Πρωτοσέλιδα

Μία Κριτική Ματιά στον Αποδομισμό (Φουκώ, Ντελέζ, Ντεριντά)

Κύκλος Αυτομόρφωσης : Η Θεωρία του Αποδομισμοὐ Foucault, Deleuze, Derrida
 
Μία Κριτική Ματιά στον Αποδομισμό (Φουκώ, Ντελέζ, Ντεριντά)
 
 
Ομιλητές :
Στέφανος Ροζάνης (Συγγραφέας / Καθηγητής Φιλοσοφίας)
Φιλήμoνας Πατσάκης (Περιοδικό Βαβυλωνία)
 
Τριτη 9 Απριλίου, 2013, Νosotros
Για τα Collectanea του Ζήσιμου Λορεντζάτου

Γιώργος Βαρθαλίτης

 

Στον χώρο του πνεύματος η έννοια της επικαιρότητας είναι πολύ ασαφής κι αμφίβολη. Ο Σεφέρης έλεγε (ή παράθετε) πως ένα κείμενο που γράφτηκε πριν από εκατό χρόνια μπορεί να είναι επίκαιρο, ενώ τίποτε δεν είναι πιο παλιό α...

π. Βαρνάβας Γιάγκου: Η μετάνοια ως στάση ζωής
π. Βαρνάβας Γιάγκου: Η μετάνοια ως στάση ζωής
 
Ή μετάνοια είναι ο ακρογωνιαίος λίθος της πνευματικής ζωής. Η αναγνώρισης της αμαρτωλότητός μας, ο πόνος επειδή πικράναμε τον Θεό, η απόφαση για μια αλλαγή και η καταφυγή στην εξομολό...
Η Επιστήμη της Πληροφορίας και η ενότητα της γνώσης*

Πάνος Α. Λιγομενίδης

 

1. Καθημερινότητα και γνώση

Στα εκατό χρόνια που μόλις πέρασαν στην ιστορία αναπτύχθηκαν παράξενες και θεμελιωδώς συναρπαστικές ιδέες για τον χώρο και τον χρόνο, για την ύλη και την αντίληψη της πραγματικότητας του κ...
Τα «δύο τέρατα» και η Αριστερά

Θεόδωρος Ζιάκας

Κλασικό στην πολιτική μυθολογία των λαών είναι το θέμα με το τέρας, που ρημάζει τον τόπο και αναζητείται ο ήρωας που θα «καμακώσει το θεριό» και θα πάρει ως έπαθλο τον θρόνο της εξουσίας. Για να μην παραμυθιαζόμαστε όμως με τον...

Μηνάς Γρηγοράτος *

Στο ένθετο για τον κλασσικό κινηματογράφο, στο οποίο προβάλλουμε σκηνές από ταινίες που φέρουν την προσωπική δημιουργική οπτική των σκηνοθετών τους, σειρά έχει η κλασσική βωβή ταινία ΤΟ ΚΟΥΤΙ ΤΗΣ ΠΑΝΔΩΡΑΣ σε σκηνοθεσία G.W. Pabst γυρισμένη στη Γερμανία το 1929. Προβάλλονται τα εξής αποσπάσματα: α) μια από τις αρχικές σκηνές όπου ο πλούσιος εκδότης Schön επισκέπτεται την Λούλου, την ερωμένη του, για να της πει ότι θα αρραβωνιαστεί μιαν άλλη. β) η σεκάνς όπου ο Schön συνοδεύει την αρραβωνιαστικιά του στα παρασκήνια της θεατρικής παράστασης όπου η Λούλου πρωταγωνιστεί ως χορεύτρια: μέσα στο φρενήρη ρυθμό των θεατρικών προετοιμασιών, εκείνη απομονώνει και σαγηνεύει τον Schön, με αποτέλεσμα την διάλυση του αρραβώνα του, γ) η σεκάνς όπου την ημέρα του γάμου του με την Λούλου, ο Schön ανακαλύπτει τον έρωτά της με τον γιο του και πυροβολείται στην «πάλη» του μαζί της, δ) το φινάλε της ταινίας, με την δολοφονία της Λούλου από έναν άγνωστο πελάτη της.

 

Ο G.W. Pabst είναι Αυστριακής καταγωγής σκηνοθέτης της μεσοπολεμικής γερμανικής κινηματογραφίας, σύγχρονος των μεγάλων εξπρεσιονιστών σκηνοθετών Murnau και Lang, με μια πορεία παράλληλα ασύμπτωτη μ’ αυτούς. Κινήθηκε μεν αρκετά κοντά στην εξπρεσιονιστική θεώρηση του φωτός και της σκιάς, χωρίς όμως να κατατρύχεται από την «δαιμονιακή» θεματολογία του εφιάλτη, του θανάτου και του τρόμου. Ενδιαφερόμενος ιδιαίτερα για την ρεαλιστική θεώρηση των οξύτατων κοινωνικών προβλήματων της εποχής του (την οικονομική εκμετάλλευση, την πορνεία, κλπ) κινήθηκε εντός του μετα-εξπρεσιονιστικού κινήματος «Νέος Ρεαλισμός». Η ρεαλιστική προσέγγιση των κοινωνικών θεμάτων, μεταξύ αυτών και της σεξουαλικότητας, είχε σαν αποτέλεσμα οι ταινίες του Pabst να αντιμετωπίζουν, σχεδόν πάντα, την προκρούστεια κλίνη της λογοκρισίας.

Ο Pabst είναι επίσης γνωστός ως ο σκηνοθέτης που ανέδειξε μεγάλες ηθοποιούς. Έγραψε γι' αυτόν ο μεγάλος σκηνοθέτης Jean Renoir: «Ο Pabst γνωρίζει να δημιουργεί έναν παράξενο κόσμο, δανειζόμενος στοιχεία από την καθημερινή ζωή. Όμως εκτός απ’ το σπάνιο αυτό χάρισμα, ξέρει καλύτερα από κάθε άλλον, να σκηνοθετεί ηθοποιούς. Δημιουργημένοι από τα θραύσματα της δικής του καρδιάς και του δικού του πνεύματος, οι χαρακτήρες των ταινιών του αναδύονται πολύ φυσιολογικά, σαν να είναι παιδιά του.»

Το 1925, όντας ακόμη στην αρχή της καριέρας του, ο Pabst ανακάλυψε το ταλέντο της μόλις 20χρονης Greta Garbo που είχε γυρίσει στην Σουηδία την πρώτη της ταινία. Πείθοντας την Garbo να έρθει στη Γερμανία για να πρωταγωνιστήσει σε μια ταινία του δίπλα στη μεγάλη ηθοποιό Asta Nielsen, την βοήθησε να κάνει μεγάλη καριέρα στο Χόλιγουντ. Στις δύο επόμενες ταινίες του ο Pabst χρησιμοποίησε με επιτυχία την ηθοποιό Brigitte Helm, την διάσημη πρωταγωνίστρια της ταινίας ΜΗΤΡΟΠΟΛΗ του Fritz Lang. Κατόπιν ασχολήθηκε με την κινηματογραφική μεταφορά δύο θεατρικών έργων, συμπυκνωμένων σε μία ταινία με τον τίτλο ΤΟ ΚΟΥΤΙ ΤΗΣ ΠΑΝΔΩΡΑΣ στην οποία θα επανέλθουμε λίγο παρακάτω.

Λίγο αργότερα, με την έλευση του ομιλούντος σινεμά, σκηνοθέτησε την αντιπολεμική ταινία «Μέτωπο 1918» και κατόπιν, με τεράστια επιτυχία, την κινηματογραφική μεταφορά του θεατρικού έργου του Bertolt Brecht «Η όπερα της πεντάρας» με την περίφημη Lotte Lenya. Με την άνοδο του ναζισμού εγκατέλειψε την Γερμανία προς το Χόλιγουντ και την Γαλλία. Είχε όμως την ατυχία να επισκεφθεί την Αυστρία για οικογενειακούς λόγους, λίγο πριν την προσάρτησή της από τους χιτλερικούς, με αποτέλεσμα σ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου να παραμείνει εγκλωβισμένος εκεί. Μετά τον πόλεμο γύρισε λίγες ταινίες, αλλά το 1953 σκηνοθέτησε με πολύ μεγάλη επιτυχία τέσσερις όπερες στην Ιταλία, μεταξύ αυτών την «Δύναμη του πεπρωμένου» με διευθυντή ορχήστρας τον Δημήτρη Μητρόπουλο, και την «Aida» με την Μαρία Κάλλας.


Η Λούλου

Ας επιστρέψουμε όμως στα δύο θεατρικά έργα του Wedekind που ενέπνευσαν τον Pabst: «Το πνεύμα της γης» και την συνέχειά του «Το κουτί της Πανδώρας». Το πρώτο περιγράφει την κοινωνική άνοδο και τους ποικίλους έρωτες της Λούλου, τον ταραχώδη γάμο της με τον εραστή της Schön, μέχρι την δολοφονία του από την ίδια την Λούλου και την καταδίκη της στο δικαστήριο. Το θέμα του αμέσως επόμενου θεατρικού έργου είναι η απόδραση της Λούλου από την φυλακή και οι περιπέτειές της μέχρι την δολοφονία της στο Λονδίνο από έναν μανιακό. Έχει πια καθιερωθεί στο θέατρο να παίζονται μαζί τα δύο αυτά έργα, συντομευμένα, υπό τον τίτλο «ΛΟΥΛΟΥ». Τον ίδιο τίτλο και υπόθεση έχει και μια διάσημη όπερα του Alban Berg.

Η ταινία ΤΟ ΚΟΥΤΙ ΤΗΣ ΠΑΝΔΩΡΑΣ αποτελεί την κινηματογραφική μεταφορά των δύο παραπάνω θεατρικών έργων. Για τον ρόλο της Λούλου πρότειναν επίμονα στον Pabst την Marlene Dietrich, πράγμα που θα του εξασφάλιζε την εμπορική επιτυχία. Όμως, για τον ρόλο της ακόλαστης, αθώας, χειριστικής και επιπόλαιης Λούλου ο σκηνοθέτης δεν θεώρησε ιδανική την Dietrich. Δοκιμάζοντας πάρα πολλές ηθοποιούς, γνωστές και άγνωστες, για το ρόλο αυτό ο σκηνοθέτης καθυστέρησε πολύ. Τελικά κατέληξε σε μια άγνωστη νεαρή αμερικανίδα χορεύτρια, την Louise Brooks που τότε ήταν άνεργη στο Χόλιγουντ. Την προσκάλεσε στη Γερμανία διαισθανόμενος ότι η 22χρονη αυτή ηθοποιός διέθετε την θαυμαστά σαγηνευτική αθωότητα για να ανταποκριθεί με φυσικότητα στο ρόλο της Λούλου, μιας γυναίκας που με την «ωμή» σεξουαλικότητά της και την «απαθή» φύση της καταστρέφει όχι μόνον όσους (άνδρες και γυναίκες) την ερωτεύονται αλλά και τον ίδιο της τον εαυτό.


Η περικαλλής Louise Brooks

Το παίξιμο της Brooks στην ταινία αυτή, αλλά και στην αμέσως επόμενη ταινία του Pabst, προσέδωσε κάτι ανεπανάληπτο στην καριέρα την δική της και του σκηνοθέτη. Τόσο πολύ που, μετά από χρόνια, ο διάσημος ιδρυτής της γαλλικής Ταινιοθήκης, ο μεγάλος Henri Langlois, έγραψε ότι η Brooks συγκέντρωνε par excellence τα χαρακτηριστικά της μεσοπολεμικής ηθοποιού, αναφωνώντας: «H Greta Garbo και η Marlene Dietrich δεν ήσαν τίποτα μπροστά στη μοναδική Louise Brooks

Οι υπερθετικές αυτές κρίσεις δεν βοηθούν να εξηγηθεί το φαινόμενο που έχτισε η Louise Brooks στις δύο ταινίες του Pabst, ούτε βοηθούν να εξηγηθεί με ποιον τρόπο κατάφερνε να ενσωματώνει μέσα σ’ ένα δραματικό σύνολο, την απόλυτη φυσικότητα και την έκπαγλη σαγήνη που ανέδυε η φυσική της παρουσία και κίνηση, μαζί με το ενδιαφέρον της για πνευματική καλλιέργεια (το οποίο είχε επικαλύψει από νωρίς την επαρχιώτικη καταγωγή της). Όλα βεβαίως οφείλονταν στην καταλυτική παρέμβαση της σκηνοθετικής μεγαλοφυίας του Pabst, που κατάφερε να μεταμορφώσει μια εκθαμβωτικά όμορφη γυναίκα σε μια εξαίρετη ηθοποιό.

Είναι γνωστό άλλωστε ότι ο συγγραφέας Adolfo Bioy Casares, ο διάσημος φίλος και συνεργάτης του Borges, έχει αποκαλύψει ότι από την Louise Brooks εμπνεύστηκε την ηρωίδα του περίφημου διήγηματός του «Η ανακάλυψη του Μορέλ».

Πέρα απ’ όλα αυτά ας προσέξουμε στις σκηνές που προβάλλουμε εδώ, την ποικιλία του σκηνοθετικού ύφους του Pabst: την -ιμπρεσιονιστικού ύφους- σκηνοθετική του μαεστρία στην σεκάνς των ξέφρενων θεατρικών προετοιμασιών όπου η Λούλου παγιδεύει με την σαγήνη της τον Schön, αλλά και την λιτή παρουσίαση του έρωτα και του φόνου στο -εξπρεσιονιστικού ύφους- φινάλε της ταινίας, όπου η Λούλου και ο ερωτευμένος μ’ αυτήν γιος του δολοφονημένου Schön ζουν πάμπτωχοι και κυνηγημένοι στο ομιχλώδες Λονδίνο, μαζί με τον γέρο πάτρονά της. Ας παραθέσουμε, γι’ αυτό, ένα κομμάτι από ένα κείμενο της ίδιας της Louise Brooks γραμμένο αρκετά χρόνια μετά την ταινία:

«Για την τελική σκηνή του φόνου της Λούλου μέσα στη φτωχή λονδρέζικη σοφίτα ο κ. Pabst δεν σκέφτηκε να με ντύσει με κάποια φτηνά κουρέλια, ξένα προς εμένα. Κατανοώντας ενστικτωδώς τα γούστα μου, με υποχρέωσε να φορέσω τα πιο ακριβά και αγαπημένα μου ρούχα, αφού όμως προηγουμένως τα είχε «μεταχειριστεί» έτσι ώστε να γίνουν βρώμικα και ελεεινά. Έτσι, για πρώτη φορά μέσα σε τέτοια ρούχα, η Λούλου νοιώθει το ερωτικό πάθος για έναν άγνωστο του δρόμου. Αυτός της λέει ότι δεν έχει χρήματα να την πληρώσει για τον έρωτά της, αλλά εκείνη του απαντά ότι δεν την πειράζει μιας και της αρέσει πολύ. Είναι παραμονή Χριστουγέννων, ο Στρατός Σωτηρίας έχει ήδη κάνει δώρο στον άγνωστο ένα κλαδάκι γκι, με το οποίο εκείνος στεφανώνει ερωτικά την Λούλου. Εκείνη πρόκειται να λάβει ένα δώρο που από μικρή πάντα ονειρευόταν: να σκοτωθεί από έναν σεξουαλικά μανιακό τρελλό


Σύμφωνα με τον Ησίοδο, όταν η Πανδώρα άνοιξε το άθραυστο πιθάρι, διέφυγαν όλα τα κακά σπέρνοντας παντού στον κόσμο τις συμφορές, εκτός από την Ελπίδα που παρέμεινε μέσα σ’ αυτό, ανέπαφη και πάντα διαθέσιμη. Όταν στο Μεσοπόλεμο ο Pabst αναμετρήθηκε με το μύθο, παρουσίασε μεν την αθώα ελευθεριότητα της Λούλου να σκορπίζει το κακό σ’ όσους την ερωτεύτηκαν, αλλά με την σκηνοθετική του μαεστρία ανέδειξε και διέσωσε την περικαλλή περσόνα της Louise Brooks, ως αντικείμενο λατρείας μέσα στο σινεμά του 20ου αιώνα.


* cinema.antifono [at] gmail.com

πηγή: antifono.gr

 

Leave your comments

0
terms and condition.

Ελλάδα - Ιστορία - Γεωπολιτική

Μερικές πτυχές της νεοελληνικής κακομοιριάς

Μιχάλης Σακελλαρίου 

 
Δεν είναι ψέμα. Σαν λαός φέρουμε μέσα μας μια ελαττωματική αυτοεικόνα που έχει τα χαρακτηριστικά της συλλογικής ασύνειδης σφραγίδας. Μπορεί κανείς να το διακρίνει σε όλ...

Φιλοσοφία - Επιστημολογία

Δ. Ιωάννου: Η Χαϊντεγκεριανή «μέριμνα» και η θεολογία

Δημήτρης Ιωάννου

 
Η ορθόδοξη θεολογία λέγει ότι πρέπει να αγαπάμε τον Θεό «εξ όλης της καρδίας και εξ όλης της διανοίας και εξ όλης της ισχύος» μας. Αυτή είναι η πρώτη και ύ...

Κοινωνία - Οικονομία 

Γιατί η Οικονομική δεν είναι επιστήμη

Γιάνης Βαρουφάκης*


Φανταστείτε αγαπητοί αναγνώστες τί θα σκεφτόσασταν εάν γινόσασταν μάρτυρες μιας σφοδρής επαγγελματικής διαμάχης μεταξύ ιατρών-καρδιολόγων σαν αυτή που θα σας περιγράψω αμέσ...

 

Περί Τεχνών

Εγκεντρισμός στην Παράδοση με χρωστήρα την Μνήμη (Χρήστος Γαρουφαλής)

Ηλίας Αλεξανδρής

Η «έσωθεν υπαγόρευση»

Ο Νίκος Εγγονόπουλος σε σχετική τοποθέτησή του για τη λειτουργία και τη σκοποθεσία των έργων τέχνης τόνισε:  «Σκοπός του έργου τέχνης είναι η κατάργηση ...

Θεολογία - Θρησκειολογία

Δ. Σκλήρης: Οι ανύπαρκτοι που διάλεξε ο Θεός

Διονύσιος Σκλήρης

 

Προς μια εναλλακτική παγκοσμιότητα με οδηγό τον απόστολο Παύλο.

Μέρος Α΄ : Ο Alain Badiou και η καθολικότητα που συγκροτείται από το συμβάν του «Χριστός ανέστη».

Η επέ...

Κοσμολογία - Διαδίκτυο - Χάος

Χρόνος: ο δημιουργικός καταστροφέας

Σπύρος Μανουσέλης

 
Αντίθετα με ό,τι πιστεύαμε επί αιώνες, το Σύμπαν δεν είναι στατικό αλλά εξελίσσεται δημιουργώντας νέες, πιο σύνθετες δομές. Γεγονός που υποδεικνύει τη δημιουργική δράση το...

Βιολογία - Ψυχολογία - Εγκέφαλος

Το management του Έρωτα...

Αντώνης Ανδρουλιδάκης 

 
Μεγάλωνε, κι ‘ όσο μεγάλωνε καταλάβαινε, κι αυτό με πολύ κόπο ειν’ αλήθεια, πως σε κάθε έρωτα ξαναζούσε λες με έναν μυστηριακό τρόπο, όλη εκείνη την αρχέγονη γλυκάδα ...

Επιστήμη vs Θρησκεία 

Α. Νικολαΐδης: Από τη Φυσική στη Μετα-φυσική

Αργύρης Νικολαΐδης

 
Σας ευχαριστώ θερμά για την ευγενική πρόσκληση να συμμετάσχω στο συνέδριο με θέμα  “Θεολογία και Σύγχρονη Φυσική”. Ο διάλογος ανάμεσα στην Επιστήμη και την Θεολογία συμπι...

Τρόπος ζωής - Ανθρώπινες σχέσεις

Μ. Βαμβουνάκη: Ἀχυρένιοι ἥρωες

Μάρω Βαμβουνάκη

 

Τρεῖς Ἀμερικανοὶ στρατιῶτες, ἕνας ἔγχρωμος καὶ δύο λευκοί, στὴ Μάχη τοῦ  Ἴβο Τζίμα φωτογραφίζονται τυχαῖα νὰ τοποθετοῦν σὲ λόφο τοῦ κατακτημένου ἰαπωνικοῦ νησιοῦ τὴν ἀμερικα...

 

Powered by Joomlamaster.org.uatogether with Joomstudio.com.ua

Εισάγετε έγκυρο email για την εβδομαδιαία ενημέρωση. (Ελέγχετε τα spam ή τα promotion emails σας)
Η εβδομαδιαία αντιφωνική επισκόπηση καταχωρείται συνήθως στα spam ή στα promotion emails σας.
Φιλοσοφία και Κοσμολογία- Επιστημονικό Συμπόσιο Δ΄Συνεδρία : Tο Κοσμολογικό Ζήτημα: Φιλοσοφικοί Προβληματισμοί Πέμπτη 8 Μαρτίου 2012 Ομιλητής: Κανάρης Τσίγκανος, Καθ. Αστροφυσικής Παν/μίου Αθηνών - Πρόεδρος του Αστεροσκοπείου Αθηνών Θέμα: Η θέση μας στο σύμπαν
Ο Ζιάκας είναι ιδιαίτερα σημαντική περίπτωση, ένας στοχαστής που ανευρίσκει την έννοια, δεν παραμένει σε μονομερείς αφαιρέσεις, συγκροτεί την ολότητα του υπό εξέταση φαινομένου. Με το Ζιάκα μπορούμε να αναφωνήσουμε «στεριά», η σκέψη βρίσκει πλέον σταθερό έδαφος. Το ύφος του συγγραφέα είναι απλό,...
Οι χριστιανοί απέναντι στο πρόβλημα της κοινωνικής ανισότητας και το αίτημα της δικαιοσύνης Τι έχουν να προσφέρουν οι χριστιανοί στη συζήτηση για τη δικαιοσύνη; Τετάρτη 22 Μαΐου 2012, π. Ευάγγελος
Θ.Ι.Ζ.
Αγαπητοί συνομιλητές ευχαριστώ για την έκφραση συναντίληψης καθώς και για την πλούσια πρσκομιδή ισχυ...
Κ.Ν,Μπαραμπούτης
Επίτρεψέ μου, φίλε Διονύση, λίγα λόγια με αφορμή την παρουσίαση των ιδεών του Alain Badiou , που οφε...
Ι.Ν.Τ.
Ο Rene Girard (τον οποίο ο Ζιάκας ήταν από τους πρώτους, αν όχι ο πρώτος που “εισήγαγε” ουσιαστικά ...
Διονύσης Σκλήρης
Πολύ ενδιαφέρουσες παρατηρήσεις!
Κ.Ν.Μπαραμπούτης
Δεν μπορώ να είμαι βέβαιος ότι ο ελληνικός πολιτισμός επέτυχε αυτή την ισσοροπία,θυμηθείται τους δημ...
Κ.Ν.Μπαραμπούτης
Ο Γιάνης Βαρουφάκης, καθηγητής των Οικονομικών τότε που έγραφε με παραστατικό τρόπο για την απογοήτε...
Νίκος Μαυρίδης
Πέραν των τετριμμένων επαίνων που για τον Διονύση, εδώ σ’αυτόν τον χώρο, θα πρέπει να θεωρούνται κεκ...
Την Τετάρτη 6 Φεβρουαρίου 2013 στις «Ανιχνεύσεις» μεταξύ των προσκεκλημμένων ήταν ο π. Νικόλαος Λουδοβίκος καθηγητής στην ΑΕΑΘ και στην Ορθόδοξη Ακαδημία του Καίμπριτζ και ο Θεοφάνης Τάσης λέκτωρας φιλοσοφίας στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου που συζήτησαν τις ρίζες και τις σύγχρονες τάσεις...
Η Θεωρία της Σχετικότητας που διατυπώθηκε από τον Άλμπερτ Αϊνστάιν στις αρχές του περασμένου αιώνα, σάρωσε την παλιά Νευτώνεια Φυσική και οδήγησε τη σκέψη μας σε νέες ατραπούς γνώσης. Όπως γνωρίζουμε σήμερα από τη σύγχρονη Φυσική που καλπάζει, η αισθητή πραγματικότητα αποτελεί ένα matrix, δηλαδή...
Το ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ συμμετέχει στην επέτειο των 100 χρόνων από τον θάνατο του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη με μία ταινία αφιέρωμα στον μεγάλο Σκιαθίτη. Η εκπομπή εστιάζεται περισσότερο πάνω στην προσωπικότητα του συγγραφέα, μια προσωπικότητα αντιφατική, ιδιόμορφη, δύσκολη και μυστική. Γιατί, τι άλλο είναι το...