Πρωτοσέλιδα

Άνθρωπον ουκ έχω (Κατά Ιωάννην 5, 1-15)

Αλέξανδρος Κοσματόπουλος

 

«Μετά ταύτα ην εορτή των Ιουδαίων, και ανέβη ο Ιησούς εις Ιεροσόλυμα. Έστι δε εν τοις Ιεροσολύμοις επί τη προβατική κολυμβήθρα, η επιλεγομένη Εβραϊστί  Βηθεσδά, πέντε στοάς έχουσα. Εν ταύταις κατέκειτο πλήθος πολύ των ασθενούντων, τυφλών, χωλών, ξηρών, εκδεχομένων την του ύδατος κίνησιν. Άγγελος γαρ κατά  καιρόν κατέβαινεν εν τη κολυμβήθρα, και ετάρασσε το ύδωρ· ο ουν πρώτος εμβάς μετά την  ταραχήν του ύδατος υγιής εγίνετο ώ δήποτε κατείχετο νοσήματι. Ην δε τις άνθρωπος εκεί τριάκοντα και οκτώ έτη έχων εν τη ασθενεία αυτού. Τούτον ιδών ο Ιησούς κατεκείμενον, και γνους ότι πολύν ήδη χρόνον έχει, λέγει αυτώ· θέλεις υγιής γενέσθαι; Απεκρίθη αυτώ ο ασθενών· Κύριε, άνθρωπον ουκ έχω, ίνα όταν ταραχθή το ύδωρ, β...

Ε.Προκοπίου: Φυσικό δίκαιο και φιλοσοφία

Ελένη Προκοπίου

 

Η διαμάχη σχετικά με το ζήτημα της φύσης του δικαίου είναι πρωτίστως διαμάχη στο φιλοσοφικό πεδίο, αφορά δηλαδή την ίδια την φιλοσοφί...

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΟ ΚΑΛΛΟΣ (Κρίση και υποσχέσεις)

Olivier Clement  

 

Σήμερα πολλούς ανθρώπους δεν τους ικανοποιεί πια ένας χριστιανισμός, που έχει καταντήσει φλύαρη ιδεολογία και ηθικολογία· για τους ...

Υπέρ ελευθερίας πεσόντων

Χρήστος Μποκόρος

 
Πώς ακούγεται σε μια επιθετικά καταναλωτική συνθήκη διαβίωσης το πρόταγμα: Ελευθερία ή θάνατος; Συλημένο το νόημα, γράμμα κενό στον ...
Λόγος περί προσευχής

C.S.Lewis

 
Στις ομιλίες μου μέχρι τώρα είπα πολλά για την προσευχή. Και τώρα, πριν συνεχίσω με το κύριο θέμα μου, θα ήθελα να ασχοληθώ με τη δυσκολία ...

Μηνάς Γρηγοράτος *

Στο ένθετο για τον κλασσικό κινηματογράφο, στο οποίο προβάλλουμε σκηνές από ταινίες που φέρουν την προσωπική δημιουργική οπτική των σκηνοθετών τους, σειρά έχει η κλασσική βωβή ταινία ΤΟ ΚΟΥΤΙ ΤΗΣ ΠΑΝΔΩΡΑΣ σε σκηνοθεσία G.W. Pabst γυρισμένη στη Γερμανία το 1929. Προβάλλονται τα εξής αποσπάσματα: α) μια από τις αρχικές σκηνές όπου ο πλούσιος εκδότης Schön επισκέπτεται την Λούλου, την ερωμένη του, για να της πει ότι θα αρραβωνιαστεί μιαν άλλη. β) η σεκάνς όπου ο Schön συνοδεύει την αρραβωνιαστικιά του στα παρασκήνια της θεατρικής παράστασης όπου η Λούλου πρωταγωνιστεί ως χορεύτρια: μέσα στο φρενήρη ρυθμό των θεατρικών προετοιμασιών, εκείνη απομονώνει και σαγηνεύει τον Schön, με αποτέλεσμα την διάλυση του αρραβώνα του, γ) η σεκάνς όπου την ημέρα του γάμου του με την Λούλου, ο Schön ανακαλύπτει τον έρωτά της με τον γιο του και πυροβολείται στην «πάλη» του μαζί της, δ) το φινάλε της ταινίας, με την δολοφονία της Λούλου από έναν άγνωστο πελάτη της.

 

Ο G.W. Pabst είναι Αυστριακής καταγωγής σκηνοθέτης της μεσοπολεμικής γερμανικής κινηματογραφίας, σύγχρονος των μεγάλων εξπρεσιονιστών σκηνοθετών Murnau και Lang, με μια πορεία παράλληλα ασύμπτωτη μ’ αυτούς. Κινήθηκε μεν αρκετά κοντά στην εξπρεσιονιστική θεώρηση του φωτός και της σκιάς, χωρίς όμως να κατατρύχεται από την «δαιμονιακή» θεματολογία του εφιάλτη, του θανάτου και του τρόμου. Ενδιαφερόμενος ιδιαίτερα για την ρεαλιστική θεώρηση των οξύτατων κοινωνικών προβλήματων της εποχής του (την οικονομική εκμετάλλευση, την πορνεία, κλπ) κινήθηκε εντός του μετα-εξπρεσιονιστικού κινήματος «Νέος Ρεαλισμός». Η ρεαλιστική προσέγγιση των κοινωνικών θεμάτων, μεταξύ αυτών και της σεξουαλικότητας, είχε σαν αποτέλεσμα οι ταινίες του Pabst να αντιμετωπίζουν, σχεδόν πάντα, την προκρούστεια κλίνη της λογοκρισίας.

Ο Pabst είναι επίσης γνωστός ως ο σκηνοθέτης που ανέδειξε μεγάλες ηθοποιούς. Έγραψε γι' αυτόν ο μεγάλος σκηνοθέτης Jean Renoir: «Ο Pabst γνωρίζει να δημιουργεί έναν παράξενο κόσμο, δανειζόμενος στοιχεία από την καθημερινή ζωή. Όμως εκτός απ’ το σπάνιο αυτό χάρισμα, ξέρει καλύτερα από κάθε άλλον, να σκηνοθετεί ηθοποιούς. Δημιουργημένοι από τα θραύσματα της δικής του καρδιάς και του δικού του πνεύματος, οι χαρακτήρες των ταινιών του αναδύονται πολύ φυσιολογικά, σαν να είναι παιδιά του.»

Το 1925, όντας ακόμη στην αρχή της καριέρας του, ο Pabst ανακάλυψε το ταλέντο της μόλις 20χρονης Greta Garbo που είχε γυρίσει στην Σουηδία την πρώτη της ταινία. Πείθοντας την Garbo να έρθει στη Γερμανία για να πρωταγωνιστήσει σε μια ταινία του δίπλα στη μεγάλη ηθοποιό Asta Nielsen, την βοήθησε να κάνει μεγάλη καριέρα στο Χόλιγουντ. Στις δύο επόμενες ταινίες του ο Pabst χρησιμοποίησε με επιτυχία την ηθοποιό Brigitte Helm, την διάσημη πρωταγωνίστρια της ταινίας ΜΗΤΡΟΠΟΛΗ του Fritz Lang. Κατόπιν ασχολήθηκε με την κινηματογραφική μεταφορά δύο θεατρικών έργων, συμπυκνωμένων σε μία ταινία με τον τίτλο ΤΟ ΚΟΥΤΙ ΤΗΣ ΠΑΝΔΩΡΑΣ στην οποία θα επανέλθουμε λίγο παρακάτω.

Λίγο αργότερα, με την έλευση του ομιλούντος σινεμά, σκηνοθέτησε την αντιπολεμική ταινία «Μέτωπο 1918» και κατόπιν, με τεράστια επιτυχία, την κινηματογραφική μεταφορά του θεατρικού έργου του Bertolt Brecht «Η όπερα της πεντάρας» με την περίφημη Lotte Lenya. Με την άνοδο του ναζισμού εγκατέλειψε την Γερμανία προς το Χόλιγουντ και την Γαλλία. Είχε όμως την ατυχία να επισκεφθεί την Αυστρία για οικογενειακούς λόγους, λίγο πριν την προσάρτησή της από τους χιτλερικούς, με αποτέλεσμα σ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου να παραμείνει εγκλωβισμένος εκεί. Μετά τον πόλεμο γύρισε λίγες ταινίες, αλλά το 1953 σκηνοθέτησε με πολύ μεγάλη επιτυχία τέσσερις όπερες στην Ιταλία, μεταξύ αυτών την «Δύναμη του πεπρωμένου» με διευθυντή ορχήστρας τον Δημήτρη Μητρόπουλο, και την «Aida» με την Μαρία Κάλλας.


Η Λούλου

Ας επιστρέψουμε όμως στα δύο θεατρικά έργα του Wedekind που ενέπνευσαν τον Pabst: «Το πνεύμα της γης» και την συνέχειά του «Το κουτί της Πανδώρας». Το πρώτο περιγράφει την κοινωνική άνοδο και τους ποικίλους έρωτες της Λούλου, τον ταραχώδη γάμο της με τον εραστή της Schön, μέχρι την δολοφονία του από την ίδια την Λούλου και την καταδίκη της στο δικαστήριο. Το θέμα του αμέσως επόμενου θεατρικού έργου είναι η απόδραση της Λούλου από την φυλακή και οι περιπέτειές της μέχρι την δολοφονία της στο Λονδίνο από έναν μανιακό. Έχει πια καθιερωθεί στο θέατρο να παίζονται μαζί τα δύο αυτά έργα, συντομευμένα, υπό τον τίτλο «ΛΟΥΛΟΥ». Τον ίδιο τίτλο και υπόθεση έχει και μια διάσημη όπερα του Alban Berg.

Η ταινία ΤΟ ΚΟΥΤΙ ΤΗΣ ΠΑΝΔΩΡΑΣ αποτελεί την κινηματογραφική μεταφορά των δύο παραπάνω θεατρικών έργων. Για τον ρόλο της Λούλου πρότειναν επίμονα στον Pabst την Marlene Dietrich, πράγμα που θα του εξασφάλιζε την εμπορική επιτυχία. Όμως, για τον ρόλο της ακόλαστης, αθώας, χειριστικής και επιπόλαιης Λούλου ο σκηνοθέτης δεν θεώρησε ιδανική την Dietrich. Δοκιμάζοντας πάρα πολλές ηθοποιούς, γνωστές και άγνωστες, για το ρόλο αυτό ο σκηνοθέτης καθυστέρησε πολύ. Τελικά κατέληξε σε μια άγνωστη νεαρή αμερικανίδα χορεύτρια, την Louise Brooks που τότε ήταν άνεργη στο Χόλιγουντ. Την προσκάλεσε στη Γερμανία διαισθανόμενος ότι η 22χρονη αυτή ηθοποιός διέθετε την θαυμαστά σαγηνευτική αθωότητα για να ανταποκριθεί με φυσικότητα στο ρόλο της Λούλου, μιας γυναίκας που με την «ωμή» σεξουαλικότητά της και την «απαθή» φύση της καταστρέφει όχι μόνον όσους (άνδρες και γυναίκες) την ερωτεύονται αλλά και τον ίδιο της τον εαυτό.


Η περικαλλής Louise Brooks

Το παίξιμο της Brooks στην ταινία αυτή, αλλά και στην αμέσως επόμενη ταινία του Pabst, προσέδωσε κάτι ανεπανάληπτο στην καριέρα την δική της και του σκηνοθέτη. Τόσο πολύ που, μετά από χρόνια, ο διάσημος ιδρυτής της γαλλικής Ταινιοθήκης, ο μεγάλος Henri Langlois, έγραψε ότι η Brooks συγκέντρωνε par excellence τα χαρακτηριστικά της μεσοπολεμικής ηθοποιού, αναφωνώντας: «H Greta Garbo και η Marlene Dietrich δεν ήσαν τίποτα μπροστά στη μοναδική Louise Brooks

Οι υπερθετικές αυτές κρίσεις δεν βοηθούν να εξηγηθεί το φαινόμενο που έχτισε η Louise Brooks στις δύο ταινίες του Pabst, ούτε βοηθούν να εξηγηθεί με ποιον τρόπο κατάφερνε να ενσωματώνει μέσα σ’ ένα δραματικό σύνολο, την απόλυτη φυσικότητα και την έκπαγλη σαγήνη που ανέδυε η φυσική της παρουσία και κίνηση, μαζί με το ενδιαφέρον της για πνευματική καλλιέργεια (το οποίο είχε επικαλύψει από νωρίς την επαρχιώτικη καταγωγή της). Όλα βεβαίως οφείλονταν στην καταλυτική παρέμβαση της σκηνοθετικής μεγαλοφυίας του Pabst, που κατάφερε να μεταμορφώσει μια εκθαμβωτικά όμορφη γυναίκα σε μια εξαίρετη ηθοποιό.

Είναι γνωστό άλλωστε ότι ο συγγραφέας Adolfo Bioy Casares, ο διάσημος φίλος και συνεργάτης του Borges, έχει αποκαλύψει ότι από την Louise Brooks εμπνεύστηκε την ηρωίδα του περίφημου διήγηματός του «Η ανακάλυψη του Μορέλ».

Πέρα απ’ όλα αυτά ας προσέξουμε στις σκηνές που προβάλλουμε εδώ, την ποικιλία του σκηνοθετικού ύφους του Pabst: την -ιμπρεσιονιστικού ύφους- σκηνοθετική του μαεστρία στην σεκάνς των ξέφρενων θεατρικών προετοιμασιών όπου η Λούλου παγιδεύει με την σαγήνη της τον Schön, αλλά και την λιτή παρουσίαση του έρωτα και του φόνου στο -εξπρεσιονιστικού ύφους- φινάλε της ταινίας, όπου η Λούλου και ο ερωτευμένος μ’ αυτήν γιος του δολοφονημένου Schön ζουν πάμπτωχοι και κυνηγημένοι στο ομιχλώδες Λονδίνο, μαζί με τον γέρο πάτρονά της. Ας παραθέσουμε, γι’ αυτό, ένα κομμάτι από ένα κείμενο της ίδιας της Louise Brooks γραμμένο αρκετά χρόνια μετά την ταινία:

«Για την τελική σκηνή του φόνου της Λούλου μέσα στη φτωχή λονδρέζικη σοφίτα ο κ. Pabst δεν σκέφτηκε να με ντύσει με κάποια φτηνά κουρέλια, ξένα προς εμένα. Κατανοώντας ενστικτωδώς τα γούστα μου, με υποχρέωσε να φορέσω τα πιο ακριβά και αγαπημένα μου ρούχα, αφού όμως προηγουμένως τα είχε «μεταχειριστεί» έτσι ώστε να γίνουν βρώμικα και ελεεινά. Έτσι, για πρώτη φορά μέσα σε τέτοια ρούχα, η Λούλου νοιώθει το ερωτικό πάθος για έναν άγνωστο του δρόμου. Αυτός της λέει ότι δεν έχει χρήματα να την πληρώσει για τον έρωτά της, αλλά εκείνη του απαντά ότι δεν την πειράζει μιας και της αρέσει πολύ. Είναι παραμονή Χριστουγέννων, ο Στρατός Σωτηρίας έχει ήδη κάνει δώρο στον άγνωστο ένα κλαδάκι γκι, με το οποίο εκείνος στεφανώνει ερωτικά την Λούλου. Εκείνη πρόκειται να λάβει ένα δώρο που από μικρή πάντα ονειρευόταν: να σκοτωθεί από έναν σεξουαλικά μανιακό τρελλό


Σύμφωνα με τον Ησίοδο, όταν η Πανδώρα άνοιξε το άθραυστο πιθάρι, διέφυγαν όλα τα κακά σπέρνοντας παντού στον κόσμο τις συμφορές, εκτός από την Ελπίδα που παρέμεινε μέσα σ’ αυτό, ανέπαφη και πάντα διαθέσιμη. Όταν στο Μεσοπόλεμο ο Pabst αναμετρήθηκε με το μύθο, παρουσίασε μεν την αθώα ελευθεριότητα της Λούλου να σκορπίζει το κακό σ’ όσους την ερωτεύτηκαν, αλλά με την σκηνοθετική του μαεστρία ανέδειξε και διέσωσε την περικαλλή περσόνα της Louise Brooks, ως αντικείμενο λατρείας μέσα στο σινεμά του 20ου αιώνα.


* cinema.antifono [at] gmail.com

πηγή: antifono.gr

 

Leave your comments

0
terms and condition.

Ελλάδα - Ιστορία - Γεωπολιτική

Είναι επίκαιρος ο Παπαδιαμάντης σήμερα;

Εγκαίνια του βιβλιοπωλείο των εκδόσεων «Εν Πλω».  Σάββατο 18 Οκτωβρίου 2014

 
Είναι επίκαιρ...

Φιλοσοφία - Επιστημολογία

Ν. Μπερντιάγιεφ: Ἀνατολή καί Δύση

Nικολάι Μπερντιάγιεφ

 
μετάφραση Δημήτρης Μπαλτᾶς
 
Εἶναι πιθανό νά μιλήσουμε γιά τήν ὕ...

Κοινωνία - Οικονομία 

Το Κομπάνι, η Γκουέρνικα των Κούρδων

Πέτρος Παπακωνσταντίνου

 
Μια μικρή πόλη περίπου 50.000 κατοίκων στα σύνορα Συρίας και Τουρ...
 

Περί Τεχνών

Αντρέι Ταρκόφσκι: ένας ποιητής στον κινηματογράφο

Ιταλικό Ντοκιμαντέρ που προβλήθηκε στην ΕΡΤ με συνέντευξη του μεγάλου σκηνοθέτη και αποσπάσματα...

Θεολογία - Θρησκειολογία

Μια "προχωρημένη" γιαγιά

π. Αδαμάντιος Αυγουστίδης

 
«Στις εφηβικές μου αναμνήσεις συνυπάρχουν τα πάρτι, η ρόκ μουσι...

Κοσμολογία - Διαδίκτυο - Χάος

Α. Λαζαρίδου: Η γενιά του ναρκισσισμού

Αστερόπη Λαζαρίδου 

 

Η ιστορία του Νάρκισσου, με τις διάφορες εκδοχές της, είναι μία από τ...

Βιολογία - Ψυχολογία - Εγκέφαλος

Ο Ζακ Λακάν, ψυχαναλυτής του 21ου αιώνα

Ρεζινάλντ Μπλανσέ

 
9 Σεπτεμβρίου: 30 χρόνια από τον θάνατό του
 
Επανατοποθετώντας το ...

Επιστήμη vs Θρησκεία 

K. Ζάχος: Το πρόβλημα των θεμελιωδών αρχών των εμβίων όντων

Κώστας Ζάχος

 

Οι Διερευνήσεις της ιστορίας της επιστήμης και οι επισημάνσεις της σύγχ...

Τρόπος ζωής - Ανθρώπινες σχέσεις

Μ. Σακελλαρίου: Το πορνογραφικό γεύμα

Μιχάλης Σακελλαρίου

 
Το νυχτερινό χθεσινό ραντεβού με μια καλή φίλη δόθηκε μόνο και αυστηρ...

 

Powered by Joomlamaster.org.uatogether with Joomstudio.com.ua

Εκδηλώσεις

ΗΜΕΡΙΔΑ - ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΚΟΙΝΟΤΙΣΜΟΣ 2014, 2 Νοεμβρίου

2 Νοέμβρη, Πνευματικό Κέντρο Δήμου Αθηναίων, Ακαδημίας 50 

Εισάγετε έγκυρο email για να λαμβάνετε την εβδομαδιαία αντιφωνική επισκόπηση
Στον «Ανοικτό Κύκλο Ακαδημαϊκών Διαλέξεων» του Δήμου Ηρακλείου Αττικής την Τετάρτη 23 Νοεμβρίου ο κ. Σωτήρης Γουνελάς μίλησε, στα πλαίσια της σειράς διλέξεών του με τίλο "Προτάσεις ελευθερίας για τη ζωή και τον πολιτισμό" , για την ζωή και κυρίως το φιλοσοφικό και ποιητικό έργο του Γιώργου...
π. Γεώργιος Αναγνωστόπουλος Μου ζητήθηκε από τον Σύλλογο Ενωμένη Ρωμιοσύνη να παρουσιάσω στα πλαίσια της σημερινής Ημερίδας μια εισαγωγική ομιλία με τίτλο γύρω από την πνευματική διάσταση της κρίσης. Ευχαριστώ και δημόσια για την τιμή και την εμπιστοσύνη στο πρόσωπό μου. Πρότεινα να εξειδικεύσουμε...
Ομιλία του Χρίστου Τσολάκη με θέμα: Παιδεία και γλώσσα" Σχολείο 2009: Παιδεία και γλώσσα" Πολιτιστικό και αθλητικό κέντρο Εκπαιδευτηρίων Μαντουλίδη, Θεσσαλονίκη, Σαββατο 16 Μαΐου
Αμαξόπουλος Θεόδωρος
Ένα συγκλονιστικό κείμενο από τον Olivier Clement. Ποια είναι η θέση της ομορφιάς στον κόσμο και πως...
Σωτήρς
Και ένα χαριτωμένο βιβλιαράκι επί του θέματος: 7 μέρες TV: Επταήμερος οδηγός για να καταστρέψετε την...
Αργύρης
Ας μου επιτραπεί το σχόλιο να είναι βιωματικό, κάνοντας την ευχή να παραδειγματιστούν οι αναγνώστες....
Αντίφωνο ( Antifono.gr) Tην Kυριακή 26 Mαΐου 2013 μεταδόθηκε από την ET-1 η εκπομπή "APXONTAPIKI" με θέμα: «H Xαρά του Έρωτα».
Αρχικά ο Ρενέ Ζιράρ περιγράφει το Μιμητικό Τρίγωνο -- αντικείμενο, *υπόδειγμα, υποκείμενο-- . Ο Ζιράρ εξηγεί ακόμη τον τρόπο που επιλύονται οι συγκρούσεις και γιατί η ανθρώπινη κοινωνία δεν βρίσκεται σε ολική σύγκρουση όλη την ώρα. Αναφέρεται στις ομοιότητες Χριστιανισμου, μυθολογίας και το πως...
Ανιχνεύσεις: Πως διαμορφώνεται η ταυτότητα του ανθρώπου και η συλλογική ταυτότητα, 20 Ιανουαρίου 2010. Προσκεκλημμένοι: Δημήτρης Βεργέτης, ψυχαναλυτής, διευθυντής του περιοδικού "Αλήθεια". Νίκος Ιντζεσίλογλου, καθηγητής κοινωνιολογίας ΑΠΘ, Ζήσης Παπαδημητρίου, καθηγητής κοινωνιολογίας ΑΠΘ &...