζύγου του) και στις χιλιάδες λήψεις που έκανε ο αδελφός του Mikhail Kaufman. Οι τρεις αυτοί θεωρητικοί του «σινεμά-αλήθεια» απέρριπταν τα γυρίσματα μέσα σε στούντιο, τους ηθοποιούς και τα δράματα του αφηγηματικού κινηματογράφου και επεδίωκαν την ριζική εκκαθάριση της φιλμικής γλώσσας, την πλήρη αυτονόμησή της από το θέατρο και τη λογοτεχνία.

Σε δοκίμιο της εποχής εκείνης γραμμένο από τον Vertov διαβάζουμε: «Όλοι μας νοιώθουμε ότι μέσω του ντοκιμαντέρ μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα νέο είδος τέχνης. Όχι μόνο μιας τέχνης του ντοκιμαντέρ ή των χρονικών, αλλά μάλλον μιας τέχνης βασισμένης σε εικόνες: νοιώθουμε ότι μπορούμε να συμβάλλουμε στην δημιουργία μιας αρθρογραφίας μέσω εικόνων». Για το σινεμά-αλήθεια του Vertov ο κινηματογράφος πρέπει να φιλμάρει την «ζωή όπως είναι», την «ζωή σε απροσδόκητη σύλληψη». Αυτό σημαίνει, είτε να καταγράφει την ζωή χωρίς την παρουσία της κάμερας μέσα της, είτε να καταγράφει την ζωή ενόσω η παρουσία της κάμερας την αιφνιδιάζει και την προκαλεί.

Σ’ ένα άλλο κείμενό του διαβάζουμε: «Ως φυσιολογική κατάληξη των πειραματισμών που είχαμε δοκιμάσει στις προηγούμενες ταινίες kino-pravda (σινεμά-αλήθεια), επιτύχαμε στην ταινία Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΜΗΧΑΝΗ να μην χρειάζεται να παρεμβάλλουμε μέσα στη ροή της ταινίας ούτε έναν γραμμένο μεσότιτλο. Η ταινία μας αυτή δεν αναπαριστά απλά και μόνο το πρακτικό αποτέλεσμα των αντιλήψεών μας για τον κινηματογράφο, αλλά είναι, επίσης, μια θεωρητική παρουσίασή τους επί της οθόνης. Γι’ αυτό και προκάλεσε, παντού όπου προβλήθηκε, τόσες πολλές θεωρητικές συζητήσεις. Μερικοί λένε ότι η ταινία μας ήταν ένα πείραμα οπτικής μουσικής, ένα οπτικό κονσέρτο. Άλλοι είδαν την ταινία με όρους υψηλών μαθηματικών του μοντάζ, κι άλλοι είπαν ότι δεν ήταν η ζωή όπως είναι αλλά η ζωή όπως αυτοί δεν την βλέπουν, κλπ. Στην πραγματικότητα, η ταινία μας είναι το σύνολο των γεγονότων που καταγράφηκαν σε φιλμ, ή, αν θέλετε, όχι απλά το σύνολο αλλά το προϊόν ανώτερων μαθηματικών των γεγονότων. Καθένα ξεχωριστό είδος ή καθένας παράγοντας είναι ένα ξεχωριστό μικρό έγγραφο, που έχει συνδεθεί το ένα με το άλλο, έτσι ώστε από την μία πλευρά, η ταινία να αποτελείται μόνο από αυτούς τους συνδέσμους μεταξύ σημαινόντων κομματιών που συμπίπτουν με τους οπτικούς συνδέσμους. Με αποτέλεσμα, από την άλλη πλευρά, αυτοί οι σύνδεσμοι να μην έχουν πια ανάγκη τους μεσότιτλους. Το τελικό άθροισμα όλων αυτών των συνδέσμων αναπαριστά, συνεπώς, ένα οργανικό όλον. Το σύνθετο αυτό πείραμα, του οποίου την επιτυχία παραδέχεται η πλειοψηφία όσων εξέφρασαν οποιαδήποτε άποψη για την ταινία, μας απελευθερώνει, πρώτα από όλα, από την κηδεμονία της λογοτεχνίας και του θεάτρου και μας φέρνει πρόσωπο με πρόσωπο με την 100% καθαρή κινηματογραφία. Κατά δεύτερον, αντιπαραθέτει ριζικά την ζωή όπως είναι (αυτήν που είναι ιδωμένη μέσα από το βοηθούμενο μάτι της κάμερας), προς την ζωή όπως είναι, αυτήν που είναι ιδωμένη από το ατελές ανθρώπινο μάτι.»

Ήταν φυσικό, μια τέτοια ταινία να ταράξει τα νερά του βωβού κινηματογράφου, την εποχή μάλιστα που κυριαρχούσαν όχι μόνον οι αφηγηματικοί φιλμικοί κώδικες της Δύσης, αλλά και αυτοί των μεγάλων σοβιετικών δημιουργών. Την εποχή εκείνη ο Eisenstein είχε ήδη παρουσιάσει τις ταινίες ΑΠΕΡΓΙΑ, ΘΩΡΗΚΤΟ ΠΟΤΕΜΚΙΝ, ΟΚΤΩΒΡΗΣ, ο Dovzhenko την ταινία ΟΠΛΟΣΤΑΣΙΟ, και ο Pudovkin τη ΜΑΝΑ και ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΗΣ.

 

Το ντοκιμαντέρ ως πρώτη ύλη

Η πρωτοτυπία του Vertov σε σχέση με τους τρεις αυτούς, σύγχρονούς του, πρωτοπόρους σκηνοθέτες της σοβιετικής σχολής έγκειται στο ότι παρουσιάζει τον άνθρωπο παρόντα μέσα στη Φύση, μέσα στις πράξεις και τα πάθη του, μέσα στη ζωή του. Όμως, βαθύτεροι λόγοι ωθούσαν τον Vertov να χρησιμοποιεί ως πρώτη ύλη το ντοκιμαντέρ και τα επίκαιρα, και να απορρίπτει την ένταξη της φύσης μέσα στην σκηνοθεσία και στο σενάριο δράσης. Μηχανές ή τοπία, κτίρια ή άνθρωποι, ελάχιστη σημασία είχαν γι’ αυτόν: καθένα από αυτά, ακόμα και η πιο γοητευτική χωριάτισσα ή το πιο συγκινητικό παιδί, εμφανίζονται ως ένα υλικό σύστημα σε αέναη αλληλεπίδραση. Ήταν καταλύτες, μετατροπείς, μετασχηματιστές, δέκτες και πομποί κινήσεων, των οποίων ο Vertov άλλαζε την ταχύτητα, την κατεύθυνση και την τάξη, καθιστώντας δυνατή την εξέλιξη της ύλης προς καταστάσεις λιγότερο πιθανές, πραγματοποιώντας αλλαγές δυσανάλογες με τις ιδιαίτερες διαστάσεις τους.

Αυτό δεν σημαίνει ότι ο Vertov έβλεπε τα όντα ως μηχανές. Μάλλον έβλεπε ότι «οι μηχανές είχαν επίσης καρδιά και κινούνταν, σείονταν, αναπηδούσαν και φεγγοβολούσαν» με διαφορετικές κινήσεις και υπό διαφορετικές συνθήκες αλλά πάντα σε αλληλεπίδραση μεταξύ τους. Εκείνο που προείχε γι’ αυτόν ήταν η μετάβαση από μια τάξη πραγμάτων που καταρρέει σε μια άλλη που πίστευε ότι οικοδομούνταν τότε. Ωστόσο, ανάμεσα σε δύο συστήματα ή τάξεις πραγμάτων, ανάμεσα σε δύο κινήσεις, υπάρχει αναγκαστικά το μεταβλητό διάστημα. Στον Vertov, το διάστημα της κίνησης είναι η αντίληψη, η ματιά, το μάτι. Μόνο που δεν πρόκειται για το τελείως ακίνητο μάτι του ανθρώπου, αλλά για το μάτι της κάμερας, δηλαδή ένα μάτι μέσα στην ύλη.

 

Η δική του διαλεκτική

Ο συσχετισμός μιας μη ανθρώπινης ύλης και ενός υπερανθρώπινου ματιού ανήκει ξεκάθαρα στη διαλεκτική, αφού άλλωστε ταυτίζει την κοινότητα της ύλης και την κοινοκτημοσύνη του ανθρώπου. Και το ίδιο το μοντάζ προσαρμόζει αδιάκοπα τόσο τους μετασχηματισμούς της κίνησης στο υλικό σύμπαν, όσο και το διάστημα της κίνησης στο μάτι της κάμερας: αυτό σημαίνει ρυθμός.

Οφείλουμε να παρατηρήσουμε ότι, μέσα στην ταινία, το μοντάζ υπάρχει παντού.

• πριν από το γύρισμα, στην επιλογή του υλικού δηλαδή στα κομμάτια της ύλης (στα γεγονότα που φιλμάριζε) που πρόκειται αργότερα μέσα στην ταινία να τεθούν σε αλληλεπίδραση και που ορισμένες φορές βρίσκονται σε μεγάλη απόσταση μεταξύ τους, αυτό που ονόμαζε: «η ζωή όπως είναι».

• στα διαστήματα που η κάμερα-μάτι καταλαμβάνει στη διάρκεια των γυρισμάτων (ο οπερατέρ που παρακολουθεί, τρέχει, μπαινοβγαίνει, με δυο λόγια: η ζωή μέσα στην ταινία).

• μετά το γύρισμα, αρχικά στην αίθουσα του μοντάζ όπου αντιπαραβάλλονται το υλικό και η λήψη (η ζωή της ταινίας), και κατόπιν στους θεατές που συγκρίνουν την ζωή στην ταινία και την ζωή όπως είναι.

Τα τρία αυτά επίπεδα εμπνέουν όλο ο προηγούμενο έργο του Vertov, αλλά σ’ αυτήν την ταινία καταδεικνύεται αριστοτεχνικά η συνύπαρξή τους.

Για όλους τους Σοβιετικούς κινηματογραφιστές η διαλεκτική δεν ήταν μια σκέτη λέξη. Ήταν συγχρόνως η πρακτική και η θεωρία του μοντάζ. Ωστόσο, ενώ οι τρεις άλλοι (Eisenstein, Dovzhenko, Pudovkin) χρησιμοποιούσαν την διαλεκτική για να μετασχηματίσουν την οργανική σύνθεση των εικόνων, ο Vertov έβρισκε στη διαλεκτική τα μέσα για να την εγκατέλειψε! Γι’ αυτό, κατηγορούσε τους ανταγωνιστές του ότι ακολουθούσαν τυφλά τον Griffith, ότι μιμούνταν τον αμερικανικό κινηματογράφο. Σύμφωνα με τον Vertov, η διαλεκτική όφειλε να εγκαταλείψει μια Φύση που παρουσιαζόταν ακόμα υπερβολικά οργανική και έναν Άνθρωπο που αβασάνιστα παρουσιαζόταν παθητικός. Φρόντιζε λοιπόν ώστε το διάστημα της κίνησης να συγχέεται με ένα μάτι μέσα στην ύλη, την κάμερα.

 

Από εκεί και πέρα, με την έλευση του σοσιαλιστικού ρεαλισμού, η επίσημη σοβιετική κριτική θα πάψει να τον κατανοεί. Όμως, ο Vertov κατάφερε με τον ΑΝΘΡΩΠΟ ΜΕ ΤΗΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΗ ΜΗΧΑΝΗ να φτάσει μέχρι τέλους μια εγγενή συζήτηση της διαλεκτικής την οποία θα συνέχιζαν οι σκηνοθέτες του cinéma vérité, όχι μόνον αλλού αλλά και πολύ αργότερα.

* cinema.antifono [at] gmail.com πηγή: antifono.gr

  • No comments found

Leave your comments

Post comment as a guest

0
Your comments are subjected to administrator's moderation.
terms and condition.

Ελλάδα - Ιστορία - Γεωπολιτική

Τόνων και πνευμάτων απολογία

Γιώργος Βαρθαλίτης

 

Αξιότιμοι κύριοι δικαστές, ερίτιμοι λόγιοι, λογογράφοι, γλωσσολόγοι, φιλόλογοι, ακαδημαϊκοί, ερευνητές και λοιποί περί την γλώτταν  ημών τυρβάζοντες  αλλά και ε...

Φιλοσοφία - Επιστημολογία

Χ. Φεραίος: Η Μεγάλη Παρασκευή της Ιστορίας

Χάρης Φεραίος

 

Αφιερωμένο στη μνήμη Σπύρου Κυριαζόπουλου, που πρώτος, πριν πενήντα χρόνια, το δίδαξε

Το γεγονός ότι η σύγχρονη εποχή-μας μαστίζεται από σύγχυση πνευματική και αγωνία, είν...

Κοινωνία - Οικονομία 

B. Κοροβίνης: Η προέλευση του Ισλαμικού κράτους και οι επιδιώξεις του

Βαγγέλης Κοροβίνης

 
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
Α) Η σκυτάλη της αμφισβήτησης περνάει από τους εθνικιστές και τους μαρξιστές στους ισλαμιστές στη Μέση Ανατολή.
Β) Ουαχαμπισμός και Σαλαφισμός και η σημασ...
 

Περί Τεχνών

Ιβο Άντριτς, ο χρονικογράφος των Βαλκανίων*

π. Λάμπρος Καμπερίδης

 

Τα πρώτα σημάδια στην ιστορία του σλαβικού πολιτισμού, παρεκτός βέβαια από τα λειτουργικά και βιβλικά κείμενα, που στην πραγματικότητα δεν είναι παρά μεταφράσεις, εκδη...

Θεολογία - Θρησκειολογία

Τρεις Ιεράρχες και σχολείο σήμερα…

Γιώργος Μάλφας

 

Βασίλειος ο Μέγας, Ιωάννης ο Χρυσόστομος, Γρηγόριος ο Θεολόγος: συμπιέζουμε την αγιότητα σε βιβλία και ομιλίες, σε αργίες και επετείους. Πάντα μας διαφεύγει...  


Τους «Πρ...

Κοσμολογία - Διαδίκτυο - Χάος

Η Λατρεία της Πληροφορίας

Πού είναι η σοφία που χάσαμε μέσα στη γνώση; 

Πού είναι η γνώση που χάσαμε μέσα στην πληροφόρηση;
--T.S. Elliott
 
Οι αληθινές εκπαιδευτικές και πολιτισμικές ανάγκες μας τελούν υπό τον...

Βιολογία - Ψυχολογία - Εγκέφαλος

Ο κεφαλαιώδης ρόλος της μίμησης στο έργο του Ρενέ Ζιράρ

K. Ν. Μπαραμπούτης 

(αφιέρωμα στη μνήμη του)    

 

Προκειμένου να ορίσουμε τη μίμηση γενικά, θα οικειοποιηθούμε τα πρόσφατα συμπεράσματα της Φυσικής επιστήμης σύμφωνα με τα οποία ο κόσμος μ...

Επιστήμη vs Θρησκεία;

O Θεός οδηγεί την εξέλιξη

Ο επικ. Καθηγητής φαρμακογονιδιωματικής, Γεώργιος Πατρινός  είναι ο πρώτος Έλληνας στον οποίο θα πραγματοποιηθεί ανάλυση ολόκληρου του γενετικού υλικού του. Μιλάει στο maga.gr και την Ευαγγελία Κ...

Τρόπος ζωής - Ανθρώπινες σχέσεις

Ἄσχετες σχέσεις

Σεβ. Μητρ. Σισανίου καί Σιατίστης κ. Παύλος

 

Σήμερα γίνεται πολύς λόγος γιά σχέσεις, γιά σχέση, γιά τίς ἀνθρώπινες σχέσεις.
Ζώντας ὅμως σε ἐποχή μιᾶς ἄλλης Βαβέλ, διαπιστώνουμε ὅτι μιλοῦν ...

Kινηματογράφος

π. Β. Χριστοδούλου: Ὁ κινηματογράφος σέ μικρές, ἐνοριακές κυψέλες συγκίνησης

π. Βασίλειος Χριστοδούλου

 

Μέ τόν διο τρόπο πού μεγαλώνοντας να παιδί μέσα στό πλαίσιο μις γαμικς σχέσης -ξελιχθείσας σέ οκογένεια- διαπιστώνει τό οσιαστικό διαζύγιο τν γονέων του, χ...

 

Ἐτικέτες Συγγραφέων

Agamben   Alicin   Badiou   Barth   Bell   Berdyaef   Breck   Buntig   Chesterton   Clement Steiner   Dworkin   Elliot   Ellul   Evdokimov   Heidegger   Lacan   Lash   LeGoff   Lepeltier   Levinas   Losky   Malson   McGilchrist   Muse   Orwell   Pastoureau   Polony   Popper   Postman   Rawls   Rifkin   Sherrard   Skolimowski   Smith   Solzhenitsyn   Swartz   Szazs   Tarkofsky   Unger   Weil   Zirar   Zoja   Αγγελής Δ.   Αμάραντος Σ.   Ανδρουλιδάκης Α.   Ανδρουλιδάκης Κ.   Βαμβουνάκη Μ.   Βαρδής Μ.   Βαρθαλίτης Γ.   Βιρβιδάκης Στ.   Βραχνός Κ.   Γεωργίου Θ.   Γρηγοράτος Μ.   Διαμαντής Α.   Ζάχος Κ.   Ζιώγας Απ.   Ζουράρις Κ.   Ζώης Ι.   Ιωάννου Δ.   Ιωαννίδης Γ.   Καλογερόπουλος Α.   Καραμπελιάς Γ.   Καστρινάκης Γ.   Κατρούτσος Χρ.   Κιουρτσάκης Γ   Κομνηνός Στ.   Κονδύλης Π.   Κοσμόπουλος Δ.   Κουτρούλης Σ.   Κουτσουρέλης Κ.   Κούκος Σ.   Κυριαζόπουλος Σ.   Κωνσταντούδης Β.   Κόσσυβα Σ.   Λυγερός Ν.   Μαλεβίτσης Χ.   Μανουσέλης Σ.   Μαυρίδης Ν.   Μαυρόπουλος Δ.   Μητραλέξης Σ.   Μπάρλας Γ.   Μπαλτάς Δ.   Μπλάθρας Κ.   Ναξάκης Χ.   Νευροκοπλή B.   Ντόκος Γ.   Ξυδάκης Ν.   Παντούλας Θ.   Παπαγιάννης Α.   Παπαθανασίου Θ.   Πρεβελάκης Γ.Σ.   Σακελλαρίου Μ.   Σαλεμής Γ.   Σκλήρης Δ.   Σταματελόπουλος Λ.   Σταυρόπουλος Β.   Σχοινάς Φ.   Τάσης Θ.   Τσιρόπουλος Κ.   Τσιτσίγκος Σ.   Φαραντάκης Π.   Φεραίος Χ.   π. Γιάγκου Β.   π. Γκανάς Ε.   π. Γοντικάκης Β.   π. Ζηζιούλας Ι.   π. Θερμός Β.   π. Παπαδόπουλος Χ.   π. Φάρος Φ.   JoelLipman.Com

Εισάγετε έγκυρο email για την εβδομαδιαία ενημέρωση. (Ελέγχετε τα spam ή τα promotion emails σας)
Η εβδομαδιαία αντιφωνική επισκόπηση καταχωρείται συνήθως στα spam ή στα promotion emails σας.
Μανώλης
Απάντηση προς κα. Ελένη Φεγγουδάκη_Ποιός διαφωνεί με την καταδίκη της κάθε μορφής βαρβαρότητας. Εάν ...
Κώστας
Πολύ ωραίο το άρθρο σας. Στην τελευταία παράγραφο αναφέρετε την λέξη-έννοια κλειδί:"Μέριμνα".
Πραγ...
Ελένη Φεγγουδάκη
Στο παρπάνω άρθρο ο κ. Μαν. Βαρδής ασχολείται με την ακραία περίπτωση ζωοφιλίας (σκουλαρικάκια, φιογ...
Παύλος Κλιματσάκης
Αγαπητέ Φώτη, ευχαριστούμε που μοιράστηκες μαζί μας την μεγάλη εμπειρία σου στα θέματα της εκπαίδευσ...
δημήτρης ιωάννου
Αγαπητέ Διονύση, διάβασα με προσοχή την εργασία σου, που θεωρώ πολύ σημαντική και άκρως ενδιαφέρουσα...
Νίκος Γ. Τζανάκης
Ίσως να σας ενδιαφέρει η εμπειρία μου: Σχεδόν 35 χρόνια διδάσκω στην Ανώτατη Εκπαίδευση (είμαι καθηγ...
Κ.Ν.Μπαραμπούτης
Αγαπητέ κ. Ιωάννου,
Σπεύδω σε αντίλογο των ενστάσεών σας και αρχίζω με κάποιες γενικές διευκρινίσει...