Πρωτοσέλιδα

7η Τέχνη και Ιερό

Η εκπομπή του Ραδιοφωνικού Σταθμού της Εκκλησίας της Ελλάδος Το τραπέζι της Κυριακής, που παρουσιάζουν ο Πορφύριος Νταλιάνης, δρ. Θεολογίας, και ο Γιώργος Ντόκος, θεολόγος, έχει αυτή τη φορά, θέμα: «Η αναζήτηση του ιερού στην έβδομη τέχνη».

 

Καλεσμένος είναι ο Χρυσόστομος Σταμούλης, καθηγητής και πρόεδρος της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ, και οι σκηνοθέτες Λένα Βουδούρη, Ευθύμης Χατζής, Αντώνης Κιούκας και Κωνσταντίνος Μπλάθρας.

Μεταδόθηκε την άνοιξη του 2012. Αντικείμενο της συζήτησης είναι η αναζήτηση ενός κινηματογραφικού γίγνεσθαι που κατορθώνει να λαβαίνει χώρα πέρα απ’ την πλοκή και τη δράση. Μιας τέχνης, δηλαδή, που ζητά να εμπνέεται από τις ιερές πηγές της ζωής.

 

Η μετατροπή της ηχογράφησης σε βίντεο (το οποίο απαρτίζεται από στιγμιότυπα ταινιών κορυφαίων σκηνοθετών) ...

 

Ἡ δοξολογικὴ κατανόηση τῆς ζωῆς

ρχιεπίσκοπος λβανίας ναστάσιος

 

ταν χρησιμοποιονται κφράσεις καὶ ἔννοιες, πως «δόξα τΘε», «δοξολογικστάση», «ες δόξαν Θεο», οπερισσότεροι συνήθως σκέπτονται κάτι ποπροσφέρεται στΘεό, μιὰ ὑμνολογικστάση, κάτι πογίνετα...

Το Brexit μια στρατηγική ήττα της Γερμανίας και των ΗΠΑ

Γιώργος Καραμπελιάς 

 
Το Brexit αποτέλεσε το αποκορύφωμα μιας περιόδου αλλεπάλληλων πληγμάτων στην παγκοσμιοποίηση, κατεξοχήν σ’ ό,τι αφορά στην Ευρώπη: Η κρίση στην Ιβηρική χερσόνησο που οδηγεί σε δεύτερες εκλογές στην Ισπανία, η παρ’ ολίγ...
Ἡ ἀντικειμενοποίηση τῆς ἀλήθειας

Χριστιανοσοσιαλιστική Σπουδαστική Κίνηση (1982)

 

ἐ­πι­στη­μο­νι­σμός, ἡ ἀ­πο­κλει­στι­κκαὶ ἀ­πό­λυ­τη πί­στη τοῦ ἀν­θρώ­που στν λο­γο­κρα­τού­με­νη γνώ­ση τοκό­σμου, εἶ­ναι φαι­νό­με­νο ποὺ ἀ­να­πτύσ­σε­ται στΔυ­τι­κΕὐ­ρώ­πη τν ...

Πατέρες: Ἡ αὐθεντικότητα πού ἐλευθερώνει

λιβιέ Κλεμάν

 

παράδοση, ἐὰν εναι νοιχτή, στραμμένη καμσκοπτν παγκόσμια μεταμόρφωση, φείλει νπροαγάγει ναν εαγγελισμτς κοινωνίας κατοπολιτισμο. Γινὰ ἐξηγήσουμε τν στορία, θπρέπει νὰ ἐπεξεργαστομε μιδιαλεκτικ...

Μηνάς Γρηγοράτος *

 

Στο ένθετο για τον κλασσικό κινηματογράφο, στο οποίο προβάλλουμε σκηνές από ταινίες που φέρουν την προσωπική δημιουργική οπτική των σκηνοθετών τους, σειρά έχει να προβληθεί η βωβή ταινία ΑΥΓΗ με τον τίτλο «Sunrise: a song of two humans», γυρισμένη το 1927 σε σκηνοθεσία του Γερμανού σκηνοθέτη F.W. Murnau. Στην αρχή της ταινίας ο σκηνοθέτης μάς υπόσχεται μια «απλή», μια αρχετυπική ταινία για το ανθρώπινο ζευγάρι, γράφοντας τα εξής στον εισαγωγικό του μεσότιτλο: «Αυτό το τραγούδι του Άνδρα και της Γυναίκας του, ευρίσκεται εκτός τόπου και σε κάθε τόπο, μπορείς να τ’ ακούσεις παντού και οποτεδήποτε. Επειδή ο ήλιος ανατέλλει και δύει οπουδήποτε – είτε μέσα στη βουή της πόλης είτε στον ανοικτό ουρανό της υπαίθρου – η ζωή είναι περίπου η ίδια: άλλοτε πικρή κι άλλοτε γλυκιά».

Με πρόσχημα την απλή αυτή ιστορία o Murnau πλέκει με την σκηνοθεσία του έναν μοναδικό ιστό που συντίθεται από το πραγματικό και το εξωπραγματικό στοιχείο. Η ΑΥΓΗ είναι μια θαυμαστή σύνθεση που μπορεί να κρατάει αντάμα πολλαπλές αντιθέσεις μέσα στην γραφή της και μέσα στην ιστορία της: Γερμανία-Χόλιγουντ, προσωπικές ταινίες – κινηματογραφική βιομηχανία, ρεαλισμός-φαντασία, ημέρα-νύχτα, ύπαιθρος-πόλη, τρομακτικό–εύθυμο. Η δε τελευταία αντίθεση φτάνει μέχρι και το μπουρλέσκ (!) στο επεισόδιο με το μεθυσμένο γουρουνάκι στο λούνα παρκ. Όμως στην ΑΥΓΗ, το εξωπραγματικό στοιχείο δεν αναμιγνύεται με το πραγματικό, αλλά σ’ όλη την ταινία δείχνεται να αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του.

Από την ταινία προβάλλουμε εδώ τα εξής αποσπάσματα: α) η εκπληκτική εισαγωγή όπου χρησιμοποιούνται τρία μόνο πλάνα με εκπληκτικές «διαγώνιες» διπλοτυπίες (ο σταθμός με τα τραίνα, κλπ) για να μας εισαγάγουν με πολύ άμεσο τρόπο στον μαγευτικό κόσμο της ταινίας, στη σχεδόν «κουκλίστικη» όψη του μικρόκοσμου της υπαίθρου. β) στο χρονικό σημείο 1' 50'' του αποσπάσματος (δύο χωρικοί τρώνε το φτωχικό τους δείπνο με την λάμπα στ’ αριστερά να γέρνει ιδιαίτερα αφύσικα πάνω τους) ξεκινά η εξπρεσιονιστικού ύφους σεκάνς, στην οποία η Γυναίκα της Πόλης εφαρμόζει το σχέδιό της να παρασύρει τον Άνδρα στο νυκτερινό σκηνικό του βάλτου (η σεκάνς εκτείνεται έως το 10' 30'' του αποσπάσματος). γ) στο υπόλοιπο απόσπασμα προβάλλουμε ολόκληρη την ημερήσια επίσκεψη του Άνδρα και της Γυναίκας του στην πόλη (εκεί καταφεύγει η τελευταία μόλις γλιτώνει από την επίθεση του Άνδρα της να την πνίξει).

Επιμένουμε στην προβολή όλων ανεξαιρέτως των σκηνών της περιδιάβασης του ζευγαριού στην πόλη, διότι σ’ αυτές συνυπάρχουν το «πραγματικό» και το «προβαλλόμενο», και είναι ολοφάνερα τα σκηνοθετικά προτερήματα της ταινίας: συνεχή ταξίδια μετάβασης (κι επιστροφής) από την καθημερινότητα προς (και από) το φανταστικό.

Ο σκηνοθέτης

Ο F.W. Murnau είναι γνωστός ως ο κατ’ εξοχήν εκφραστής του γερμανικού εξπρεσιονιστικού κινηματογράφου, έχοντας στο ενεργητικό του 21 ταινίες γυρισμένες στη Γερμανία μέσα σε επτά μόλις χρόνια, μεταξύ 1919-1926. Εξ αυτών οι περισσότερες έχουν χαθεί. Ανάμεσα σε όσες διασώζονται ξεχωρίζουν οι ταινίες «Νοσφεράτου», «Ο τελευταίος άνθρωπος», «Ταρτούφος», «Φάουστ», που αποτελούν ταινίες – ορόσημα του εξπρεσιονιστικού σινεμά. Ο Murnau είχε αποκτήσει τόσο ευρεία αναγνώριση, ώστε δεν αποτέλεσε έκπληξη το ότι, μόλις το 1926, προσκλήθηκε στο Χόλιγουντ με εξαιρετικά προνομιακούς όρους: την ελευθερία να φέρει μαζί του όποιους συνεργάτες ήθελε, με σκοπό να γυρίσει εκεί μια ταινία με οποιοδήποτε θέμα και χωρίς χρηματικό περιορισμό: ουδέποτε άλλοτε διατέθηκε η Εδέμ σ’ έναν ταλαντούχο σκηνοθέτη! Με την βοήθεια του Carl Mayer (μόνιμου σεναριογράφου του) ο Murnau γύρισε την ταινία ΑΥΓΗ με βάση την απλή ιστορία της αγάπης ενός νεαρού ζευγαριού αγροτών και της περιπλάνησής τους στην πολύβουη πόλη στη διάρκεια μιας ημέρας.

Είναι γνωστό ότι, αμέσως μόλις προβλήθηκε, η ταινία καθιερώθηκε ως ένα κινηματογραφικό αριστούργημα. Δυστυχώς όμως για την συνέχεια της καριέρας του Murnau, η ταινία δεν είχε την προσδοκώμενη τεράστια εμπορική επιτυχία, με αποτέλεσμα η εταιρεία Fox να επιβάλλει ασφυκτικό έλεγχο στα γυρίσματα των δύο επομένων ταινιών του σκηνοθέτη. Στη δεύτερη μάλιστα ταινία, η εταιρεία έφτασε στην απόλυση του Murnau προτού καν εκείνος ολοκληρώσει το μοντάζ της, μιας και αρνήθηκε να την μετατρέψει σε μερικώς ομιλούσα. Οι εξελίξεις κλόνισαν τον σκηνοθέτη και τον ώθησαν να επιζητήσει την δημιουργική αναζωογόνηση στα ειδυλλιακά νησιά της Πολυνησίας του Ειρηνικού Ωκεανού. Εκεί έζησε επί δύο χρόνια γυρίζοντας την ταινία «Tabu», αποκλειστικά με ντόπιους κατοίκους και με σεναριακή βοήθεια από τον Robert Flaherty, τον πρωτοπόρο κινηματογραφιστή του εθνογραφικού ντοκιμαντέρ. Το 1931 ο Murnau επέστρεψε στην Καλιφόρνια για να διαπραγματευτεί ένα πολύ ελπιδοφόρο συμβόλαιο με την Paramount αλλά δυστυχώς σκοτώθηκε σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα μια βδομάδα πριν από την πρεμιέρα της ταινίας «Tabu». Στην κηδεία του παρευρέθηκαν μια δεκάδα μόνον άνθρωποι του Χόλιγουντ, ανάμεσά τους η Greta Garbo και οι σκηνοθέτες Flaherty και Lang.

 

Μια χαραυγή χωρίς αύριο

Η ΑΥΓΗ έχει κερδίσει την αμέριστη αγάπη όχι μόνον των μεγάλων σκηνοθετών αλλά και όλων σχεδόν των θεωρητικών του κινηματογράφου. Βεβαίως, μπορεί το όνομα Murnau να είναι συνώνυμο με τον γερμανικό εξπρεσιονισμό, όμως το αριστούργημά του αυτό προχωρά πολύ πιο πέρα από τον εξπρεσιονισμό και τις νόρμες του. Στην ΑΥΓΗ, μετά τις πρώτες της σεκάνς, ο Murnau αποτραβιέται από σχεδόν κάθε εξπρεσιονιστικό στοιχείο είχε χρησιμοποιήσει στο παρελθόν με τόση μαεστρία. Η γραφή του, εδώ, φθάνει σε τέτοιο υψηλό σημείο ώστε μπορούμε να πούμε το εξής απροσδόκητο: έχοντας αισθανθεί ότι κατέχει πλήρως τον εξπρεσιονισμό, ο Murnau κατάφερε εδώ να τον ξεχάσει!

Ας ξαναγυρίσουμε στην πλοκή της ταινίας: την σεκάνς μέσα στις λάσπες του βάλτου ακολουθεί μια άλλη (που έχουμε παραλείψει) όπου ο Άνδρας, σ’ εκδρομή μέσα στο λαμπερό φως της λίμνης, θα οργανώσει τον πνιγμό της Γυναίκας του, αλλά τελικά θα διστάσει να τον πραγματοποιήσει. Η Γυναίκα ξεφεύγει έντρομη, ανεβαίνει σ’ ένα σχεδόν «κουκλίστικο» τοπικό τραινάκι και εκείνος την ακολουθεί μέχρι την πόλη. Μαζί θα περιπλανηθούν σε πολυσύχναστους δρόμους, σε μια εκκλησία όπου γίνεται ένας γάμος, σ’ ένα φωτογραφείο αφού προηγουμένως «καλλωπιστούν» σ’ ένα κουρείο. Θα καταλήξουν ευτυχισμένοι και ξένοιαστοι σ’ ένα λούνα παρκ με παιχνίδια, χορούς και πυροτεχνήματα, μέσα σ’ ένα σκηνικό ολοκληρωτικά φτιαγμένο στο στούντιο. Για το σκηνικό αυτό μπορούμε να πούμε ότι ο Murnau πέτυχε να του προσδώσει μια «κουκλίστικη» εμφάνιση, ολοφάνερα εξω-πραγματική και «εκτός κλίμακος».

Η πόλη είναι λοιπόν ο τόπος όπου το ζευγάρι θα υπερβεί τελικά τις αντιθέσεις του και θα μεταμορφωθεί πολύ «οδεύοντας» προς την ευφορία της επανένωσής τους. Εγκλωβισμένοι στην κεντρική διασταύρωση της πόλης με τα αυτοκίνητα, θα τους δούμε να φαντάζονται τους εαυτούς τους ως Αδάμ και Εύα, να φαντασιώνονται ότι είναι οι πρωτόπλαστοι. Βεβαίως, είναι εξαιρετική η συνεισφορά των «διπλοτυπιών», οι οποίες εξυπηρετούν την συνεχή μετάβαση στο εξωπραγματικό και στο φανταστικό. Δεν είναι τολμηρό να πούμε ότι οι ειδυλλιακές περιπλανήσεις του ζευγαριού στην πόλη αντανακλούν το παραδεισένιο περιβάλλον που τότε βίωνε στο Χόλιγουντ ο σκηνοθέτης.

Με την επανένωση του ζευγαριού και την αναχώρησή τους προς το χωριό (που συμβαίνει στο σημείο που έχουν παρέλθει τα ¾ της ταινίας), δεν έχουμε φτάσει στο τέλος της. Μετά τον πολυετή εναγκαλισμό του με τον εξπρεσιονισμό ο Murnau έχει πια αποκτήσει θεληματική γνώση της πραγματικότητας, ζώντας μέσα στο παραδεισένιο περιβάλλον που του πρόσφερε το Χόλιγουντ. Γνωρίζει πια πολύ καλά ότι η αρχή και το τέλος είναι το ίδιο πράγμα, ότι ο άνθρωπος είναι πάντα στην αρχή του τέλους. Η χαραυγή είναι, επίσης, αναπόφευκτα λυκόφως, και αντίστροφα.

Καθώς λοιπόν ο Άνδρας και η Γυναίκα επιστρέφουν στο χωριό, πλέοντας με την βάρκα μέσα στην ήρεμη φεγγαρόφωτη νύχτα, πιστεύουν απατηλά ότι ξαναζούν ένα μήνα του μέλιτος. Η ξαφνική κακοκαιρία θα προκαλέσει ανατροπή της βάρκας και τον παρ’ ολίγο πνιγμό της Γυναίκας. Η τελική της σωτηρία σηματοδοτεί την οριστική ενότητα του ζευγαριού, καθώς η ταινία τελειώνει με την ανατολή του ήλιου πάνω από το χωριό. Πρόκειται για ένα θείο χάραμα, λοιπόν; Και βέβαια, αλλά επίσης για τον παράξενα υποβλητικό ερχομό του τέλους. Ο ήλιος ανατέλλει ακόμη μια φορά στο τέλος της ταινίας, αλλά πρόκειται για ένα ειδικό, για ένα μάλλον «στυλιζαρισμένο» εφφέ, ένα ψεύτικο αστέρι, μια χαραυγή χωρίς αύριο.

Με τα αποσπάσματα που επιλέξαμε επιμένοντας στις σκηνές στην πόλη, στις διαδικασίες και περιπλανήσεις που οδηγούν στην επανένωση του ζευγαριού, προσπαθήσαμε να παρουσιάσουμε την μεστή και απλή γραφή του Murnau, τις περιοχές όπου ο σκηνοθέτης συμφιλιώνει τα αντίθετα, ή μάλλον, όταν η ίδια τους αντίθεση καταπίπτει σαν ένα παρωχημένο ρητορικό σχήμα. Ο Murnau περιέγραψε ως εξής τον σκηνοθετικό και σεναριακό τρόπο με τον οποίο επιτύγχανε την μείωση -στο ελάχιστο- των μεσοτίτλων στις ταινίες του: «Αυτό που προσπαθώ στην ταινία είναι να εισαγάγω δύο ανταγωνιστικές ιδέες ως παράλληλες».

Γι’ αυτό και για εμάς που αγαπάμε την ΑΥΓΗ έχει μεγάλη αξία και μια άλλη ακόμη πιο σημαντική θέση του Murnau: «Η πραγματική τέχνη είναι απλή, αλλά η απλότητα προϋποθέτει την μεγαλύτερη τέχνη». Χειροπιαστό και αριστουργηματικό παράδειγμα της παραπάνω θέσης είναι η κλασσική αυτή ταινία.

 

* cinema.antifono [at] gmail.com πηγή: antifono.gr

 

 

  • No comments found

Leave your comments

Post comment as a guest

0
Your comments are subjected to administrator's moderation.
terms and condition.

Ελλάδα - Ιστορία - Γεωπολιτική

Παγκόσμια Ημέρα Ελληνοφωνίας και Ελληνικού Πολιτισμού

Ο Καθηγητής Γλωσσολογίας στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών Χριστόφορος Χαραλαμπάκης και ο Γιάννης Καζάζης, Καθηγητής Αρχαίας Ελληνικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και Πρό...

Φιλοσοφία - Επιστημολογία

Γ. Καλιόρης: Xρόνος βραχύς καί χρόνος μακρός

Γιάννης Καλιόρης

 

Ὁ κατ’ ἐκκλησίαν ἐγκλεισμὸς τοῦ Θεοῦ καὶ ὁ ἀξεχείλιστος ἄνθρωπος

Τὸ καθημερινὸ ἄτομο, αὐτὸ ποὺ δὲν εἶναι σημαίνουσα ἱστορικὴ προσωπικότης ἢ σημαντικὸς δημιουργὸς ἔργων ὥσ...

Κοινωνία - Οικονομία 

Ἀπό την πίσω πόρτα ὁ «μεγάλος άδελφός»;

Γιάννης Β. Κωβαίος

 

-Ὑπάρχει ὁ Μεγάλος Ἀδελφός ὅπως ὑπάρχω ἐγώ;

-Ἐσύ δέν ὑπάρχεις.

 

Μετά τήν 11η Σεπτεμβρίου 2001, τό φάντασμα τῆς Ὠκεανίας τοῦ Orwell πλανᾶται ἀνεξέλεγκτο πιά πάνω ἀπ...

 

Περί Τεχνών

Δ. Κοσμόπουλος: Μια θεολογική ματιά στο έργου του Γ. Σεφέρη

Το Πολιτιστικό Κέντρο της Ι.Αρχιεπισκοπής Αθηνών διοργάνωσε την Τετάρτη 2 Δεκεμβρίου 2015 εκδήλωση - αφιέρωμα στον μεγάλο μας νομπελίστα ποιητή Γιώργο Σεφέρη με θέμα: 

Γιώργος Σεφέρης «Κατά βάθ...

Θεολογία - Θρησκειολογία

Π. Ευδοκίμωφ: Ἑρμηνεία τῆς Ἁγίας Τριάδας τοῦ Ἀντρέι Ρουμπλιώφ

Παλος Ευδοκίμωφ

 

1. Στ1515 καθεδρικς νας τς ναλήψεως τοΧριστοστΜόσχα μόλις εχε διακοσμηθμεκόνες λαμπρές, κτελεσμένες πτος μαθητς τομεγάλου διδασκάλου Ρουμπλιώφ. ...

Κοσμολογία - Διαδίκτυο - Χάος

Ἡ “κοινωνική δικτύωση” καί τά ...“κοινωνικά ὑποκείμενα”!

Βασίλης Π. Μακρς

 

πό τό τέλος το Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου καί μετά ο νθρώπινες κοινωνίες χαρακτηρίζονται πό δύο παραμέτρους πού φήνουν ντονα τό ποτύπωμά τους στίς λειτουργίες του...

Βιολογία - Ψυχολογία - Εγκέφαλος

Ζώα ελευθέρας βοσκής και «βιομηχανικά»

Εύη Βουτσινά

 

Οι παρεμβάσεις στη φύση έχουν αποτέλεσμα άφθονη αλλά χωρίς γεύση τροφή

 

Κάποτε, στις παλιές «δύσκολες» εποχές, ο πελάτης του κρεοπωλείου έπρε­πε να προσέχει αν ο κρεοπώλης...

Επιστήμη vs Θρησκεία;

σεβ. Μητρ Μεσογαίας: Ἡ συνάντηση τοῦ Θεοῦ μέσα ἀπὸ ὑπέρλογα ρίσκα

σεβ. Μητρ Μεσογαίας & Λαυρεωτικς κ. Νικόλαος

 

Χαίρομαι φάνταστα ποὺ ἀπετόλμησα τν σημερινσυνάντηση. Δν εχε λογικὴ ἡ ἀπόφασή μου νσυναινέσω στν τόσο εγενικπρότασή σας. Δν ξέρω π...

Τρόπος ζωής - Ανθρώπινες σχέσεις

Γ. Λέκκας: Το ανήθικον του ποδοσφαίρου

Γιώργος Α. Λέκκας*

Όποιος κερδίζει έχει δίκιο

(Ιταλική παροιμία)

 

Ξεκινώ θέτοντας ένα ερώτημα που αποτελεί κοινή απορία: Πώς εξηγείται το γενικευμένο ενδιαφέρον για το ποδόσφαιρο;

Το π...

Kινηματογράφος

M. Βαρδής: ¨Εκεί που η Πολιτική συναντά την Θρησκεία, με αφορμή το έργο του Buñuel, Nazarin

Μανώλης Γ. Βαρδής

 

Αφορμή το έργο της «μεξικανικής περιόδου» του Buñuel, Nazarin (1958). Ο μέγας σκηνοθέτης επιλέγει την καλή πλευρά του ακτιβισμού της ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας και αυτήν χτ...

 

Ἐτικέτες Συγγραφέων

Agamben   Alicin   Badiou   Barth   Bell   Berdyaef   Breck   Buntig   Chesterton   Clement Steiner   Dworkin   Elliot   Ellul   Evdokimov   Heidegger   Lacan   Lash   LeGoff   Lepeltier   Levinas   Losky   Malson   McGilchrist   Muse   Orwell   Pastoureau   Polony   Popper   Postman   Rawls   Rifkin   Sherrard   Skolimowski   Smith   Solzhenitsyn   Swartz   Szazs   Tarkofsky   Unger   Weil   Zirar   Zoja   Αγγελής Δ.   Αμάραντος Σ.   Ανδρουλιδάκης Α.   Ανδρουλιδάκης Κ.   Βαμβουνάκη Μ.   Βαρδής Μ.   Βαρθαλίτης Γ.   Βιρβιδάκης Στ.   Βραχνός Κ.   Γεωργίου Θ.   Γρηγοράτος Μ.   Διαμαντής Α.   Ζάχος Κ.   Ζιώγας Απ.   Ζουράρις Κ.   Ζώης Ι.   Ιωάννου Δ.   Ιωαννίδης Γ.   Καλογερόπουλος Α.   Καραμπελιάς Γ.   Καστρινάκης Γ.   Κατρούτσος Χρ.   Κιουρτσάκης Γ   Κομνηνός Στ.   Κονδύλης Π.   Κοσμόπουλος Δ.   Κουτρούλης Σ.   Κουτσουρέλης Κ.   Κούκος Σ.   Κυριαζόπουλος Σ.   Κωνσταντούδης Β.   Κόσσυβα Σ.   Λυγερός Ν.   Μαλεβίτσης Χ.   Μανουσέλης Σ.   Μαυρίδης Ν.   Μαυρόπουλος Δ.   Μητραλέξης Σ.   Μπάρλας Γ.   Μπαλτάς Δ.   Μπλάθρας Κ.   Ναξάκης Χ.   Νευροκοπλή B.   Ντόκος Γ.   Ξυδάκης Ν.   Παντούλας Θ.   Παπαγιάννης Α.   Παπαθανασίου Θ.   Πρεβελάκης Γ.Σ.   Σακελλαρίου Μ.   Σαλεμής Γ.   Σκλήρης Δ.   Σουφλέρης Στ.   Σταματελόπουλος Λ.   Σταυρόπουλος Β.   Σχοινάς Φ.   Τάσης Θ.   Τσιρόπουλος Κ.   Τσιτσίγκος Σ.   Φαραντάκης Π.   Φεραίος Χ.   π. Γιάγκου Β.   π. Γκανάς Ε.   π. Γοντικάκης Β.   π. Ζηζιούλας Ι.   π. Θερμός Β.   π. Παπαδόπουλος Χ.   π. Φάρος Φ.   JoelLipman.Com

Εισάγετε έγκυρο email για την εβδομαδιαία ενημέρωση. (Ελέγχετε τα spam ή τα promotion emails σας)
Η εβδομαδιαία αντιφωνική επισκόπηση καταχωρείται συνήθως στα spam ή στα promotion emails σας.
HolyJoy
Ευχαριστούμε για αυτή την ενδιαφέρουσα συζήτηση. Επειδή προς το τέλος της συζήτησης γίνεται αναφορά ...
Χωρίς ΟΝΟΜΑ
Μία χαρά τα λέει ο Γιανναράς και αν μπορούσε (λόγω της θέσης του) θα τα έλεγε και ακόμα πιο ...χύμα....
παράκοσμος
Καλά τα λέει ο π. Λουδοβίκος. Σε έναν κύκλο ανθρώπων έχουν αρχίσει να εμπεδώνονται οι αιτίες των στρ...
Γιώργος Σιγάλας
Το παραπάνω κείμενο υποθέτει ότι νομοτελειακά η τουρκική ταυτότητα δεν μπορει να έχει βάθος στο χρόν...
Alexandros
Νομίζω ότι ο κ. Γιανναράς θέλει τόσο απεγνωσμένα έναν Πούτιν και αυτός είναι ο λόγος που συγκινήθηκε...
Γιώργος Καστρινάκης
Το σημαντικό με το κείμενο αυτό, αγαπητέ Μανώλη, είναι νομίζω ότι δεν εξετάζει την αντιπαλότητα (και...
Μανώλης
Μου προξενεί εντύπωση το εν λόγω άρθρο, καθώς υπάρχουν ιστορικού και κοινωνιολογικού τύπου αναλύσεις...

Βιντεοθήκη